Bản án 17/2021/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Phạm Văn Ph

Các Thẩm phán:

Ông Nguyễn Hữu H

Bà Thái Thị Hồng V

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị H - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An.

- Đại D Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Phương N - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 16 tháng 11 năm 2021 và ngày 23 tháng 11 năm 2021, tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An xét xử phúc thẩm công khai vụ án Hôn nhân và gia đình thụ lý số: 15/2021/TLPT-HNGĐ ngày 07 tháng 6 năm 2021 về việc “Tranh chấp hôn nhân và gia đình”.

Do Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số: 19/2021/HNGĐ-ST ngày 29 tháng 3 năm 2021 của Tòa án nhân dân V, tỉnh Nghệ An bị kháng cáo;

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 08/2021/QĐ-PT ngày 13 tháng 7 năm 2021, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Anh Nguyễn Duy D , sinh năm 1984. Địa chỉ: xóm 4 Giai Thành, xã C, huyện Y, tỉnh Nghệ An. Có mặt;

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho anh Nguyễn Duy D : Ông Trần Thu N , luật sư thuộc Văn phòng luật sư C - Đoàn luật sư TP Hà Nội. Có mặt, vắng mặt khi tuyên án.

- Bị đơn: Chị Nguyễn Thị H , sinh năm 1985. Địa chỉ: xóm 4 Giai Thành, xã C, huyện Y, tỉnh Nghệ An. Có mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chị Nguyễn Thị H n: Ông Phạm Văn S - Luật sư, Công ty Luật TNHH S, Đoàn luật sư thành phố Hồ Chí Minh. Vắng mặt.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Ông Nguyễn Duy D g, sinh năm 1963 và bà Nguyễn Thị H , sinh năm 1963 (Vợ ông D ). Đều trú tại: xóm 1 xã C, huyện Y, tỉnh Nghệ An. Ông D , bà Hi có mặt, vắng mặt khi tuyên án;

- Người kháng cáo: Chị Nguyễn Thị H , bị đơn.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện ngày 22 tháng 7 năm 2020, các lời khai, hòa giải và tại phiên tòa sơ thẩm anh Nguyễn Duy D , người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho anh D thống nhất trình bày: Anh D và chị Nguyễn Thị H kết hôn trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, tổ chức cưới theo phong tục, đăng ký kết hôn vào ngày 23/7/2007 tại UBND xã V, huyện C. Sau khi kết hôn vợ chồng chung sống hạnh phúc được một thời gian thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân do tính tình vợ chồng không phù hợp, bất đồng quan điểm, mâu thuẫn ngày càng trở nên trầm trọng không thể hóa giải được dẫn đến tình cảm vợ chồng rạn nứt. Hai bên đã được gia đình hòa giải nhiều lần nhưng không thành, hiện hai người đã sống ly thân và xác định không còn tình cảm với nhau nữa, nên anh D đề nghị Tòa án giải quyết cho ly hôn chị Huyền.

Về nuôi con chung: Anh D và chị H có 02 con chung là cháu Nguyễn Duy Đ t, sinh ngày 15/01/2008 và cháu Nguyễn Thị Tường V , sinh ngày 30/10/2012, hiện 2 con vẫn ở chung trong một nhà với vợ chồng. Nếu ly hôn anh D có nguyện vọng trực tiếp nuôi dưỡng cả 2 con chung đến khi các con chung đủ tuổi trưởng thành, không yêu cầu chị H cấp dưỡng nuôi con.

