Bản án 150/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo án sơ thẩm:

Theo đơn khởi kiện ngày 07/8/2009, đơn khởi kiện bổ sung ngày 29/7/2014, 19/01/2015, 27/6/2016, 06/7/2016, tờ tường trình ngày 26/10/2009, 28/10/2015, 02/3/2016 và tại phiên tòa Nguyên đơn là bà B; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là các anh chị: Anh T1, chị H1, anh L1, chị X, anh L2, anh T2, chị H1, chị H2 ủy quyền cho chị X đại diện trình bày:

Năm 1992, ông Trần Văn B và bà Nguyễn Thị B chuyển nhượng cho ông Huỳnh Kim S và bà Phan Thị U 01 lô đất thổ cư diện tích 75m2 (ngang 06m, dài 12,5m). Đến năm 2003 ông B, bà B tiếp tục chuyển nhượng cho ông S, Bà U một căn nhà với diện tích 65 m2. Cả hai lần chuyển nhượng đất và mua bán nhà hai bên đều có thỏa thuận giao cho bên mua (ông S, Bà U) làm thủ tục chuyển nhượng. Tuy nhiên, trong khi giấy chứng nhận quyền sử dụng (GCNQSD) đất của ông B, bà B chưa tách sổ mà ông S, Bà U đã được cấp giấy CNQSD đất với diện tích đất tăng lên so với diện tích đất mà ông B, bà B đã chuyển nhượng. Cụ thể :

- Năm 1992, ông B, bà B chuyển nhượng cho ông S, Bà U 75 m2 đất thổ cư. Ông S, Bà U được cấp giấy CNQSD đất 92,8 m2 dư 17,8 m2, nay là thửa 100, tờ bản đồ số 46, đã được cấp giấy CNQSD đất số V 742252 vào ngày 28/10/2002 và được Ủy ban nhân dân thị xã K cấp lại giấy CNQSD đất số AH 934866 cho ông S, Bà U ngày 13/9/2007 tại thửa đất số 100 tờ bản đồ số 8 bản đồ địa chính phường X, thị xã K.

- Năm 2003, ông B, bà B bán cho ông S, Bà U một căn nhà diện tích 40 m2, cộng thêm phần bếp 25m2, tổng cộng là 65m2. Ông B, bà B chưa tách sổ, nhưng ông S, Bà U được cấp 82,3m2 dư 17,3m2 tại thửa 101, tờ bản đồ số 08, đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất số X 650653 vào ngày 06/8/2003.

Ngoài ra, nguyên đơn cho rằng bị đơn xây nhà tại thửa đất số 55 và 56 tờ bản đồ số 08 bản đồ địa chính phường X đã lấn chiếm phần đất và khoảng không của con hẻm là phần đất nguyên đơn được cấp giấy CNQSD đất vào năm 1991. Do đó, nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nêu trên yêu cầu ông S và Bà U phải tháo dỡ nhà và trả cho nguyên đơn toàn bộ diện tích đất đã lấn chiếm, cụ thể:

Về đất: 44,9m2 thuộc các thửa 55 (6m2), 56 (3,6m2), 101 (11,6m2) và 10,3 m2 phần đất con hẻm sát thửa 100 tờ bản đồ số 08 địa chính phường X.

Về không gian quyền sử dụng đất: Yêu cầu bị đơn phải tháo dỡ phần xây dựng lấn chiếm không gian quyền sử dụng đất là 28,76m2 trong đó: Bồn hoa tầng lửng: 0,8m2; ban công tầng lửng là 06m2; bồn trồng hoa tầng 1: 0,8m2; ban công tầng 1:11m2 và diện tích seno mái là:10,16m2.

Yêu cầu hủy giấy CNQSD đất tại thửa 100 tờ bản đồ số 08 bản đồ địa chính phường X, thị xã K do Ủy ban nhân dân thị xã K cấp lại giấy CNQSD đất số AH 934866 cho ông S, Bà U ngày 13/9/2007.

Đồng thời, nguyên đơn yêu cầu ông S, Bà U phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 11.207.389đ mà nguyên đơn đã tạm ứng trước.

Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày: Nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện. Do vậy, tại phiên tòa, yêu cầu của nguyên đơn trong vụ án cụ thể như sau:

Về đất: nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả tổng cộng: 22,6 m2 thuộc các thửa: Thửa 55 = (6m2), 56 = (3,6m2), 100 = (1,8m2 + 8,2m2), 101= (3m2) tại tờ bản đồ số 08 địa chính phường X.

