Bản án 16/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 09 tháng 6 năm 2023, bản tự khai của nguyên đơn; bản tự khai, lời khai của bị đơn, nội dung vụ án như sau:

Năm 2014, chị Hà Minh H đăng ký kết hôn hợp pháp với anh Chu Ngọc Th. Quá trình chung sống, anh chị xảy ra mâu thuẫn, đến năm 2018 chị H nộp đơn ly hôn với anh Th tại Toà án nhân dân huyện Lý Nhân và được Toà án giải quyết công nhân thuận tình ly hôn giữa chị H và anh Th theo Quyết công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 67/2018/QĐST-HNGĐ ngày 07 tháng 8 năm 2018, anh chị còn thoả thuận việc nuôi dưỡng con chung là cháu Chu Hà Phương D, sinh ngày 20/01/2015, như sau: Chị H được quyền tiếp tục nuôi dưỡng cháu D đến hết tháng 8 năm 2021; anh Th được quyền nuôi dưỡng cháu D từ tháng 9 năm 2021 đến hết tháng 8 năm 2025; chị H được nuôi dưỡng cháu D từ tháng 9 năm 2025 đến hết tháng 8 năm 2028; anh Th được quyền nuôi dưỡng cháu D từ tháng 9 năm 2028 đến khi cháu đủ 18 tuổi. Chị H, anh Th không phải cấp dưỡng tiền nuôi con chung cho nhau.

Theo nguyên đơn chị Hà Minh H trình bày: Sau vợ chồng khi ly hôn, chị được quyền nuôi dưỡng cháu D đến hết tháng 8 năm 2021, chị đã gửi mẹ đẻ là bà Vũ Thị Liên Ng trông nom, chăm sóc cháu D để chị đi làm công nhân, lấy tiền nuôi con. Theo thoả thuận giữa chị và anh Th, kể từ tháng 9 năm 2021 đến hết tháng 8 năm 2025, anh Th được giao trách nhiệm nuôi con nhưng anh Th không đến đón cháu về mà để chị và mẹ chị trông nom, chăm sóc con từ tháng 9 năm 2021 cho đến nay, anh Th cũng không quan tâm, thăm hỏi gì đến con. Hằng tháng, chị vẫn gửi tiền cho bà Ng để nuôi dưỡng cháu D, đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của cháu.

Đến nay, chị thấy anh Th được giao trách nhiệm trực tiếp nuôi con chung nhưng anh Th không có trách nhiệm, không quan tâm gì đến con nên chị yêu cầu Toà án thay đổi người trực tiếp nuôi con, giao con chung (cháu D) cho chị trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi cháu đủ 18 tuổi. Chị không yêu cầu anh Th phải cấp dưỡng nuôi con chung cùng chị.

Ý kiến của bị đơn anh Chu Ngọc Th: Trong thời gian anh được giao chăm sóc, nuôi dưỡng cháu D từ tháng 9 năm 2021 đến hết tháng 8 năm 2025, chị H và bà ngoại cháu (bà Ng) không giao con cho anh nuôi dưỡng, anh cũng chưa làm đơn yêu cầu cơ quan thi hành án để thi hành quyết định của Toà án về việc giao con cho anh nuôi vì cháu còn nhỏ. Anh có đến thăm nom con nhưng bà Ng ngăn cản nên anh không thăm được con. Anh hiện nay đã có vợ hợp pháp nhưng chưa có con chung nên anh có điều kiện nuôi con tốt hơn chị H. Anh không nhất trí yêu cầu khởi kiện của chị H, vì chị H hiện nay đã đi lấy chồng và có 02 con chung với chồng mới, chị H không đủ điều kiện để nuôi cháu D.

Ý kiến của cháu Chu Hà Phương D lưu tại hồ sơ: Cháu D có mong muốn, nguyện vọng được ở với mẹ là Hà Minh H.

