Bản án 177/2025/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 15/4/2025, đơn khởi kiện bổ sung ngày 12/6/2025 trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, người đại diện theo uỷ quyền cho nguyên đơn trình bày:

Nguyên vào ngày 26/10/2024, vợ chồng chị Hồ Thị Tuyết N1, anh M Lưu T có vay của chị Ngô Thị Huỳnh H số tiền là 310.000.000 đồng (Ba trăm mười triệu đồng). Việc vay tiền hai bên có làm tờ biên nhận và do chính tay chị N1 ký tên vào tờ biên nhận, anh T có cũng biết và chứng kiến. Tiền lãi vay hai bên tự thỏa thuận là 3%/tháng. Mục đích vay: Chị N1 và anh T đáo hạn ngân hàng và chi tiêu sinh hoạt trong gia đình. Thời hạn vay: khi nào chị H cần sử dụng thì chị H sẽ thông báo cho chị N1, anh T để chuẩn bị đủ số tiền nêu trên trả lại cho chị H. Việc nhận tiền là do chính tay chị N1 là người nhận tiền.

Tuy nhiên, kể từ ngày vay cho đến ngày 28/01/2025 thì chị H đã thông báo cho chị N1, anh T biết để trả số tiền vay nêu trên, nhưng cho đến nay chị N1, anh T không trả số tiền gốc 310.000.000 đồng và cũng như không đóng số tiền lãi đúng theo thỏa thuận. Chị H cũng đã nhiều lần đến nhà để yêu cầu vợ chồng chị N1, anh T trả nợ nhưng chị N1, anh T chỉ hứa nhưng không thực hiện. Nay chị H yêu cầu Tòa án buộc chị N1, anh T có trách nhiệm liên đới trả cho chị H số tiền nợ vay là: 310.000.000 đồng và tiền lãi kể từ ngày 26/10/2024 cho đến ngày xét xử sơ thẩm ngày 22/12/2025. Cụ thể: 310.000.000 đồng x 1,66%/tháng x 01 năm 01 tháng 29 ngày = 71.357.867 đồng. Tổng cộng vốn gốc và lãi là 385.357.867 đồng.

Tại phiên tòa, nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H và người đại diện theo ủy quyền cho nguyên đơn thừa nhận có nhận số tiền lãi của chị N1 đã đóng cho chị H tính đến ngày 23/3/2025 (như bản sao kê mà chị N1 có giao nộp cho Tòa án) với số tiền là 91.420.000 đồng. Chị H cho rằng đây là số tiền lãi chứ không phải vừa tiền lãi và số tiền gốc như bị đơn chị N1 trình bày.

Đồng thời, nguyên đơn chị H và người đại diện theo ủy quyền cho nguyên đơn cho rằng: Tiền lãi mà giữa nguyên đơn với bị đơn thỏa thuận thanh toán trước đây là 1,66%/tháng (tương đương 19,92%/năm) và chỉ đồng ý lấy số tiền lãi phía bị đơn chị N1 trả cho chị H vượt quá quy định 20%/năm trừ vào số tiền gốc kể từ ngày xét xử sơ thẩm. Cụ thể: số tiền mà chị N1 phải thanh toán cho chị H tính đến ngày xét xử sơ thẩm sau khi đã trừ đi số tiền lãi mà chị N1 đã thanh toán cho chị H: 385.357.867 đồng – 91.420.000 đồng = 293.937.867 đồng.

Tại đơn phản tố ngày 28/7/2025, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 trình bày:

Chị Hồ Thị Tuyết N1 với chị Ngô Thị Huỳnh H là bạn bè với nhau. Trong quá trình làm ăn, chị H nhiều lần nhắn tin với chị N1 nói là hoàn cảnh khó khăn, nên mượn tiền chị N1 và nhờ chị N1 hỗ trợ giúp chị H vay ngân hàng. Sau đó, chị H nhiều lần vay mượn tiền của chị N1 và làm ăn chung với chị N1, nên chị N1 hoàn toàn tin tưởng chị H. Chị H đã kêu chị N1 hùn tiền (góp vốn) làm ăn chung và cùng làm đáo hạn ngân hàng. Việc chị N1 và chị H làm ăn không có anh M Lưu T là chồng của chị N1 tham gia và anh T cũng không biết sự việc này. Tổng số tiền chị H đã hùn (góp vốn) với chị N1 làm đáo hạn ngân hàng là 310.000.000 đồng (Ba trăm mười triệu đồng).