Về không gian quyền sử dụng đất: Yêu cầu bị đơn phải tháo dỡ phần xây dựng lấn chiếm không gian quyền sử dụng đất là 28,76m2, trong đó: Bồn hoa tầng lửng: 0.8m2; ban công tầng lửng là 06m2; bồn trồng hoa tầng 1: 0.8m2; ban công tầng 1:11m2 và diện tích seno mái là:10.16m2.

Không yêu cầu cầu hủy giấy CNQSD đất số AH 934866 tại thửa 100 tờ bản đồ số 08 bản đồ địa chính phường X, thị xã K do Ủy ban nhân dân thị xã K cấp lại cho ông S, Bà U ngày 13/9/2007.

* Tại bản tường trình ngày 26/10/2009, bản tường trình bổ sung ngày 08/8/2014, 23/10/2015, biên bản hòa giải và tại phiên tòa bị đơn ông Huỳnh Kim S và bà Phan Thị U (Bà U do ông S đại diện) trình bày:

Bị đơn khẳng định không có lấn chiếm đất và khoảng không trên đất như nguyên đơn đã khởi kiện, nên không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Việc mua bán nhà và chuyển nhượng quyền sử dụng đất hai bên đã tiến hành đúng thủ tục theo quy định của pháp luật. Hiện tại, hai thửa đất sang nhượng của nguyên đơn đã được cấp giấy CNQSD đất. Không đồng ý hủy giấy CNQSD đất thửa 100 vì ông bà đã được nhà nước cấp đúng quy định pháp luật.

Đối với việc nguyên đơn tranh chấp đất và khoảng không đối với căn nhà 44, 46 Nguyễn Thái Học, phường X, thuộc thửa số 55, 56 bị đơn không chấp nhận vì: Thửa 56 bị đơn mua của bà Bành Thị B1 vào năm 1983 cho đến nay bị đơn vẫn sử dụng nguyên diện tích cũ, riêng căn nhà tọa lạc tại thửa số 55, bị đơn mua của ông Hoàng Quốc V vào năm 1994, khi mua căn nhà này đã có từ trước, nên khi xây lại nhà bị đơn đã có sửa chữa và thụt vào trong cho bằng căn nhà của bà B1, sự việc này có ông V là người bán nhà cho bị đơn biết rõ.

Riêng về con hẻm đã có từ trước, có những người xung quanh biết rõ nguồn gốc về con hẻm này. Theo hiện trạng Bản đồ địa chính do thị xã quản lý thì giữa các thửa 54, 55, 56, 99, 100, 101 có một con hẻm công cộng rộng 1,3m là con hẻm chung, các hộ đã sử dụng cách đây trên 50 năm. Do đó, nguyên đơn cho rằng con hẻm này là thuộc quyền sử dụng riêng của gia đình họ là không đúng. Đề nghị Tòa án bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn trình bày: Bị đơn không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn tại phiên tòa sơ thẩm về việc tranh chấp 22,6m2 đất và 28,76m2 không gian quyền sử dụng đất tại các thửa 55, 56, 100, 101 tờ bản đồ số 08 bản đồ địa chính phường X, thị xã K.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Hoàng Quốc V trình bày:

Vào năm 1990, Nhà nước có hóa giá cho ông căn nhà tại thửa đất số 55 (theo số thửa hiện tại), sau đó vào khoảng năm 1994 ông bán lại cho vợ chồng ông S căn nhà trên. Một thời gian sau, ông đến chơi thấy vợ chồng ông S xây lại căn nhà đã có sửa chữa và thụt vào trong cho bằng căn nhà của bà B1. Do đó, ông xác định: Căn nhà vợ chồng ông S xây lại không có lấn ra so với hiện trạng trước đây và ông không chịu trách nhiệm về phần tranh chấp này. Riêng về con hẻm, khi ở đó ông thấy có con hẻm, ông B có làm một cổng rào và có nhiều người sử dụng con hẻm này. Tuy nhiên, nguồn gốc con hẻm như thế nào thì ông không biết.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Ủy ban nhân dân thị xã K (UBND) do ông Trần Mộng T đại diện theo ủy quyền trình bày:

Hồ sơ do Ủy ban nhân dân thị xã K cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 934866 ngày 13/9/2007 cho ông S, Bà U tại thửa đất số 100 tờ bản đồ số 8 bản đồ địa chính phường X, thị xã K đã thực hiện đúng quy định pháp luật và cấp đúng đối tượng tại thời điểm cấp giấy.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 14/2017/DS-ST ngày 27/7/2017 của Tòa án nhân dân thị xã K (nay là thành phố K) căn cứ Điều 688 của Bộ luật dân sự 2005; Pháp lệnh số 10 về án phí, lệ phí Tòa án.

- Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất và không gian quyền sử dụng đất” đối với ông Huỳnh Kim S và bà Phan Thị U.

