Bản án 171/2022/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 24 tháng 12 năm 2017 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Lý Thị X cũng như người đại diện hợp pháp của nguyên đơn là ông Huỳnh Thành T trình bày:

Trước năm 1975, cha chồng bà X là ông Sơn H có cho chồng bà là ông Sơn B1 và bà phần đất tọa lạc tại ấp S, xã T, huyện M, tỉnh Sóc Trăng và được Ủy ban nhân dân (UBND) huyện M cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29/7/1996, có thửa 220, diện tích 1.500m2, tờ bản đồ 09. Vào năm 1996, ông Nguyễn Văn U là Cán bộ địa chính xã T xuống đo đất và lấy đất của bà X với diện tích 519,8m2, tại thửa 220 để giao lại cho Trường Tiểu học T xây dựng trường học, không có quyết định thu hồi đất và Trường Tiểu học T đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau đó, gia đình bà X làm đơn gửi UBND xã T xin được đền bù nền đất lấy làm trường học nhưng UBND xã không giải quyết.

Đến năm 2002, Nhà nước có chủ trương khởi công dự án khôi phục Quốc lộ 1A đoạn Cần Thơ - Cà Mau, trong dự án này diện tích đền bù giải tỏa là 223,6m2 (số hiệu thửa 40, tờ bản đồ số 39 do ông Sơn B1 đứng tên thuộc thửa 220 nêu trên) được Ban giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A huyện M đền bù số tiền 22.360.000 đồng cho ông Sơn B1 (chồng bà X), diện tích còn lại 296,2m2 loại đất thổ cư xây dựng Trường Tiểu học T thì chưa đền bù. Ngày 05/5/2014, UBND xã T giải quyết hỗ trợ cho bà X số tiền 5.000.000 đồng nhưng bà X không đồng ý. Sau đó, bà X làm đơn khiếu nại đến UBND huyện M và được Ban tiếp công dân huyện trả lời chuyển về xã giải quyết. Ngày 14/12/2017, UBND xã T mời gia đình bà X đến hòa giải đơn khiếu nại, trong cuộc hòa giải không giải quyết đến diện tích đất 296,2m2 xây dựng Trường Tiểu học T mà động viên gia đình bà X nhận tiền hỗ trợ 5.000.000 đồng vận động từ các mạnh thường quân, gia đình bà X không nhận và yêu cầu bồi thường đúng theo Luật đất đai.

Bà X thống nhất phần đất tranh chấp theo sơ đồ vị trí đo đạc ngày 22/3/2019 diện tích thực tế nằm trong chỉ giới là 335,1m2 theo sự chỉ ranh của bà. Tuy nhiên, bà X chỉ yêu cầu Tòa án giải quyết buộc UBND xã T có trách nhiệm bồi thường cho gia đình bà giá trị quyền sử dụng đất với diện tích 296,2m2 x 1.500.000 đồng/m2 = 444.300.000 đồng (theo giá đất của UBND tỉnh).

Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn Ủy ban nhân dân xã T, huyện M, tỉnh Sóc Trăng, cũng như người đại diện hợp pháp của bị đơn là ông Sơn Thái Ph trình bày:

Vào năm 1977-1978, Nhà nước thực hiện trang trãi ruộng đất vào tập đoàn sản xuất nông nghiệp và xã T cũng thực hiện phong trào chung ở địa phương, trong đó có các hộ xung quanh. Khu vực đất tuyến Quốc lộ 1A tại ấp S, xã T cạnh nền đồn của chế độ cũ để lại đã được quy hoạch làm Trường Tiểu học T cho con em ở địa phương đi học. Do điều kiện xây dựng sơ sài nên đến năm 1987 trường xuống cấp, hư hỏng nặng, Ban nhân dân ấp S kết hợp với UBND xã cùng Đại đức Thạch H (chùa N) tổ chức họp dân và xin ý kiến bà con về việc xây dựng trường học mới trên nền trường tiểu học hiện nay và kết quả 100% bà con thống nhất đồng tình để xây dựng trường trên nền đồn chế độ cũ và một phần diện tích đất của ông Trần C cho con em theo học (không có biên bản họp dân).