Sau đó, chị H buộc chị N1 phải trả lãi suất cho chị H hàng tuần tương đương với lãi suất: 200.000 đồng/100.000.000 đồng/ngày thì số tiền: 310.000.000 đồng x 200.000 đồng/100.000.000 đồng = 620.000 đồng/ngày. Cụ thể: (620.000 đồng/310.000.000 đồng) x 100% = 0.2%/ngày tương được lãi suất 01 năm 365 ngày: 0.2%/ngày x 365-73%/năm.

Hàng tuần chị N1 phải trả lãi thông qua hình thức chuyển khoản cho chị H - số tài khoản 45738073 - Ngân hàng TMCP K (K1). Cụ thể, tổng cộng số tiền chị N1 đã chuyển tiền lãi 21 tuần cho chị H là 91.420.000 đồng từ ngày 02/11/2024 đến ngày 23/3/2025 (đính kèm sao kê).

Trong quá trình làm đáo hạn, chị N1 bị lừa số tiền lớn nên chị N1 gặp khó khăn trong việc xoay sở T1. Biết chị N1 rơi vào hoàn cảnh khó khăn, tuy nhiên chị H vẫn buộc chị N1 phải thanh toán lãi cao. Cho nên chị N1 phải vay mượn nhiều nơi để trả lãi cho chị H. Vì số lãi nặng nên chị N1 đã xin chị H gia hạn thời gian trả vốn và lãi thì chị H buộc chị N1 phải ký Biên nhận ngày 26/10/2024 với nội dung là chị N1 có mượn chị H với số tiền 310.000.000 đồng. Đối với số tiền 91.420.000 đồng mà chị N1 đã thanh toán cho chị H thông qua việc chuyển khoản 21 lần, mỗi lần đều có tiền vốn gốc và tiền lãi, nhưng chị N1 không nhớ cụ thể số tiền gốc là bao nhiêu và số tiền lãi là bao nhiêu. Tuy nhiên, số tiền lãi nêu trên mà chị N1 đã thanh toán cho chị H đã vượt quá quy định của pháp luật, nên chị N1 có làm đơn phản tố và đề nghị Tòa án xem xét trừ số tiền mà chị N1 thanh toán cho chị H vượt quá quy định vào số tiền gốc kể từ ngày 23/3/2025.

Tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự tại thời điểm trả nợ. Qua trình bày của các bên đương sự, xét thấy: Giữa nguyên đơn với bị đơn chưa thống nhất về số tiền lãi mà hai bên đã thỏa thuận tại thời điểm vay, cho nên đề nghị Tòa án áp dụng mức lãi suất 10%/năm theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự để tính lãi cho yêu cầu của nguyên đơn.

Tại phiên Tòa, bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 thống nhất với lời trình bày và đề nghị của người bảo về quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn.

Tại bản tự khai ngày 28/7/2025, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T trình bày:

Giữa anh với chị Hồ Thị Tuyết N1 là vợ chồng và có đăng ký kết hôn với nhau. Ngày 26/6/2025, anh nhận được Thông báo về việc thụ lý vụ án số: 102/TB-TLVA ngày 26/6/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Cần Thơ về việc: “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa nguyên đơn là chị Ngô Thị Huỳnh H và bị đơn là chị Hồ Thị Tuyết N1 và anh là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, với nội dung cụ thể là:

“Yêu cầu bà Hồ Thị Tuyết N1 và ông Mạnh Lưu T có trách nhiệm liên đới phải trả cho chị H tổng số tiền còn nợ là 348.766.533 đồng, trong đó tiền vốn gốc là 310.000.000 đồng, tiền lãi chậm trả 38.766.533 đồng (lãi xuất từ ngày vay 26/10/2024 đến ngày 11/6/2025, mức lãi xuất 1,66%). Đồng thời, yêu cầu tiếp tục tính lãi từ ngày khởi kiện cho đến ngày xét xử sơ thẩm với mức lãi suất 1,66%/tháng”.

