Bản án 177/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Nguyên đơn ông Nguyễn Tấn H trình bày:

Cha ông là ông Nguyễn Đức H3, sinh năm 1936 (chết năm 2008) và mẹ là bà Nhan Thị M, sinh năm 1948 (chết năm 2016). Cha mẹ ông có 02 người con là Nguyễn Tấn H và Nguyễn Thành H1. Ngoài ra, cha mẹ ông không có con riêng, con nuôi nào khác. Ông nội của ông là Nguyễn Văn Q1 và bà nội là Đỗ Thị Q2 (ông bà nội chết trước cha ông); ông ngoại là Nhan N và bà ngoại Lê Thị Đ1 (ông bà ngoại chết trước mẹ ông).

Sau giải phóng, cha mẹ ông sống trên thửa đất của ông bà để lại, đến năm 1996 được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn Đức H3, thửa đất số 917, tờ bản đồ số 07, diện tích 851m2 tại thôn L, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Quảng Nam (cũ). Vào năm 1993, ông Nguyễn T mua thửa đất của ông Vũ Trường S sát với thửa đất của cha ông. Giữa hai nhà (nhà ông T và nhà cha ông) có một con đường đất để đi vào nhà ông Nguyễn Đ. Khoảng năm 1995, nhà ông Nguyễn Đ làm nhà mới theo hướng khác và đi theo lối đi khác ra bờ mương nên cha ông đã trục con đường này để làm đất vườn.

Đến năm 2000, ông Nguyễn T xây tường rào và có lấn chiếm sang phần đất của gia đình ông, lúc đó cha ông có nói ông T xây dựng sai mốc giới, nhưng do cha ông tuổi già sức yếu không làm gì được và cũng không có báo cáo chính quyền địa phương giải quyết. Lúc đó anh em ông còn đi học nên không hiểu gì về đất đai. Sau khi cha mẹ ông chết thì anh em ông vẫn sử dụng thửa đất trên. Thời gian gần đây, hai anh em ông có làm thủ tục sang tên đất cho các con thì có nhờ chính quyền địa phương lên đo đạc, cắm mốc giới thửa đất và kiểm tra các hộ liền kề thì thấy diện tích đo đạc của hộ ông Nguyễn Đức H3 thiếu so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bên cạnh đó diện tích đất nhà ông Nguyễn T tăng. Qua kết quả đo đạc của Chi nhánh Công ty cổ phần Đ3 bản đồ và kiến trúc quy hoạch Việt Nam tại Quảng Nam thì thửa đất số 917, tờ bản đồ số 07 của cha ông có diện tích 786,3m2, thiếu 64,7m2 so với giấy chứng nhận.

Thửa đất số 918, tờ bản đồ số 07 của hộ ông Nguyễn T có diện tích 370,7m2, tăng 54,7m2 so với giấy chứng nhận. Nguyên nhân diện tích đất ông T tăng là do đã xây dựng tường rào lấn chiếm sang đất nhà ông là 27m2. Trên diện tích đất lần chiếm có tường rào gạch xây theo hiện trạng hiện nay.

Theo Biên bản giao đất của Ủy ban nhân dân xã Đ (cũ) ngày 04/5/1993 thì hộ ông Nguyễn T được giao diện tích đất cụ thể: Đông 14m; Tây: 14m; Nam 23m; Bắc 23m, diện tích 322m2. Tuy nhiên, kết quả đo đạc của Chi nhánh Công ty Cổ phần Đ3 tại Quảng Nam theo hiện trạng hiện nay hộ ông Nguyễn T sử dụng thì diện tích tăng lên 370,7m2. Trong đó cạnh phía Tây dài 15,14m tăng 1,14m; cạnh phía đông dài 15,10m tăng 1,10m.

Do đó, ông khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông Nguyễn T trả lại đất lấn chiếm cho gia đình ông là phía Tây 1,14m, phía đông 1,10m, diện tích là 27m2 theo pháp luật.

Ông đồng ý với kết quả đo đạc của Chi nhánh Công ty Cổ phần Đ3 tại Quảng Nam và kết quả thẩm định giá của Công ty Cổ phần T3.

Về chi phí tố tụng 12.700.000 đồng, ông đã nộp tạm ứng, đề nghị Toà án giải quyết theo quy định pháp luật.

Đây cũng là ý kiến của ông Nguyễn Thành H1 mà ông làm đại diện theo uỷ quyền.

