Bản án 168/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 18/3/2022 bà Lê Kim Ph thể hiện nội dung và yêu cầu khởi kiện như sau:

Do cần tiền lo kinh tế gia đình bà đến Ngân hàng Eximbank chi nhánh Tây Đô phòng giao dịch Thốt Nốt vay thế chấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với số tiền 500.000.000 (Năm trăm triệu) đồng. Tại đây, bà có quen biết ông Trần Lê Minh T là nhân viên ngân hàng và nhờ ông T giúp bà các thủ tục vay. Sau khi hoàn thành thủ tục vay, bà Ph ủy quyền cho ông T đại diện nhận tiền vay để thuận tiện trong việc giao nhận tiền tại ngân hàng. Hồ sơ vay được duyệt, ông T là người trực tiếp nhận số tiền vay 500.000.000 (Năm trăm triệu) đồng. Sau khi nhận tiền xong, ông T và mẹ là bà Lê Thị Thanh H có trao đổi với bà “nếu chưa cần sử dụng ngay số tiền 500.000.000 (Năm trăm triệu) đồng thì để cho ông T và bà H giữ để cho người khác cần tiền vay nóng đáo nợ ngân hàng, khoảng 02, 03 ngày người ta vay lại ngân hàng xong, sẽ trả vốn và lãi, số tiền lãi nhận được sẽ chia đôi”. Vì tin tưởng ông T nên bà đồng ý theo đề nghị của ông T và bà H. Ông T là người giữ tiền và có viết biên nhận cùng ngày 15/12/2020. Ngoài ra, ông T và bà H còn mượn thêm của bà số tiền 30.000.000 (Ba mươi triệu) đồng trong tài khoản thẻ, hẹn ngày trả cùng lúc với số tiền 500.000.000 (Năm trăm triệu) đồng và tiền lãi phát sinh.

Quá thời hạn thỏa thuận nhưng ông T và bà H không liên hệ bà trả vốn và lãi nên bà đã tìm gặp ông T, bà H. Ngày 22/6/2021, ông T và bà H làm tờ cam kết với nội dung:

- Ông T và bà H xác nhận có vay của bà số tiền 500.000.000 (Năm trăm triệu) đồng và đồng ý chịu trách nhiệm trả tiền lãi phát sinh cho ngân hàng 4.300.000đ/tháng cho đến khi trả hết nợ;

- Ông T và bà H xác nhận có mượn của bà số tiền 30.000.000 (Ba mươi triệu) đồng, đồng ý chịu trách nhiệm trả tiền góp, lãi phát sinh cho ngân hàng 1.500.000đ/tháng cho đến khi trả hết nợ.

Từ khi làm tờ cam kết đến nay, ông T và bà H không thực hiện đúng cam kết, không trả vốn, lãi ngân hàng. Hằng tháng bà phải đứng ra trả lãi cho ngân hàng hai khoản nợ trên. Dù đã nhiều lần yêu cầu ông T, bà H thực hiện nghĩa vụ cam kết nhưng cả hai trốn tránh, không thực hiện.

Do đó, bà khởi kiện yêu cầu ông Trần Lê Minh T và bà Lê Thị Thanh H cùng liên đới trả cho bà số tiền vay tổng cộng là 530.000.000 (Năm trăm, ba mươi triệu) đồng và lãi phát sinh theo quy định của pháp luật kể từ ngày 15/12/2020.

Trong đó, khoản vay thế chấp ngân hàng số tiền 500.000.000 (Năm trăm triệu) đồng và khoản tiền vay thẻ là 30.000.000 (Ba mươi triệu) đồng.

Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bị đơn ông Trần Lê Minh T vắng mặt không tham gia phiên họp tiếp cận, công khai, chứng cứ và hòa giải; không tham gia phiên tòa, không có văn bản trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa ngày 19/9/2022:

