Bản án 166/2022/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm, nguyên đơn bà Phạm Kim T trình bày:

Phần đất tranh chấp có diện tích 2.822 m2, thuộc thửa số 357, tờ bản đồ số 9, ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre có nguồn gốc của vợ chồng bà Phạm Kim T và ông Đoàn Văn P. Năm 1976, được sự vận động của một số người ở ấp, gia đình bà T có nhiều đất nên cho những người dân không có đất được mượn đất canh tác thì bà T đồng ý. Từ sự vận động này, bà T đồng ý cho 06 hộ dân trong ấp không có đất để canh tác thu hoa lợi cải thiện cuộc sống và những người này canh tác, quản lý đất từ năm 1976 trong đó có gia đình ông Q. Khi cho mượn đất thì ông Q không có đến nhà mượn trực tiếp bà T mà do cán bộ ở ấp vận động san sẻ đất cho người không có đất. Những người vận động cho đất cụ thể là ai, tên gì thì nguyên đơn chưa xác định được. Khi cho mượn đất, phần đất này là đất vườn, không phải là đất đưa vào tập đoàn rồi tập đoàn giao lại cho dân. Khi cho mượn đất thì bà T và ông P là chủ sử dụng đất nhưng ông bà không có giấy tờ về chủ sử dụng đất của chế độ cũ. Bà T chỉ cho ông Q mượn tạm đất để sử dụng, không nói thời gian bao lâu, không có viết giấy thỏa thuận cho ở tạm. Đất không có thực hiện chính sách cải tạo hay chủ trương nào của Nhà nước nên vẫn là đất của bà T.

Bà T không trực tiếp canh tác sử dụng đất từ năm 1976 cho đến nay. Năm 1988, gia đình bà T có gửi đơn nhờ chính quyền địa phương yêu cầu những hộ dân đang canh tác trên đất của bà T trả lại đất. Qua vận động của Ủy ban nhân dân xã T, bà T đồng ý thương lượng với những hộ dân mượn đất canh tác theo tinh thần ăn quả nhớ kẻ trồng cây, trả lại 1/3 giá trị bằng tiền hoặc vàng cho bà T. Kết quả có 05 hộ dân đến thương lượng gồm: hộ ông Trần Văn X, ông P Văn T1, ông Nguyễn Văn Q1, bà Nguyễn Thị B, ông Nguyễn Văn T2, đã trả tiền lại cho gia đình bà T và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Riêng gia đình ông Q có hứa sẽ chuẩn bị tiền đến thương lượng nhưng sau đó ông Q không thực hiện. Việc ủy ban nhân dân xã T xác nhận đất không tranh chấp để ông Q làm thủ tục cấp đất đã bị gia đình bà T khiếu nại lên Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện M và đã được giải quyết việc xã làm thủ tục cấp đất là sai.

Từ năm 1976 đến nay bà T vẫn sống tại xã T nhưng trên phần đất tranh chấp bà T không đăng ký kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì ông Q có hứa thương lượng trả tiền cho bà T. Nếu ông Q không hứa thương lượng thì bà T đã đòi lại đất không cho canh tác. Ông P và bà T có 04 người con là Đoàn Kim S, Đoàn Thanh T1, Đoàn Thanh T4 và Đoàn Thanh T5, những người con của bà T từ chối tham gia tố tụng và để bà T tự quyết định. Cha của ông P chỉ là người dân bình thường, không phải là địa chủ như đại diện ủy quyền bị đơn trình bày. Do trước đây chính quyền xã vận động ăn quả nhớ kẻ trồng cây nên bà T chỉ yêu cầu ông Q trả 1/3 giá trị đất tranh chấp, không yêu cầu trả toàn bộ giá trị hay trả đất. Cây lâu năm và nhà ở trên đất là của gia đình ông Q.

Tại đơn khởi kiện, bà Phạm Kim T yêu cầu ông Nguyễn Văn Q thanh toán cho bà T số tiền 150.000.000 đồng là giá trị của 1.000 m2 đất, thuộc thửa số 357, tờ bản đồ số 9, ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre vì đây là đất có nguồn gốc của nguyên đơn. Tuy nhiên, nay kết quả định giá xác định giá trị đất có tăng nên nguyên đơn bổ sung yêu cầu là yêu cầu được nhận lại 246.000.000 đồng là giá trị của 1.000 m2 đất theo kết quả định giá.

Nguyên đơn đồng ý với kết quả đo đạc, định giá, không có ý kiến gì khác.

Trong quá trình tố tụng, bị đơn Nguyễn Văn Q và các người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Đường Thị Kim H, Nguyễn Minh V, Nguyễn Thị Cẩm P trình bày:

Bị đơn thừa nhận nguồn gốc đất đang tranh chấp thuộc thửa số 357, tờ bản đồ số 9, ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre là của bà Phạm Kim T và ông Đoàn Văn P. Trước đây, Ủy ban nhân dân xã T có vận động được một số người hiến đất cho Ủy ban để Ủy ban sử dụng phân chia lại cho những người không có đất. Khi vận động thì Ủy ban có vận động được vài người cho đất, nhưng gồm những ai cho đất thì ông không nhớ. Từ khi nhận đất từ Ủy ban thì ông Q cải tạo đất, xây dựng nhà ở và trồng cây mới. Ông Q khẳng định ông không có mượn đất của bà Phạm Kim T. Do đó, ông Q không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T. Ông Q được Ủy ban nhân dân xã cho phần đất này để canh tác là vì ông Q có mẹ là người có công cách mạng, hy sinh trên phần đất đó, ông Q hoàn cảnh gia đình khó khăn phải nuôi 03 người em.

Ông đồng ý với kết quả đo đạc, định giá, không có ý kiến gì khác.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Cẩm T vắng mặt trong suốt quá trình Tòa giải quyết vụ án nên không ghi nhận được ý kiến trình bày.

Sau khi hòa giải không thành, Tòa án nhân dân huyện M đưa vụ án ra xét xử. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 14/2022/DS – ST ngày 13 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện M đã tuyên:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Kim T về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn Q trả số tiền 246.000.000 đồng là giá trị của 1.000 m2 đất, thuộc thửa đất số 357, tờ bản đồ số 9, ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre .

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 27/4/2022 bà Phạm Kim T kháng cáo, đơn kháng cáo có nội dung yêu cầu tòa cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Người đại diện theo ủy quyền theo ủy quyền của bị đơn không đồng ý kháng cáo của nguyên, yêu cầu giữ nguyên bản án sơ thẩm. Các bên đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến: những người tiến hành tố tụng đã tuân theo đúng các quy định của pháp luật tố tụng, những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật tố tụng; về nội dung: kháng cáo của bà T là không có căn cứ, đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bà T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa,

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

Không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Kim T.

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 14/2022/DS – ST ngày 13 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện M.

Cụ thể tuyên:

Căn cứ các Điều 166, 357 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 26, 99, 100, 203 Luật đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Kim T về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn Q trả số tiền 246.000.000 đồng là giá trị của 1.000 m2 đất, thuộc thửa đất số 357, tờ bản đồ số 9, ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.

2. Về chi phí tố tụng: Do yêu cầu không được chấp nhận nên nguyên đơn Phạm Kim T phải chịu toàn bộ chi phí đo đạc, xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá và trích lục số tiền 3.121.000 đồng và đã nộp xong

3. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Phạm Kim T được miễn án phí.

4. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Phạm Kim T được miễn án phí.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.