Bản án 17/2025/DSST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 04/02/2025 của nguyên đơn Ngân hàng TMCP Công thương Việt N và quá trình giải quyết vụ án đại diện theo ủy quyền của Ngân hàng TMCP Công thương Việt N trình bày:

Bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr có ký kết với Ngân hàng TMCP Công thương Việt N - Chi nhánh Bình Ph - Phòng giao dịch Bù Đ (sau đây được viết tắt là Ngân hàng) Hợp đồng tín dụng số LUANNT10-045/2024-HĐCVHM/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2024 để vay số tiền là 900.000.000 đồng (bằng chữ: Chín trăm triệu đồng), thời hạn vay là 12 tháng. Lãi suất trong hạn tại thời điểm ký Hợp đồng tín dụng là 9%/năm. Ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M nhận đủ tiền vay 900.000.000 đồng.

Để bảo đảm khoản vay phát sinh từ hợp đồng tín dụng ký trên, bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr đã ký với Ngân hàng hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022, tài sản thế chấp bao gồm: quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc số thửa 17, số tờ bản đồ 26, với diện tích: 221,4 m2 tọa lạc tại khu phố H, TT Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước (nay là thôn H, xã B, tỉnh Đồng Nai) đã được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BH 177253 do Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh Bình Phước cấp ngày 10/05/2012 số vào sổ cấp GCN CH 00952 đứng tên ông Đỗ Văn Tr.

Từ 23/02/2024 đến ngày 15/5/2024, ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M đã thanh toán đủ tiền lãi vay trong hạn định kỳ theo quy định. Đến ngày 15/5/2024 ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M không trả số tiền gốc nên khoản vay đã chuyển qua nợ quá hạn từ ngày 16/5/2024.

Căn cứ hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp mà các bên đã ký kết, các quy định của pháp luật liên quan. Ngân hàng khởi kiện đối với bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr đề nghị Toà án giải quyết các nội dung sau đây:

Buộc bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr phải trả cho Ngân hàng TMCP Công thương Việt N toàn bộ số tiền gốc, lãi trong hạn, lãi phạt dư nợ gốc quá hạn tạm tính đến thời điểm ngày 4/2/2025 là: 958.808.219 đồng (trong đó số tiền gốc là 900.000.000 đồng, số tiền lãi trong hạn là 58.808.2019 đồng). Buộc bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr tiếp tục trả nợ lãi vay cho Ngân hàng theo mức lãi suất đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng, các văn bản sửa đổi bổ sung, thông báo thay đổi lãi suất cho vay (nếu có) cho đến khi trả hết nợ xong.

Trường hợp bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ, các chủ tài sản bảo đảm không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ bảo đảm như đã cam kết thì Ngân hàng có quyền yêu cầu xử lý tài sản đảm bảo theo hợp đồng thế chấp số LUANNT10- 044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022 để thu hồi nợ theo quy định của pháp luật. Sau khi thực hiện bán tài sản đảm bảo, số tiền thu được từ việc bán tài sản không đủ để thanh toán toàn bộ món nợ của khách hàng. Ngân hàng đề nghị Tòa án buộc khách hàng chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ số nợ còn lại này cho đến khi hoàn tất nghĩa vụ trả nợ.

Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M trả số tiền vay 900.000.000 đồng và tiền lãi phát sinh tính từ ngày 16/5/2024 đến nay là 123.830.155 đồng (trong đó, tiền lãi trong hạn là 103.635.617 đồng, tiền lãi quá hạn là 20.194.538 đồng). Buộc bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr tiếp tục trả nợ lãi vay cho Ngân hàng theo mức lãi suất đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng, các văn bản sửa đổi bổ sung, thông báo thay đổi lãi suất cho vay (nếu có) cho đến khi trả hết nợ xong. Trường hợp bà Trần Thị M và ông Đỗ Văn Tr không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ, các chủ tài sản bảo đảm không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ bảo đảm như đã cam kết thì Ngân hàng có quyền yêu cầu xử lý tài sản đảm bảo theo hợp đồng thế chấp số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022 để thu hồi nợ theo quy định của pháp luật. Sau khi thực hiện bán tài sản đảm bảo, số tiền thu được từ việc bán tài sản không đủ để thanh toán toàn bộ món nợ của khách hàng. Ngân hàng đề nghị Tòa án buộc khách hàng chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ số nợ còn lại này cho đến khi hoàn tất nghĩa vụ trả nợ.

