Bản án 168/2021/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 01/9/2017, Cục thuế tỉnh Bình Định ban hành Quyết định số 1324/QĐ- CT về việc thanh tra thuế tại C ty cổ phần xây dựng A (viết tắt là C ty A), thời gian thanh tra là 30 ngày kể từ ngày 01/9/2017 đến ngày 30/9/2017. Đoàn thanh tra gồm có 04 thành viên: Bị cáo Hồ M K - Trưởng phòng Thanh tra thuế làm Trưởng đoàn; bà Trần Thị Thu H - Chuyên viên làm Phó trưởng đoàn, các ông Phạm Trọng A1 và Nguyễn Hoàng T - Kiểm tra viên Cục thuế tỉnh Bình Định làm thành viên. Nội dung thanh tra: “Tình hình chấp hành khai, quyết toán và nộp các loại thuế, phí vào ngân sách Nhà nước thời kỳ thanh tra năm 2014, năm 2015, năm 2016 và các niên độ khác có liên quan”.

Ngày 06/9/2017, Hồ M K lại được cử đi học lớp bồi dưỡng ở tỉnh Thừa Thiên Huế nên không tham gia cùng với Đoàn thanh tra.

Ngày 19/9/2017, bà Trần Thị Thu H cùng với các ông Phạm Trọng A1, Nguyễn Hoàng T trực tiếp đến C ty A để công bố Quyết định thanh tra và yêu cầu công ty cung cấp các chứng từ, số liệu trên sổ sách kế toán của công ty trong 03 năm (2014, 2015, 2016). Khi kiểm tra thì Đoàn thanh tra thuế không lập bất kỳ biên bản vi phạm nào đối với C ty A. Nhưng trong quá trình thanh tra, ông Phan Ngọc A là Kế toán trưởng của C ty A có báo cáo cho bà Đặng Mậu Mỹ C - Phó giám đốc C ty A biết về Đoàn thanh tra Thuế có nói “C ty có một số sai phạm sẽ bị phạt và truy thu với một số lỗi như thanh lý xe mô tô không đúng giá trị; kê khai mua sắm một số thiết bị văn phòng không có hồ sơ chứng minh phục vụ sản xuất và một số sai phạm khác như chi phí một số vật tư của một số công trình vượt so với định mức vật tư như đã dự toán”; cụ thể:

- Công trình S: Định mức theo dự toán thép 10,5 tấn; nhưng thực tế xuất cho công trình này là 20 tấn; vượt 9,5 tấn;

- Công trình K: Định mức theo dự toán thép 5,9 tấn; nhưng thực tế xuất cho công trình này là 12,2 tấn; vượt 6,3 tấn;

- Công trình Nước sạch C: Định mức theo dự toán thép 11 tấn; nhưng thực tế xuất cho công trình này là 21,2 tấn; vượt 10,2 tấn;

- Công trình K: Định mức theo dự toán thép 17,6 tấn; nhưng thực tế xuất cho công trình này là 38,4 tấn; vượt 20,8 tấn;

- Công trình trường C: Định mức theo dự toán thép 25,6 tấn; nhưng thực tế xuất cho công trình này là 35,8 tấn; vượt 10,2 tấn. (BL số 186, 298, 299, 302).

Vào khoảng 9 giờ 00 phút ngày 24/9/2017, Hồ M K điện thoại cho ông Đỗ Nguyễn Duy M để đăng ký làm việc vào buổi chiều thì được ông M đồng ý. Trong buổi sáng này, Hồ M K có gọi điện cho ông Phạm Trọng A1 là thành viên trong Đoàn thanh tra đến quán cà phê số 19 đường Trần Nguyên Đán, thành phố Q, tỉnh Bình Định và hỏi ông A1 “Có phát hiện C ty cổ phần xây dựng A vi phạm gì không?” thì ông A1 trả lời “C ty cổ phần xây dựng A qua kiểm tra không khai thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường”. Sau đó K hỏi thêm “Còn vấn đề gì đáng lưu ý hay không?” thì ông A1 trả lời “C ty cổ phần xây dựng A hàng năm có doanh thu khoảng 16 tỷ, nhưng tồn kho năm 2016 khoảng 06 tỷ là lớn”. Nghe vậy, ông K hỏi ông Phạm Trọng A1 “Chiều có đi làm tại C ty cổ phần xây dựng A được không?” thì ông A1 từ chối.

