Bản án 169/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn bà Đỗ Thị H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Bảo Th thống nhất trình bày:

Vợ chồng ông bà khai phá được thửa đất tại thôn Tân Hiệp 2, xã B, diện tích khoảng 8 sào (8.000m2), có đăng ký kê khai quyền sử dụng đất từ năm 1987. Năm 1991, khi Nhà nước làm đường dây điện 110Kv cắt ngang, chia đất nhà ông bà thành hai phần. Khi làm đường điện thì Nhà nước chỉ đền bù hoa màu, cây trồng trên phần đất nằm trên hành lang lưới điện (dây điện) mà không đền bù, thu hồi về đất nên phần đất hành lang lưới điện vẫn thuộc quyền của gia đình ông bà, việc này đã được Ủy ban nhân dân huyện P và Công ty Điện lực xác nhận.

Năm 1996, ông bà được Ủy ban nhân dân huyện P cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H 438896 ngày 25/7/1996 phần diện tích 7.215m2, gồm thửa 24 và 44 trong đó có cả phần đất hành lang lưới điện 110Kv. Đến năm 2013, khi cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo bản đồ chính quy thì thửa đất trên là thửa 138, tờ bản đồ số 11 diện tích 7.497m2 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H438896 thành giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BL 202781, số vào sổ CH 00997 ngày 26/4/2013 và thửa 140, tờ bản đồ số 11 diện tích 319m2 theo GCNQSDĐ số 202782, số vào sổ CH00996 ngày 26/4/2013, hai thửa đất này nằm hai bên đường điện 110KV và đối với phần đất hành lang lưới điện thì ông bà vẫn quản lý, sử dụng, trồng cây nhưng không thể hiện trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Năm 2020, ông bà chuyển nhượng cho ông Bùi Tấn B, bà Vũ Thị T thửa đất 140 diện tích 319m2 và đã giao thửa đất này cho ông B quản lý, sử dụng. Ông bà không chuyển nhượng phần đất hành lang lưới điện cho ông B. Sau đó, ông B chuyển nhượng thửa đất này cho ông Kh, bà Th. Khi ông Kh vào sử dụng đất thì ông Kh đã lấn chiếm một nửa phần đất thuộc hành lang lưới điện của ông bà, diện tích lấn chiếm chiều ngang khoảng 07m, dài 85m, diện tích 595m2 (theo kết quả đo đạc gồm 02 phần: diện tích 470,4m2 và 259,2m2). Khi ông Kh lấn chiếm thì gia đình ông bà có ra ngăn cản và báo chính quyền địa phương thì địa phương có làm việc và yêu cầu các bên nên làm đơn tranh chấp ra cơ quan chức năng để giải quyết. Ông bà đã làm đơn ra UBND xã B yêu cầu giải quyết 02 lần nhưng không được. Sau đó, bà H tiếp tục làm đơn đến UBND huyện P để giải quyết. Đến ngày 22/7/2021, UBND huyện P hướng dẫn ông bà làm đơn khởi kiện để giải quyết tranh chấp tại Tòa án.

Ngày 01/8/2022, bà H rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với phần đất 259,2m2. Còn đối với phần đất tranh chấp theo đo đạc diện tích 470,4m2 ông bà yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng đất của ông bà và buộc ông Kh, bà Th di dời cây trồng trên đất trả lại phần đất này cho ông bà.