Về tài sản chung: Trong quá trình chung sống vợ chồng tạo dựng khối tài sản chung cụ thể:

+ Về đất ở: Thửa đất số 73 (Lô 28), tờ bản đồ 23 (QH 2013) tại Đồng Cửa, xóm Giai Thành, xã H, huyện Y, tỉnh Nghệ An, D tích 160m2 mục đích đất ở lâu dài; UBND huyện Y cấp Giấy chứng nhận QSD đất số 960997 ngày 03/11/2016 mang tên Nguyễn Duy D và Nguyễn Thị H . Giá trị 250.000.000 đồng (trong đó tiền đất niêm yết đấu giá là 226.800.000 đồng + chi phí phát sinh trong đấu giá là 23.200.000 đồng). Tại thời điểm định giá theo giá thị trường là 640.000.000 đồng (4.000.000 đồng/m2 x 160m2 = 640.000.000 đồng);

+ Tài sản trên đất: 01 ngôi nhà 2 tầng khung bê tông cốt thép kiên cố, thép chịu lực, có khu vệ sinh khép kín trong nhà. Chiều cao tầng 1 là 4m, tầng 2 là 3m, nền lát gạch hoa liên doanh, tường sơn. D tích sử dụng 228,8m2 giá trị ngôi nhà theo thị trường là 228,8m2 x 2.600.000 đồng/m2 = 594.880.000 đồng ; 1 ki ốt lợp mái tôn chống nóng phía trước nhà 2 tầng có D tích 84m2 kèo xà thép hộp cùng 2 cửa cuốn có giá trị 84m2 x 1.000.000 đồng/m2 = 84.000.000 đồng.

Tổng giá trị tài sản tranh chấp cả đất và nhà là 1.318.880.000 đồng.

Ngoài các loại tài sản chung nêu trên thì vợ chồng anh D, chị Huyền có mua sắm được một số đồ dùng sinh hoạt gồm chiếc xe máy Honda Lead mua năm 2017; 01 tủ lạnh Toshiba; 01 chiếc xe máy Waveanpha; 01 chiếc ti vi. Các tài sản này trong quá trình giải quyết và tại phiên tòa sơ thẩm anh D không yêu cầu giải quyết.

+ Về nợ: Để có tiền mua đất, làm nhà và trang trải cuộc sống vợ chồng đã vay mượn tiền đền bù đất của bố mẹ anh là ông Nguyễn Duy D và bà Nguyễn Thị H . Năm 2006 bố mẹ cho anh D mượn D tích đất rừng ở Tổng đội TNXP 6 để làm kinh tế, năm 2007 anh D, chị H cưới nhau cùng nhau lên làm kinh tế ở đây. Vợ chồng chung sống và làm ăn, cải tạo canh tác trên đất bình thường cho đến năm 2014 khi có chủ trương thu hồi đất của Nhà nước. Mảnh đất canh tác được đền bù theo Quyết định số 973/QĐ-UBND ngày 06/3/2014 của UBND Y đền bù số tiền 1.060.509.000 đồng, anh D đưa cho chị H trả ông D , bà H 100.000.000 đồng, số tiền còn lại 960.509.000 đồng vợ chồng đã dùng vào việc xây nhà và tiêu dùng. Nay bố mẹ anh là ông D , bà H yêu cầu vợ chồng trả lại số tiền được nhận từ việc đền bù đất đã cho mượn là 960.506.090 đồng, anh nhất trí; bởi vì dù không lập giấy vay nợ nhưng để có nguồn tiền mua đất làm nhà thì vợ chồng đã dùng gần hết số tiền đền bù mà cha mẹ cho mượn.

Nay ly hôn, anh D đề nghị Tòa chia đôi cho vợ chồng về tài sản và nợ chung của vợ chồng; nguyện vọng của anh D được nhận quyền sở hữu, sử dụng nhà và đất. Anh D sẽ có trách nhiệm trích chia chênh lệch tài sản bằng tiền mặt cho chị Huyền và hỗ trợ tiền mặt cho chị Huyền số tiển 130.000.000 đồng để tạo dựng nơi ở mới, đồng thời anh đứng ra trả toàn bộ số nợ cho ông Dũng, bà Hiên, cân đối sau khi đã trả khoản nợ chung còn lại chị Huyền được hưởng anh D thanh toán cho chị H .

Chị Nguyễn Thị H trình bày: Về quan hệ hôn nhân, chị H thống nhất về việc kết hôn, thời gian, địa điểm đăng ký kết hôn, mâu thuẫn và nguyên nhân mâu thuẫn vợ chồng đúng như anh D trình bày. Chị H mong muốn vợ chồng đoàn tụ để cùng nhau nuôi dạy con cái, nhưng anh D kiên quyết yêu cầu ly hôn thì chị H cũng đồng ý.

Về nuôi con chung: Vợ chồng có 02 con chung là cháu Nguyễn Duy Đ , sinh ngày 15/01/2008 và cháu Nguyễn Thị Tường V sinh ngày 30/10/2012, hiện nay 2 con vẫn ở chung trong một nhà với vợ chồng. Nếu tòa giải quyết ly hôn chị Huyền có nguyện vọng được trực tiếp nuôi dưỡng cả 2 con chung đến khi các con chung đủ tuổi trưởng thành, chị không yêu cầu anh D cấp dưỡng nuôi con, còn việc tự nguyện cấp dưỡng cho con là do lương tâm của anh D.

Về tài sản: Chị H thống nhất như ý kiến trình bày của anh D về tài sản chung của vợ chồng gồm; Thửa đất số 73 (Lô 28), tờ bản đồ 23 (QH 2013) tại Đồng Cửa, xóm Giai Thành, xã H, huyện Y, tỉnh Nghệ An, D tích 160m2 và ngôi nhà 02 tầng, công trình tọa lạc trên thửa đất, có tổng trị giá 1.318.880.000 đồng; Nguyện vọng của chị H được nhận toàn bộ nhà và đất chị sẽ trích chia chênh lệch giá trị tài sản cho anh D, nếu không được chị yêu cầu chia đôi theo hiện vật. Ngoài ra vợ chồng còn có một số tài sản chung là các đồ dùng sinh hoạt trong gia đình như anh D khai, vợ chồng tự thỏa thuận phân chia không yêu cầu giải quyết.

Về nợ chung: Chị H không thừa nhận nợ chung như anh D trình bày, bởi lẽ vợ chồng không vay mượn ông D , bà H khoản tiền nào. Chị Huyền thừa nhận, nguồn gốc đất Tổng đội TNXP 6 giao cho anh D và vợ chồng ông D , bà H sử dụng, canh tác, xây dựng các công trình từ năm 2002, trước khi chị H lấy anh D năm 2007, nhưng ông D , bà H đã bàn giao cho anh D từ lâu, ý chí nguyện vọng của ông D thể hiện rất rõ là đã cho con. Khi anh D cưới vợ hai vợ chồng đã lo làm ăn thu vén, có canh tác thu hoa màu trên đất đồng thời đi làm thêm nghề phụ nên có kinh tế mới mua đất, làm nhà. Nay anh D đưa vào nợ chung vợ chồng số tiền 960.506.090 đồng (Số tiền bồi thường khi thu hồi đất) và yêu cầu chị H có trách nhiệm cùng trả nợ cho ông D , bà H , chị H không nhất trí, đề nghị Tòa xem xét để đảm bảo quyền lợi cho chị trước pháp luật và đề nghị Tòa án bác yêu cầu độc lập của ông D , bà H .

Tại Đơn yêu cầu độc lập ngày 21/12/2020 và tại phiên tòa sơ thẩm vợ chồng ông Nguyễn Duy D , bà Nguyễn Thị H thống nhất trình bày: Ông D là thành viên của Tổng đội TNXP số 6 và được Tổng đội giao 5,1 ha đất và cùng vợ là bà Nguyễn Thị H canh tác từ năm 2002 – 2006. Sau này vì sức khỏe yếu, anh D không có công ăn việc làm nên ông đã cho anh D mượn đất trên Tổng đội với D tích 5,1 ha để làm ăn, còn ông và vợ về địa phương làm ruộng. Việc mượn đất được làm thành văn bản hợp đồng và có sự xác nhận của ông Đào Quang Ngọc là tổng đội trưởng TNXP 6 vào ngày 12/02/2006.