Chiều ngày 24/9/2017, Hồ M K, đi cùng với ông Nguyễn Hoàng T đến tại Văn phòng kế toán của C ty A gặp ông Đỗ Nguyễn Duy M, bà Đặng Mậu Mỹ C và ông Phan Ngọc A. Tại đây, ông Nguyễn Hoàng T lập biên bản trên máy tính xách tay; sau đó K trao đổi trực tiếp với C ty A và đã đưa ra một bản danh sách liệt kê các lỗi sai phạm được phát hiện qua thanh tra, trong đó tập trung vào hai lỗi lớn là đưa chi phí vật tư sắt thép vào một số công trình vượt dự toán và nguyên, vật liệu tồn kho có giá trị trên sổ sách năm 2016 lớn; cụ thể là sắt thép, xăng, dầu tồn kho là không có thật vì C ty không có bồn kho để lưu trữ. K đã nói nếu kiểm tra thực tế không có sẽ buộc C ty A phải xuất toán toàn bộ các khoản chi phí và hạch toán tồn kho không hợp lý, cộng với các lỗi khác thì tổng số tiền phạt thuế và truy thu thuế đối với C ty A là 1.387.000.000 đồng. Nghe vậỵ, ông Đỗ Nguyễn Duy M đã nhờ Hồ M K giúp đỡ bỏ qua các lỗi vi phạm này thì được K đồng ý.

Sau đó, K đã yêu cầu bà C, ông Phan Ngọc A, ông Nguyễn Hoàng T đi ra ngoài để trao đổi riêng với ông Đỗ Nguyễn Duy M. Trong lúc trò chuyện, Hồ M K đã yêu cầu ông M tắt điện thoại di động và để trên bàn làm việc, sau đó ra điều kiện ông M đưa cho K 120.000.000 đồng đến 130.000.000 đồng và cho ông Nguyễn C T - Cục trưởng Cục thuế tỉnh Bình Định 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng thì sẽ bỏ qua các lỗi sai phạm lớn mà chỉ xử lý các lỗi nhẹ với mức tiền phạt khoảng 70.000.000 đồng. Nghe vậy, ông Đỗ Nguyễn Duy M quá bức xúc nên bỏ ra ngoài và nói lại lời đề nghị của K cho ông Phan Ngọc A và bà Đặng Mậu Mỹ C biết, đồng thời yêu cầu ông Phan Ngọc A vào gặp Hồ M K để trao đổi lại.

Lúc này, ông Phan Ngọc A vào gặp và thắc mắc với K số tiền đưa riêng quá cao, trong khi các lỗi sai phạm không đáng kể nên Hồ M K đã giảm số tiền đưa riêng xuống còn 130.000.000 đồng (trong đó phần của Hồ M K còn 110.000.000 đồng và phần đưa cho ông Nguyễn C T - Cục trưởng Cục thuế tỉnh Bình Định 20.000.000 đồng). Sau khi ông Phan Ngọc A ra ngoài, K đã hỏi lại ý kiến của ông Đỗ Nguyễn Duy M như thế nào thì ông M trả lời là “Tùy anh”. K đã yêu cầu ông Nguyễn Hoàng T đưa 02 biên bản xác nhận số liệu thanh tra có nội dung như nhau vừa được lập để cho C ty A xem, ký xác nhận và chuyển lại cho Đoàn thanh tra một bản.

Vào lúc 16 giờ 20 phút ngày 25/9/2017, K gọi điện thoại hối thúc ông Đỗ Nguyễn Duy M đưa số tiền nói trên nhưng ông M hẹn lại vì chưa có đủ tiền. Tiếp đến ngày 28/9/2017, Hồ M K gọi điện thông báo cho ông Đỗ Nguyễn Duy M biết kết quả thanh tra, nhưng chưa có kết luận chính thức và đồng thời giục ông M đưa tiền, ông M tiếp tục hẹn lại với lý do chưa chuẩn bị kịp (BL số 197, 198, 199, 202, 204, 205, 208, 252, 296, 297).