Anh không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của chị Ngô Thị Huỳnh H. Vì anh không biết chị Ngô Thị Huỳnh H, không biết đến mối quan hệ làm ăn giữa chị N1 (vợ của anh )và chị H. Đồng thời, anh chưa ký bất kỳ văn bản nào liên quan đến chị Ngô Thị Huỳnh H cũng như chưa từng nhận bất cứ số tiền nào từ chị Ngô Thị Huỳnh H.

Nay anh yêu cầu Tòa án xem xét, giải quyết: Đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện của chị Ngô Thị Huỳnh H theo đơn khởi kiện đề ngày 15/4/2025 và Đơn khởi kiện sửa đổi bổ sung đề ngày 12/6/2025 liên quan đến anh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 – Cần Thơ phát biểu ý kiến tại phiên tòa:

Qua thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự, kể từ khi thụ lý đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án, Thẩm phán, Thư ký phiên tòa cũng như Hội đồng xét xử đã thực hiện đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, chứng cứ được thu thập đầy đủ đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho các đương sự. Nguyên đơn, người đại diện hợp pháp cho nguyên đơn, bị đơn và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật (trong đó người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T xin xét xử vắng mặt), nên đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, tiến hành xét xử vắng mặt đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T theo quy định của pháp luật.

Về nội dung giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H về việc yêu cầu bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 trả số tiền vay còn thiếu 259.535.258 đồng. Trong đó, tiền vốn vay là 230.721.663 đồng và tiền lãi là 28.813.595 đồng.

Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận việc nguyên đơn yêu cầu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T cùng liên đới có trách nhiệm thanh toán nợ với chị Hồ Thị Tuyết N1 cho chị Ngô Thị Huỳnh H và đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn.

Về án phí: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Hội đồng xét xử xét thấy:

“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ”.

Số tiền phía nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H yêu cầu bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 trả không được chấp nhận là: 289.937.867 đồng - 259.535.258 đồng = 34.402.609 đồng.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 5, khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 2 Điều 92, khoản 1 Điều 147, khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 273, Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Điều 463, Điều 466, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H đối với bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1.

- Buộc bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 thanh toán cho chị Ngô Thị Huỳnh H số tiền vay 259.535.258 đồng (hai trăm năm mươi chín triệu, năm trăm ba mươi lăm ngàn hai trăm năm mươi tám đồng). Trong đó, số tiền vốn vay là 230.721.663 đồng và tiền lãi là 28.813.595 đồng.

- Không chấp nhận việc nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H yêu cầu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T (chồng chị N1) cùng liên đới với chị Hồ Thị Tuyết N1 thanh toán nợ cho chị H.

- Không chấp nhận việc nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H yêu cầu bị đơn trả số tiền vay là 34.402.609 đồng.

2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 đối với nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H, về việc yêu cầu trừ số tiền lãi 91.420.000 đồng đã thanh toán từ ngày 26/10/2024 đến ngày 23/3/2025 cho chị H vượt quá quy định vào số tiền gốc (91.420.000 đồng – 12.141.663 đồng = 79.278.337 đồng).

3. Về nghĩa vụ chậm thi hành án: Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và chị Ngô Thị Huỳnh H có đơn yêu cầu thi hành án, thì hàng tháng chị Hồ Thị Tuyết N1 phải trả lãi cho chị H theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

4. Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Nguyên đơn chị Ngô Thị Huỳnh H phải chịu số tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 1.720.130 đồng và án phí không có giá ngạch 300.000 đồng, nhưng chị H được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 7.750.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0009904 ngày 11/6/2025 của Chi cục thi hành án dân sự thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 7 – Cần Thơ). Như vậy, chị H đã nộp xong tiền án phí và được nhận lại số tiền còn dư là 5.729.870 đồng.

- Bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 12.976.762 đồng, nhưng chị N1 được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0001392 ngày 28/7/2025 của Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ. Như vậy, chị Hồ Thị Tuyết N1 còn phải nộp thêm số tiền án phí là 12.676.762 đồng.

5. Về quyền kháng cáo bản án: Nguyên đơn, bị đơn được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa, có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết để yêu cầu Tòa án nhân dân cấp trên xem xét lại theo trình tự phúc thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 của Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự.