Bản án 16/2025/HS-ST: Hình sự — TAND huyện Hướng Hóa Quảng Trị

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? án hình sự — "L phạm tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm - phạm tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hi…"
Tòa quyết gì? Tuyên bố bị cáo L phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”;
Căn cứ chính? Điều 51 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
HUYỆN HƯỚNG HÓA
TỈNH QUẢNG TRỊ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 16/2025/HS-ST
Ngày 28/3/2025

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN HƯỚNG HOÁ, TỈNH QUẢNG TRỊ

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Ngọc Huy.

Các Hội thẩm nhân dân: Ông Hồ Văn Toàn và bà Hồ Thị Tư.

- Thư ký phiên tòa: Ông Đinh Đức Thiện – Thẩm tra viên Tòa án nhân dân huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị tham gia phiên tòa: Bà Hồ Thị Đợi - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 3 năm 2025, tại Hội trường Tòa án nhân dân huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số: 06/2025/TLST-HS ngày 07/02/2025 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số: 15/2025/QĐXXST-HS ngày 14/3/2025, đối với bị cáo:

L, sinh năm 1989 tại nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; Nơi cư trú: Bản La Sến, cụm bản số 3, huyện Sa Muội, tỉnh Salavan, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; Nghề nghiệp: Làm vườn; Trình độ học vấn: Po5; Dân tộc: Pa Cô; Giới tính: Nam; Tôn giáo: Không; Quốc tịch: Lào; Con ông Ăm R (đã chết) và bà Y R; Có vợ là Tơn (Hồ Thị T) và có 03 con, lớn nhất sinh năm 2010, nhỏ nhất sinh năm 2015; Tiền án, tiền sự: Không.

Bị cáo bị tạm giữ từ ngày 31/7/2024, tạm giam từ ngày 08/8/2024 đến nay tại Phân trại tạm giam Khu vực Hướng Hóa, PC 11, Công an tỉnh Quảng Trị; Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án: Anh Hồ Văn T, sinh năm 1991; Địa chỉ: Thôn A Xóc Lìa, xã Lìa, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị; Có mặt.

- Người tham gia tố tụng khác:

+ Người phiên dịch tiếng Lào: Ông Lê Văn H, sinh năm 1979; Nơi công tác: Phòng nông nghiệp và Môi trường huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị; Có mặt.

+ Người phiên dịch tiếng Bru-Vân Kiều: Ông Hồ Quốc P, sinh năm 1976; Địa chỉ: Khối 5, thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị; Có mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng 21 giờ ngày 30/7/2024, L đi vào rừng cách nhà ở của mình (bản La Sến, cụm bản số 3, huyện Sa Muội, tỉnh Salavan, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào) khoảng 08Km để kiểm tra bẫy tự chế do L đặt trước đó thì phát hiện 01 cá thể động vật còn sống mắc vào bẫy, L biết con vật này ở Việt Nam thường gọi là con Trút. L bỏ cá thể trên vào bao lưới, bao gai, buộc lại rồi mang về nhà. Trước đây, L có đến chợ ở xã Tân Liên, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị để mua bán hoa màu, thấy ở đây có đông người mua bán hàng hóa nên quyết định vận chuyển cá thể động vật trên sang Việt Nam để bán. Khoảng 06 giờ sáng ngày 31/7/2024, L xách bao gai đựng cá thể động vật nói trên đặt trên phía trước xe mô tô nhãn hiệu HONDA gắn biển kiểm soát 74H1-247.97 (xe của anh Hồ Văn T, trú tại thôn A Xóc Lìa, xã Lìa, huyện Hướng Hóa do L mượn trước đó) điều khiển xe chạy từ nhà ở của mình sang Việt Nam bằng đường tiểu ngạch tại thôn Loa, xã Ba Tầng, huyện Hướng Hóa rồi tiếp tục di chuyển theo Tỉnh lộ 586 ra hướng xã Tân Long sau đó rẽ phải theo Quốc lộ 9 đến quán Oanh V thuộc thôn Liên Hòa, xã Tân Liên, huyện Hướng Hóa để ăn cơm. Khi L lên xe chuẩn bị chạy đến chợ Tân Liên để bán cá thể động vật thì bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt quả tang. Tại phần tiếp giáp giữa yên xe và tay lái có 01 bao gai màu xanh có dấu hiệu nghi vấn vận chuyển động vật quý hiếm. Tổ công tác đã yêu cầu L mở bao gai ra để kiểm tra thì phát hiện bên trong có 01 cá thể động vật nghi là cá thể Tê Tê. Qua làm việc, xác định người đàn ông này tên là L khai nhận đã vận chuyển cá thể động vật từ bản La Sến, huyện Sa Muội, tỉnh Salavan, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào sang Việt Nam bằng đường tiểu ngạch tại xã Ba Tầng, huyện Hướng Hóa rồi tiếp tục di chuyển đến địa điểm nói trên thì bị bắt giữ, mục đích để bán lấy tiền.

Bản Kết luận giảm định hình thái động vật số 1316/STTNSV ngày 03/8/2024 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kết luận:

“Xác định tên loài cho mẫu vật: 01 (một) cá thể động vật còn sống là của loài Tê tê ja va, có tên khoa học là Manis javanica.

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

1. Loài Tê tê ja va (Manis javanica) có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/07/2019 của Chính phủ.

2. Loài Tê tê ja va (Manis javanica) có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

3. Loài Tê tê ja va (Manis javanica) có tên trong nhóm Phụ lục I, Danh mục các loại động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của cơ quan quản lý CITES Việt Nam".

Quá trình điều tra đã thu giữ và xử lý vật chứng:

+ 01 bao gai màu xanh, 01 bao vải màu đen, 01 bao gai màu trắng, 01 túi lưới màu trắng và 01 sợi dây ni lông màu đỏ, đều đã qua sử dụng.

+ Ngày 24/10/2024, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Hướng Hóa đã giao cho Trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật thuộc Vườn quốc gia Cúc Phương 01 (một) cá thể động vật Tê tê ja va, tình trạng đang còn sống để chăm sóc và thả về môi trường tự nhiên.

+ Trả lại cho anh Hồ Văn T 01 (một) xe mô tô nhãn hiệu HONDA, biển kiểm soát 74H1-247.97, loại WAVE RSX, màu sơn: xám đen, số máy: JA52E-0078274, số khung: RLHJA3841LY001190, đã qua sử dụng.

+ Trả lại cho chị Hồ Thị T (vợ của L) 01 (một) Sổ hộ khẩu của gia đình L; 01 (một) thẻ chứng minh số 14-0099860, cấp ngày 11/02/2020, nơi cấp: CHDCND Lào, mang tên L.

Tại bản Cáo trạng số: 10/CT- VKSHH ngày 06 tháng 02 năm 2025 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã truy tố bị cáo L về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” quy định tại điểm i khoản 2 Điều 244 Bộ luật hình sự.

Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị đề nghị Hội đồng xét xử:

Tuyên bố bị cáo L phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Căn cứ điểm i khoản 2 Điều 244; điểm h, s khoản 1 Điều 51; khoản 1 Điều 54; Điều 38 Bộ luật hình sự; xử phạt bị cáo L từ 02 năm tù đến 02 năm 06 tháng tù.

Về xử lý vật chứng: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 của Bộ luật hình sự và điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu tiêu hủy: 01 bao gai màu xanh, 01 bao vải màu đen, 01 bao gai màu trắng, 01 túi lưới màu trắng và 01 sợi dây ni lông màu đỏ, đều đã qua sử dụng.

Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định. Tại phiên tòa, bị cáo L đã thừa nhận hành vi vận chuyển 01 cá thể Tê tê từ Lào vào Việt Nam với mục đích để bán lấy tiền, bị cáo xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

. Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Hướng Hóa, điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân huyện Hướng Hóa, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có ý kiến khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

. Về hành vi bị truy tố: Lời khai của bị cáo L tại phiên tòa phù hợp với các lời khai và tài liệu chứng cứ thu thập được trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở xác định:

Vào ngày 31/7/2024 tại Thôn Liên Hòa, xã Tân Liên, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, lực lượng chức năng phát hiện, bắt quả tang L đang vận chuyển 01 cá thể động vật có tên là Tê tê ja va tình trạng đang còn sống. Tại Bản Kết luận giám định hình thái động vật số 1316/STTNSV ngày 03/8/2024 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kết luận: “Xác định tên loài cho mẫu vật: 01 (một) cá thể động vật còn sống là của loài Tê tê ja va, có tên khoa học Javanica. Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

Bị cáo L là người có quốc tịch Lào, đang sinh sống tại Bản La Sến, cụm bản số 3, huyện Sa Muội, tỉnh Salavan, nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Ngày 31/7/2024, L vận chuyển 01 cá thể loài Tê tê ja va, có tên khoa học Javanica còn sống từ Lào vào Việt Nam để bán lấy tiền. Vì vậy, hành vi của bị cáo L đã phạm vào tội“Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” với tình tiết định khung “Buôn bán, vận chuyển qua biên giới”. Tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm i khoản 2 Điều 244 của Bộ luật hình sự.

