Bản án 148/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Nguyên đơn Chùa P do bà Đặng Thị H đại diện trình bày:

Chùa P (Chùa) là chủ sử dụng đất diện tích 11.395,9m2 gồm các thửa đất số 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 63, 64, 67 và một phần các thửa 65, 66, tờ bản đồ số D2, tọa lạc xã B, huyện D (nay là khu phố T, phường B, thị xã D), tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số T001795/CN-06 do UBND tỉnh Bình Dương cấp ngày 06/12/2006. Đất có nguồn gốc do người dân làm công quả hiến tặng cho Chùa trước năm 1975. Trong tổng diện tích đất này, có một phần theo đo đạc thực tế là 626,2m2, Chùa P cho ông Lâm Phước T1 và con trai Lâm Phước M sử dụng trồng hoa màu, sau khi ông Lâm Phước T1 chết thì ông Lâm Phước M vẫn tiếp tục sử dụng, canh tác trồng hoa màu theo mùa vụ, hàng năm đều có đóng góp hương quả cho Chùa. Năm 2006, Chùa P do ông Hồ Văn G (Hòa thượng Thích Nhật H1) đại diện làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Ủy ban nhân dân xã B (nay là phường B) có tổ chức họp các hộ dân đang sử dụng đất Chùa (khi đó, ông T1 và ông M không có tham gia), theo Biên bản họp ngày 13/6/2006 các hộ dân đang sử dụng đất Chùa đều xác định đất của Chùa và thống nhất để cho Chùa xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các hộ dân được tiếp tục canh tác để tăng thu nhập, hàng năm cúng Chùa, khi nào canh tác không hiệu quả thì trả lại cho Chùa. Do thời gian gần đây ông Lâm Phước M có ý định chiếm luôn đất không trả lại cho Chùa P nên Chùa đã làm đơn khiếu nại tranh chấp đất tại UBND phường B nhưng hòa giải không T1. Vì vậy, Chùa P khởi kiện yêu cầu ông Lâm Phước M trả lại cho Chùa diện tích đất 626,2m2.

Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn ông Lâm Phước M thì Chùa P không đồng ý, vì ông M không có căn cứ để được công nhận quyền sử dụng đất.

- Bị đơn ông Lâm Phước M trình bày:

Ông Lâm Phước M xác định nguồn gốc đất tranh chấp là đất làng. Năm 1983, cha ông M là ông Lâm Phước T1 (thời điểm đó bà Bí thư xã B) được xã cấp đất để canh tác, việc cấp đất có giấy cấp đất đánh máy nhưng hiện nay đã bị thất lạc, không còn. Sau khi được cấp đất, ông T1 không trực tiếp canh tác đất này (vì ông T1 là thương binh không lao động nặng được) mà do ông M trực tiếp canh tác từ năm 1983 cho đến nay. Từ đó đến nay gia đình ông không ai đứng ra đăng ký, kê khai và lập hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì đất không có tranh chấp cho nên không đăng ký. Hàng năm, ông M có đóng góp cho Chùa P, mỗi năm đóng 18 kg lúa, sau đó tăng dần, đến năm 2015 thì mỗi năm đóng 600.000 đồng, từ năm 2017 đến nay không đóng nữa do có tranh chấp.

Vào ngày 13/6/2006, UBND xã B đã mời các hộ dân đang canh tác đất có nguồn gốc của Chùa P để làm việc liên quan đến việc Chùa P xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông M và ông T1 đều không có mặt, không có ý kiến của cha con ông nhưng UBND tỉnh Bình Dương vẫn cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Chùa P đối với đất ông đang canh tác là sai quy định của pháp luật. Do đó, ông M không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Chùa P; đồng thời, ông M có yêu cầu phản tố yêu cầu công nhận cho ông M được quyền quản lý, sử dụng phần đất đang tranh chấp và đề nghị Tòa án kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương điều chỉnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 977220, số vào sổ T001795/CN-06 ngày 06/12/2006 theo hướng tách 626,2m2 ra khỏi diện tích đất đã cấp cho Chùa P.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương trình bày:

Tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Chùa P, hồ sơ nguồn gốc đất gồm có: Biên bản làm việc với các hộ dân canh tác đất Chùa P ngày 13/6/2006 có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã B thể hiện các hộ dân tham dự đều thống nhất khu đất có nguồn gốc đất Chùa và đồng ý cho Chùa đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; xác nhận của Ủy ban nhân dân xã B, huyện D (nay là phường B, thị xã D) ngày 22/9/2006 khẳng định khu đất có nguồn gốc do Chùa P quản lý, sử dụng từ trước năm 1975. Căn cứ hồ sơ pháp lý và đối chiếu với các quy định tại khoản 4 Điều 51 Luật Đất đai năm 2003 và Điều 55 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương đã ban hành Quyết định 5482/QĐ-UBND ngày 06/12/2006 hợp thức hóa giao đất cho Chùa P với diện tích 11.395,6m2 trong đó: Diện tích sử dụng là 10.151,4m2 đất trồng cây hàng năm khác, còn lại 1.244,5m2 đất thuộc hành lang suối, đồng thời cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 977220, số vào sổ T001795/CN-06 ngày 06/12/2006.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Giáo hội Phật giáo trình bày:

