Bản án 18/2024/DS-ST — Tranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG BÌNH

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có :

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Nghĩa

Các Hội thẩm nhân dân:

Ông Mai Văn Ngọc

Ông Nguyễn Hữu Thiện

- Thư ký phiên tòa: Bà Hoàng Thị Hương Giang – Thẩm tra viên, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình tham gia phiên toà: Bà Chế Thị Bích Thuỷ - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 4 năm 2024, tại phòng xét xử án dân sự Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình, xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 139/2023/TLST - DS ngày 28 tháng 12 năm 2023, về đòi lại đất và yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 55/2024/QĐXXST- DS ngày 29 tháng 02 năm 2024, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn:

+ Ông Trần Văn P, sinh năm 1964; bà Hồ Thị Q, sinh năm 1962

+ Ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1967, bà Hồ Thị Thu H, sinh năm 1972

Các nguyên đơn ở địa chỉ: Tổ dân phố P, thị trấn P, huyện B, tỉnh Quảng Bình; có mặt

- Bị đơn: Ông Trần Ngọc T1, sinh năm 1952; bà Nguyễn Thị D, sinh năm 1954

Địa chỉ: Tổ dân phố P, thị trấn P, huyện B, tỉnh Quảng Bình; có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vụ án:

+ UBND huyện B, tỉnh Quảng Bình; vắng mặt

+ UBND thị trấn P, huyện B, tỉnh Quảng Bình; vắng mặt.

+ Ông Lê Văn S, sinh năm 1967; bà Hồ Thị H1, sinh năm 1966

Địa chỉ: Tổ dân phố P, thị trấn P, huyện B, tỉnh Quảng Bình; bà H1 có

mặt, ông S vắng mặt.

+ Cụ Nguyễn Thị N, sinh năm 1939

Địa chỉ: Tổ dân phố P, thị trấn P, huyện B, tỉnh Quảng Bình; vắng mặt.

+ Những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của cụ Nguyễn Xuân

D1 (Chết): Bà Nguyễn Thị A, sinh năm 1964; ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1967; bà Nguyễn Thanh Q1, sinh năm 1972; ông Nguyễn Văn T2, sinh năm 1977; điều trú tại: Tổ dân phố P, thị trấn P, huyện B, tỉnh Quảng Bình; ông T có mặt, bà A, bà Q1 và ông T2 vắng mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa giải, tại phiên tòa ông Nguyễn Văn T, bà Hồ Thị Thu H và người bảo vệ quyèn và lợi ích hợp pháp của ông T, bà H (viết tắt là nguyên đơn 1) trình bày: Nguyên đơn đang sử dụng, canh tác một phần trên thửa đất số 126 tờ bản đồ số 91 thị trấn P, huyện B, từ năm 1989 cho đến nay; nguồn gốc thửa đất này là của vợ chồng cụ Nguyễn Thị N, cụ Nguyễn Xuân D1 được Hợp tác xã Phong Nha giao đất gieo mạ, sau đó cụ N, cụ D1 giao lại cho vợ chồng nguyên đơn ông Nguyễn Văn T, bà Hồ Thị Thu H sử dụng; năm 2014 nguyên đơn tự đổi đất bằng miệng cho ông P, bà Q ½ diện tích và cùng sử dụng cho đến nay. Năm 2013, thực hiện dự án đo đạc để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt GCNQSDĐ) cho các hộ gia đình. Sau khi được giao GCNQSDĐ nguyên đơn thấy diện tích đất mạ nguyên đơn sử dụng liền kề với thửa đất của ông Trần Ngọc T1 không được giao trong GCNQSDĐ của gia đình mình. Sau khi kiểm tra cụ thể trên bản đồ địa chính thì được biết thửa đất nguyên đơn 1 đang sử dụng đã được UBND huyện B cấp trong GCNQSDĐ số BX 098441 ngày 31/12/2014 cho ông Trần Ngọc T1, bà Trần Thị D2, tại thửa đất số 126 tờ bản đồ số 91 thị trấn P. Để bảo vệ quyền lợi của mình các nguyên đơn yêu cầu ông Trần Ngọc T1, bà Trần Thị D2 trả lại 360m2 đất (bao gồm diện tích đất nguyên đơn 1 đã đổi cho ông P, bà Q) tại thửa đất số 126 tờ bản đồ số 91 thị trấn P, hụyen B; huỷ GCNQSDĐ số BX 098441, ngày 31/12/2014 của UBND huyện B cấp ông Trần Ngọc T1, bà Trần Thị D2.