Nguyên đơn bà Lê Kim Ph thừa nhận sau thời gian ông T nhận tiền vay thì đối với số tiền 500.000.000 đồng bà H có trả cho bà tiền lãi trực tiếp được bốn tháng 18.000.000 đồng và chuyển khoản 13.853.000 đồng; đối với số tiền 30.000.000 đồng bà H có trả góp được 14.000.000 đồng, đến tháng 8 thì ngưng. Do đó, bà rút lại một phần yêu cầu khởi kiện chỉ yêu cầu ông T có nghĩa vụ trả số tiền nợ gốc là 516.000.000 đồng (trong đó gồm 500.000.000 đồng của hợp đồng vay thế chấp và 16.000.000 đồng của thẻ tín dụng); rút lại một phần yêu cầu khởi kiện đối với số tiền gốc 14.000.000 đồng, về yêu cầu tính lãi đối với số tiền 500.000.000 đồng bà vay với lãi suất ngân hàng là 0.86%/tháng nên yêu cầu ông T trả mức lãi này; còn đối với số tiền thẻ yêu cầu tính theo quy định pháp luật. Bà đồng ý khấu trừ lại số tiền lãi đã nhận vào số tiền lãi 500.000.000 đồng mà ông T phải trả. Trường hợp ông T không thực hiện nghĩa vụ trả số tiền nêu trên thì yêu cầu bà H thực hiện nghĩa vụ của người bảo lãnh trả số tiền gốc và lãi cho bà thay ông T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị Thanh H thừa nhận bà có đứng ra bảo lãnh cho con bà là Trần Lê Minh T vay tiền của bà Lê Kim Ph theo “Tờ cam kết ngày 22/6/2021” với số tiền là 530.000.000 đồng. Sau khi vay thì con bà làm ăn thất bại không trả được, bà đã đứng ra đóng lãi cho bà Ph được 31.853.000 đồng của số tiền 500.000.000 đồng; còn số tiền thẻ 30.000.000 đồng bà đã trả được 14.000.000 đồng. Đối với yêu cầu khởi kiện của bà Ph bà thừa nhận có ký tên bảo lãnh cho con bà vay tiền theo “Tờ cam kết ngày 22/6/2021”. Trường hợp nếu con bà không thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho bà Ph thì bà đồng ý thực hiện nghĩa vụ của người bảo lãnh, trả nợ cho con bà.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến:

- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án: Đảm bảo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án: Nguyên đơn bà Ph thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định tại Điều 70, 71 Bộ luật tố tụng dân sự; bị đơn ông T, bà H không thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định tại Điều 70, 72 Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về việc giải quyết vụ án:

Đề nghị đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với số tiền 14.000.000 đồng. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện: Buộc ông T trả số tiền 500.000.000 đồng, lãi suất 0,86%/tháng từ ngày 15/12/2020 đến ngày Tòa án xét xử, có xem xét trừ lại 31.853.000 đồng tiền lãi bà H đã trả và buộc ông T trả số tiền 16.000.000 đồng sau khi trừ đi số tiền 14.000.000 đồng bà H đã trả, với lãi suất theo quy định pháp luật từ tháng 8/2021 cho đến ngày Tòa án xét xử. Trường hợp ông T không thực hiện nghĩa vụ thì buộc bà H thực hiện nghĩa vụ của người bảo lãnh trả nợ cho bà Ph.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[2.1] Ông T được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt. Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự: Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt ông T.

- Yêu cầu ông T thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay, trường hợp ông T không thực hiện thì bà H thực hiện nghĩa vụ của người bảo lãnh trả nợ thay cho ông T;

- Số tiền cho vay gồm hai khoản 500.000.000 đồng là vay từ số tiền bà thế chấp tài sản để vay ngân hàng; 30.000.000 đồng là vay từ số tiền trong thẻ tín dụng. Đối với số tiền 500.000.000 đồng mức lãi suất yêu cầu là 0,86%/tháng bằng mức lãi suất bà đã vay, thời gian tính lãi từ ngày 15/12/2020 đến khi trả xong nợ gốc; còn đối với số tiền 16.000.000 đồng yêu cầu tính lãi theo mức lãi suất quy định của pháp luật và thời gian tính từ tháng 8/2021 đến khi trả xong nợ gốc. Việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của bà Ph không vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu nên căn cứ vào khoản 1 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự Hội đồng xét xử chấp nhận.

