Bản án 159/2022/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng năm 2011, bà Lơ Să K’ R (hiện đã chết) chỉ cho con gái là bà Lơ Mu K’ D khoảnh đất rừng tại khu vực lô 5, khoảnh 2, tiểu khu 225 (xã L, huyện LD) và nói đây là đất do ông bà để lại và bà K’ R cho bà K’ D. Tại thời điểm này, khu đất vẫn còn nhiều cây tạp lớn, nhỏ đang sinh trưởng. Đến khoảng năm 2014, bà K’ D và ông Kơ Să Ha P (người sinh sống như vợ chồng với bà K’ D) thống nhất sẽ chia khoảnh đất bà K’ R để lại 01 phần của bà K’ D và ông Ha P, 01 phần chia cho các con là Lơ Mu Ha J và 01 phần Lơ Mu Ha J1. Gia đình bà K’ D thống nhất phần đất của ai thì người đó sẽ tự cưa, chặt hạ cây rừng để lấy đất canh tác, những người khác sẽ phụ giúp. Từ năm 2014 đến khoảng cuối năm 2020, tại khu vực lô 5, khoảnh 2, tiểu khu 225, ông Kơ Să Ha P đã trực tiếp sử dụng cưa máy cầm tay và dao rựa phát để cưa, chặt hạ 124 cây rừng gồm nhiều loài (từ nhóm IV đến nhóm VIII) trên diện tích 3.879 m2 đất rừng. Quá trình Ha P cưa, chặt hạ các cây rừng, bà K’ D, Ha J và Ha J1 đã phụ giúp, gom các cây bị cưa, chặt hạ thành đống và đốt tại hiện trường. Cũng trong khoảng thời gian từ năm 2014 đến cuối năm 2020, Lơ Mu Ha J1 đã trực tiếp sử dụng cưa máy cầm tay cưa hạ 125 cây rừng gồm nhiều loài (từ nhóm IV đến nhóm VIII) trên diện tích 3.860 m2 đất rừng tại lô 5, khoảnh 2, tiểu khu 225. Quá trình Ha J cưa hạ các cây rừng, bà K’ D, Ha P và Ha J1 đã phụ giúp gom các cây bị cưa hạ thành đống và đốt tại hiện trường. Cùng thời điểm, Lơ Mu Ha J đã trực tiếp sử dụng cưa tay cưa hạ 110 cây rừng gồm nhiều loài (từ nhóm IV đến nhóm VIII) trên diện tích 4.144 m2 đất rừng tại lô 5, khoảnh 2, tiểu khu 225. Quá trình Ha J1 cưa hạ các cây rừng, bà K’ D, Ha P và Ha J đã phụ giúp gom các cây bị cưa hạ thành đống và đốt tại hiện trường. Bà K’ D, Ha P, Ha J và Ha J1 thực hiện hành vi cưa, chặt hạ các cây rừng vào thời điểm từ chiều đến tối, mỗi lần cưa, chặt hạ từ 03 cây đến 04 cây, mục đích để chiếm lấy đất làm nông nghiệp.

Kết quả khám nghiệm hiện trường ngày 13/9/2021, tại lô 5, khoảnh 2, tiểu khu 225, lâm phần do Ban quản lý rừng phòng hộ Tà Nung quản lý, thuộc địa giới hành chính xã L, huyện LD:

Vị trí 1: Có sự tham gia của Kơ Să Ha P. Tại hiện trường, bị cáo Ha P đã xác định vị trí cụ thể của 124 cây rừng (từ nhóm IV đến nhóm VIII) bị Ha P cưa hạ trên diện tích 3.879 m2 đất rừng.

Vị trí 2: Có sự tham gia của Lơ Mu Ha J. Tại hiện trường, bị cáo Ha J1 đã xác định vị trí cụ thể của 110 cây rừng (từ nhóm IV đến nhóm VIII) bị Ha J1 cưa hạ trên diện tích 4.144 m2 đất rừng.