Đến ngày 17/3/1998, Trường Tiểu học T được UBND tỉnh Sóc Trăng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 970359, tại thửa số 282, tờ bản đồ 09, diện tích 4.067m2, loại đất: Đất xây dựng, thời hạn sử dụng: Lâu dài. Đến năm 2002, Nhà nước có dự án nâng cấp Quốc lộ 1A, gia đình bà X có làm đơn yêu cầu xin hưởng tiền giải phóng mặt bằng trên nền trường học với lý do là đất gốc trước đây của cha chồng bà là ông Sơn H, do quá trình kiểm đếm để bồi hoàn giải phóng mặt bằng có sai sót về nguồn gốc của người sử dụng đất nên UBND xã T đã cho bà X nhận hết số tiền giải phóng mặt bằng theo giá quy định của Nhà nước. Nay bà X sử dụng hồ sơ giải phóng mặt bằng để làm cơ sở pháp lý tranh chấp phần đất 296,2m2 với Trường Tiểu học T và yêu cầu UBND xã bồi hoàn giá trị đất cho bà là không phù hợp.

Căn cứ sổ mục kê ruộng đất năm 1995 và phân tích bản đồ địa chính trên địa bàn ấp S tại thời điểm đăng ký vào sổ mục kê ruộng đất thì thửa đất số 282, tờ bản đồ 09, diện tích 3.540m2 loại đất: Xây dựng là đất của Trường Tiểu học T. Đến ngày 17/3/1998, Trường Tiểu học T được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa 282, với diện tích đo đạc thực tế là 4.067m2, loại đất: Xây dựng, phần diện tích tăng do biến động hành lang lộ giới. Đến ngày 15/8/2008, thực hiện Chỉ thị số 31/2007/CT-TTg ngày 14/12/2007 của Thủ tướng Chính phủ, Phòng Tài nguyên và Môi huyện M có đo đạc lại hiện trạng sử dụng đất công của Trường Tiểu học T theo diện tích đã trừ hành lang lộ giới giải phóng mặt bằng, còn lại là 3.642m2 Loại đất: Đất giáo dục.

Qua xác minh và căn cứ hồ sơ địa chính xã đang quản lý thì thửa đất liền kề với thửa 282 của Trường Tiểu học T là thửa 491, diện tích 1.640m2 (ONT 300m2 + CLN 1.340m2), tờ bản đồ số 9 do ông Sơn H1 đang sử dụng hiện đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thửa đất liền kề phía sau Trường Tiểu học T là thửa 221, tờ bản đồ số 09, diện tích 28.620m2 loại đất: LUC do ông Sơn B1 (chồng bà X) đăng ký quyền sử dụng đất trong sổ mục kê ruộng đất. Việc bà X cho là đất Trường Tiểu học T đang sử dụng là đất gốc của ông Sơn H (cha chồng bà X) là không đúng, mà đất này trước khi đại diện Trường Tiểu học T đăng ký kê khai sử dụng đất vào sổ mục kê của xã quản lý gồm một phần là đất đồn của chế độ cũ và một phần là đất ruộng của ông Trần C hiến cho trường, trong quá trình sử dụng làm trường học cho đến nay hộ ông Trần C không có yêu cầu gì về việc trường đăng ký kê khai sử dụng đất. Thửa đất 220 của gia đình bà X cách thửa 282 của Trường Tiểu học T một thửa đất khác là thửa 491 của ông Sơn H1 và thể hiện thửa đất 220 gia đình bà X đã chuyển nhượng hết cho hộ bà Thạch Thị S vào năm 2004. Do đó, việc bà X yêu cầu UBND xã T trả giá trị quyền sử dụng đất diện tích 296,2m2 đất ở nông thôn tại thửa đất số 220, tờ bản đồ số 09 là không có căn cứ, UBND xã T không đồng ý. Nay UBND xã T đồng ý hỗ trợ khó khăn cho bà X số tiền là 5.000.000 đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án, người đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trường Tiểu học T là ông Nguyễn Văn Tr trình bày:

Vào năm 1976, do học sinh không có nơi để học, nền đất đồn của chế độ cũ ngày xưa không có ai sử dụng, người dân địa phương thống nhất dùng đất này làm trường tiểu học, do điều kiện xây dựng sơ sài nên đến năm 1987, trường xuống cấp, hư hỏng, Ban nhân dân ấp S kết hợp với UBND xã tổ chức họp dân và xin ý kiến về việc xây dựng trường học mới trên nền đất đồn chế độ cũ, đến năm 1992 chính thức thành lập trường. Đến ngày 17/3/1998, Trường Tiểu học T được UBND tỉnh Sóc Trăng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 970359, tại thửa số 282, tờ bản đồ 09, diện tích 4.067m2, loại đất: Đất xây dựng, thời hạn sử dụng: Lâu dài, không có liên quan đến thửa 220 của gia đình bà X. Bà X khởi kiện cho rằng thửa đất 282 hiện tại của Trường Tiểu học T là đất gốc thuộc thửa 220 của gia đình bà X do UBND xã T lấy cấp cho trường học là không đúng.

