Bản án 157/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Hoàng Thị Minh N1 và ông Hoàng Đắc T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin xét xử vắng mặt; Đối với ông Lê Thanh K, Tòa án đã triệu tập hợp lệ lần thứ hai, vẫn vắng mặt. Căn cứ vào 2, 3 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án tiến hành phiên tòa phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[2] Nguyên đơn bà Nguyễn Thị L kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu của bà, buộc ông Đỗ Văn N và bà Hoàng Thị Kim X phải có trách nhiệm trả số tiền gốc còn nợ là 1.900.000.000 đồng (Một tỷ chín trăm triệu đồng) và yêu cầu trả tiền lãi 460.680.000 đồng (Bốn trăm sáu mươi triệu sáu trăm tám mươi ngàn đồng).

[3] Hồ sơ vụ án thể hiện, tại đơn khởi kiện ngày 21/11/2022, Bản tự khai ngày 28/11/2022 và ngày 07/12/2022, nguyên đơn bà Nguyễn Thị L khai vào khoảng tháng 03/2022, bà cho vợ chồng bị đơn ông Đỗ Văn N và bà Hoàng Thị Kim X vay 13.153.000.000 đồng (Mười ba tỷ một trăm năm mươi ba triệu đồng). Đến ngày 17/10/2022, hai bên làm Giấy xác nhận nợ, theo đó bị đơn xác nhận còn nợ nguyên đơn 13.153.000.000 đồng (Mười ba tỷ một trăm năm mươi ba triệu đồng). Sau khi vay, ông N và bà X trả cho bà 02 lần tiền, cụ thể như sau: Ngày 16/11/2022 trả 900.000.000 đồng (Chín trăm triệu đồng) và ngày 19/11/2022 trả 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng) thì ngưng. Do vậy, bà yêu cầu ông N và bà X trả nợ gốc là 11.953.000.000 đồng và tiền lãi 460.680.000 đồng. (Bút lục số 85, 311, 312).

[3.1] Phía bị đơn ông N và bà X khai, từ ngày 20/12/2021 đến ngày 03/9/2022, nguyên đơn cho bị đơn vay nhiều lần tiền, tổng cộng 9.753.000.000 đồng (Trong đó, nguyên đơn chuyển khoản cho bị đơn vay là 8.903.000.000 đồng và tiền mặt là 850.000.000 đồng), hai bên thỏa thuận lãi suất không cố định đối từng khoản tiền cho vay là 3/%/tháng và 30%/tháng. Ngày 17/10/2022, nguyên đơn gặp bị đơn thông báo nguyên đơn đã tính nợ gốc và tiền lãi, tổng cộng là 13.153.000.0000 đồng (Mười ba tỷ một trăm năm mươi ba triệu đồng) và yêu cầu bị đơn ký vào Giấy xác nhận mượn tiền ngày 17/10/2022. Ngày 01/12/2022, bà L, ông K (là con của bà L), bà X và hai em của bà X là ông Hoàng Đắc T và bà Hoàng Thị Minh N1 thỏa thuận xác nhận lại số nợ gốc và tiền lãi là 11.553.000.000 đồng - 3.600.000.000 đồng (là số tiền bị đơn đã trả cho nguyên đơn, từ tháng 9/2022 đến ngày 30/11/2022). Ông T và bà N1 thay mặt ông N1, bà X thay toán nợ cho bà L. Lúc này, ông K là người ghi Giấy cam kết ngày 01/12/2022, với nội dung thỏa thuận nêu trên. Việc thỏa thuận này, được bà N1 ghi âm lại bằng USB và nộp cho Tòa án cấp sơ thẩm. Sau khi thỏa thuận thì bị đơn thực hiện đúng như Giấy cam kết và từ ngày 01/12/2022 đến ngày 05/12/2022, ông T chuyển khoản tiền từ tài khoản của ông T vào tài khoản của ông K, tổng cộng là 11.952.999.998 đồng (Trong đó bao gồm số nợ 11.553.000.000 đồng, số tiền còn lại 399.999.998 đồng là số tiền bị đơn tự nguyện hỗ trợ trả tiền lãi cho nguyên đơn). Do vậy, bị đơn đã thanh toán hết số nợ cho nguyên đơn theo Giấy cam kết ngày 01/12/2022. (Bút lục từ số 317 đến 323).

