Bản án 164/2026/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo đơn khởi kiện và nội dung trình bày của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn - ông Nguyễn K:

Ông Nguyễn N1 (là cậu ông) chết năm 2004 có để lại một ngôi nhà trên thửa đất số 904, tờ bản đồ số 09 tại khu phố T, phường H và các tài sản có trên đất. Ông N1 chết không có vợ con. Gia đình cậu có 05 anh chị em, một người chết trước cậu N1, chưa có chồng con, hiện tại còn sống là bà Nguyễn Thị T1.

Năm 2006, dì ông là bà Nguyễn Thị N2 khi còn sống đã khai man lý lịch cho rằng ông Nguyễn N1 chỉ có bà Nguyễn Thị N2 là người chị duy nhất để một mình hưởng di sản do ông N1 để lại. Sau đó, bà N2 đã lập hợp đồng tặng cho thửa đất trên cho con trai mình là ông Võ Văn T.

Nay, nguyên đơn yêu cầu Tòa án phân chia lại số tài sản trên theo đúng quy định pháp luật. Nguyên đơn yêu cầu chia di sản bằng hiện vật. Nay nguyên đơn bà P đã chết, ông là người kế thừa quyền lợi, nghĩa vụ tố tụng, ông vẫn giữ nguyên yêu cầu của mẹ ông, yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật di sản do cậu N1 để lại. Phần của mẹ ông được chia, ông yêu cầu được nhận bằng hiện vật.

- Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn - bà Nguyễn Thị Đ trình bày:

Bà là con của bà Nguyễn Thị P, là cháu gọi ông Nguyễn N1 là cậu ruột. Cậu bà có 04 người chị em là bà Nguyễn Thị N2 (chết năm 2013), mẹ bà là Nguyễn Thị P (chết năm 2019), bà Nguyễn Thị C (liệt sĩ chết năm 1969, chưa có chồng con) và bà Nguyễn Thị T1. Năm 2005 cậu bà chết, không có vợ con. Cậu bà có để lại tài sản là nhà đất tại khu phố T, phường H và tài sản có trên đất.

Bà được nhận thừa kế từ mẹ bà là Nguyễn Thị P. Bà đồng ý chia tài sản thừa kế của cậu Nguyễn Nhành . Yêu cầu chia bằng hiện vật.

- Bị đơn ông Võ Văn T trình bày:

Về tài sản là di sản của ông N1, ông đồng ý phân chia. Từ khi cậu Nhành mất đến nay, ông trực tiếp ở trên đất, thờ cúng cậu N1 và ông bà nên nay ông không muốn phân chia nhỏ đất và tài sản trên theo như yêu cầu của nguyên đơn, ông xin nhận toàn bộ tài sản bằng hiện vật là đất, nhà và số dừa có trên đất. Ông có trách nhiệm thối tiền lại cho các thừa kế khác.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, bà Nguyễn Thị H trình bày:

Đất và nhà đang tranh chấp hiện vợ chồng bà đang quản lý, sử dụng. Trước đây các cậu, dì trong gia đình đã thỏa thuận thống nhất giao cho vợ chồng bà ở và chăm lo thờ cúng, khi thỏa thuận có giấy tờ nhưng giờ thất lạc không còn nữa. Vợ chồng bà đã xây dựng sửa chữa nhà để ở, trên đất có tài sản của vợ chồng bà. Vì vậy, bà thống nhất ý kiến của chồng bà là ông T, yêu cầu để đất và tài sản cho vợ chồng bà sử dụng, vợ chồng bà thối lại bằng tiền cho các thừa kế khác.

Tại phiên tòa bà Nguyễn Thị H thống nhất giao toàn bộ công sức đóng góp của mình cho chồng là ông Võ Văn T trong khối di sản mà ông Nguyễn N1 để lại.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, bà Nguyễn Thị T1 trình bày:

Bà thống nhất theo ý kiến và yêu cầu của nguyên đơn, đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật. Phần của bà, bà cũng yêu cầu được nhận bằng hiện vật. Vì tuổi cao nên bà yêu cầu được xét xử vắng mặt.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Đặng Thị P1 trình bày:

Bà là con của bà Nguyễn Thị N2, là cháu gọi ông Nguyễn N1 là cậu ruột. Năm 2012, mẹ bà chết. Cậu của bà có ba người chị em là mẹ bà, bà Nguyễn Thị P và bà Nguyễn Thị T1. Năm 2005, cậu của bà chết, cậu của bà không có vợ con. Cậu bà chết có để lại tài sản là nhà, đất tại khu phố T, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định cùng một số tài sản trên đất. Bà được nhận thừa kế từ mẹ bà là Nguyễn Thị N2, đối với kỷ phần của bà được chia, bà từ chối nhận và giao lại cho dì là bà Nguyễn Thị T1.

Bà yêu cầu được giải quyết vắng mặt tại các buổi làm việc, hòa giải và xét xử tại Tòa. Ngoài ra bà không còn yêu cầu nào khác.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Đặng Văn T2 trình bày:

Ông là con của bà Nguyễn Thị N2, là cháu gọi ông Nguyễn N1 là cậu ruột. Năm 2012, mẹ ông chết. Cậu ông có ba người chị em là mẹ ông, bà Nguyễn Thị P và bà Nguyễn Thị T1. Năm 2005, cậu ông chết, cậu ông không có vợ con. Cậu ông chết có để lại tài sản là nhà đất tại T, H, H, Bình Định cùng một số tài sản trên đất. Ông được nhận thừa kế từ mẹ bà Nguyễn Thị N2, đối với kỷ phần của mình, ông từ chối nhận và giao lại cho bà Nguyễn Thị T1.