Bị đơn ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M vắng mặt tại phiên tòa nhưng quá trình giải quyết vụ án ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M trình bày: Do cần vốn làm ăn nên ngày 23 tháng 02 năm 2024 vợ chồng ông bà có ký kết với Ngân hàng TMCP Công thương Việt N - Chi nhánh Bình Ph - Phòng giao dịch Bù Đ Hợp đồng tín dụng số LUANNT10-045/2024-HĐCVHM/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2024 để vay số tiền là 900.000.000 đồng (bằng chữ: Chín trăm triệu đồng), thời hạn vay là 12 tháng, lãi suất trong hạn tại thời điểm ký Hợp đồng tín dụng là 9%/năm. Vợ chồng ông bà đã nhận đủ tiền vay 900.000.000 đồng.

Từ 23/02/2024 đến ngày 15/05/2024, vợ chồng ông bà thanh toán đủ tiền lãi vay trong hạn định kỳ theo quy định, số tiền cụ thể đã trả vợ chồng ông bà không nhớ.

Khi vay vợ chồng ông bà thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc số thửa 17, số tờ bản đồ 26, với diện tích: 221,4 m2, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BH 177253 do Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh Bình Phước cấp ngày 10/05/2012 số vào sổ cấp GCN CH 00952, đứng tên ông Đỗ Văn Tr. Việc thế chấp có ký kết Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022.

Do không có khả năng thanh toán nên vợ chồng ông bà không thanh toán được tiền lãi, tiền gốc theo thỏa thuận cho Ngân hàng. Nay Ngân hàng khởi kiện vợ chồng ông bà đồng ý với nội dung khởi kiện của Ngân hàng, đồng ý trả số tiền vay 900.000.000đ và tiền lãi phát sinh. Nhưng do không có điều kiện trả nợ nên vợ chồng ông bà đồng ý xử lý tài sản đảm bảo theo hợp đồng thế chấp số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022 theo quy đinh của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước (nay là Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Đồng Nai) phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án và tại phiên tòa Thẩm phán, Hội đồng xét xử thực hiện đúng các quy định về tố tụng.

Về nội dung vụ án: Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Căn cứ vào Điều 463 và Điều 466 của Bộ luật Dân sự năm 2015 đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M trả tiền vay 900.000.000 đồng và tiền lãi phát sinh theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận phiên Toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét thấy, Hợp đồng tín dụng được các bên xác lập và ký kết trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, có hình thức và nội dung, mục đích không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội, phù hợp với các quy định của pháp luật tại khoản 17 Điều 4 khoản 2 Điều 100, điểm a khoản 3 Điều 107 của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 nên có hiệu lực pháp luật và các bên phải có nghĩa vụ thực hiện theo đúng cam kết.

Trong Hợp đồng cho vay hạn mức số LUANNT10-045/2024-HĐCVHM/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2024 có ghi nhận “Thời hạn duy trì hạn mức là kể từ ngày 23/2/2024 đến ngày 24/02/2025”. Như vậy, thời hạn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M phải trả tiền vay cho Ngân hàng chậm nhất là ngày 24/02/2025. Khoản 1 Điều 466 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn”. Do bên vay tài sản vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng về việc yêu cầu ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M trả số tiền vay 900.000.000 đồng là có cơ sở chấp nhận.

