Bản án 175/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1]. Về tố tụng

[1.1]. Các nguyên đơn tranh chấp quyền sử dụng đất thuộc địa phận thành phố Đà Nẵng và yêu cầu Tòa án hủy các quyết định cá biệt liên quan đến diện tích đất tranh chấp. Do đó, việc Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng thụ lý, giải quyết vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” theo trình tự sơ thẩm là đúng thẩm quyền, đúng quan hệ pháp luật tranh chấp theo quy định tại các điều 26, 29, 34 Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính, Điều 236 Luật Đất đai năm 2024.

[1.2]. Tại phiên toà hôm nay, nguyên đơn, bị đơn vắng mặt nhưng có người đại diện theo uỷ quyền; đại diện theo uỷ quyền của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Chủ tịch UBND xã Chiên đàn vắng mặt nhưng đã có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan khác vắng mặt nhưng đã được Toà án tống đạt triệu tập hợp lệ đến lần thứ 3, đồng thời những người này đã có ý kiến trình bày tại hồ sơ vụ án. Xét việc vắng mặt của các đương sự trên không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án nên Hội đồng xét xử căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, tiến xét xử vắng mặt theo quy định.

[2]. Về nội dung: Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn H và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Đặng Thị L1, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

[2.1]. Xem xét thông tin từ hồ sơ đăng ký đất đai tại cơ quan có thẩm quyền thể hiện: “cơ quan có thẩm quyên không tìm thấy hồ sơ đăng ký ruộng đất theo Chỉ thị 299/TTg của ông Cao Như V” và “hiện nay...không tìm thấy đơn đăng ký cấp giấy”; theo Sổ Mục kê của xã T, thị xã T (cũ) lập ngày 09/3/2000, được Sở Địa chính phê duyệt ngày 10/3/2000 thì ông Cao Như V đăng ký thửa đất 530, tờ bản đồ số 26, diện tích 1240m2, loại đất LN (BL 46, 50); tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 16 tháng 01 năm 2001, hộ ông Cao Như V được cấp 11 thửa đất, trong đó có thửa 530, tờ bản đồ số 26, diện tích 1.240m2, loại đất cây lâu năm khác. Phía sau giấy chứng nhận thể hiện thông tin, ngày 27/7/2020, Chi nhánh Văn phòng Đ xác nhận biến động về thời hạn sử dụng thửa đất 530 đến năm 2070 (BL 47). Do vậy, Toà án cấp sơ xác định bị đơn ông Cao Như V có một trong những giấy tờ theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 đối với đất tranh chấp là có cơ sở.

[2.2] Tại phiên hòa giải tranh chấp đất đai do Ủy ban nhân dân xã T6, ông Nguyễn H trình bày: "Vào khoảng năm 1977, ông H có đến cuốc (vỡ) trên thửa đất này và xin ông Cao H1 (cha ông Cao Như V) cho thửa đất này để làm nhà ở, đến năm 1993 ông dỡ nhà đi về ở bên vợ và tiếp tục trồng cây....từ năm 1977 đến nay ông Cao Như V không đến nhà ông để đòi lại đất” (BL 04); ông Nguyễn Viết H2 (Trưởng thôn) cho rằng: “Nguồn gốc thửa đất tranh chấp này trước đây là của ông Cao H1 có thỏa thuận cho ông Nguyễn H để làm nhà ở.. ..Sau này ông H có vợ và dỡ nhà này về ở bên vợ. Vào năm 1999, nhân dân thôn X (cũ) đi kê khai để cấp giấy GCNQDSĐ, ông Đặng Văn T5 nguyên là Tổ trưởng Tổ 4 đi cắm mốc quy chủ đất cho các hộ dân sử dụng đất, lúc đó chính quyền thôn xác định thửa đất này trước kia là của ông Cao H1 nên quy chủ cho ông Cao Như V, lúc đó ông Nguyễn H không có ý kiến gì...(BL 05)”. Ông Nguyễn Thanh T3 xác nhận “tôi biết ông Nguyễn Hữu ...có sử dụng thửa đất 530, tờ bản đồ số 26...trước đây ông có làm nhà ở nhưng sau đó chuyển về sống tại gia đình vợ...”. Tại phiên tòa sơ thẩm, ông T3 xác nhận có mượn nhà của ông H ở từ năm 1986 đến năm 1993. Như vậy, đủ cơ sở xác định nguồn gốc đất tranh chấp là của ông Cao H1 sử dụng. Ông H cho rằng được ông H1 cho đất nhưng không có tài liệu chứng cứ chứng minh. Đến thời điểm năm 2000, ông Cao Như V kê khai, đăng ký và năm 2001 được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Cao Như V là phù hợp với nguồn gốc sử dụng đất.

[2.3] Tài liệu về giải quyết khiếu nại của ông Cao Như V tại cơ quan có thẩm quyền huyện P thể hiện: Ủy ban nhân dân xã và Ủy ban nhân dân huyện đều khẳng định ông H là người sử dụng đất hơn 30 năm, việc Ủy ban nhân dân xã T quy chủ, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Cao Như V là có sai sót, không phù hợp với thực tế sử dụng đất của đương sự. Tuy nhiên, ông H chỉ sử dụng đất từ năm 1977 đến năm 2000, 2001, sau thời điểm này cơ quan có thẩm quyền đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Cao Như V. Như vậy ông H không đủ thời gian sử dụng đất 30 năm như thông tin, tài liệu thể hiện. Mặt khác, quá trình sử dụng đất, ông H dỡ nhà đi về quê vợ ở, đăng ký, kê khai sử dụng đất cho hộ gia đình mình đối với diện tích đất khác, không thực hiện nghĩa vụ đăng ký, kê khai đối với đất tranh chấp. Trong khi đó, trên đất tranh chấp có mồ mả của gia đình bị đơn và năm 2020 chính quyền địa phương đã đồng ý lập thủ tục chỉnh lý thời hạn sử dụng đất cho hộ ông Cao Như V đến năm 2070. Do vậy, việc cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương cho rằng ông H sử dụng đất ổn định hơn 30 năm là không đủ cơ sở thực tiễn.

[2.4] Như vậy xét thấy rằng, có căn cứ pháp lý và cơ sở thực tiễn để xác định ông Nguyễn H sử dụng đất từ việc ông Cao H1 cho mượn; tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận cho hộ ông Cao Như V thì ông Nguyễn Hữu K phản đối, không tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện; năm 2020, cơ quan có thẩm quyền thừa nhận, chấp thuận việc tiếp tục sử dụng đất của hộ ông Cao Như V đến năm 2070.

[2.5] Từ những căn cứ đã phân tích, nhận định trên, thấy rằng Toà án cấp sơ thẩm xác định ông Nguyễn H đang sử dụng đất có nguồn gốc từ mượn đất của ông Cao H1, không có các giấy tờ theo Điều 137 Luật Đất đai năm 2024, nên không có cơ sở thực tiễn và căn cứ pháp lý để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng 1074,8m2 đất thuộc thửa số 530, tờ bản đồ số 26, tại xã C, thành phố Đà Nẵng. Từ đó Toà án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn H về việc yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn H, bà Đặng Thị L1 đối với 1.074,8m2 đất, thuộc thửa số 530, tờ bản đồ số 26, tại xã C, thành phố Đà Nẵng là có căn cứ, đúng pháp luật.

[2.6] Đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn H yêu cầu huỷ một phần giấy chứng nhận của ông Cao Như V, xét thấy: Như đã phân tích ở trên, do có đủ cơ sở xác định nguồn gốc đất tranh chấp là của ông Cao H1 sử dụng; đến thời điểm năm 2000, ông Cao Như V kê khai, đăng ký và năm 2001 được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Cao Như V là phù hợp với nguồn gốc sử dụng đất. Do đó, Toà án cấp sơ thẩm xác định việc Ủy ban nhân dân thị xã T (cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 530, tờ bản đồ số 26 cho hộ Cao Như V là đúng pháp luật nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn H về việc hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00204 QSDĐ/76/QĐ-UB.Q25.T20 ngày 16 tháng 01 năm 2001 của Ủy ban nhân dân thị xã T (cũ) cấp cho hộ ông Cao Như V là đúng pháp luật.

[2.7] Nguyên đơn ông Nguyễn H, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Đặng Thị L1 kháng cáo đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn H nhưng không cung cấp được tài liệu nào mới, khác để chứng minh cho kháng cáo của mình là có căn cứ. Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông H và bà L1, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[3] Quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng tại phiên toà là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[4] Do kháng cáo của ông Nguyễn H và bà Đặng Thị L1 không được chấp nhận nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Tuy nhiên, ông H và bà L1 đều là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.

[5] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên Hội đồng xét xử không đề cập xem xét, giải quyết. Các nội dung này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.