Bị đơn ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th thống nhất trình bày:

Năm 2020, ông bà nhận chuyển nhượng thửa đất số 140 diện tích 319m2 của ông B, bà T. Thửa đất này nằm cạnh phần đất hành lang lưới điện 110Kv mà các bên đang tranh chấp. Khi chuyển nhượng thì ông B, bà T có chuyển nhượng luôn ½ đất hành lang lưới điện (phần đất tranh chấp). Sau khi nhận chuyển nhượng thì ông bà đã trồng cây mít và mãng cầu trên phần đất hành lang lưới điện để quản lý, sử dụng thì gia đình bà H tranh chấp cho đến nay. Nay ông bà xác định phần đất tranh chấp theo đo đạc 470,4m2 đã được ông B, bà T chuyển nhượng cho ông bà nên thuộc quyền sử dụng của ông bà. Do đó, ông bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà H.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Bùi Tấn B trình bày:

Vào ngày 04/5/2020 ông cùng vợ là bà Vũ Thị T có nhận chuyển nhượng của bà H, ông Th thửa đất 140 diện tích 319m2 (trong đó có 100m thổ cư) tại thôn Tân Hiệp 2, xã B, đất đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà H, ông Th, việc chuyển nhượng diện tích theo sổ đất, các bên đã làm thủ tục sang tên cho vợ chồng ông. Vợ chồng ông chỉ chuyển nhượng đất theo sổ đất đã cấp, không chuyển nhượng đối với phần đất hành lang lưới điện nhưng khi chuyển nhượng thì ông Th có nói miệng là cho ông trồng hoa màu trên phần hành lang lưới điện nhưng thực tế vợ chồng ông không canh tác gì trên đất.

Sau đó, đến ngày 29/6/2020 vợ chồng ông chuyển nhượng lại thửa đất 140 cho ông Kh, bà Th, các bên cũng thống nhất chuyển nhượng đất theo sổ đất diện tích 319m2, thủ tục chuyển nhượng cũng đã hoàn tất, sang tên cho vợ chồng ông Kh, bà Th theo quy định. Khi chuyển nhượng thì ông cũng nói với vợ chồng ông Kh, bà Th nội dung như ông Th nói với ông. Ông khẳng định không nhận chuyển nhượng phần đất hành lang lưới điện của bà H, ông Th và cũng không chuyển nhượng lại cho ông Kh, bà Th phần này. Đối với yêu cầu khởi kiện của bà H thì ông đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vũ Thị T trình bày: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã thông báo tham gia tố tụng, triệu tập làm việc nhưng bà T vắng mặt và không có văn bản trình bày ý kiến.

Đại diện Uỷ ban nhân dân huyện P, tỉnh Bình Phước trình bày tại Công văn số 2023/UBND-NC đề ngày 27/02/2023: Theo Công văn số 2011 ngày 09/7/2021 của Công ty Điện lực Bình Phước phúc đáp về hồ sơ đường dây 110Kv có nội dung: Khi xây dựng các đường điện 110Kv trên thì ngành điện đã đền bù và thu hồi vĩnh viễn đối với phần diện tích đất tại vị trí các móng trụ điện. Đối với phần diện tích đất mà đường dây 110Kv (trên không) và nằm trong hành lang lưới điện 110Kv chỉ bồi thường hỗ trợ tài sản trên đất (cây trồng, hoa màu), không bồi thường hỗ trợ về đất, đất vẫn thuộc quyền sử dụng của chủ đất, nhưng bị hạn chế sử dụng. Do đó, phần diện tích đất mà đường dây 110Kv (trên không) và nằm trong hành lang lưới điện 110Kv không thuộc quyền quản lý của Công ty Điện lực Bình Phước.

Đối với phần diện tích đất tranh chấp 470,4m2 nằm trong phần diện tích hành lang lưới điện 110Kv 913m2 và nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H 438896 ngày 25/7/1996 cấp cho bà Đỗ Thị H. Tuy nhiên, hiện nay giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này đã cấp đổi thành 02 thửa gồm thửa 138 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BL 202781, số vào sổ CH 00997 ngày 26/4/2013 và thửa 140 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 202782, số vào sổ CH00996 ngày 26/4/2013 đứng tên bà H, ông Th. Khi cấp đổi thì đã bỏ phần diện tích hành lang điện 110Kv.

Phần đất tranh chấp 470,4m2 này thuộc hành lang điện 110Kv. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà H thì đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định pháp luật.