Bị đơn ông Nguyễn T trình bày:

Vào năm 1991, ông có nhận chuyển nhượng của ông Vũ Trường S thửa đất lúa và ông có đắp lên làm nhà ở từ năm 1991 cho đến nay. Năm 1993, ông được Ủy ban nhân dân huyện Đ đất theo Quyết định số 151/QĐ-UB ngày 04/5/1993 với diện tích 14m x 23m = 322m2. Ông đã được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn T thửa đất số 918, tờ bản đồ số 07 diện tích là 316m2 cấp vào ngày 17/01/1996. Liền kề hướng Bắc và đồng thời ranh giới giữa vườn nhà ông và vườn nhà ông Nguyễn Đức H3 (cha ông Nguyễn Tấn H) là đường đi vào nhà ông Nguyễn Đ. Sau khi ông Nguyễn Đ làm lại nhà và đi lối đi khác (lối đi đường mương thủy lợi như hiện nay) nên không đi đường cạnh vườn nhà ông. Sau khi ông Nguyễn Đ không đi đường cũ nữa, ông Nguyễn Tấn H4 đã đào hết con đường đó làm ao nuôi cá. Đến khoảng năm 1995, ông đã làm bờ rào ranh giới giữa vườn nhà ông và nhà ông H4 như hiện nay. Từ khi ông xây dựng tường rào làm ranh giới giữa 02 hộ cho đến khi ông Nguyễn Đức H3 chết không xảy ra tranh chấp. Hiện nay ao cá đó đã được con ông H3 san lấp làm đất nền để đổ vật liệu xây dựng và sử dụng với mục đích cá nhân. Cuối năm 2022, ông Nguyễn Tấn H nhờ địa chính xã lên đo đất và sau đó nói gia đình ông lấn chiếm đất thì ông không đồng ý với yêu cầu của ông H.

Diện tích đất ông được nhà nước cấp theo Quyết định 151/QĐ-UB ngày 04/5/1993 và sơ đồ cấp đất với diện tích 14m x 23m = 322m2, nhưng khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì không ông không để ý là chỉ có 316m2. Ông đề nghị Tòa án xác định diện tích đất được cấp cho hộ của ông theo Quyết định cấp đất là 322m2. Đối với diện tích đất thừa 48,7m2 của ông là do khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông S thì phía Nam vườn nhà ông có một mương nước chiều rộng khoảng 01m để tưới ruộng phía sau vườn nhà ông. Sau khi các thửa ruộng này không còn sử dụng thì ông đã san lấp mương nước này để mở rộng khu vườn nên diện tích vườn nhà ông tăng lên 370,7m2 như hiện nay.

Theo kết quả đo đạc của Chi nhánh Công ty Cổ phần Đ3 tại Quảng Nam thì cạnh phía Tây dài 15,14m tăng 1,14m; cạnh phía đông dài 15,10m tăng 1,10m là do ông khai phá con mương nhỏ cạnh phía Nam nên tăng lên. Bản thân ông không lấn ranh giới của hộ ông Nguyễn Đức H3 nên ông không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Tấn H. Diện tích đất của hộ ông tăng lên so với Giấy chứng nhận là đất của Nhà nước nên nếu nhà nước thu hồi diện tích tăng này thì ông đồng ý trả lại cho Nhà nước khi được yêu cầu hoặc ông đóng thuế cho nhà nước để tiếp tục sử dụng diện tích tăng thêm này.

Ông đồng ý với kết quả đo đạc của Chi nhánh Công ty Cổ phần Đ3 tại Quảng Nam và kết quả thẩm định giá của Công ty Cổ phần T3.

Về chi phí tố tụng với tổng số tiền 12.700.000 đồng, ông đề nghị Toà án giải quyết theo quy định pháp luật.

Đây cũng là ý kiến của bà Phạm Thị H2 mà ông làm đại diện. Ngoài ra, ông không có ý kiến gì thêm.

Quyết định của bản án sơ thẩm như sau:

Căn cứ vào các Điều 26; 35; 39 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 5, 6, 166, 170 và Điều 203 của Luật Đất đai; Điều 245 và Điều 246 Bộ luật Dân sự và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Tấn H đối với hộ ông Nguyễn T về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất”.