Ngày 29/9/2017, Cục trưởng Cục thuế tỉnh Bình Định ký Kết luận thanh tra số 1716/KL-CT và Quyết định số 1542/QĐ-CT về việc xử lý vi phạm về thuế đối với C ty A số tiền 69.763.109 đồng và gửi quyết định nói trên qua đường bưu điện cho C ty A biết.

Do quá bức xúc trong việc Hồ M K gọi điện đòi tiền nên khoảng 14 giờ ngày 01/10/2017, ông Đỗ Nguyễn Duy M gọi điện cho K đến quán cà phê H (Địa chỉ: thành phố Q, tỉnh Bình Định) để uống nước và đưa tiền. Khi đi, Hồ M K mang theo 01 túi xách màu nâu có chữ MMEINAILI đến quán cafe và để trên ghế kề sát bên chỗ mình ngồi. Trong lúc trò chuyện, Hồ M K đưa túi xách của mình cho ông Đỗ Nguyễn Duy M cầm; ông M lấy 01 bì nhựa màu đen bên trong có chứa 110.000.000 đồng tiền Việt Nam bỏ vào túi xách K đưa cho ông M; sau đó, ông M rút trong túi quần lấy 01 bì nhựa màu nâu, bên trong có chứa 20.000.000 đồng tiền Việt Nam đưa cho Hồ M K bỏ vào túi xách thì bị Tổ công tác Phòng cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Bình Định phát hiện. Qua kiểm tra túi xách của Hồ M K phát hiện có 02 bì nhựa màu đen và nâu, bên trong chứa tổng cộng 130.000.000 đồng tiền Việt Nam.

Ngày 03/8/2018 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Hồ M K. Tuyên bố Hồ M K phạm tội “Nhận hối lộ”. Áp dụng khoản 2 Điều 354; các điểm v, x khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015; xử phạt bị cáo Hồ M K 08 năm tù.

Ngày 26/11/2019 Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm. Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 355 và Điều 358 BLTTHS. Hủy bản án hình sự sơ thẩm số 37/2018/HSST ngày 03/8/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định để điều tra lại.

Quá trình điều tra lại, ngày 05/02/2020, ông Phạm Trường T là cán bộ Phòng cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Bình Định, có tham gia bắt giữ Hồ M K và có ghi lại video toàn bộ nội dung vụ việc phạm tội nên đã cung cấp và giao nộp cho cơ quan điều tra 02 tập tin video vào ngày 01/10/2017. Tất cả hai tập video này đã được cơ quan điều tra Trưng cầu giám định. (BL số 1673, 1674).

Ngày 25/02/2020, Viện K học Hình sự Bộ Công an đã có kết luận: 02 tập tin trên được khởi tạo ngày 01/10/2017 (trong đó: Tập tin video ghi hình tại quán cà phê H chứa trong USB hiệu Kingston màu xanh khởi tạo lúc 14 giờ 17 phút 56 giây; tập tin video ghi hình tại Cơ quan Cảnh sát điều tra chứa trong USB hiệu K3NGMAX màu vàng khởi tạo lúc 16 giờ 20 phút 30 giây), không phát hiện dấu vết cắt, ghép, chỉnh sửa nội dung; hình ảnh trong tập tin video ghi hình tại quán cà phê H (chứa trong USB hiệu Kingston màu xanh) và hình ảnh trong tập tin video thu từ camera an ninh của quán cà phê H (chứa trong USB hiệu PNY màu trắng) là cùng ghi lại diễn biến một sự việc; đồng thời các cuộc hội thoại trong 02 tập tin video cần giám định đã được dịch ra thành văn bản (BL số: 1676).

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 31/2020/HSST ngày 15/9/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định đã quyết định:

Tuyên bố: Bị cáo Hồ M K phạm tội “Nhận hối lộ”;

Áp dụng điểm c khoản 2 Điều 354; điểm x khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự.

