Bản án 15/2021/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Qua điều tra xác định được: Ngày 13/3/2006, A S được Ủy ban nhân dân huyện K giao đất lâm nghiệp thông qua Khế ước số 62/KU-UB ngày 13/3/2006 về việc “Giao đất lâm nghiệp có rừng tự nhiên thuộc đối tượng rừng phòng hộ cho hộ gia đình, cá nhân quản lý, sử dụng lâu dài vào mục đích lâm nghiệp”, thời hạn của khế ước là 50 năm, A S được giao 21,4 héc ta đất lâm nghiệp có rừng tự nhiên, có thảm thực vật cần được bảo vệ để xây dựng rừng phòng hộ tại lô c Khoảnh 1 Tiểu khu 390, thuộc xã M, huyện K, tỉnh Kon Tum. Ủy ban nhân dân huyện K và A S đã tiến hành thống nhất bàn giao rừng và đất lâm nghiệp cho hộ gia đình cá nhân ngoài thực địa. A S được hưởng các nguồn lợi từ rừng, tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng và có trách nhiệm bảo vệ vốn rừng, đất rừng trên diện tích được giao.

A S biết rõ về quyền, lợi ích và nghĩa vụ, trách nhiệm của mình phải thực hiện sau khi ký kết khế ước. Hàng năm, A S được nhận đầy đủ các khoản tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng. Sau khi nhận bàn giao tại hiện trường rừng đến tháng 4/2020 đoàn liên ngành Viện kiểm sát - Cơ quan cảnh sát điều tra -Hạt kiểm lâm huyện K phát hiện vụ việc khai thác gỗ trái phép tại lô c Khoảnh 1 Tiểu khu 390 do A S quản lý, bảo vệ để xảy ra việc khai thác gỗ Pơ mu trái phép. A S thực hiện không đầy đủ việc quản lý, bảo vệ rừng, chỉ đi lên rừng 01 lần/năm. Khi đi kiểm tra rừng, A S chỉ kiểm tra bên ngoài mà không đi sâu kiểm tra bên trong rừng được giao nên không kịp thời phát hiện, ngăn chặn được hành vi khai thác gỗ Pơ mu trái phép trong khu vực rừng A S quản lý, bảo vệ nên dẫn đến việc khai thác gỗ trái phép với số lượng rất lớn trên diện tích đất rừng được UBND huyện K giao cho hộ gia đình A S.

Ngày 17/4/2020, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát, Hạt kiểm lâm huyện K đã tiến hành khám nghiệm hiện trường vụ việc tại khu vực do A S quản lý bảo vệ theo Khế ước số 62/KU-UB ngày 13/3/2006. Qua khám nghiệm hiện trường phát hiện số cây gỗ bị cắt hạ trái phép gồm 52 cây (đánh số từ LN01 đến LN52 theo biên bản khám nghiệm hiện trường), tổng khối lượng gỗ bị khai thác trái phép là 99,577 mét khối gỗ tròn, 2,758 mét khối gỗ xẻ chủng loại Pơ mu, nhóm IIA thuộc thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Tại bản kết luận giám định tư pháp ngày 07/7/2021, kết luận mẫu gỗ giám định được xác định là gỗ Pơ mu. Phân loại gỗ nhóm I (theo Quyết định số 2198-CNR ngày 26/11/1977 của Bộ lâm nghiệm). Theo Nghị định số: 06/2019/NĐ-CP thì Pơ Mu xếp nhóm IIA.

Tại bản Kết luận định giá tài sản số: 14 ngày 08 tháng 5 năm 2020 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện K kết luận: 99,577 mét khối gỗ tròn, 2,758 mét khối gỗ xẻ chủng loại Pơ mu, nhóm IIA có giá trị 2.203.008.840 đồng (Hai tỷ, hai trăm lẻ ba triệu, không trăm lẻ tám nghìn, tám trăm bốn mươi đồng).

Cáo trạng số: 10/CT-VKS ngày 13 tháng 5 năm 2021, của Viện kiểm sát nhân dân huyện K truy tố bị cáo A S về tội “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp” theo quy định tại Khoản 3 Điều 179 Bộ luật hình sự. Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện K giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 3 Điều 179, Điều 38, điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo A S từ 05 (năm) năm 06 (sáu) tháng tù đến 06 (sáu) năm tù. Thời hạn tù tính từ ngày bị cáo bị bắt tạm giam ngày 13/4/2021.

Về hình phạt bổ sung: Đề nghị áp dụng khoản 4 Điều 179 cấm bị cáo A S làm công việc liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng trong thời hạn 05 năm.

Về vật chứng của vụ án: Gồm 52 cây gỗ (kí hiệu từ LN01 đến LN52 theo biên bản khám nghiệm hiện trường), tại lô c Khoảnh 1 Tiểu khu 390 do A S quản lý, bảo vệ với tổng khối lượng gỗ bị khai thác trái phép là 99,577 mét khối gỗ tròn, 2,758 mét khối gỗ xẻ chủng loại Pơ mu, nhóm IIA. Cơ quan cảnh sát điều tra công an huyện K, tỉnh Kon Tum đã lập bảng kê ghi nhận bằng hình ảnh và đã bàn giao cho UBND xã M quản lý nên đề nghị Hội đồng xét xử không đề cập đến.

Về trách nhiệm dân sự: Số gỗ 52 cây Pơ mu đã bị chặt phá tại hiện trường chưa tận thu được để bán đấu giá, chưa tính toán được phần chênh lệch thực tế xảy ra thiệt hại sau khi được thu hồi phần giá trị tài sản để buộc bị cáo phải bồi thường. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 30 của Bộ luật tố tụng hình sự tách vấn đề dân sự ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự khi có đầy đủ căn cứ.