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa giải, tại phiên tòa ông Trần Văn P, bà Hồ Thị Q và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của của ông P, bà Q (viết tắt là nguyên đơn 2) trình bày: Năm 2014 ông T, bà H (nguyên đơn 1) đổi đất bằng miệng cho nguyên đơn ½ diện tích đất (180/360m2 đất) tại một phần thửa đất số 437, tờ bản đồ số 19 xã S (nay là một phần thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 thị trấn P) và nguyên đơn 2 sử dụng đất cho đến nay. Sau khi kiểm tra cụ thể trên bản đồ địa chính thì được biết thửa đất nguyên đơn 2 đang sử dụng đã được UBND huyện B cấp trong GCNQSDĐ số BX 098441 ngày 31/12/2014 cho ông Trần Ngọc T1, bà Trần Thị D2; tại thửa đất số 126 tờ bản đồ số 91 thị trấn P. Để bảo vệ quyền lợi của mình nguyên đơn 2 yêu cầu ông Trần Ngọc T1, bà Trần Thị D2 trả lại khoảng 180m2 đất tại thửa đất số 126 tờ bản đồ số 91 thị trấn P, huyện B; huỷ GCNQSDĐ số BX 098441, ngày 31/12/2014 của UBND huyện B cấp ông Trần Ngọc T1, bà Trần Thị D2.

Tại Đơn trình bày ngày 22/01/2024, biên bản hoà giải và tại phiên toà ông Trần Ngọc T1, bà Nguyễn Thị D (viết tắt là bị đơn) trình bày: Trước năm 1993 diện tích đất tranh chấp là đất mạ do Hợp tác xã N2 quản lý, gồm các thửa 435, 436, 437, 442, 443. Cuối năm 1993 Hợp tác xã Phong Nha giải thể, mô hình thôn xóm thành lập, diện tích đất mạ nói trên chia lại cho các hộ dân trong thôn để tiếp tục gieo mạ theo hình thức ruộng nhiều thì cấp nhiều diện tích, ruộng ít thì cấp ít diện tích. Năm 1995 thực hiện việc gieo thẳng đạt năng suất cao hơn cấy bằng mạ. Vì vậy, sau năm 1995 đến nay không còn gieo mạ, số đất mạ trở thành đất hoang, nơi chăn nuôi trâu bỏ. Trong số diện tích đất bỏ hoang có một số hộ sử dụng đất xây dựng nhà ở. Năm 2002, UBND xã S (nay là thị trấn P) và toàn cấp uỷ thôn A P cùng toàn bộ Nhân dân thôn 1 P chuyển đổi đất mạ sang đất nhà ở, đất trồng cây lâu năm cho con em trong thôn từ nhà anh Nguyễn Xuân H2 đến ngã ba đường B Q. Năm 2003, Ủy ban nhân dân huyện B giải phóng cho Công ty X xây dựng cây cau đã đồng thời di dời hai hộ ông Phạm Văn T3, Phạm Văn T4 về ở tại thửa đất 436. Từ đó nhân dân trong thôn tự ý đổi đất cho nhau dựng nhà trái phép trên đất gieo mạ nói trên, gồm 26 hộ, trong đó có bị đơn và ông P.

Năm 2013, UBND huyện B và UBND xã sơn T (nay là thị trấn P) mời 26 hộ về tại UBND xã S để cho chuyển đổi từ đất nông nghiệp qua đất ở cho 26 hộ và tỉnh giá đất gần ngang giá đấu thầu nên nhan dân không có tiền để nộp, hiện 26 hộ nói trên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, giấy chứng nhận hiện tại của thửa đất vẫn còn là giấy chứng nhận đất nông nghiệp. Thửa đất số 437 được chia cho các hộ, gồm: Ông Nguyễn Văn H3; ông Trần ngọc T5; ông Nguyễn Xuân D1; bà Hoàng Thị Đ; ông Nguyễn Văn D3 và ông phạm Xuân T6. Theo thửa đất số 437, tờ bản đồ số 19 xã S được duyệt năm 1997 có diện tích 1413 m²; tại thửa đất này không có hộ ông Nguyễn Văn T và hộ ông Trần Văn P. Sau đổi cho nhau, hộ ông H3 và ông M mối người chuyển đồi cho bị đơn ½ diện tích; hộ bà Đ và hộ ông D3 chuyển đổi cho ông Trần Văn P và bà Hồ Thị Q tại khu vực hiện nay ông bà đã làm nhà ở (Năm 2013, anh Trần Văn P nhập phần đất của bà Đ và ông D3 từ thửa đất số 437 vào thửa đất 438 với diện tích 1235 m² cùng với điện tích của thửa đất 438 nhập lại thành thửa đất số 111 với diện tích 1679,4 m² tại tờ bản đồ số 91 xã S), diện tích đất tranh chấp hiện tai ông P, bà Q không có.