Người đại diện ủy quyền của Ủy ban nhân dân huyện P là ông Nguyễn Danh T thống nhất với nội dung Công văn số 2023/UBND-NC đề ngày 27/02/2023 nêu trên và không ý kiến gì thêm.

Tại Công văn số 2589 ngày 17/8/2022, Công ty Điện lực Bình Phước thuộc Tổng Công ty Điện lực Miền nam trình bày:

Căn cứ Nghị định số 14/2014/NĐ-CP ngày 26/02/2014 và Nghị định số 51/2020/NĐ-CP ngày 21/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật điện lực và an toàn điện. Hiện trên địa bàn huyện P có 02 đường dây 110Kv đã được xây dựng từ năm 1990 và đưa vào vận hành từ năm 1991. Khi xây dựng, ngành điện đã đền bù và thu hồi vĩnh viễn phần diện tích đất tại các vị trí các móng trụ điện. Đối với diện tích mà đường điện 110Kv (trên không) và phần đất nằm trong hành lang lưới điện 110Kv chỉ bồi thường hỗ trợ tài sản trên đất (cây trồng, hoa màu), không bồi thường về đất, đất vẫn thuộc quyền sử dụng của chủ đất nhưng bị hạn chế sử dụng. Như vậy, phần đất nằm trong hành lang lưới điện 110Kv trước đây do hộ dân nào khai phá hoặc được nhà nước giao quyền sử dụng đất theo quy định thì nay hộ dân đó vẫn được quyền sử dụng nhưng bị hạn chế sử dụng theo quy định của Chính phủ về hành lang an toàn lưới điện.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2023/DS-ST ngày 17 tháng 3 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện P, tỉnh Bình Phước đã quyết định:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đỗ Thị H về việc tranh chấp quyền sử dụng với ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th;

1.1 Công nhận quyền sử dụng của bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th đối với diện tích đất 470,4m2 (đất nằm trong hành lang đường điện 110Kv) tại thôn Tân Hiệp 2, xã B, huyện P, tỉnh Bình Phước, tứ cận: Phía Đông giáp đất ông Lê Văn C; phía Tây giáp đường nhựa; phía Nam giáp thửa 140 và thửa 158 của ông Kh, bà Th; phía Bắc giáp phần đất hành lang đường điện.

(Có trích đo bản đồ địa chính ngày 07/7/2022 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện P, tỉnh Bình Phước kèm theo).

1.2 Buộc ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th có nghĩa vụ trả lại phần diện tích đất 470,4m2 nêu trên cùng toàn bộ tài sản trên đất cho bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th quản lý, sử dụng.

1.3 Bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th được quyền quản lý, sử dụng đối với phần diện tích đất 470,4m2 nằm trong hành lang đường điện 110Kv nêu trên cùng toàn bộ tài sản trên đất theo đúng mục đích và phải tuân theo các quy định về bảo vệ an toàn công trình đường điện.

1.4 Bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để đăng ký quyền sử dụng đối với phần đất trên theo quy định luật đất đai đối với đất hành lang bảo vệ công trình đường điện.

1.5 Kiến nghị Ủy ban nhân dân huyện P thu hồi Giấy chứng nhận QSD đất số AH 590579, số vào sổ H 03363/CN do Ủy ban nhân dân huyện P cấp ngày 26/12/2006 đứng tên ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th để điều chỉnh theo ranh thực tế các bên đang sử dụng.

1.6 Bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th có nghĩa vụ trả cho ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th số tiền 3.380.000 đồng (Ba triệu ba trăm tám mươi nghìn đồng).