Đối với những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm các ông Nguyễn Văn U, Sơn B, Sơn D, Sơn N và Sơn U1: Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án đã cấp, tống đạt hợp lệ thông báo thụ lý vụ án và các văn bản tố tụng cho các ông theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, nhưng các ông không gửi ý kiến bằng văn bản cho Toà án biết đối với yêu cầu khởi kiện của bà X, không đến Toà án để tham gia phiên họp về kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, cũng như phiên toà sơ thẩm nên Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án số 29/2022/DS-ST ngày 05/8/2022, Tòa án nhân dân huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng đã quyết định: Căn cứ khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, khoản 2 Điều 158, Điều 271, khoản 1 Điều 273, Điều 278, Điều 280 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 166 Bộ luật Dân sự; Điều 203 Luật Đất đai năm 2013 và điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lý Thị X, về việc yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Ủy ban nhân dân xã T trả lại giá trị đất diện tích 296,2m2 (diện tích theo đo đạc thực tế nằm trong chỉ giới là 335,1m2) x 1.500.000 đồng/m2 = 444.300.000 đồng (theo giá đất của UBND tỉnh).

2. Ghi nhận sự tự nguyện của Ủy ban nhân dân xã T đồng ý hỗ trợ cho bà Lý Thị X số tiền là 5.000.000 đồng.

Khi bản án có hiệu lực pháp luật và bà Lý Thị X có đơn yêu cầu thi hành án mà Ủy ban nhân dân xã T, huyện M chậm trả số tiền nêu trên cho bà X, thì Ủy ban nhân dân xã T, huyện M phải trả lãi đối với số tiền trả chậm, theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán.

Ngoài ra, trong bản án còn quyết định về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm:

Đến ngày 19/8/2022, bà Lý Thị X có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét sửa bản án sơ thẩm theo hướng buộc Ủy ban nhân dân xã T bồi thường giá trị quyền sử dụng đất 296,2m2 x 1.500.000 đồng/m2 = 444.300.000 đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người đại diện hợp pháp của bà X không rút đơn khởi kiện, không rút kháng cáo và yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét hủy bản án sơ thẩm để chuyển về cấp sơ thẩm giải quyết lại cho đúng quy định của pháp luật.

Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt không có lý do.

Các đương sự cũng không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà X cho rằng cấp sơ thẩm chưa xác định rõ vụ án này thụ lý theo thủ tục dân sự hay hành chính, vì trong quá trình giải quyết cấp sơ thẩm chuyển qua rồi chuyển lại nhiều lần; nội dung vụ án cấp sơ thẩm cũng chưa làm rõ vị trí, diện tích đất tranh chấp nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại cho đúng quy định của pháp luật.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng, những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm. Đối với yêu cầu kháng cáo của bà X là không có căn cứ nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận và áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308, khoản 6 Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của nguyên đơn bà Lý Thị X.

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2022/DS-ST ngày 05 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lý Thị X, về việc yêu cầu Ủy ban nhân dân xã T, huyện M, tỉnh Sóc Trăng trả lại giá trị quyền sử dụng đất diện tích 296,2m2 x 1.500.000 đồng/m2 = 444.300.000 đồng (theo giá đất của Ủy ban nhân dân tỉnh).

2. Ghi nhận sự tự nguyện của Ủy ban nhân dân xã T, huyện M, tỉnh Sóc Trăng đồng ý hỗ trợ cho bà Lý Thị X số tiền là 5.000.000 đồng (Năm triệu đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của bà Lý Thị X thì hàng tháng, Ủy ban nhân dân xã T còn phải chịu khoản tiền lãi trên số tiền chậm thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 cho đến khi thi hành án xong.

3. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá: Bà Lý Thị X phải chịu là 3.057.448 đồng (Ba triệu không trăm năm mươi bảy nghìn bốn trăm bốn mươi tám đồng) và bà đã nộp xong.

4. Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Lý Thị X được miễn.

5. Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Lý Thị X được miễn.

6. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014 thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014.

7. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.