Ý kiến của người làm chứng bà Vũ Thị Liên Ng: Sau khi chị H và anh Th ly hôn, chị H và cháu D về sinh sống cùng với bà. Chị H gửi cháu D nhờ bà chăm sóc, nuôi dưỡng để chị H đi làm kiếm tiền nuôi con. Bà và chị H nuôi dưỡng cháu D đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của cháu. Đến khi anh Th được quyền nuôi dưỡng con chung từ tháng 9 năm 2021, nhưng anh Th không đến đón con, cũng không thăm hỏi, gửi tiền hay mua quà cáp gì cho con. Hiện nay chị H vẫn đang là người trực tiếp nuôi dưỡng con chung, bà thi thoảng cũng hỗ trợ chị H. Nay bà đề nghị Toà án giao cháu D cho chị H trực tiếp nuôi dưỡng.

Tại phiên toà:

- Nguyên đơn chị Hà Minh H: Giữ nguyên yêu cầu khởi kiện đề nghị giao con chung cho chị tiếp tục nuôi dưỡng cho tới khi cháu đủ 18 tuổi, không yêu cầu anh Th phải cấp dưỡng nuôi con chung cho chị.

- Bị đơn anh Chu Ngọc Th: Không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của chị H, đề nghị chị H giao con chung cho anh nuôi dưỡng theo thoả thuận ly hôn năm 2018. Hiện nay anh đã làm đơn yêu cầu cơ quan thi hành án để thi hành quyết định của Toà án về việc giao con cho anh nuôi dưỡng.

- Người làm chứng bà Ng: Đề nghị giao cháu Chu Hà Phương D cho chị H nuôi dưỡng.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lý Nhân có ý kiến:

Về tố tụng: Việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và việc chấp hành pháp luật của nguyên đơn, bị đơn từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử vào phòng nghị án là đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, giao cháu Chu Hà Phương D cho chị H nuôi dưỡng cho đến khi cháu D đủ 18 tuổi, tự lập; anh Th không phải cấp dưỡng nuôi con. Đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem tại phiên tòa; ý kiến của các đương sự, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát. Hội đồng xét xử nhận định:

Nay chị H yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, giao cháu D cho chị tiếp tục nuôi dưỡng cho tới khi cháu đủ 18 tuổi, chị không yêu cầu anh Th phải cấp dưỡng nuôi con chung. Anh Th không nhất trí với yêu cầu của chị H, đề nghị được nuôi cháu D như thoả thuận ly hôn năm 2018 tại Toà án.

Toà án đã tiến hành xác minh, ghi ý kiến của mẹ đẻ chị H là bà Vũ Thị Liên Ng, là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu D và xác minh tại địa phương, đều xác nhận: Kể từ khi anh Th được giao trách nhiệm nuôi dưỡng con chung (kể từ tháng 9 năm 2021), anh Th không đến đón con, không có trách nhiệm gì với con chung, không đóng góp tiền để nuôi con, bỏ mặc con cho bà Ng và chị H chăm sóc, nuôi dưỡng. Cháu Chu Hà Phương D có nguyện vọng được sống cùng với chị H.

Từ những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy anh Th không đủ điều kiện trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung. Vì vậy, yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị H là có căn cứ, phù hợp với thực tế cũng như nguyện vọng của cháu D và quy định tại Điều 84 của Luật hôn nhân gia đình, nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Chị H không yêu cầu anh Th cấp dưỡng nuôi con chung là tự nguyện nên Hội đồng xét xử không xem xét.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 4 Điều 147, các Điều 266, 271 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ các Điều 81, 82, 83 và Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án,

1. Xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc “Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn” của chị Hà Minh H.

Giao cho chị Hà Minh H được quyền trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung là cháu Chu Hà Phương D, sinh ngày 20/01/2015 cho đến khi cháu D đủ 18 tuổi. Anh Chu Ngọc Th không phải cấp dưỡng nuôi con chung cùng chị Hà Minh H.

Người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó. Người trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

2. Về án phí:

- Anh Chu Ngọc Th phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm.

- Hoàn trả cho chị Hà Minh H 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0002355 ngày 19 tháng 6 năm 2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam.

3. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.