Căn cứ vào “Tờ cam kết ngày 22/06/2021” đều thể hiện hợp đồng vay giữa các bên xác lập là hợp đồng vay có lãi và kỳ hạn. Đối với số tiền 500.000.000 đồng góp mỗi tháng 20.000.000 đồng tương ứng là 25 tháng; đối với thẻ 30.000.000 đồng góp mỗi tháng 1.500.000 đồng tương ứng là 20 tháng. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại ông T không thực hiện đúng thỏa thuận nên việc bà Ph khởi kiện yêu cầu ông T thực hiện nghĩa vụ trả số tiền 516.000.000 đồng là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

+ Đối với số tiền 500.000.000 đồng bà Ph chỉ yêu cầu ông T trả lãi với mức lãi suất 0,86%/tháng. Yêu cầu của bà Ph không trái với quy định tại khoản 5 Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015 nên được Hội đồng xét xử chấp nhận:

Từ ngày 15/12/2020 đến ngày 19/9/2022 là 704 ngày: 500.000.000 đồng x 0,86%/tháng x 704 ngày = 99.524.000 đồng.

Số tiền lãi bà H đã trả thay cho ông T là 31.853.000 đồng. Bà Ph đồng ý khấu trừ lại vào số tiền lãi đã trả. Số tiền lãi ông T còn phải trả là 67.671.000 đồng.

+ Đối với số tiền 16.000.000 đồng, đến tháng 8/2021 thì ông T, bà H không trả tiền tiếp cho bà Ph. Do đó, yêu cầu tính lãi từ tháng 8/2021 của bà Ph là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Mức lãi suất theo quy định các bên được quyền thỏa thuận theo quy định tại Khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay.

Từ ngày 01/8/2021 đến ngày 19/9/2022 là 414 ngày: 16.000.000 đồng x 20%/năm x 414 ngày = 3.630.000 đồng.

Tổng gốc và lãi ông T phải trả cho bà Ph là: 587.301.000 đồng. Trong đó nợ gốc là 516.000.000 đồng và tiền lãi là 71.301.000 đồng.

[3.3 ] Về nghĩa vụ bảo lãnh của bà H: Tại “Tờ cam kết ngày 22/06/2021” bà H ký tên với tư cách người bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho ông T. Tại phiên tòa bà H cũng đồng ý thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho ông T nếu ông T không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ cho bà Ph. Căn cứ vào khoản 1 Điều 335 Bộ luật dân sự năm 2015 yêu cầu của bà Ph buộc bà H thực hiện nghĩa vụ trả số tiền ông T nợ 587.301.000 đồng trong trường hợp ông T không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ là đúng quy định pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

- Khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 217, khoản 2 Điều 227, điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228, khoản 1 và khoản 2 Điều 244, Điều 271, 273, 278 và Điều 280 của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Điều 335, 336, 340, 463, 466, 468 và Điều 470 Bộ luật dân sự năm 2015;

- Khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1/ Đình chỉ xét xử một phần yêu cầu khởi kiện của bà Ph đối với yêu cầu buộc ông T trả số tiền 14.000.000 (Mười bốn triệu) đồng;

2/ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ph: Buộc ông T có nghĩa vụ trả số tiền 587.301.000 (Năm trăm tám mươi bảy triệu, ba trăm lẻ một nghìn) đồng còn nợ lại theo “Tờ cam kết ông Trần Lê Minh T, bà Lê Thị Thanh H ký ngày 22/06/2021”. Trong đó nợ gốc là 516.000.000 đồng và tiền lãi là 71.301.000 đồng.

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thỏa thuận.

3/ Trường hợp ông T không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả số tiền 587.301.000 (Năm trăm tám mươi bảy triệu, ba trăm lẻ một nghìn) đồng. Trong đó nợ gốc là 516.000.000 đồng và tiền lãi là 71.301.000 đồng thì bà Ph được quyền yêu cầu bà H thực hiện nghĩa vụ của người bảo lãnh cho ông T trả cho bà Ph số tiền 587.301.000 (Năm trăm tám mươi bảy triệu, ba trăm lẻ một nghìn) đồng (Trong đó nợ gốc là 516.000.000 đồng và tiền lãi là 71.301.000 đồng).

4/ Về án phí dân sự sơ thẩm:

Ông T phải chịu 27.492.000 (Hai mươi bảy triệu, bốn trăm chín mươi hai nghìn) đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Ph được nhận lại 12.600.000 (Mười hai triệu, sáu trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0001309, ngày 24 tháng 5 năm 2022 tại Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Long Xuyên.

5/ Về quyền kháng cáo:

Bà Ph, bà H được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày tuyên án;

Ông T được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án niêm yết theo quy định pháp luật.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án dân sự, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.