- Đình chỉ xét xử sơ thẩm yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B đối với Ủy ban nhân dân thị xã K, tỉnh Đồng Nai về việc yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 934866 ngày 13/9/2007 do Ủy ban nhân dân thị xã K, tỉnh Đồng Nai chứng nhận cho ông Huỳnh Kim S, bà Phan Thị U được quyền sử dụng thửa đất số 100 tờ bản đồ số 08 bản đồ địa chính phường X, thị xã K.

- Chi phí tố tụng: Buộc bà Nguyễn Thị B phải phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 11.207.389đ (mười một triệu hai trăm lẻ bảy ngàn ba trăm tám mươi chín đồng). Nguyên đơn đã nộp xong.

- Về án phí: Bà Nguyễn Thị B phải nộp 14.256.600 đồng (mười bốn triệu hai trăm năm mươi sáu ngàn sáu ngàn sáu trăm đồng) án phí Dân sự sơ thẩm. Số tiền tạm tứng án phí bà B đã nộp là 1.000.000đ (biên lai thu tiền số 0000618 ngày 23/10/2009) và 7.426.000đ (biên lai thu tiền số 003564 ngày 05/8/2014) được khấu trừ vào án phí bà phải nộp. Số tiền bà B còn phải tiếp tục nộp là: 5.830.600 đồng (năm triệu tám trăm ba mươi ngàn sáu trăm đồng).

Án sơ thẩm còn tuyên về quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 07/8/2017, bà Nguyễn Thị B do bà Trần Thị Kim X đại diện có đơn kháng cáo toàn bộ nội dung bản án dân sự sơ thẩm số 14/2017/DS-ST ngày 27/7/2017 của Tòa án nhân dân thị xã K, đề nghị tòa phúc thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Quan điểm của Luật sư tham gia phiên tòa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn: Đề nghị Hội đồng xét xử hủy án sơ thẩm chuyển hồ sơ về cấp sơ thẩm giải quyết vụ án do cấp sơ thẩm khi đánh giá các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không triệt để, thu thập chứng cứ không đầy đủ, không xem xét toàn diện khách quan các chứng cứ đã thu thập.

Quan điểm của Luật sư tham gia phiên tòa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của nguyên đơn giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai tham gia phiên tòa phúc thẩm:

Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng quy định của pháp luật từ khi thụ lý đến khi xét xử. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đúng thành phần, đảm bảo vô tư khách quan, trình tự phiên tòa được Hội đồng xét xử thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Thư ký thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng về nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

Các đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật. Các đương sự vắng mặt đã được tống đạt hợp lệ đến lần thứ hai nên Tòa án xét xử vắng mặt là đúng quy định.

Về đề xuất đường lối giải quyết vụ án: Án sơ thẩm giải quyết là có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa;

Đối với Kháng cáo của nguyên đơn xét thấy:

Ngày 19/11/2015, bà B có xin rút lại 1 phần yêu cầu khởi kiện. Thửa 100 chỉ yêu cầu trả lại 1,8m2, công nhận 91m2 và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Phần diện tích con hẻm phía trước thửa 100, 101, phía sau thửa 55, 56 tổng diện tích 44m2 là đất hẻm thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bà. Ông S Bà U lấn làm sân, buộc ông S Bà U trả lại. Thửa 55, 56 lấn không gian 28m2, yêu cầu trả lại. Tòa án đã có thông báo bổ sung yêu cầu khởi kiện theo đúng quy định của pháp luật BL 386.

Ngày 27/6/2016, nguyên đơn bà B có đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện đề nghị hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 100 và yêu cầu bị đơn tháo dỡ phần 28,72m2 ban công của công trình nhà ở số 44 và 46 của ông S (thửa 55, 56). Đến ngày 06/7/2016 bà B lại có đơn thay đổi nội dung: Yêu cầu ông S Bà U trả lại 44m2 đất hẻm, tháo dỡ 28,72m2 ban công nhà 44 và 46. Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Giữ nguyên yêu cầu khởi kiện theo đơn ngày 26/10/2009.

Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà B đã có đơn xin rút bớt một phần yêu cầu khởi kiện theo đơn đề ngày 26/7/2017 – BL 588. Cụ thể : Yêu cầu bị đơn trả diện tích đất (1,8m2 và 8,2m2) thuộc thửa 100, thửa 55= 6m2, thửa 56 = 3,6m2 ; thửa 101 = 3m2 (Tất cả đều thuộc tờ bản đồ số 4) phường X lý do phần đất này thuộc hẻm nội bộ thuộc quyền sử dụng đất trong tổng diện tích đất 298m2 của nguyên đơn. Các nội dung còn lại trong thông báo thụ lý của Tòa án vẫn còn nguyên.