Ngày 06/3/2014 theo Quyết định số: 973/QĐ-UBND của UBND huyện Y thì thửa đất của ông D cho anh D mượn được đền bù số lần đền bù như anh D đã trình bày. Khi vợ chồng anh D mua đất làm nhà thì ông cho anh D mượn tất cả số tiền này ông chỉ lấy 100.000.000 đồng do chính chị H đưa. Vì là cha con nên không làm giấy vay mượn số tiền còn lại là 960.506.090 đồng. Nay vợ chồng không hạnh phúc ông D , bà H yêu cầu anh D, chị H phải trả số tiền đền bù còn lại là 960.506.090 đồng. Tuy nhiên thấy vợ chồng chị H có thời gian canh tác trên đất nên ông D , bà H tự nguyện trích công sức chăm sóc, duy trì, tôn tạo, bảo vệ đất và tài sản trên đất ở trên Tổng đội cho vợ chồng anh D, chị Huyền là 100.000.000 đồng, còn 860.506.000 yêu cầu vợ chồng phải trả.

Tại Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số: 19/2021/HNGĐ-ST ngày 29 tháng 3 năm 2021 của Tòa án nhân dân Y, tỉnh Nghệ An đã quyết định: Căn cứ vào khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 35, Điều 201 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 27, 37 các Điều 55, 59, 62, 81, 82, 83 của luật Hôn nhân và gia đình;

- Về hôn nhân: Công nhận sự thuận tình ly hôn giữa anh Nguyễn Duy D và chị Nguyễn Thị H .

- Về con chung: Giao con chung là cháu Nguyễn Duy Đ , sinh ngày 15/01/2008 cho Nguyễn Duy D trực tiếp nuôi dưỡng đến khi con chung đủ 18 tuổi trưởng thành.

Giao con chung là cháu Nguyễn Thị Tường V , sinh ngày 30/10/2012 cho chị Nguyễn Thị H trực tiếp nuôi dưỡng đến khi đủ 18 tuổi trưởng thành.

Các bên không phải cấp dưỡng tiền nuôi con cho nhau.

Anh D, chị H không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung, không ai được cản trở.

- Về tài sản: Giao cho anh Nguyễn Duy D được quyền sở hữu, quản lý, sử dụng thửa đất số 73 (Lô 28), tờ bản đồ 23 (QH 2013) tại Đồng Cửa, xóm C, xã C, huyện Y, tỉnh Nghệ An có D tích 160m2 mục đích đất ở lâu dài được UBND huyện Y cấp Giấy chứng nhận QSD đất số 960997 ngày 03/11/2016 mang tên Nguyễn Duy D và Nguyễn Thị H có tứ cận cụ thể: Phía Tây giáp hộ bà Trần Thị M độ dài cạnh 20,15m; Phía Nam giáp đường S sở độ dài cạnh 8m; Phía Đông giáp hộ bà Hoàng Thị H độ dài cạnh 19,98m; Phía Bắc giáp đất nông nghiệp độ dài cạnh 8m. Và các tài sản trên đất gồm: 01 ngôi nhà 2 tầng khung bê tông cốt thép kiên cố, thép chịu lực, có khu vệ sinh khép kín trong nhà. Chiều cao tầng 1 là 4m, tầng 2 là 3m, nền lát gạch hoa liên doanh, tường sơn; 1 kiốt có mái tôn chống nóng gắn trước nhà 2 tầng D tích 84m2 có kèo xà gỗ thép hộp có 2 cửa cuốn.

Buộc anh D có nghĩa vụ trích chia ½ giá trị tài sản chênh lệch mà chị Huyền được hưởng cụ thể: Tài sản chung của vợ chồng gồm đất và các tài sản trên đất có giá trị là: 1.318.880.000 đồng, anh D, chị Huyền mỗi người được hưởng ½ giá trị tài sản tương ứng số tiền là 659.440.000 đồng.