Về án phí hình sự sơ thẩm: Bị cáo là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, miễn án phí cho bị cáo.

Tại phiên tòa bị cáo A S thừa nhận hành vi phạm tội của mình đã thực hiện không đầy đủ việc quản lý, bảo vệ rừng được giao, bị cáo chỉ đi lên rừng kiểm tra 01 lần/năm do khu vực rừng được giao cách xa nơi cư trú của bị cáo, đường rừng đi lại khó khăn. Khi đi kiểm tra rừng, bị cáo chỉ kiểm tra bên ngoài mà không đi sâu kiểm tra bên trong rừng nên không kịp thời phát hiện, ngăn chặn được hành vi khai thác gỗ Pơ mu trái phép trong khu vực rừng A S quản lý, bảo vệ dẫn đến việc khai thác gỗ trái phép với số lượng rất lớn trên diện tích đất rừng được UBND huyện K giao cho hộ gia đình A S. Việc nhận rừng và đất lâm nghiệp theo Khế ước số 62/KU-UB ngày 13/3/2006 và biên bản bàn giao rừng và đất lâm nghiệp ngoài thực địa cho hộ gia đình bị cáo thì chỉ có bị cáo nhận diện tích rừng để quản lý, bảo vệ và nhận tiền dịch vụ môi trường rừng đầy đủ, các thành viên trong hộ gia đình bị cáo không biết. Bị cáo biết hành vi của bị cáo là sai, vi phạm pháp luật vì không thực hiện đầy đủ việc quản lý, bảo vệ rừng được giao theo đúng quy định của pháp luật. Bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt vì sức khỏe của bị cáo hiện nay, bị cáo không đi lại được.

Người bào chữa cho bị cáo A S không đồng ý với luận tội của kiểm sát viên với lý do: Việc làm đơn xin nhận rừng và đất lâm nghiệp, tại khế ước số: 62/KU-UB ngày 13/3/2006 và biên bản bàn giao rừng và đất lâm nghiệp ngoài thực địa cho hộ A S đều có chữ ký của A S nhưng bị cáo A S không biết chữ mà lại có ký vào các văn bản là không đủ cơ sở pháp lý về trình tự, thủ tục giao đất; đối với việc chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng chưa đảm bảo vì A S nhận diện tích rừng 21,4 ha từ năm 2006 nhưng đến năm 2015 Hạt kiểm lâm huyện K mới chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho hộ A S; bị cáo A S là người không biết chữ nên chưa hiểu biết những nội dung trong khế ước 62/KU-UB ngày 13/3/2016 về việc giao khoán rừng. Do vậy, đề nghị Hội đồng xét xử xem lại tính hợp pháp của hồ sơ giao rừng và đất lâm nghiệp cho hộ gia đình A S và đề nghị Hội đồng xét xử trả hồ sơ để điều tra bổ sung về những nội dung trên. Do vậy, không có ý kiến gì về điều luật mà đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện K đề nghị áp dụng và về hình phạt đối với bị cáo A S.

- Nguyên đơn dân sự: Ông Nguyễn Ngọc X - Chủ tịch UBND xã M là người đại diện theo ủy quyền đề nghị Hội đồng xét xử: Xét xử bị cáo A S nghiêm theo quy định của pháp luật.

Về trách nhiệm dân sự: Người đại diện theo ủy quyền của Nguyên đơn dân sự Ủy ban nhân dân huyện K, tỉnh Kon Tum đề nghị về phần bồi thường thiệt hại số tiền là 2.203.008.840 đồng. Tuy nhiên, số gỗ tại hiện trường hiện nay cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện K đã bàn giao UBND xã M quản lý, chưa tận thu được để bán đấu giá, chưa tính toán được phần chênh lệch thực tế xảy ra thiệt hại sau khi được thu hồi phần giá trị tài sản để buộc bị cáo phải bồi thường. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 30 của Bộ luật tố tụng hình sự tách vấn đề dân sự ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự khi có đầy đủ căn cứ.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

+ Bà Y S, anh A Đ, anh US L không có yêu cầu gì.

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên toà; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của bị cáo, và những người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

- Về đặc điểm nhân thân: Bị cáo có nhân tốt, không có tiền án, tiền sự;

- Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng nào;

- Về tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự. Bị cáo là người đồng bào dân tộc thiểu số sống trong vùng đặc biệt khó khăn, hiểu biết pháp luật còn hạn chế, nên Hội đồng xét xử xem xét, xét xử bị cáo hình phạt trong mức đề nghị của đại điện Viện kiểm sát nhân dân huyện K là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo A S phạm tội “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.

Căn cứ khoản 3 Điều 179; Điều 38; điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Xử phạt bị cáo A S 06 (sáu) năm tù. Thời hạn tù tính từ ngày bắt tạm giam (13/4/2021).

2. Về xử lý vật chứng: Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự, giao cho chủ sở hữu là UBND huyện K (Nguyên đơn dân sự trong vụ án) số vật chứng còn tại hiện trường (Theo Biên bản bàn giao vật chứng giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện K và UBND xã M ngày 17/4/2020) để xử lý theo quy định của pháp luật.

3. Về trách nhiệm dân sự: Căn cứ Điều 30 của Bộ luật tố tụng hình sự, tách vấn đề dân sự ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự khi có đầy đủ căn cứ theo yêu cầu của nguyên đơn dân sự.

4. Về hình phạt bổ sung: Xét thấy cần áp dụng khoản 4 Điều 179 cấm bị cáo A S làm công việc liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày án có hiệu lực pháp luật.

5. Về án phí: Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo A S.

6. Quyền kháng cáo: Bị cáo, người bào chữa cho bị cáo, nguyên đơn dân sự và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.

Trong trường hợp bản án, quyết định được qui định theo điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các điều 6 điều 7 và điều 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.