Vị trí 3: Có sự tham gia của Lơ Mu Ha J1. Tại hiện trường, bị cáo Ha J đã xác định vị trí cụ thể của 125 cây rừng (từ nhóm IV đến nhóm VIII) bị Ha J cưa hạ trên diện tích 3.860 m2 đất rừng.

Văn bản số 1931/SNN-KL ngày 20/10/2021 của Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng đã xác định vị trí lô 5, khoảnh 2, tiểu khu 225, lâm phần do Ban quản lý rừng phòng hộ Tà Nung quản lý, thuộc địa giới hành chính xã L, huyện LD thuộc đất lâm nghiệp đối tượng phòng hộ, hiện trạng là rừng tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh nghèo.

Vật chứng của vụ án là 01 đèn pin đội đầu; 01 lưỡi cưa bằng kim loại; 01 cưa máy cầm tay màu cam là những công cụ các bị cáo sử dụng để thực hiện hành vi phá rừng.

Kết luận số 14/KL-HĐĐGTS ngày 16/5/2022 của Hội đồng định giá tài sản – Ủy ban nhân dân huyện LD về việc xác định giá trị rừng bị thiệt hại tại lô 5 khoảnh 2 tiểu khu 225 kết luận: 11.883 m2 rừng lá rộng thường xanh thuộc đối tượng rừng phòng hộ có giá trị 203.613.086 đồng; Nguyên đơn dân sự là Ban quản lý rừng phòng hộ Tà Nung yêu cầu các bị cáo phải bồi thường toàn bộ giá trị thiệt hại về rừng theo Kết luận số 14/KL-HĐĐGTS ngày 16/5/2022 của Hội đồng định giá tài sản – Ủy ban nhân dân huyện LD.

Quá trình điều tra, các bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, các bị cáo đã tự nguyện nộp bồi thường 104.000.000 đồng/203.613.086 đồng.

Cáo trạng số 07/CT – VKSLD ngày 07/7/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện LD, tỉnh Lâm Đồng truy tố các bị cáo: Kơ Să Ha P, Lơ Mu K’ D, Lơ Mu Ha J, Lơ Mu Ha J1 về tội “Huỷ hoại rừng” quy định tại điểm c khoản 3 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tại bản án số 10/2022/HS-ST ngày 08/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện LD, tỉnh Lâm Đồng đã xử;

1. Tuyên bố các bị cáo Lơ Mu Ha J, Kơ Să Ha P, Lơ Mu Ha J1, Lơ Mu K’ D về tội “Huỷ hoại rừng”.

2. Căn cứ vào điểm c khoản 3 Điều 243; Điều 38; các điểm b, s khoản 1 Điều 51; Điều 54 và Điều 58 Bộ luật hình sự:

- Xử phạt bị cáo Lơ Mu Ha J 05 (năm) năm tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án.

- Xử phạt bị cáo Kơ Să Ha P 05 (năm) năm tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án. Được trừ đi thời hạn tạm giam từ ngày 18/10/2021 đến ngày 15/5/2022.

- Xử phạt bị cáo Lơ Mu Ha J1 05 (năm) năm tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án.

Căn cứ vào điểm c khoản 3 Điều 243; Điều 38; các điểm b, s khoản 1 Điều 51; các điều 54, Điều 58 và 65 Bộ luật hình sự: Xử phạt bị cáo Lơ Mu K’ D 36 (ba mươi sáu) tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 5 năm, tính từ ngày tuyên án.

Ngoài ra bản án còn tuyên về xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo của các bị cáo.

* Ngày 12/9/2022 các bị cáo Kơ Să Ha P, Lơ Mu Ha J, Lơ Mua Ha J kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo giữ nguyên kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt.