Buộc hộ ông Nguyễn T (gồm ông Nguyễn T, bà Phạm Thị H2, bà Nguyễn Thị Hoàng C, bà Nguyễn Thị Khánh L, ông Nguyễn Đại Q, ông Nguyễn Phạm Hoàng L1 phải có nghĩa vụ tháo dỡ hàng rào, di chuyển 01 cây mận và 01 cây bưởi để trả cho hộ ông Nguyễn Đức H3 (do ông Nguyễn Tấn H và ông Nguyễn Thành H1 làm đại diện) diện tích là 25,7m2 trị giá 95.550.921 đồng. Có tứ cận: Đông dài 1,1m; Nam dài 23m; Tây dài 1,14m và B dài 23m (có sơ đồ kèm theo).

Chi phí tố tụng: Buộc hộ ông Nguyễn T (gồm ông Nguyễn T, bà Phạm Thị H2, bà Nguyễn Thị Hoàng C, bà Nguyễn Thị Khánh L, ông Nguyễn Đại Q, ông Nguyễn Phạm Hoàng L1) phải có nghĩa vụ trả cho ông Ngô Tấn H5 số tiền 12.700.000 đồng.

Về án phí:

Hộ ông Nguyễn T (gồm ông Nguyễn T, bà Phạm Thị H2, bà Nguyễn Thị Hoàng C, bà Nguyễn Thị Khánh L, ông Nguyễn Đại Q, ông Nguyễn Phạm Hoàng L1) phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 4.778.000 đồng.

Hộ ông Nguyễn Tấn H không chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Hoàn trả cho ông Nguyễn Tấn H số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 2.600.000 đồng đã nộp theo Biên lai thu số 0001631 ngày 24/02/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Điện Bàn (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 - Đà Nẵng).

Ngoài ra bản án còn tuyên về quyền kháng cáo của các đương sự.

* Sau khi xét xử sơ thẩm: Ngày 08/9/2025, ông Nguyễn T kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại bản án sơ thẩm, ông cho rằng ông không lấn chiếm đất của hộ ông Nguyễn Đức H3 nên không đồng ý trả lại đất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xö nhận định:

Về tố tụng:

Về nội dung: Xét kháng cáo của ông Nguyễn T thì thấy:

- Thửa số 917, tờ bản đồ số 7, của hộ ông Nguyễn Đức H3 có diện tích 786,3m2, thiếu 64,7m2 so với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

- Thửa số 918, tờ bản đồ số 7 của hộ ông Nguyễn T, có diện tích 370,7m2, thừa 54,7m2 so Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thừa 48,7m2 so với Biên bản bàn giao đất ngày 10/7/1993. Cụ thể: cạnh T1 dài 15,14m, tăng 1,14m; cạnh Đông dài 15,1m, tăng 1,1m; tổng diện tích đất tranh chấp là 25,7m2.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 26, Điều 31 Luật Đất đai năm 2024; khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

I. Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Trinh .

II. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 107/2025/DS-ST ngày 26 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 10 - Đà Nẵng về án phí như sau:

1. Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Tấn H đối với hộ ông Nguyễn T về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất”.

Buộc hộ ông Nguyễn T (gồm ông Nguyễn T, bà Phạm Thị H2, bà Nguyễn Thị Hoàng C, bà Nguyễn Thị Khánh L, ông Nguyễn Đại Q, ông Nguyễn Phạm Hoàng L1) phải có nghĩa vụ tháo dỡ hàng rào, di chuyển 01 cây mận và 01 cây bưởi để trả cho hộ ông Nguyễn Đức H3 (do ông Nguyễn Tấn H và ông Nguyễn Thành H1 làm đại diện) diện tích đất là 25,7m2, có tứ cận: cạnh Đông dài 1,1m; cạnh Tây dài 1,14m; cạnh Nam dài 23m; cạnh Bắc dài 23m (có sơ đồ kèm theo).

2. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Ông Nguyễn T thuộc diện người cao tuổi nên được miễn án phí.

Hoàn trả cho ông Nguyễn Tấn H số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 2.600.000 đồng theo Biên lai thu số 0001631 ngày 24/02/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Điện Bàn (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10).

3. Chi phí tố tụng: Buộc hộ ông Nguyễn T (gồm ông Nguyễn T, bà Phạm Thị H2, bà Nguyễn Thị Hoàng C, bà Nguyễn Thị Khánh L, ông Nguyễn Đại Q, ông Nguyễn Phạm Hoàng L1) có nghĩa vụ trả cho ông Ngô Tấn H5 số tiền 12.700.000 đồng.

III. Về án phí dân sự phúc thẩm:

Ông Nguyễn T thuộc diện người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

Hoàn trả cho ông Nguyễn T 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu số 0003245 ngày 09/10/2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng.

IV. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự./.