[3.2] Xét, nguyên đơn khai không thống nhất, lúc thì nguyên đơn khai cho bị đơn vay số tiền gốc là 13.153.000.000 đồng (Mười ba tỷ một trăm năm mươi ba triệu đồng), lúc thì khai cho bị đơn vay số tiền gốc 13.853.000.000 đồng (Mười ba tỷ tám trăm năm mươi ba triệu đồng); Còn đối với hình thức cho vay, lúc thì nguyên đơn khai chuyển khoản và đưa tiền mặt cho bị đơn, lúc thì khai đưa toàn bộ số tiền mặt 13.853.000.000 đồng (Mười ba tỷ tám trăm năm mươi ba triệu đồng) cho bị đơn vay (Bút lục số 377) nhưng phía nguyên đơn không có chứng cứ chứng minh nguyên đơn cho bị đơn vay số tiền gốc là 13.853.000.000 đồng (Mười ba tỷ tám trăm năm mươi ba triệu đồng). Điều này, được nguyên đơn thừa nhận tại phiên tòa sơ thẩm và phiên tòa phúc thẩm, do vậy, không chấp nhận lời khai của nguyên đơn cho rằng nguyên đơn cho bị đơn vay số tiền gốc là 13.853.000.000 đồng (Mười ba tỷ tám trăm năm mươi ba triệu đồng).

[3.3] Tại Giấy cam kết ngày 01/12/2022, có nội dung: “Bên A. Tôi tên: Hoàng Thị Minh N1. Bên B. Tôi tên: Lê Thanh K. Bên A và bên B cam kết trước sự chứng kiến của bà Hoàng Thị Kim X và bà Nguyễn Thị L, về những việc sau: 1/. Thống nhất với nhau khoản nợ giữa bên cho mượn tiền là bà Nguyễn Thị L và bên nhận tiền là bà Hoàng Thị Kim X. Tổng số tiền: 11.553.000.000 đồng. 2/. Chúng tôi thống nhất bên A sẽ thay mặt bà X thanh toán số tiền trên cho bà L theo các giai đoạn sau: 1.1. Đến ngày 1/12 bên A trả cho bà L số tiền 7.600.000.000 đồng thông qua hình thức chuyển khoản. Bao gồm đã chuyển thanh toán từ ông Đỗ Văn N, từ tháng 09/2022 đến ngày 30/11/2022 cho bà L số tiền 3.600.000.000 đồng (Ba tỷ sáu trăm triệu đồng). 1.2/. Ông T trả cho bà L số tiền 3.500.000.000 đồng). 1/3. Bên A trả cho bà L số tiền 500.000.000 đồng. 3/. Hôm nay, sau khi đã bàn bạc và thống nhất với nhau, số tiền cô X còn nợ lại của bà L là 3.953.000.000 đồng. Thời hạn trả chậm nhất là ngày 9 tháng 12 năm 2022. Từ ngày 4/12 đến ngày 09/12 bên A đồng ý chịu lãi 5 ngày này, với lãi suất 5% trên 4 tỷ. Chúng tôi xin cam đoan chịu toàn bộ trách nhiệm trước pháp luật về nội dung và thỏa thuận thống nhất với nhau.”. Phía dưới Giấy cam kết, ký tên Hoàng Thị Minh N1, Hoàng Đắc T và Lê Thanh K (Bút lục số 277). Ông K thừa nhận có ký tên vào Giấy cam kết này. (Bút lục số 329 - 330).