Diện tích đất của bị đơn khi đoàn đo đạc đến không có chủ hộ dẫn đạc, hướng dẫn mốc ranh giới, dẫn đến đoàn đo đạc đã đo phần đất của ông Nguyễn Xuân D1 (ông D1 là bố ông T nguyên đơn trong vụ án này) vào cùng với phần đất của bị đơn tại thừa đất số 126, tờ bản đồ số 91 xã S với diện tích 807,4 m². Lỗi này một phần là do đoàn đo đạc, một phần là người có đất. Sau khi nhận GCNQSDĐ bị đơn thấy thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 thị trấn P của mình có diện tích lớn hơn thực tế mình đang sử dụng nên đã báo cáo với UBND xã S (nay là thị trấn P) để trả lại diện tích đất này. Thì bà Hồ Thị Q và Hồ Thị Thu H đứng ra tự nhận số đất thừa là đất của mình. Bị đơn nhầm ông Nguyễn Xuân D1 đã chuyển số đất đó cho bà Hồ Thị Q và bà Hồ Thi Thu H4 nên hoà giải tại UBND thị T, hai bên thống nhất về ranh giới, từ cột điện trở về phía trên tiếp giáp với đường thôn xóm là của bị đơn, từ cột điện trở xuống tiếp giáp với đất của ông P là đất của bà H4, ông T. Gia đình bị đơn đã xuống văn phòng một cửa của UBND huyện B để làm thủ tục xin tách thửa nhưng văn phòng một cửa trả lời thửa đất đã có nhà ở trên đất nên không tách thửa được gồm cả của bị đơn và của ông P, bà Q. Qua đơn khởi kiện bị đơn mới biết, phần đất của ông Nguyễn Xuân D1 đã chuyển cho con Nguyễn Văn T, Hồ Thị Thu H cả ruộng lẫn đất về phần đất đã nhận khoán. Nay bị đơn xin trả lại toàn diện tích đất chồng lấn cho gia đình ông Nguyễn Xuân D1.

Tại Biên bản ghi lời khai ngày 28 tháng 3 năm 2024 ông Lê Văn S và bà Hồ Thị H1 trình bày: Năm 1988 vợ chồng ông bà được Hợp tác xã N2 cấp diện tích 198m2 (rộng 2 mét, dài 99 mét) tại vùng đất Phóc Đen, với tứ cận: Phía Bắc giáp đường giao thông rộng 02 mét, phía Tây giáp dường đất (lối ngăn cách các thửa đất), phía Đông giáp diện tích đất ông T5 và phía Nam giáp đường đất; vợ chồng ông bà sử dụng gieo mạ đến năm 1993 thì không sử dụng đất nữa cho tới nay và trở thành đất hoang (diện tích đất này sát đường nhỏ đi vào nhà ông bà). Đường đi phía Tây đất gieo mạ của ông bà trước đây gọi là dường ngăn cách các thửa đất (đường rất nhỏ) chỉ đi bộ. Qua tìm hiểu tại UBND thị trấn P và tại tờ bản đồ số 91 thị trấn P được phê duyệt năm 2015 thì ông bà được biết đường đi phía Tây thửa đất mạ của ông bà trước đây đã được quy hoạch đường đi rộng 4 mét (đã lấy đất mạ của gia đình ông bà để làm đường đi) nên gia đình ông bà hiện nay không liên quan đến diện tích đất ông T5, bà D đã được cấp GCNQSDĐ tại thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 xã S (nay là thị trấn P).

Tại văn bản thoả thuận giao đất lập ngày 25/3/2024 có chứng thực của UBND thị trấn P, cụ Hoàng Thị N1 và những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của cụ Nguyễn Xuân D1 (Chết), gồm: Bà Nguyễn Thị A, ông Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thanh Q1, ông Nguyễn Văn T2, trình bày: Năm 1988 cụ D1, cụ N1 được Hợp tác xã N2 giao 360m2 đất gieo mạ tại thửa đất số 437, tờ bản đồ số 19 xã S (nay là thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 thị trấn P), năm 1994 hai cụ giao cho ông Nguyễn Văn T, Hồ Thị Thu H sử dụng diện tích đất này cho đến nay. Hiên nay cụ N1 và những người thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của cụ D1 nhất trí giao cho ông Nguyễn Văn T, Hồ Thị Thu H được quản lý, sử dụng diện tích 360m2 đất gieo mạ tại thửa đất số 437, tờ bản đồ số 19 xã S (nay là thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 thị trấn P).

Ủy ban nhân dân huyện B và Ủy ban nhân dân thị trấn P đã được triệu tập hợp lệ nhưng không của người thạm gia tố tụng, không có ý kiến bằng văn bản đối với việc khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa nguyên đơn vẫn giữ nguyên nội dung đơn khởi kiện, bị đơn chấp nhận trả lại 330m2 đất tại thửa đất số 437, tờ bản đồ số 19 xã S (nay là thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 thị trấn P) cho nguyên đơn.

Đại diện Viện kiểm sát tỉnh Quảng Bình tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm: Quá trình giải quyết vụ án người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của pháp luật dân sự; Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đơn khởi kiện của nguyên đơn ông T, bà H và chấp nhân sự thoả thuận của bị đơn về việc trả lại đất cho nguyên đơn ông T, bà H; không chấp nhận toàn bộ việc khởi kiện của ông P, bà Q2; huỷ một phần GCNQSDĐ số BX 098441 ngày 31/12/2014 của UBND huyện B cấp bị đơn tại thửa đất số 126, tờ bản đồ số 91 thị trấn P; bị đơn là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm, nguyên đơn ông P, bà Q phải chịu án phí theo quy định; chấp nhận sự tự nguyên của nguyên đơn về việc chịu toàn bộ chi phí tố tụng.

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa.