Bản án 172/2019/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Trong đơn khởi kiện, hòa giải, bản tự khai, và các tài liệu có trong hồ sơ, Ông Nguyễn Văn T trình bày:

Cụ Nguyễn Văn Tr (tên gọi khác là Nguyễn Văn Chung), sinh năm 1935, chết năm 2018 và cụ Nguyễn Thị B, sinh năm 1938, chết năm 2010, cụ Tr và cụ B có 06 người con thứ tự gồm: Ông Nguyễn Văn Ph, bà Nguyễn Bích Ng, Ông Nguyễn Văn T, Bà Nguyễn Bích Ph, Nguyễn Bích T, ông Nguyễn Tình E. Cha mẹ của cụ Tr, cụ B đều đã chết trước cụ Tr, cụ B.

Lúc sinh thời, cụ Tr và cụ B được cụ Nguyễn Văn Đ (cha cụ Tr) cho diện tích đất 30 công tầm lớn tại Ấp T, xã T, huyện Đầm Dơi; cụ Nguyễn Văn Tr (Chung) đã được cấp Giấy CNQSDĐ vào năm 1990 theo Quyết định số: 02/QĐ-UB ngày 03-4-1990 của Ủy ban nhân dân huyện Đ, tổng diện tích 29.560m2. Quá trình sử dụng, cụ Tr đã chuyển nhượng 10.670m2 cho ông Nguyễn Văn T (đã tách quyền sử dụng đất cho ông T xong) và tặng cho Ông Nguyễn Văn Ph với diện tích 6.636,8m2 (có hợp đồng tặng cho 12-4-2016 nhưng chưa tách quyền sử dụng và hiện ông Ph đang sử dụng); diện tích đất còn lại là 18.933m2 hiện bà Nguyễn Bích Ng sử dụng (diện tích đất này đang tranh chấp).

Ông T xác định khi cụ Tr chết không có để lại di chúc để lại đất cho bà Ng.

Đối với phần đất đã tặng cho ông Ph, ông T thống nhất giữ nguyên cho ông Ph và không yêu cầu phân chia. Việc bà Ng cho rằng phần đất bà Ng sử dụng có di chúc của ông Tr để lại, ông T yêu cầu xem xét tính hợp pháp của di chúc của cụ Tr do bà Ng cung cấp, nếu có căn cứ xác định di chúc là hợp pháp thì ông thống nhất giao phần đất cho bà Ng hưởng; trường hợp di chúc không hợp pháp thì yêu cầu phân chia phần di sản còn lại đối với phần đất bà Ng đang sử dụng với diện tích 13.809,4m2 theo quy định của pháp luật và ông T yêu cầu được nhận phần đất gắn liền với ngôi nhà mà cụ Tr để lại.

Ông T thống nhất diện tích 13.809,4m2 có giá trị là 150.000.000 đồng; đối với căn nhà cất theo Quyết định 167 và các tài sản khác không yêu cầu định giá. Ông T thống nhất giữ nguyên khu vực nền mộ có các ngôi mộ (của những người thân trong gia đình) phía tiếp giáp sông Gành H và không yêu cầu, không tranh chấp. Nếu được phân chia đất, thì yêu cầu ông Ph giao lại Giấy CNQSDĐ của cụ Tr (mà ông Ph đang cất giữ) để làm thủ tục tách quyền sử dụng đất cho ông được hưởng.

Ông T cũng xác định, khi cụ Tr và cụ B không còn sống chung với nhau, thì Bà Lê Thị N về sống chung với cụ Tr, nhưng không có đăng ký kết hôn. Vào khoảng năm 2017 thì bà N bỏ địa phương đi đâu không rõ.

* Trong đơn yêu cầu công nhận Di chúc, biên bản hòa giải, bản tự khai, biên bản hòa giải và các tài liệu khác, bà Nguyễn Bích Ng trình bày:

Về phần đất đứng tên cụ Tr để lại, về hàng thừa kế, thỏa thuận giá trị đất tranh chấp, phần đất ông Ph sử dụng không có tranh chấp thì bà Ng thống nhất với lời trình bày của ông T. Tuy nhiên, đối với phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế 13.809,4m2, bà Ng xác định là bà đã được cụ Tr di chúc lại cho bà vào ngày 05-3-2018, chứng thực số 14, quyển 01/2018 tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.

Bà Ng xác định việc lập di chúc đã được thực hiện tại UBND xã T và có bà Ng đi cùng. Khi đi làm Di chúc cụ Tr còn minh mẫn và tỉnh táo, Bản di chúc do cụ Tr nhờ người khác đánh máy, sau khi lập xong di chúc có niêm phong giao cho bà Ng giữ 01 bản và UBND xã T giữ 01 bản.

Nay bà Ng yêu cầu hưởng toàn bộ phần đất theo di chúc của cụ Tr để lại có diện tích theo đo đạc thực tế là 13.809,4m2. Đồng thời, bà Ng yêu cầu ông Ph giao lại Giấy CNQSDĐ của cụ Tr mà ông Ph đang cất giữ để làm thủ tục tách quyền sử dụng đối với phần đất bà được hưởng.

* Ông Nguyễn Văn Ph trình bày: Ông được cụ Tr cho phần đất cách nay 32 năm, trước thời điểm cụ Tr chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn T, nhưng đến năm 2016 thì cụ Tr mới làm hợp đồng tặng cho và đo đạc thì có diện tích là 6.278m2. Nay ông yêu cầu được công nhận phần đất đã được cụ Tr cho trước đây, phần đất còn lại bà Ng đang quản lý yêu cầu phân chia và hưởng di sản thừa kế theo pháp luật.

Tuy nhiên, ông Ph không có nộp đơn yêu cầu độc lập.

* Bà Nguyễn Bích Ph và Bà Nguyễn Tình E trình bày tại biên bản về kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ ngày 17/10/2018:

Trường hợp xác định di chúc của cụ Tr để lại là hợp pháp, thì các đương sự này đồng ý để chị Ngân hưởng phần đất, trường hợp di chúc không hợp pháp thì yêu cầu phân chia và hưởng di sản thừa kế theo pháp luật.

* Đối với Bà Nguyễn Bích T, Bà Lê Thị Ái Th, Anh Nguyễn Minh Đ, Chị Nguyễn Hồng G và Chị Nguyễn Thùy D: Đã được Tòa án tống đạt các văn bản tố tụng nhưng các đương sự này không có ý kiến gì về các nội dung được thông báo và không tham gia hòa giải xét xử.

* Đối với bà Lê Thị N: Cán bộ tống đạt đã đến địa phương nơi bà N sinh sống nhưng không tống đạt được các văn bản tố tụng do bà N đã bỏ địa phương đi nơi khác không xác định được địa chỉ. Tòa án đã tiến hành niêm yết các các văn bản tố tụng hợp lệ, nhưng bà N không có ý kiến gì về các nội dung được thông báo và không tham gia hòa giải xét xử.

Từ nội dung vụ án nêu trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 32/2019/DS-ST ngày 24 tháng 24 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi, t nh Cà Mau quyết định:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 147, Điều 157, Điều 165, điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 624, 625, 626, 627, 628, khoản 1 Điều 630 và Điều 635 của Bộ luật Dân sự; điểm a khoản 7 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ông Nguyễn Văn T yêu cầu phân chia theo pháp luật đối với phần đất có diện tích 13.809,4m2, tọa lạc tại Ấp T, xã T, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.

2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Bích Ng.

Công nhận di chúc của cụ Nguyễn Văn Tr lập ngày 05-3-2018 tại UBND xã T là hợp pháp.

Bà Ng được hưởng diện tích đất là 13.809,4m2 tại Ấp T, xã T, huyện Đầm Dơi theo di chúc của cụ Tr. Phần đất có các phía tiếp giáp:

- Phía Đông giáp phần đất ông Nguyễn Trung Th, (M2M3) dài 122,03m.

- Phía Tây giáp phần đất ông Nguyễn Công H, (M1M9) dài 113,9m.

- Phía Nam giáp Kinh xáng thủy lợi, (từ M3 đến M9) ngang 125,6m.

- Phía Bắc giáp sông Gành H, (M1M2) ngang 125,86m.

(Kèm theo sơ đồ đo đạc ngày 06-12-2018)

3. Buộc Ông Nguyễn Văn Ph giao lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do cụ Nguyễn Văn Ch (Nguyễn Văn Tr) được Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp theo Quyết định số: 02/QĐ-UB ngày 03/4/1989 để làm thủ tục tách quyền sử dụng đất đối với phần đất bà Ng được hưởng theo di sản của cụ Tr để lại. Trường hợp ông Ph không thực hiện thì bà Ng có quyền liên hệ đến cơ Nhà nước có thẩm quyền để kê khai, làm các thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất đối với phần đất được hưởng theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 06 tháng 5 năm 2019, Ông Nguyễn Văn T, có đơn kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm, đề nghị không chấp nhận yêu cầu của bà Ng về việc công nhận di chúc, vì các căn cứ:

- Di chúc này không phải tự tay ông Nguyễn Văn Tr viết, mà do bà Ng đi đánh máy vi tính và tự ký tên; tờ di chúc này cũng không được công chứng thực hợp pháp.

- Ông Nguyễn Văn Tr cũng không đến Hội đồng giám định y khoa tỉnh Cà Mau để xác định có đủ điều kiện làm tờ di chúc này hay không.

Từ đó, ông T yêu cầu bà Ng phải chia cho ông T diện tích 7.000m2 theo kỷ phần thừa kế theo pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Ông Nguyễn Văn T giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân t nh Cà Mau phát biểu: Về tố tụng, Thẩm phán, Hội đồng xét xử tiến hành đúng theo quy định của pháp luật tố tụng và các đương sự cũng chấp hành đúng với quyền và nghĩa vụ của các đương sự được pháp luật quy định. Về nội dung: Do Bản di chúc lập ngày 05-3-2018 của cụ Nguyễn Văn Tr di chúc để lại phần đất diện tích 14.000m2 theo đo đạc thực tế là 13.809,4m2 đã được UBND xã T chứng thực là hợp pháp theo Điều 630 Bộ luật dân sự, nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chính vì vậy đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự: tuyên xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Ông Nguyễn Văn T, giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, xét kháng cáo của Ông Nguyễn Văn T. Hội đồng xét xử thấy rằng:

- Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Ng phải chịu án phí chia tài sản theo di chúc là 150.000.000 đồng x 5% = 7.500.000 đồng. Ông T không được chia tài sản thừa kế nên không phải chịu án phí, là phù hợp với khoản 1 Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự; điểm a khoản 7 Điều 27 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Án phí phúc thẩm: Do kháng cáo của ông T không được chấp nhận, nên Ông Nguyễn Văn T phải chịu án phí 300.000 đồng, ông T đã dự nộp theo biên lai thu số 0009371 ngày 6-5-2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi được chuyển thu.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; điểm a khoản 7 Điều 27 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Ông Nguyễn Văn T. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 32/2019/DS-ST ngày 24 tháng 4 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ông Nguyễn Văn T yêu cầu phân chia theo pháp luật đối với diện tích đất là 13.809,4m2 tại Ấp T, xã T, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.

2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Bích Ng. Công nhận Di chúc của cụ Nguyễn Văn Tr lập ngày 05/3/2018, chứng thực số 14, quyển 01/2018 tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau là hợp pháp.

Bà Ng được hưởng diện tích đất là 13.809,4m2 tại Ấp T, xã T, huyện Đầm Dơi theo Di chúc của cụ Tr. Phần đất có các phía tiếp giáp:

- Phía Đông giáp phần đất ông Nguyễn Trung Th, (M2M3) dài 122,03m.

- Phía Tây giáp phần đất ông Nguyễn Công H, (M1M9) dài 113,9m.

- Phía Nam giáp Kinh xáng thủy lợi, (từ M3 đến M9) ngang 125,6m.

- Phía Bắc giáp sông Gành H, (M1M2) ngang 125,86m.

(Có sơ đồ đo đạc ngày 06-12-2018 kèm theo)

3. Buộc Ông Nguyễn Văn Ph giao lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bản gốc) do cụ Nguyễn Văn Ch (Nguyễn Văn Tr), số vào sổ: 03276 được Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp theo quyết định số: 02/QĐ-UB ngày 03/4/1989 để làm thủ tục tách quyền sử dụng đất đối với phần đất bà Ng được hưởng theo di sản của cụ Tr để lại. Trường hợp ông Ph không thực hiện thì bà Ng có quyền liên hệ đến cơ nhà nước có thẩm quyền để kê khai, làm các thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất đối với phần đất được hưởng theo quy định của pháp luật.

4. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Bà Ng phải chịu toàn bộ là 6.000.000 đồng (sáu triệu đồng). Bà Ng phải hoàn trả cho ông T 3.000.000 đồng.

Kể từ ngày ông Ph có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Ng không tự nguyện thi hành số tiền nêu trên, thì còn phải chịu thêm lãi suất phát sinh tính theo lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự.

5. Về án phí:

- Án phí dân sự sơ thẩm:

Ông T không phải chịu. Hoàn trả cho ông T số tiền 1.758.000 đồng (một triệu bảy trăm năm mươi tám nghìn đồng) theo Biên lai số 0010419 ngày 20/9/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi.

Bà Ng phải chịu 7.500.000 đồng (bảy triệu năm trăm nghìn đồng), đối trừ vào số tiền tạm ứng đã nộp 8.750.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0010450 ngày 04/10/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi thì bà Ng được nhận lại 1.250.000 đồng.

- Án phí phúc thẩm: Ông Nguyễn Văn T phải chịu, đã dự nộp 300.000 đồng theo biên lai thu số: 0009371 ngày 6-5-2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi được chuyển thu.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.