Như vậy, quá trình tham gia tố tụng, nguyên đơn bà B nhiều lần thay đổi, bổ sung, rút bớt yêu cầu khởi kiện. Các đơn yêu cầu khởi kiện của bà B đều đã được thụ lý và tiến hành tố tụng gồm Hòa giải, công khai chứng cứ theo quy định của pháp luật. Nội dung thay đổi, bổ sung từ ngày 27/6/2016 do khi nguyên đơn rút bớt yêu cầu thì Tòa án chưa đình chỉ, sau đó nguyên đơn lại bổ sung và lại quay lại những nội dung khởi kiện đã được thụ lý. Tại Biên bản hòa giải ngày 09/12/2016, 05/4/2017 Tòa án đã tiến hành hòa giải theo các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đã được Tòa án tiến hành tố tụng bao gồm cả các yêu cầu khởi kiện đã thay đổi tại phiên tòa sơ thẩm theo quy định của pháp luật. – BL 527,538.

Do vậy, cấp sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của bà B là có căn cứ.

Trong vụ án có 6 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng Tòa án K chỉ hỏi giá trị pháp lý của 2 thửa đất 100 và 101 xét thấy: Hồ sơ đã được cấp sơ thẩm thu thập toàn bộ hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các thửa đất có tranh chấp gồm thửa 100, 101, 55, 56 và trả lời của cơ quan có thẩm quyền về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với yêu cầu xin hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của nguyên đơn. Tại cấp phúc thẩm, Tòa án tiếp tục thu thập chứng cứ về giá trị pháp lý, trình tự, hồ sơ, nguồn gốc của các thửa đất có tranh chấp trong vụ án và nguồn gốc đất thửa 246 của nguyên đơn để làm rõ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn. Như vậy, các chứng cứ mà cấp sơ thẩm thu thập còn thiếu đã được cấp phúc thẩm khắc phục.

Như vậy, việc thu thập chứng cứ của cấp sơ thẩm chưa đầy đủ đã được cấp phúc thẩm khắc phục nên quan điểm của Luật sư đề nghị hủy án sơ thẩm là không có căn cứ chấp nhận.

Bà B phải chịu 300.000đ án phí Dân sự sơ thẩm và không phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm.

Quan điểm của Luật sư bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho bị đơn cơ bản phù hợp với các chứng cứ đã thu thập và quy định của pháp luật nên chấp nhận.

Quan điểm của đa ̣i diê ̣n Viê ̣n kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai về đường lối xét xử là phù hợp các chứng cứ thu thập, quá trình tranh tụng tại phiên tòa và quy định của pháp luật nên chấp nhận.

Vì những lẽ trên;

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH

Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B

Sửa một phần quyết định của án sơ thẩm về án phí

Căn cứ Điều 265, Điều 688 của Bộ luật dân sự 2005;

Căn cứ Pháp lệnh số 10 về án phí, lệ phí Tòa án.

- Áp dụng Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH/14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

- Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất và tranh chấp không gian gắn liền với quyền sử dụng đất ” đối với ông Huỳnh Kim S và bà Phan Thị U đối với các thửa đất 100, 101, 55 và 56 bản đồ số 8 – năm 1999 phường X, thị xã K ( nay là thành phố K).

- Đình chỉ xét xử sơ thẩm yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B đối với Ủy ban nhân dân thị xã K, tỉnh Đồng Nai về việc yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 934866 ngày 13/9/2007 do Ủy ban nhân dân thị xã K, tỉnh Đồng Nai chứng nhận cho ông Huỳnh Kim S, bà Phan Thị U được quyền sử dụng thửa đất số 100 tờ bản đồ số 08 bản đồ địa chính phường X, thị xã K.

- Chi phí tố tụng: Buộc bà Nguyễn Thị B phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 11.207.389đ (mười một triệu hai trăm linh bảy ngàn ba trăm tám mươi chín đồng). Nguyên đơn đã nộp xong.

- Về án phí: Bà Nguyễn Thị B phải nộp 200.000 đồng án phí Dân sự sơ thẩm. Số tiền tạm ứng án phí bà B đã nộp là 1.000.000đ (biên lai thu tiền số 0000618 ngày 23/10/2009) và 7.426.000đ (biên lai thu tiền số 003564 ngày 05/8/2014) được khấu trừ vào án phí bà phải nộp. Hoàn trả bà B 8.226.000đ (tám triệu hai trăm hai mươi sáu ngàn đồng) tiền tạm ứng án phí còn dư.

Bà B không phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm. Hoàn trả bà B tiền tạm ứng án phí kháng cáo do Bà X đã nộp 300.000đ biên lai thu số 007735 ngày 08/8/2017 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố K.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.