Ngân hàng khai nhận khi ký kết hợp đồng tín dụng thì ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M có thế chấp tài sản gồm: quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc số thửa 17, số tờ bản đồ 26, với diện tích: 221,4 m2 tọa lạc tại KP H, Tt Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước (nay là thôn H, xã B, tỉnh Đồng Nai) đã dược Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BH 177253 do Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Bình Phước cấp ngày 10/05/2012 số vào sổ cấp GCN CH 00952 đứng tên ông Đỗ Văn Tr. Các bên có ký kết Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022. Việc thế chấp được đăng ký thế chấp tại Văn phòng đăng ký đất đai huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước. Xét tính pháp lý hợp đồng thế chấp trên đã tuân thủ đúng quy định của pháp luật về nội dung cũng như hình thức của pháp luật dân sự về giao dịch bảo đảm được quy định tại Điều 298, Điều 317 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19 tháng 3 năm 2021 quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Theo đó thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp nêu trên có hiệu lực pháp luật thi hành.

Tại khoản 1 Điều 299 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm gồm: “Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ”. Do đó, có đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc xử lý tài sản bảo đảm khi ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ.

[7.1] Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét, thẩm định tài sản tại chỗ là 1.000.000 đồng. Tại khoản 1 Điều 157 của Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định: “Đương sự phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ nếu yêu cầu của họ không được Tòa án chấp nhận”. Do yêu cầu xử lý tài sản của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tài sản tại chỗ. Tại khoản 1 Điều 158 của Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định: “Trường hợp người đã nộp tiền tạm ứng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ không phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ thì người phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ theo quyết định của Tòa án phải hoàn trả cho người đã nộp tiền tạm ứng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ”. Do đó, cần buộc ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M hoàn trả số tiền chi phí xem xét, thẩm định tài sản tại chỗ là 1.000.000 đồng cho Ngân hàng.

[7.2] Về án phí: Khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH16 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án ngày 30/12/2016 quy định: “Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận.”. Do đó, bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận

[7.3] Quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào Điều 463, Điều 466, Điều 468, Điều 298, Điều 317 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ vào khoản 3 Điều 26, Điều 35, Điều 147, Điều 157, Điều 158, Điều 266, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ vào Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024;

- Căn cứ vào Nghị định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19 tháng 3 năm 2021 quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ;

- Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH16 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án ngày 30/12/2016.

1/ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ngân hàng TMCP Công thương Việt N về việc “tranh chấp hợp đồng vay tài sản” đối với bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M

Buộc bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M trả cho nguyên đơn Ngân hàng TMCP Công thương Việt N số tiền vay là 900.000.000 đồng, tiền lãi phát sinh đến ngày xét xử (ngày 25/8/2025) là 123.830.155 đồng (trong đó lãi trong hạn 103.635.617 đồng và lãi quá hạn 20.194.538 đồng). Tổng cộng tiền gốc và tiền lãi bị đơn ông Đỗ Văn Tr và bà Trần Thị M phải trả là 1.023.830.155 đồng.

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm, bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất mà các bên đã thỏa thuận trong Hợp đồng cho vay hạn mức số LUANNT10-045/2024-HĐCVHM/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2024, giấy nhận nợ số 01 ngày 23 tháng 02 năm 2024.

Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng cho vay.

Sau khi bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M thanh toán xong nợ thì Ngân hàng TMCP Công thương Việt N có trách nhiệm trả lại tài sản mà bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M đã thế chấp theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022.

Nếu bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M không trả hoặc trả không đủ thì Ngân hàng TMCP Công thương Việt N có quyền yêu cầu Cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp được ghi nhận trong Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số LUANNT10-044/2022/HĐBĐ/NHCT504 ngày 23 tháng 02 năm 2022 để thu hồi nợ.

2/ Về chi phí tố tụng: Buộc bị đơn Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M phải hoàn trả cho nguyên đơn Ngân hàng TMCP Công thương Việt N số tiền chi phí xem xét, thẩm định tài sản tại chỗ là 1.000.000 đồng (một triệu đồng).

3/ Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc bị đơn ông Đỗ Văn Tr, bà Trần Thị M phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm là 42.714.905 đồng.

Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai hoàn trả lại cho nguyên đơn Ngân hàng TMCP Công thương Việt N số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 20.382.123 đồng theo biên lai thu tiền số 0009786 ngày 14 tháng 5 năm 2025.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 của Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự.

4/ Quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (ngày 25/8/2025). Đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc được tống đạt hợp lệ.