2. Đình chỉ giải quyết và trả lại đơn khởi kiện cho bà Đỗ Thị H đối với yêu cầu khởi kiện tranh chấp phần đất 259,2m2 tại thôn Tân Hiệp 2, xã B, huyện P, tỉnh Bình Phước.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, chi phí tố tụng, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 30/3/2023 bị đơn ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th có đơn kháng cáo đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2023/DS-ST ngày 17 tháng 3 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện P, đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người kháng cáo vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Người khởi kiện vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa:

- Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án kể từ thời điểm thụ lý giải quyết theo trình tự phúc thẩm và tại phiên tòa, Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Hội đồng xét xử và các đương sự đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

- Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; giữ nguyên các nội dung chính của Bản án sơ thẩm, sửa một phần Bản án sơ thẩm về cách tuyên tạm giao 470,4m2 đất cho bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th vì đất này không nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th.

Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2023/DS-ST ngày 17 tháng 3 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện P;

- Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, điểm a, c khoản 1 Điều 39, các điều 35, 147, 148, 165, 227, 228, 313, 271 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Áp dụng các điều 166, 168, 579, 580 của Bộ luật Dân sự 2015; các điều 105, 106, 157, 166, 167, 179 của Luật Đất đai 2013; Điều 56, Điều 87 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ Quy định chi thiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Luật Điện lực;Nghị định số 14/2014/NĐ-CP ngày 26/02/2014; Nghị định số 51/2020/NĐ-CP ngày 21/4/2020 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về an toàn điện.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đỗ Thị H, về việc tranh chấp quyền sử dụng đất với ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th;

- Buộc ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th trả lại cho bà Đỗ Thị H và ông Bảo Th diện tích đất 470,4m2 (đất nằm trong hành lang đường điện 110Kv) tại thôn Tân Hiệp 2, xã B, huyện P, tỉnh Bình Phước, vị trí: Phía Đông giáp đất ông Lê Văn C; phía Tây giáp đường nhựa; phía Nam giáp thửa 140 và thửa 158 tờ bản đồ số 11 của ông Kh, bà Th; phía Bắc giáp phần đất hành lang đường điện.

- Tạm giao cho bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th quản lý, sử dụng đối với diện tích đất nêu trên.

(Theo bản trích đo bản đồ địa chính ngày 07/7/2022 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện P, tỉnh Bình Phước kèm theo).

2. Bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th có quyền và nghĩa vụ liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để kê khai, đăng ký việc sử dụng đối với phần đất trên theo quy định.

3. Kiến nghị UBND huyện P thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 590579, số vào sổ H 03363/CN do UBND huyện P cấp ngày 26/12/2006 đứng tên ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th để điều chỉnh theo ranh thực tế các bên đang sử dụng.

4. Bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th được sở hữu toàn bộ tài sản trên đất gồm: 04 cây sưa, 10 cây mít và 12 cây mãng cầu. Bà H, ông Th phải trả cho ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th số tiền 3.380.000 (ba triệu, ba trăm tám mươi nghìn) đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả theo lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán.

5. Không chấp nhận yêu cầu của bà Đỗ Thị H, về việc yêu cầu ông Phạm Văn Kh và bà Đỗ Thị Thủy di dời toàn bộ cây trồng trên diện tích đất tranh chấp.

6. Về chi phí đo đạc, xem xét thẩm định và định giá tài sản tranh chấp 11.779.000 (mười một triệu, bảy trăm bảy mươi chín nghìn) đồng.

Buộc ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th có nghĩa vụ phải chịu. Do bà Đỗ Thị H đã nộp 11.779.000 đồng nên ông Kh, bà Th có nghĩa vụ hoàn trả lại cho bà Đỗ Thị H số tiền này.

7. Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Bà Đỗ Thị H, ông Bảo Th không phải chịu.

- Bị đơn ông Phạm Văn Kh, bà Nguyễn Thị Th phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng.

8. Án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn ông Kh, bà Th không phải chịu. Hoàn trả cho ông Kh, bà Th số tiền 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0016153 và 0016154 ngày 16/5/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện P, tỉnh Bình Phước.

Trong trường hợp Bản án được thi hành theo Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án; quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

9. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.