Bản án 178/2026/DS-ST — Các tranh chấp khác

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Nguyễn Đức Quốc C trình bày: Ông Nguyễn Đức Q và bà Võ Thị K được Ủy ban nhân dân thành phố T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BQ 975473 vào ngày 30/12/2016, thửa đất số 78, tờ bản đồ số 10, diện tích 487,3m² tại thôn H, xã T, thành phố T, tỉnh Quảng Nam. Diện tích đất nêu trên có nguồn gốc do Ủy ban nhân dân xã Q1. Do không có chỗ ở nên ông Q, bà K đã xin Ủy ban nhân dân xã T để làm nhà ở từ năm 2000-2001 và sinh sống ổn định từ đó cho đến nay. Tuy nhiên, vào tháng 07/2019, ông Văn Chính H tranh chấp với gia đình ông Q. Diện tích đất hai bên tranh chấp là 370,2m², trong đó có 257,2m² nằm trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông Q, bà K và 113m² nằm ngoài Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, ông Q, bà K chỉ yêu cầu buộc ông Văn Chính H phải chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất đối với diện tích đất 257,2m² thuộc thửa đất số 78, tờ bản đồ số 10 tại thôn H, xã T, thành phố T, tỉnh Quảng Nam, nay là khối phố H, phường Q, thành phố Đà Nẵng. Đối với diện tích đất còn lại là 113m² ông Q, bà K không tranh chấp.

- Bị đơn là ông Văn Chính H trình bày: Diện tích đất hiện nay hai bên tranh chấp có nguồn gốc do gia đình ông khai hoang trồng cây lâu năm từ năm 1979 cho đến nay. Từ khi trồng cây cho đến nay, gia đình ông chăm sóc, tỉa cành đón nhánh hằng năm và rào ranh giới bằng cây dương liễu, bời lời và gai xương rồng. Qua nhiều lần kê khai, do điều kiện công tác xa nhà, thông tin liên lạc chưa kịp thời nên chưa thể tiến hành việc kê khai. Đến năm 2005, ông Q xây dựng nhà cấp 4, ông phát hiện ông Q làm nhà có phần chồng lấn qua đất của ông. Năm 2005-2006, ông đã nhiều lần gửi đơn cho UBND xã nhưng không thấy ai giải quyết. Đến năm 2017, gia đình ông tiến hành kê khai diện tích đất còn lại thì bị gia đình ông Q và chị ruột ông Q hành hung, cản trở không cho đo đạc nên gia đình ông không thực hiện việc đo đạc được. Ông Q đã nhiều lần chặt phá cây cối trên đất của gia đình ông. Tại Biên bản hoà giải ngày 30/7/2019, ông Q đã thống nhất trả lại toàn bộ phần đất và cây trồng trên đất mà ông Q đã chặt phá và phi tang lại cho gia đình ông, ông Q chỉ sử dụng phần diện tích đất có nhà ở. Tuy nhiên, sau đó đến tháng 12/2021, ông Q lại tiếp tục chặt phá và phi tang cây cối, ông đã làm đơn báo cáo Công an xã giải quyết, ông Q đã bồi thường cho gia đình ông. Do đó, ông không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì diện tích đất nêu trên là ông Q đã tự ý kê khai để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong khi đất đang tranh chấp. Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Q là không đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Bởi vì: Vào ngày 30/7/2019, UBND xã xác định diện tích đất ông Q sử dụng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng không biết lý do tại sao tháng 12/2016 ông Q lại được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; UBND xã T không lập giấy xác nhận nguồn gốc đất; mô tả ranh giới thửa đất liền kề ông không biết (không được mời), ông và ông H1, ông T không ký tứ cận; Phiếu lấy ý kiến dân cư không trung thực, khách quan; UBND xã không niêm yết việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và biên bản kết thúc niêm yết theo quy định; ông Q đốn cây xây dựng nhà trên đất của ông từ năm 2005 nhưng UBND xã khẳng định ông Q khai hoang từ sau ngày 15/10/1993 đến ngày 01/7/2004 đây là sự quy kết vô căn cứ của UBND xã T. Do vậy, ông yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 975473 do UBND thành phố T cấp cho hộ ông Nguyễn Đức Q và bà Võ Thị K ngày 30/12/2016 đối với diện tích đất 257,2m2.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Ủy ban nhân dân phường Q trình bày: Thời điểm năm 1979, diện tích đất tranh chấp do Nhà nước quản lý, dân thấy đất trống nên ra trồng cây, ông K1 có vài cây dương liễu vị trí hướng Đông nam (sát đường bê tông, không nằm trong khu vực đang tranh chấp), bà N1 (là mẹ của ông Văn Chính H) chỉ có vài cây Dương liễu tại vị trí mốc 11-12 (theo Mảnh trích đo 57-2024), bà N1 không có cây tại các vị trí khác. Ông Q ở cùng cha mẹ, gia đình sinh sống nhiều thế hệ, do điều kiện khó khăn về chỗ ở, ông Q có nhu cầu làm nhà ở riêng nên đã xin đất của xã để làm nhà vào thời điểm năm 2000-2001, tại thời điểm đó khu vực đó có một số cây thông liễu nhỏ mọc thưa thớt, được sự cho phép của các hộ có cây, ông Q đã khai phá làm nhà, không có ai tranh chấp. Từ thời điểm xây dựng nhà ở từ năm 2000- 2001 đến thời điểm lập hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất của ông Q không ai tranh chấp, mãi cho đến năm 2019, ông Văn Chính H mới có đơn tranh chấp với ông Nguyễn Đức Q. Hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn Đức Q là đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Do vậy, việc ông Văn Chính H yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 975473 do UBND thành phố T cấp cho hộ ông Nguyễn Đức Q và bà Võ Thị K ngày 30/12/2016 là không có cơ sở. UBND phường Q đề nghị Toà án giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Với nội dung vụ án như trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 245/2026/DS-ST ngày 01/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng đã căn cứ vào khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 144, Điều 147, Điều 157, khoản 1 Điều 158 và khoản 2 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 163, Điều 164, Điều 169 Bộ luật dân sự 2015; Điều 26, Điều 31, Điều 129, Điều 131, Điều 137 và Điều 236 Luật đất đai năm 2024; điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Đức Q đối với bị đơn ông Văn Chính H về việc: “Tranh chấp yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất”. Buộc ông Văn Chính H phải chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Đức Q và bà Võ Thị K đối với diện tích đất 257,2m2 thuộc thửa đất số 78, tờ bản đồ số 10 tại thôn H, xã T, thành phố T, tỉnh Quảng Nam, nay là khối phố H, phường Q, thành phố Đà Nẵng. (Có sơ đồ trích đo kèm theo).

2. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đức Q về việc buộc ông Văn Chính H phải chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Đức Q và bà Võ Thị K đối với diện tích đất 113m2 (Trong đó: 1,3m2 thuộc một phần thửa đất số 52, TBĐ số 10; 107,4m2 thuộc một phần thửa đất số 410, tờ bản đồ số 10 và 4,3m2 thuộc một phần thửa đất số 82, tờ bản đồ số 10) tại thôn H, xã T, thành phố T, tỉnh Quảng Nam, nay là khối phố H, phường Q, thành phố Đà Nẵng.

3. Không chấp nhận yêu cầu của ông Văn Chính H về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 975473 do UBND thành phố T cấp cho hộ ông Nguyễn Đức Q và bà Võ Thị K ngày 30/12/2016.

4. Về chi phí tố tụng: Buộc ông Văn Chính H phải trả lại cho ông Nguyễn Đức Q chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ số tiền là 3.626.000 đồng (Ba triệu sáu trăm hai mươi sáu nghìn đồng).

Kể từ ngày người có quyền yêu cầu thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án mà người có nghĩa vụ phải thi hành án không thanh toán khoản tiền chi phí tố tụng trên, thì người có nghĩa vụ thi hành án phải chịu tiền lãi tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án theo quy định tại Điều 357 và khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

5. Về án phí: Ông Văn Chính H được miễn án phí DS-ST theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBNTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ quốc hội. Hoàn trả lại số tiền tạm ứng án phí ông Nguyễn Đức Q đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tại biên lai thu tạm ứng án phí số 0001416 ngày 17 tháng 6 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Tam Kỳ (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5 – Đà Nẵng).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 14/4/2026, bị đơn ông Văn Chính H kháng cáo bản án sơ thẩm đề nghị xét xử lại theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đức Q. Yêu cầu xác định nguồn gốc đất và cây trồng trên đất theo bản đồ địa chính quản lý đất đai qua các thời kỳ xã quản lý. Yêu cầu xác định trình tự thủ tục cấp giấy chứng nhận lần đầu đứng tên ông Q, bà K có đảm bảo chưa.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên toà, sau khi đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 163, Điều 164, Điều 169 Bộ luật dân sự 2015; Điều 26, Điều 236 Luật đất đai năm 2024; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

I. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Văn Chính H.

II. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 245/2026/DS-ST ngày 01 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Đà Nẵng.

III. Án phí DSPT: Ông Văn Chính H được xét miễn toàn bộ án phí.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

IV. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.