- Về nợ chung: Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Duy Dũng và bà Nguyễn Thị Hiên:

Buộc anh Nguyễn Duy D và chị Nguyễn Thị Huyền có nghĩa vụ liên đới thanh toán số tiền nợ là 960.506.090 đồng cho ông Dũng và bà Hiên.

Ghi nhận sự tự nguyện của ông Nguyễn Duy Dũng và bà Nguyễn Thị Hiên về việc trích chia công sức cho vợ chồng anh D và chị Huyền số tiền 100.000.000 đồng nhưng được khấu trừ vào nợ chung của vợ chồng là 960.506.090 đồng. Vậy số nợ chung mà anh D và chị Huyền còn phải trả cho ông Dũng, bà Hiên là 860.506.090 đồng. Kỷ phần của mỗi người phải trả là 430.254.500 đồng.

Do anh Nguyễn Duy D được giao toàn bộ tài sản chung của vợ chồng là đất và các tài sản trên đất nên buộc anh D phải có nghĩa vụ thanh toán toàn bộ số nợ 860.506.090 đồng cho ông Dũng và bà Hiên và có nghĩa vụ giao lại số tiền mặt cho chị Huyền sau khi đã được khấu trừ vào số nợ mà chị Huyền phải trả cho ông Dũng và Hiên là 229.185.500 đồng.

Ghi nhận sự tự nguyện của anh D về việc hỗ trợ tạo dựng nơi ở mới cho chị Huyền với số tiền là 130.000.000 đồng.

Vậy tổng số tiền anh D phải giao lại cho chị Huyền là: 229.185.500 đồng + 130.000.000 = 359.185.500 đồng (Anh D tự nguyện làm tròn số thành 360.000.000 đồng);

Ngoài ra, bản án còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí, lệ phí Tòa án; nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự trong vụ án.

Ngày 02 tháng 4 năm 2021, chị Nguyễn Thị H kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết những vấn đề sau:

Về con chung: Yêu cầu được nuôi dưỡng cả 02 con chung, không yêu cầu anh D cấp dưỡng.

Về chia tài sản chung: Chị H không chấp nhận việc Tòa án cấp sơ thẩm buộc chị và anh Diệu phải trả lại (khoản tiền bồi thường của tổng đội TNXP 6) cho bố, mẹ chồng ông Nguyễn Duy D và bà Nguyễn Thị H 860.000.000 đồng; Về phân chia D tích đất, ngôi nhà và các công trình đi kèm tọa lạc trên đất, chị Huyền yêu cầu được ưu tiên nhận tài sản bằng hiện vật là quyền sử dụng đất và căn nhà đồng thời sẽ thanh toán tiền chênh lệch cho anh D, nếu không được nhận toàn bộ, chị Huyền yêu cầu chia đôi nhà, đất cho 02 người mỗi người ½ để ai cũng có nơi ở để nuôi dạy các con chưa thành niên.

Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Nguyễn Thị H giữ nguyên nội dung kháng cáo;

Đại D Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An phát biểu quan điểm: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án và các bên đương sự thực hiện đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm, căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật tố tụng dân sự; không chấp nhận nội dung kháng cáo của chị Nguyễn Thị Huyền về quan hệ nuôi con chung; chấp nhận một phần nội dung kháng cáo của chị Huyền về chia tài sản chung, sửa bản án sơ thẩm theo hướng, chia đôi D tích thửa đất và ngôi nhà hai tầng trên đất mỗi người một phần, chị Huyền phải trích trị giá chênh lệch tài sản cho anh D theo phần đóng góp vào khối tài sản chung, không xác định khoản nợ chung của vợ chồng đối với khoản tiền bồi thường về đất tổng đội TNXP 6 năm 2015 – 2016.