Xử phạt: Bị cáo Hồ M K 08 (tám) năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 01/10/2017.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về xử lý vật chứng, án phí, quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 21 tháng 9 năm 2020, bị cáo Hồ M K có đơn kháng cáo kêu oan.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Hồ M K giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Tại đơn kháng cáo bị cáo K cho rằng, không có căn cứ, chứng cứ chứng minh bị cáo đã có hành vi đòi hối lộ số tiền 130.000.000 đồng; bị cáo không biết trước khi ông Đỗ Nguyễn Duy M bỏ hai bọc nhựa vào túi xách trong đó có tiền; ông M chỉ nói gửi quà là bánh kẹo cho cháu nhưng bị cáo không nhận. Tại Quyết định Thanh tra số 1324/QĐ-CT ngày 01-9-2017 không có nội dung thanh tra hàng tồn kho và cũng không có ai báo cho tôi biết. Bị cáo K yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm, đình chỉ điều tra, tuyên bố bị cáo không phạm tội “Nhận hối lộ”, đồng thời truy tố ông Đỗ Nguyễn Duy M về tội Vu khống, tội Lợi dụng người có chức vụ để trục lợi, tội Đưa hối lộ và cùng đồng phạm với ông M là bà Đặng Mậu Mỹ C, ông Phan Ngọc A.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Hồ M K thay đổi kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị cáo Hồ M K và sửa bản án sơ thẩm, giảm hình phạt cho bị cáo Hồ M K.

Lời bào chữa của luật sư cho bị cáo Hồ M K nêu một số thiếu sót của cơ quan điều tra trong quá trình điều tra vụ án như: Lập biên bản không đúng địa điểm phạm tội, không được tham gia bắt quả tang nhưng lại quay camera và mấy năm sau mới cung cấp là không đúng… Luật sư cho rằng, gia đình bị cáo có công với cách mạng, bị cáo K trong quá trình công tác nhiều năm liền được công nhận chiến sĩ thi đua và được UBND tỉnh Bình Định và Bộ trưởng Bộ Tài chính tặng bằng khen. Bị cáo K đã thay đổi nội dung kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, bị cáo K khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải, bị cáo K có nhiều bệnh nên đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị cáo Hồ M K giảm hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Ông M khai: Trong lúc trò chuyện K yêu cầu ông M tắt điện thoại di động và để trên bàn làm việc, sau đó ra điều kiện ông M đưa cho K 120.000.000 đồng đến 130.000.000 và cho ông Nguyễn C T, Cục trưởng Cục thuế tỉnh Bình Định 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng thì sẽ bỏ qua các lỗi sai phạm lớn mà chỉ xử lý các lỗi nhẹ với mức tiền phạt khoảng 70.000.000 đồng. Nghe vậy, ông M quá bức xúc nên bỏ ra ngoài và nói lại cho ông A, bà C biết, đồng thời yêu cầu ông A vào gặp K để trao đổi lại. Ông A vào gặp K thắc mắc số tiền đưa riêng quá cao, trong khi các lỗi sai phạm không đáng kể nên K đã giảm số tiền đưa riêng xuống còn 130.000.000 đồng (trong đó phần của K còn 110.000.000 đồng và phần đưa cho ông Nguyễn C T, Cục trưởng Cục thuế tỉnh Bình Định 20.000.000 đồng). Sau khi ông A ra ngoài, K hỏi lại ý kiến của ông M như thế nào thì ông M trả lời là “tùy anh”. K yêu cầu ông Nguyễn Hoàng T đưa 02 biên bản xác nhận số liệu thanh tra có nội dung như nhau vừa được lập để công ty A xem, ký xác nhận và chuyển lại cho Đoàn thanh tra 01 bản.

Không đồng ý với yêu cầu của K, ngày 28-9-2017 ông M đã làm đơn tố cáo gửi Ban nội chính tỉnh ủy Bình Định. Do K liên tục gọi điện thúc ép đưa tiền nên vào khoảng 14 giờ ngày 01-10-2017 ông M đến quán cà phê H tại số 02 đường Phan Đình Phùng, thành phố Q, tỉnh Bình Định đưa 130.000.000 đồng cho K thì bị bắt quả tang.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355; điểm c khoản 1 Điều 357 Bộ luật hình sự;

1. Chấp nhận kháng cáo của bị cáo Hồ M K và sửa bản án sơ thẩm.

Áp dụng điểm c khoản 2 Điều 354; điểm s, v, x khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54 Bộ luật hình sự.

Xử phạt: Hồ M K 06 (sáu) năm tù về tội “Nhận hối lộ”. Thời gian chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 01-10-2017.

2. Về án phí: Hồ M K không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm về phần xử lý vật chứng, án phí không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.