Giáo hội Phật giáo (Giáo hội) được phân cấp để quản lý, thay mặt Giáo hội Phật giáo Việt Nam điều hành mọi hoạt động của các cơ sở tự viện trong địa bàn phạm vi của tỉnh. Người đại diện theo pháp luật của cơ sở tự viện là người được Giáo hội bổ nhiệm chức vụ trụ trì theo trình tự quy định của Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo; căn cứ Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Nội quy Ban tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam thì người đại diện theo pháp luật của Chùa P có đầy đủ thẩm quyền thay mặt Giáo hội quyết định, giải quyết các vấn đề tại cơ sở tự viện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Giáo hội.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 112/2019/DS-ST ngày 26/11/2019 của Tòa án nhân dân thị xã (nay là thành phố) D, tỉnh Bình Dương đã tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Chùa P.

Buộc ông Lâm Phước M trả lại cho Chùa P diện tích đất 626,2m2 tọa lạc khu phố T, phường B, thị xã D, tỉnh Bình Dương thuộc thửa 54, tờ bản đồ D2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 977220 ngày 06/12/2006 do UBND tỉnh Bình Dương cấp cho Chùa P (Vị trí E trên mảnh trích lục kèm theo).

2. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Lâm Phước M.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu phản tố và yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Căn cứ chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện đất có nguồn gốc của Chùa P. Ngày 13/6/2006, Ủy ban nhân dân xã B đã tổ chức lấy ý kiến của các hộ dân đang canh tác đất Chùa và các hộ dân này đồng ý đất Chùa để Chùa đăng ký xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông T1 và ông M biết nhưng không thắc mắc, khiếu nại gì. Quá trình sử dụng đất, ông M cũng không đăng ký, kê khai đất. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương xác định việc cấp đất cho Chùa là đúng. Việc Chùa yêu cầu ông M trả lại đất cho Chùa là có căn cứ. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Chùa, buộc ông M trả đất cho Chùa là phù hợp. Do đó, kháng cáo của ông M không có căn cứ chấp nhận, đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ Điều 148, khoản 2 Điều 308, Điều 309 và Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự,

- Căn cứ các Điều 164, 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 51 của Luật Đất đai năm 2003; Điều 166 và Điều 181 của Luật Đất đai năm 2013;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn ông Lâm Phước M.

2. Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 112/2019/DS-ST ngày 26 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân thị xã (nay là thành phố) D, tỉnh Bình Dương như sau:

2.1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Chùa P.

Buộc ông Lâm Phước M trả lại cho Chùa P diện tích đất 626,2m2 tọa lạc khu phố T, phường B, thị xã D, tỉnh Bình Dương thuộc thửa 54 tờ bản đồ D2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 977220 ngày 06/12/2006 do UBND tỉnh Bình Dương cấp cho Chùa P (ký hiệu E trên sơ đồ bản vẽ đất tranh chấp kèm theo bản án).

2.2. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của ông Lâm Phước M.

Buộc Chùa P thanh toán công sức quản lý, gìn giữ, tôn tạo đất cho ông Lâm Phước M với số tiền 187.860.000 đồng (một trăm tám mươi bảy triệu tám trăm sáu mươi nghìn đồng).

2.3. Về chi phí tố tụng:

Chùa P phải chịu 2.105.000 đồng (hai triệu một trăm lẻ năm nghìn đồng) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và định giá tài sản được trừ vào tạm ứng đã nộp.

Ông Lâm Phước M phải chịu 1.273.400 đồng (một triệu hai trăm bảy mươi ba nghìn bốn trăm đồng) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc, định giá tài sản và có trách nhiệm thanh toán lại số tiền này cho Chùa P.

2.4. Án phí dân sự sơ thẩm:

Chùa P phải chịu 9.393.000 đồng (chín triệu ba trăm chín mươi ba nghìn đồng), được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp là 65.282.000 đồng (sáu mươi lăm triệu hai trăm tám mươi hai nghìn đồng) theo hai Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0009116 ngày 04/4/2017 và số 0009988 ngày 21/8/2017 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã (nay là thành phố) D, tỉnh Bình Dương. Số tiền còn thừa là 55.889.000 đồng (năm mươi lăm triệu tám trăm tám mươi chín nghìn đồng) sẽ được quyết định trong vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất giữa Chùa P và bà Nguyễn Thị Anh T2.

Ông Lâm Phước M phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0019923 ngày 13/8/2018 của Chi cục Thi hành án thị xã (nay là thành phố) D; trả lại cho ông Lâm Phước M tiền tạm ứng án phí còn thừa là 26.486.000 đồng (hai mươi sáu triệu bốn trăm tám mươi sáu nghìn đồng).

5. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lâm Phước M không phải chịu. Trả cho ông Lâm Phước M 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền số 0039755 ngày 10/12/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã (nay là thành phố) D, tỉnh Bình Dương.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành xong, nếu người phải thi hành án chưa thi hành xong số tiền trên thì còn phải trả cho người được thi hành án khoản tiền lãi đối với số tiền chậm trả theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chậm thanh toán.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.