Ông T2 yêu cầu được giải quyết vắng mặt tại các buổi làm việc, hòa giải và xét xử tại Tòa. Ngoài ra, ông không còn yêu cầu nào khác.

- Bà Bùi Thị N là người giám hộ của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan cháu Võ Hồng T4 trình bày:

Bà là người đại diện hợp pháp của cháu Võ Hồng T4, sinh ngày 04/9/2011. Cháu T4 là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án “Tranh chấp về yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật”. Bà và ông Võ Văn T3 (sinh năm 1977, chết năm 2019) chung sống với nhau như vợ chồng, không có đăng ký kết hôn. Giữa bà và ông T3 có một người con chung duy nhất là cháu Võ Hồng T4, sinh ngày 04/9/2011. Nay ông T3 đã chết, cháu T4 là người thừa kế duy nhất của ông Võ Văn T3. Đối với kỷ phần mà cháu T4 được nhận từ ông T3, cháu xin nhận và yêu cầu được nhận bằng đất.

Vì điều kiện ở xa, bà yêu cầu vắng mặt tại các buổi làm việc, các buổi xét xử của tòa. Bà xin chịu trách nhiệm về yêu cầu của mình.

Bản án dân sự sơ thẩm số: 352/2024/DS-ST ngày 20 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là TAND khu vực 6 - Gia Lai) đã quyết định:

Căn cứ các Điều 26, 35, 39, 227, 273 Bộ luật tố tụng Dân sự 2015,

Căn cứ các Điều 609, 611,612, 613, 614, 616, 618, 620, 623, 649, 650, 651, 660 Bộ luật Dân sự 2015.

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 26, khoản 7 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1/ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc chia thừa kế theo pháp luật di sản của cụ Nguyễn Nhành .

Giao cho ông Võ Văn T quyền sử dụng thửa đất số 904, tờ bản đồ số 9 (bản đồ năm 1997) phường H, theo V là thửa đất số 526, tờ bản đồ số 6 phường H có kích thước và giới cận như sau:

- Đông giáp: thửa đất số 527, 1028 dài: 23,34m; 2,86m; 20,79m.

- Tây giáp: thửa 523, 524 dài: 20,50m; 2,77m; 30,61m.

- Nam giáp: đường bê tông dài: 19,27m.

- Bắc giáp: thửa 1020 dài: 4.8m, 13,61m.

Diện tích: 1.049m2 (trong đó có 200m2 đất ở, 849m2 đất trồng cây lâu năm) cùng toàn bộ tài sản có trên đất. (có sơ đồ chi tiết kèm theo)

Buộc ông Võ Văn T phải thối cho bà Nguyễn Thị P (chết, người thừa kế quyền của bà Nguyễn Thị P là ông Nguyễn K và bà Nguyễn Thị Đ) số tiền: 249.594.000 đồng.

Buộc ông Võ Văn T phải thối cho bà Nguyễn Thị T1 số tiền: 374.391.000 đồng.

Buộc ông Võ Văn T phải thối cho cháu Võ Hồng T4 số tiền: 62.398.500 đồng.

Ghi nhận sự tự nguyện của bà Nguyễn Thị H không yêu cầu tính riêng công sức đóng góp của bà mà giao hết cho chồng là ông Võ Văn T.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định án phí dân sự sơ thẩm, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các bên đương sự.

Ngày 17/10/2024, bà Bùi Thị N là đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cháu Võ Hồng T4 kháng cáo yêu cầu được nhận di sản thừa kế bằng hiện vật, không đồng ý nhận tiền.

Ngày 18/10/2024, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T1 kháng cáo yêu cầu hủy bản án dân sự sơ thẩm để định giá lại tài sản và chia di sản thừa kế lại theo đúng quy định của pháp luật.

Ngày 21/10/2024, ông Nguyễn K là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn bà Nguyễn Thị P làm đơn kháng cáo quá hạn yêu cầu hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ lại cho Tòa án cấp sơ thẩm định giá tài sản và chia thừa kế bằng hiện vật theo pháp luật. Kháng cáo của ông K được Hội đồng xét kháng cáo quá hạn ra quyết định không chấp nhận kháng cáo quá hạn.

Tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của bà Nguyễn Thị T1 thay đổi một phần kháng cáo, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chia tài sản theo hiện vật cho các đồng thừa kế.

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu: Trong quá trình tố tụng, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng; đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, huỷ bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Ngày 21/10/2024, ông Nguyễn K là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn bà Nguyễn Thị P làm đơn kháng cáo quá hạn. Tại quyết định số 21/2024/QĐ-PT ngày 07/11/2024 của Hội đồng xét kháng cáo quá hạn đã quyết định không chấp nhận kháng cáo quá hạn của ông Nguyễn Khái .1 Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét, giải quyết đối với kháng cáo của ông K.

Kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T1 và đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cháu Võ Hồng T4 là bà Bùi Thị N trong thời hạn nên được xem xét.

Ông Võ Văn T; bà Nguyễn Thị H; luật sư Võ Văn M là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông T, bà H và bà Nguyễn Thị Đ đã được Toà án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt lần 2. Căn cứ khoản 3 Điều 296 của BLTTDS, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T1 và bà Bùi Thị N là người đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cháu Võ Hồng T4.

2. Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 352 ngày 20/9/2024 của TAND thị xã Hoài Nhơn (nay là TAND khu vực 6 - Gia Lai), chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm, chi phí định giá, xem xét thẩm định tại chỗ: Sẽ được xử lý khi giải quyết lại vụ án. 4. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị T1, cháu Võ Hồng T4 không phải chịu án phí.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.