Luật sư H bào chữa cho các bị cáo trình bày: Các bị cáo là người dân tộc thiểu số, nhận thức pháp luật hạn chế, cho rằng đất là của cha ông để lại mới phá rừng làm nông nghiệp; thuộc hộ cận nghèo và đều là lao động chính trong gia đình; các bị cáo đã khắc phục được một phần hậu quả. Bản án sơ thẩm xử các bị cáo 05 năm tù là quá nghiêm khắc. Việc Tòa án cấp sơ thẩm xét xử các bị cáo theo khoản 3 Điều 243 Bộ luật hình sự là chưa đúng vì mỗi bị cáo hủy hoại chưa đến 5.000m2 rừng nên chỉ phải bị xét xử theo khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự. Đề nghị áp dụng Điều 65 Bộ luật hình sự cho các bị cáo hưởng án treo.

Luật sư Ngh bào chữa cho các bị cáo trình bày: Thống nhất với quan điểm của luật sư H. Tuy nhiên, đề nghị Hội đồng xét xử cho các bị cáo được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự do các bị cáo có trình độ học vấn thấp, nhận thức pháp luật hạn chế, gia đình thuộc hộ nghèo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng trình bày quan điểm về việc giải quyết vụ án: Đề nghị căn cứ điểm a khoản 1 Điều 355; Điều 356 Bộ luật tố tụng hình sự, không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tòa án cấp sơ thẩm xét xử các bị cáo về tội “Hủy hoại rừng” theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 243 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét cho bị cáo các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã bồi thường một phần thiệt hại quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự và xử phạt các bị cáo mức án 05 năm tù là đã đánh giá đúng tính chất, mức độ hành vi phạm tội của các bị cáo. Việc xử phạt như vậy đảm bảo được tính răn đe và phòng ngừa chung trong xã hội, khi mà tình trạng phá rừng tại các địa phương nói chung và tại địa bàn tỉnh Lâm Đồng nói riêng đang xảy ra rất phức tạp.

Luật sư bào chữa cho các bị cáo cho rằng các bị cáo độc lập hủy hoại rừng với diện tích dưới 5.000m2 nên chỉ bị xử ở khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự. Tuy nhiên, quá trình điều tra, truy tố và xét xử sơ thẩm, cũng như tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo đều khai nhận mặc dù các bị cáo chặt phá cây với diện tích riêng nhưng sau khi cưa hạ cây thì các bị cáo còn lại phụ dọn, thu gom và đốt nên tất cả các bị cáo phải chịu trách nhiệm chung trên tổng diện tích rừng bị hủy hoại là 11.883m2.

Xét thấy các bị cáo đều là dân tộc thiểu số, nhận thức pháp luật còn hạn chế, đều thuộc hộ cận nghèo, gia đình đông con, là cha con với nhau và là lao động chính nên áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ mới quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của các bị cáo, giảm một phần hình phạt cho các bị cáo là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 355; điêm c khoản 1 Điều 357 của Bộ luật tố tụng hình sự.

Chấp nhận một phần kháng cáo của các bị cáo Kơ Să Ha P, Lơ Mu Ha J, Lơ Mu Ha J1, sửa bản án sơ thẩm; xử:

1. Tuyên bố các bị cáo Kơ Să Ha P, Lơ Mu Ha J, Lơ Mu Ha J1 về tội “Huỷ hoại rừng”.

2. Căn cứ vào điểm c khoản 3 Điều 243; Điều 38; các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54 và Điều 58 Bộ luật hình sự đối với các bị cáo:

- Xử phạt bị cáo Kơ Să Ha P 04 (bốn) năm 06 (sáu) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án. Được trừ đi thời hạn tạm giam từ ngày 18/10/2021 đến ngày 15/5/2022.

- Xử phạt bị cáo Lơ Mu Ha J 04 (bốn) năm 06 (sáu) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án.

- Xử phạt bị cáo Lơ Mu Ha J1 04 (bốn) năm 06 (sáu) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án.

2. Về án phí: Căn cứ Điều 135 Bộ luật Tố tụng hình sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án. Các bị cáo Kơ Să Ha P, Lơ Mu Ha J, Lơ Mu Ha J1 không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.