Bản án 16/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn ông Đoàn Thanh T khởi kiện bị đơn ông Trần Vĩnh H yêu cầu Tòa án buộc bị đơn trả lại số tiền vay và lãi. Do đó, Hội đồng xét xử xác định đây là tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Bị đơn cư trú tại phường P, thành phố Cần Thơ nên căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 5 – Cần Thơ, thành phố Cần Thơ.

[2] Tòa án đã tống đạt hợp lệ Giấy triệu tập xét xử đến lần thứ hai cho ông Trần Vĩnh H nhưng ông H vẫn vắng mặt không có lý do. Hội đồng xét xử căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[3] Tại phiên toà ông T thay đổi yêu cầu khởi kiện theo đó thay đổi yêu cầu về lãi suất, đồng ý khấu trừ số tiền ông H đã đóng lãi mức quy định của pháp luật là 43.056.000 đồng trừ vào vốn gốc. Như vậy vốn gốc đến ngày 19/3/2025 còn lại là 230.000.000 đồng – 43.056.000 đồng = 186.944.000 đồng. Từ ngày 19/3/2025 đến ngày xét xử 27/02/2026 lãi yêu cầu là: 186.944.000 đồng x 1,65%/tháng x 11 tháng 08 ngày = 34.752.890 đồng, tổng cộng vốn và lãi bị đơn phải trả cho nguyên đơn là 221.696.890 đồng. Đồng thời yêu cầu ông H phải tiếp tục thanh toán số tiền lãi phát sinh đến khi hoàn thành nghĩa vụ trả nợ với mức lãi suất là 1,65%/tháng. Xét thấy, việc thay đổi yêu cầu trên của nguyên đơn không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu. Do đó, căn cứ vào khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Xét đơn khởi kiện của ông Đoàn Thanh T về việc yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông Trần Vĩnh H trả số tiền vốn vay là 230.000.000 đồng và tiền lãi với mức lãi suất 1,65%/tháng, từ ngày 19/3/2025 đến ngày xét xử 27/02/2026 lãi yêu cầu là: 186.944.000 đồng x 1,65%/tháng x 11 tháng 08 ngày = 34.752.890 đồng, tổng cộng vốn và lãi bị đơn phải trả cho nguyên đơn là 221.696.890 đồng, vì theo ông T thì vào ngày 19/7/2024 ông H có vay của ông T số tiền 230.000.000 đồng. Thời hạn vay là 12 tháng, lãi suất không ghi trong hợp đồng mà thoả thuận bằng lời nói là 4%/tháng, lãi trả hàng tháng và trả lại tiền vốn khi hết hạn hợp đồng vào ngày 19/7/2025. Khi vay tiền hai bên có làm hợp đồng có công chứng. Sau khi vay tiền ông H trả lãi cho ông T được 08 tháng, mỗi tháng 9.200.000 đồng, từ ngày 19/7/2024 đến tháng 19/3/2025 với số tiền 73.600.000 đồng, từ ngày 19/3/2025 đến nay không trả lãi cũng không trả lại tiền vốn khi đến hạn. Ông T đã nhiều lần liên hệ với ông H yêu cầu trả lại vốn và lãi nhưng ông H không trả nên phát sinh tranh chấp.

[5] Xét thấy, việc vay tiền giữa hai bên có làm “Hợp đồng vay tài sản” ngày 19/7/2024 có công chứng, thời hạn vay 12 tháng, lãi suất do hai bên thoả thuận (không vượt quá lãi suất do nhà nước quy định) (bút lục 26), hợp đồng vay xác lập giữa các bên là tự nguyện, các bên tham gia giao dịch đủ năng lực hành vi, hình thức, nội dung và mục đích vay phù hợp với quy định tại Điều 463, 466, 468 của Bộ luật Dân sự. Trong quá trình thực hiện hợp đồng vay, ông H đã vi phạm nghĩa vụ trả lãi và vi phạm nghĩa vụ trả vốn vay khi đến hạn vào ngày 19/7/2025. đã gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của ông T. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho ông H có nội dung ông T khởi kiện yêu cầu ông H trả số tiền vốn, lãi vay nêu trên, nhưng ông H không có văn bản trình bày ý kiến và cũng không phản đối những tình tiết, sự kiện do ông T xuất trình, nên căn cứ vào hợp đồng vay nêu trên và quy định tại khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định ông H có vay tiền ông ông T nên việc ông T khởi kiện yêu cầu trả tiền vay là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận.

[6] Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà, ông T thừa nhận ông H đã trả lãi cho ông T 08 tháng với lãi suất 04%/tháng, mỗi tháng trả 9.200.000 đồng, từ ngày 19/7/2024 đến ngày 19/03/2025 với số tiền 73.600.000 đồng. Từ ngày 19/03/2025 đến nay chưa trả lãi. Xét thấy, theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự thì mức lãi suất do hai bên thoả thuận nhưng không vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, việc ông H trả lãi cho ông T với lãi suất 4%/tháng là vượt mức lãi suất theo quy định của pháp luật, phần lãi đã trả vượt giới hạn được quy định nêu trên không có hiệu lực. Tại phiên toà, ông T cũng đồng ý khấu trừ số tiền đã đóng lãi vượt vào gốc. Như vậy lãi suất do pháp luật quy định là: 230.000.000 đồng x 08 tháng x 1,66%/tháng = 30.544.000 đồng, số tiền lãi bị đơn đã đóng vượt là 43.056.000 đồng, sẽ trừ vào vốn gốc. Như vậy vốn gốc đến ngày 19/3/2025 còn lại là 230.000.000 đồng – 43.056.000 đồng = 186.944.000 đồng. Từ ngày 19/3/2025 đến ngày xét xử 27/02/2026 lãi được tính như sau: 186.944.000 đồng x 1,65%/tháng x 11 tháng 08 ngày = 34.752.890 đồng, tổng cộng vốn và lãi bị đơn phải trả cho nguyên đơn là 221.696.890 đồng. Do đó Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi của nguyên đơn, buộc ông H trả cho cho ông T tổng cộng 221.696.890 đồng.

[7] Ngoài ra, điểm a khoản 1 Điều 13 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm quy định: “Đối với trường hợp chậm thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng mà các bên có thoả thuận về việc trả lãi thì quyết định kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thì hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thoả thuận nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật; nếu không có thoả thuận về mức lãi suất thì quyết định theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015”. Do đó, ông T yêu cầu kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm ông H còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền nợ gốc chưa thanh toán theo mức lãi suất 1,65%/tháng cho đến khi thi hành án xong khoản nợ gốc cho ông T, là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận

[8] Từ những phân tích nêu trên, xét yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ nên được chấp nhận. Đề nghị của Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 5 – Cần Thơ là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm: Căn cứ khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bị đơn ông H phải chịu 11.084.844 đồng án phí sơ thẩm đối với yêu cầu của ông T được chấp nhận. Nguyên đơn ông T không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.