. Xét tính chất, hành vi phạm tội, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của bị cáo, Hội đồng xét xử thấy:

- Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

- Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; cá thể Tê tê ja va đang còn sống và đã được cơ quan chức năng thả về môi trường tự nhiên, hành vi phạm tội của bị cáo chưa gây thiệt hại nên bị cáo được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s, h khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự. Bị cáo không có tình tiết tăng nặng, được hưởng 02 tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự nên cần áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật hình sự để xử phạt bị cáo dưới mức khởi điểm của khung hình phạt là phù hợp.

Tiếp tục tạm giam bị cáo L 45 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (28/3/2025) để đảm bảo thi hành án.

. Về vật chứng:

- Đối với: 01 (một) cá thể động vật Tê tê ja va, tình trạng đang còn sống, 24/10/2024 cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Hướng Hóa đã ra quyết định xử lý bằng hình thức giao cho Trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật thuộc Vườn quốc gia Cúc Phương để chăm sóc và thả về môi trường tự nhiên là đúng theo quy định pháp luật.

- Quá trình điều tra đã trả lại: 01 (một) xe mô tô nhãn hiệu HONDA, biển kiểm soát 74H1-247.97, loại WAVE RSX, màu sơn: xám đen, số máy: JA52E-0078274, số khung: RLHJA3841LY001190 cho chủ sở hữu là anh Hồ Văn T; trả lại cho chị Hồ Thị T (vợ của L) 01 (một) Sổ hộ khẩu của gia đình L; 01 (một) thẻ chứng minh số 14-0099860, cấp ngày 11/02/2020, nơi cấp: CHDCND Lào, mang tên L là đúng theo quy định pháp luật.

- Đối với 01 bao gai màu xanh, 01 bao vải màu đen, 01 bao gai màu trắng, 01 túi lưới màu trắng và 01 sợi dây ni lông màu đỏ, đều đã qua sử dụng là công cụ dùng vào việc phạm tội nhưng không có giá trị nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự và điểm c khoản 2 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự để tịch thu, tiêu hủy.

Vật chứng do Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị quản lý theo biên bản giao nhận vật chứng, tài sản ngày 17/02/2025.

. Về các vấn đề khác: Đối với anh Hồ Văn T là chủ sở hữu xe mô tô biển kiểm soát 74H1-247.97 cho bị cáo L mượn nhưng không biết L sử dụng làm phương tiện phạm tội nên không chịu trách nhiệm pháp lý.

. Về án phí: Bị cáo L phải chịu án phí hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo L phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”;

Áp dụng điểm i khoản 2 Điều 244; khoản 1 Điều 38; điểm h, s khoản 1 Điều 51; khoản 1 Điều 54 Bộ luật hình sự:

Xử phạt: Bị cáo L 02 (Hai) năm tù, thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị cáo bị tạm giữ, tạm giam ngày 31/7/2024.

2. Về xử lý vật chứng:

Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 của Bộ luật hình sự và điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự:

Tịch thu tiêu hủy: 01 bao gai màu xanh (kích thước 80 x 50cm), 01 bao vải màu đen (kích thước 40 x 40cm) có dây buộc màu đỏ ở phần miệng bao, 01 bao gai màu trắng (kích thước 90 x 50cm), 01 túi lưới màu trắng (kích thước 50 x 30cm) và 01 sợi dây ni lông màu đỏ dài 30cm, đều đã qua sử dụng.

Vật chứng do Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa quản lý theo biên bản về việc giao nhận vật chứng, tài sản ngày 17/02/2025 giữa Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Hướng Hóa (cũ) và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị).

3. Về án phí: Áp dụng khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Buộc bị cáo L phải chịu 200.000 đồng tiền án phí hình sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo: Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.