[3.4] Căn cứ các Giấy ủy nhiệm chi ngày 01/12/2022; Ngày 02/12/2022; Ngày 04/12/2022 và ngày 05/12/2022 của Ngân hàng Á, Chi nhánh S, thể hiện từ ngày 01/12/2022 đến ngày 05/12/2022, ông Hoàng Đắc T chuyển 14 lần tiền vào tài khoản của ông Lê Thanh K, tổng cộng 8.353.999.998 đồng (Trong đó, ngày 01/12/2022 chuyển 02 lần tiền, lần thứ nhất chuyển 3.500.000.000 đồng và lần thứ hai chuyển 500.000.000 đồng). Tất cả các Giấy ủy nhiệm chi đều ghi nội dung: “Chị hoàng Thị Kim X1 trả tiền cho chị L.” (Bút lục từ số 158 đến số 172). Điều này, được bà L, ông K, ông N1, bà X1, ông T và bà N1 đều thừa nhận, vào ngày 01/12/2022, hai bên thỏa thuận, với nội dung: “Bị đơn trả tiền cho nguyên đơn thông qua tài khoản của ông K.”. (Bút lục số 357).

[3.5] Ngày 01/12/2022, bị đơn có ghi âm lại việc thỏa thuận xác định số nợ mà bà L cho ông N1, bà X1 vay. Bà X1 có nộp USB cho Tòa án cấp sơ thẩm. Trong quá trình thu thập chứng cứ, bà L, ông K, bà X1, bà N1 và ông T đều thừa nhận giọng nói trong cuộn ghi âm USB là của mình. Đồng thời, nguyên đơn thừa nhận có nói, nội dung như: Tại buổi làm việc ngày 01/12/2022, khi các bên hỏi bà L về tổng số nợ, bà L có nói: “ Hỏi X1 đi, X1 có ghi chép đó.”; “ Khi ông K ký Giấy cam kết ngày 01/12/2022, thì bà L có mặt ”. (Bút lục từ số 138 đến 155); Và tại phiên tòa phúc thẩm, ông V đại diện theo ủy quyền nguyên đơn bà L thừa nhận ngày 01/12/2022, nguyên đơn có nói, nội dung: “ Khi các bên đang thỏa thuận số nợ, thì bà L gọi điện thoại cho ông K đến gặp bà L, bà X1, bà N1 và ông T”; Và nội dung: “ Khi các bên thỏa thuận xong số nợ, ông K kêu ghi Giấy thỏa thuận thì bà L kêu ghi là Giấy cam kết.”.

[3.6] Xét, căn cứ vào Giấy cam kết ngày 01/12/2022, Giấy ủy nhiệm chi ngày 01/12/2022; Ngày 02/12/2022; Ngày 04/12/2022 và ngày 05/12/2022 của Ngân hàng Á, Chi nhánh S và căn cứ vào sự thừa nhận của các đương sự thì có đủ cơ sở để xác định ngày 01/12/2022, giữa bà L, ông K, bà X1, bà N1 và ông T có thỏa thuận xác nhận lại số nợ mà bà L cho bà X1 và ông N1 vay từ năm 2021 đến năm 2022 là 11.553.000.000 đồng (Mười một tỷ năm trăm năm mươi ba triệu đồng). Sau khi thỏa thuận, thì cùng ngày ông T chuyển tiền vào tài khoản của ông K, tính từ ngày 01/12/2022 đến ngày 05/12/2022, là 14 lần tiền, tổng cộng 8.353.999.998 đồng (Tám tỷ ba trăm năm mươi ba triệu chín trăm chín mươi chín ngàn chín trăm chín mươi tám đồng). Trước khi hai bên thỏa thuận vào ngày 01/12/2022, thì từ tháng 09/2022 đến ngày 30/11/2022, bị đơn trả cho nguyên đơn số tiền là 3.600.000.000 đồng (Ba tỷ sáu trăm triệu đồng). Như vậy, tổng cộng bị đơn trả cho nguyên đơn là 11.952.999.998 đồng (Trong đó bao gồm số nợ 11.553.000.000 đồng, số tiền còn lại 399.999.998 đồng là số tiền bị đơn tự nguyện hỗ trợ trả tiền lãi cho nguyên đơn). Như vậy, bị đơn đã thực hiện đúng như thỏa thuận tại Giấy cam kết ngày 01/12/2022. Ngoài ra, việc bị đơn tự nguyện hỗ trợ trả tiền lãi cho nguyên đơn 399.999.998 đồng (Ba trăm chín mươi chín triệu chín trăm chín mươi chín ngàn chín trăm chín mươi tám đồng) là có lợi cho phía nguyên đơn.

[3.7] Trong quá trình thu thập chứng cứ ở cấp sơ thẩm, nguyên đơn cho rằng Giấy cam kết ngày 01/12/2022, nguyên đơn không ủy quyền cho ông K thỏa thuận với bị đơn để xác nhận số nợ 11.553.000.000 đồng (Mười một tỷ năm trăm năm mươi ba triệu đồng). Do vậy, Giấy cam kết này không có hiệu lực. Hội đồng xét xử, xét thấy, như đã phân tích tại mục [3.6] thì nguyên đơn có thỏa thuận với bị đơn để xác nhận số nợ là 11.553.000.000 đồng (Mười một tỷ năm trăm năm mươi ba triệu đồng), bà L biết việc ông K và ông T, bà N1 lập Giấy cam kết ngày 01/12/2022 và biết việc ông K ký tên vào Giấy Cam kết ngày 01/12/2022 (Bút lục 376) nhưng bà L không có ý kiến phản đối, tức là đã có sự mặc nhiên thừa nhận của bà L về việc ủy quyền ông K ký Giấy cam kết ngày 01/12/2022 với ông T và bà N1. Như vậy, Giấy cam kết ngày 01/12/2022 có hiệu lực pháp lý, các bên phải có nghĩa vụ thực hiện đúng như đã cam kết mà không bị vô hiệu như phía nguyên đơn trình bày.

[3.8] Xét, Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng Giấy cam kết ngày 01/12/2022, bà L không có ủy quyền ông K thỏa thuận xác nhận số tiền bị đơn nợ nguyên đơn là 11.553.000.000 đồng (Mười một tỷ năm trăm năm mươi ba triệu đồng). Từ đó, chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn phải có trách nhiệm trả số nợ gốc còn nợ là 1.200.000.000 đồng (Một tỷ hai trăm triệu đồng) và tiền lãi 85.000.000 đồng (T2 mươi lăm triệu đồng) là không có căn cứ như đã phân tích tại mục [3.2], [3.3], [3.4], [3.5], [3.6] và mục [3.7]. Do vậy, Tòa án cấp phúc thẩm, sửa án phần này của Tòa án cấp sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu của bà L, buộc ông N1 và bà X1 phải có trách nhiệm trả số tiền nợ gốc còn lại là 1.200.000.000 đồng (Một tỷ hai trăm triệu đồng) và tiền lãi 85.000.000 đồng (T2 mươi lăm triệu đồng). Tổng cộng: 1.285.000.000 đồng (Một tỷ hai trăm tám mươi lăm triệu đồng). Vì vậy, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà L.

[4] Nguyên đơn bà Nguyễn Thị L kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm tiếp tục duy trì Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số: 16/QĐ-BPKCTT và số: 17/QĐ-BPKCTT ngày 02/12/2022 của Tòa án cấp sơ thẩm.

[4.1] Trong quá trình thu thập chứng ở cấp sơ thẩm, ngày 02/12/2022, bà L có đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, Cấm ông N1 và bà X1 xuất cảnh. Ngày 02/12/2022, Tòa án nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số: 16/QĐ-BPKCTT và số: 17/QĐ-BPKCTT, về việc: Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ là ông Đỗ Văn N và bà Hoàng Thị Kim X. Hội đồng xét xử, xét thấy, như đã phân tích tại mục [3.8], do ông N và bà X không có nghĩa vụ phải thanh toán cho bà L số tiền gốc và lãi là 1.285.000.000 đồng (Một tỷ hai trăm tám mươi lăm triệu đồng). Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm tuyên tiếp tục duy trì Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số: 16/QĐ-BPKCTT và số: 17/QĐ-BPKCTT ngày 02/12/2022 là không có căn cứ. Vì vậy, Tòa án cấp phúc thẩm, sửa án phần này của Tòa án cấp sơ thẩm, Hủy bỏ Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số:16/QĐBPKCTT và số: 17/QĐBPKCTT ngày 02/12/2022 của Tòa án nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh. Do vậy, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn bà L.

[5] Bị đơn ông Đỗ Văn N và bà Hoàng Thị Kim X kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm, không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, buộc bị đơn phải có trách nhiệm trả số tiền gốc còn nợ là 1.200.000.000 đồng (Một tỷ hai trăm triệu đồng), tiền lãi là 85.000.000 đồng (T2 mươi lăm triệu đồng) và hủy bỏ Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số: 16/QĐ-BPKCTT và số: 17/QĐ-BPKCTT ngày 02/12/2022 của Tòa án cấp sơ thẩm.

[5.1] Như đã phân tích tại mục [3.3], [3.4], [3.5], [3.6], [3.7], [3.8] thì ngày 01/12/2022, giữa nguyên đơn, bị đơn thỏa thuận việc xác nhận bị đơn nợ nguyên đơn số tiền 11.553.000.000 đồng (Mười một tỷ năm trăm năm mươi ba triệu đồng). Từ tháng 09/2022 đến ngày 05/12/2022, bị đơn đã thanh toán cho nguyên đơn, tổng cộng 11.952.999.998 đồng (bao gồm số nợ 11.553.000.000 đồng và số tiền 399.999.998 đồng là số tiền bị đơn tự nguyện hỗ trợ trả tiền lãi cho nguyên đơn). Như vậy, bị đơn đã thanh toán xong số nợ 11.553.000.000 đồng (Mười một tỷ năm trăm năm mươi ba triệu đồng) cho nguyên đơn nên chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông N và bà X.

[5.2] Đối với yêu cầu hủy bỏ Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số: 16/QĐ-BPKCTT và số: 17/QĐ-BPKCTT ngày 02/12/2022 của Tòa án cấp sơ thẩm. Xét, như đã phân tích tại mục [4.1], do bị đơn không có nghĩa vụ phải thanh toán cho nguyên đơn số tiền gốc và lãi là 1.285.000.000 đồng (Một tỷ hai trăm tám mươi lăm triệu đồng). Do vậy, cần phải hủy bỏ Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số: 16/QĐ-BPKCTT và số: 17/QĐ-BPKCTT ngày 02/12/2022 của Tòa án cấp sơ thẩm. Vì vậy, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông N và bà X.

[6] Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử, xét thấy yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị L là không có cơ sở chấp nhận; Còn đối với yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Đỗ Văn N và bà Hoàng Thị Kim X là có cơ sở chấp nhận; Sửa toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm như đã nhận định trên.

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do sửa án nên nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm được xác định lại như sau: Do không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị L nên bà L phải chịu 79.213.600 đồng (Bảy mươi chín triệu hai trăm mười ba ngàn sáu trăm đồng) được cấn trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà L đã tạm nộp 59.976.500 đồng (Năm mươi chín triệu chín trăm bảy mươi sáu ngàn năm trăm đồng) theo Biên lai thu số: 0012151 ngày 23/11/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh. Bà L còn phải nộp 19.237.100 đồng (Mười chín triệu hai trăm ba mươi bảy ngàn một trăm đồng).

[8] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị L nên bà L phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng).