Bản án 142/2023/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: Năm 1999, vợ chồng ông Lê Phước T1 và bà Lê Thị L1 (bà L2) có chuyển nhượng QSDĐ cho vợ chồng bà Võ Thị L thửa đất số hiệu 1044 tờ bản đồ số 7, diện tích 640m2 (đất trồng cây hàng năm), nhưng vợ chồng ông T1, bà L1 không đến cơ quan chức năng để làm thủ tục chuyển nhượng; nay bà L khởi kiện, yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển QSDĐ. Đây là quan hệ pháp luật tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ, nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án; bị đơn ông Lê Phước T1 có hộ khẩu thường trú tại xã Â, huyện H, nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Hoài Ân, theo quy định tại khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ Luật TTDS 2015. Bị đơn, người có quyền, nghĩa vụ liên quan vắng mặt lần thứ 2, nên HĐXX tiền hành xét xử vụ án theo quy định tại Điều 228 của Bộ luật TTDS 2015.

[2] Xét hợp đồng chuyển QSDĐ giữa vợ chồng ông T1 với bà L: Năm 1997, UBND huyện H cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho vợ chồng ông Lê Phước T1 và bà Lê Thị L1 nhiều thửa đất, trong đó có thửa đất số hiệu 1044 tờ bản đồ số 7, diện tích 640m2, (đất trồng cây hàng năm); do đó vợ chồng ông T1, bà L1 là người được quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất số hiệu 1044, nên được thực hiện quyền chuyển nhượng theo quy định của pháp luật về đất đai. Năm 1999, vợ chồng ông T1, bà L1 thống nhất chuyển nhượng thửa đất 1044 cho vợ chồng bà L; trên thửa đất có 02 cây dừa, 01 cây mít; ngày 05/5/1999 hai bên có lập hợp đồng viết tay, nhưng trong hợp đồng viết nhầm là chuyển nhượng thửa đất số hiệu 1127 (thửa đất ở của ông T1), giá chuyển nhượng thoả thuận là 07 chỉ vàng. Sau khi bà L giao vàng cho ông T1, thì ông T1 giao thửa đất số hiệu 1044 cho bà L sử dụng; tuy hai bên chưa làm thủ tục chuyển QSDĐ, nhưng trên thực tế thì hai bên đều thừa nhận việc chuyển nhượng thửa đất số hiệu 1044 kể từ tháng 5/1999. Thời gian sau đó, bà L yêu cầu vợ chồng ông T1 đến chính quyền địa phương và cơ quan chức năng làm các thủ tục chuyển nhượng theo quy định của pháp luật, nhưng vợ chồng ông T1 không đến, nên việc chuyển nhượng không thực hiện được; bà L vẫn sử dụng thửa đất, gia đình ông T1 không có ý kiến gì. Tuy đến nay các bên chưa thực hiện việc đăng ký QSDĐ theo quy định của Luật đất đai, nhưng trên thực tế thì hợp đồng đã được thực hiện, không xảy ra tranh chấp. Do đó cần công nhận hợp đồng chuyển QSDĐ giữa vợ chồng ông T1, bà L1 với vợ chồng bà L là đúng quy định của pháp luật. [3] Đối với thửa đất chuyển nhượng: Năm 1999, hai bên viết hợp đồng chuyển nhượng đối với thửa đất số 1127 tờ bản đồ số 01, diện tích 1080m2. Nhưng trong quá trình giải quyết vụ án, hai bên đều thừa nhận viết nhầm thửa đất, trên thực tế thì thoả thuận chuyển nhượng không phải thửa số 1127 mà là thửa đất khác, hai bên không biết số hiệu thửa đất. Ngày 27/10/2023, toà án cùng chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn đến xem xét thẩm định tại chổ; hai bên có đến thửa đất bà L nhận chuyển nhượng và sử dụng từ năm 1999; qua đối chiếu với bản đồ và sổ địa chính, thì thửa đất bà L sử dụng có số hiệu 1044, tờ bản đồ số 7, diện tích 640m2 tại thôn H, xã Â, huyện H, là đất trồng cây hàng năm; bà L và đại diện gia đình ông T1 đều thừa nhận thửa đất số hiệu 1044 là thửa được hai bên thống nhất chuyển nhượng, hiện nay vẫn còn thể hiện trong giấy chứng nhận QSDĐ của ông T1 và trong sổ địa chính, là đất được giao QSD cho ông T1. Do vậy, công nhận hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ giữa vợ chồng ông T1, bà L1 với vợ chồng bà Võ Thị L, đối với thửa đất số hiệu 1044, bà L có trách nhiệm liên hệ với cơ quan chức năng để làm thủ tục công nhận QSDĐ. [4] Đối với yêu cầu của ông Lê Phước T1 và bà Lê Thị L1: Trong quá trình làm việc, ông T1, bà L1 đều trình bày có chuyển nhượng cho vợ chồng bà L thửa đất số hiệu 1044; giá thoả thuận là 05 chỉ vàng, nhưng trong hợp đồng ghi 07 chỉ vàng; hai bên đã giao nhận vàng, ông giao thửa đất cho bà L sử dụng từ năm 1999; đến nay bà L vẫn sử dụng, gia đình ông T1 không có ý kiến hay tranh chấp gì. Như vậy, vợ chồng ông T1, bà L1 đều thừa nhận đã chuyển nhượng thửa đất số hiệu 1044 cho vợ chồng bà Liên từ năm 1999, hai bên đã thực hiện quyền và nghĩa vụ ghi trong hợp đồng, nên hợp đồng này phát sinh hiệu lực từ tháng 5/1999; do đó cần công nhận hợp đồng để bà L làm thủ tục đăng ký QSDĐ, là phù hợp với quy định của pháp luật. [5] Đối với người có quyền, nghĩa vụ liên quan, bà Lê Thị K và ông Lê Phước H2 cho rằng việc chuyển nhượng QSDĐ là có thời hạn, nhưng trong hợp đồng chỉ thể hiện thống nhất gia đình bên bán phải chịu trách nhiệm nếu có việc tranh chấp trong suốt thời gian nhà nước giao quyền đến năm 2046; như vậy đây chỉ là trách nhiệm của bên chuyển nhượng, đảm bảo cho quyền sử dụng đất cho bên mua, chứ không phải quy định thời gian chuyển nhượng. Mặt khác, việc hai bên xác lập hợp đồng chuyển nhượng là việc mua bán QSDĐ và cây lâu năm, chứ không phải cho thuê, hay thế chấp; do vậy không thể quy định thời hạn trong việc chuyển nhượng QSDĐ; nên việc ông H2, bà K không thống nhất cho bà L làm thủ đăng đăng ký QSDĐ là không đúng, nên không thể chấp nhận.

[6] Về chi phí xem xét, thẩm định: Bà Võ Thị L đã nộp 1.050.000đ (chi phí xong).

[7] Xét đề nghị của đại diện VKSND huyện Hoài Ân. phù hợp với nhận định của HĐXX, nên chấp nhận.

[8] Veà aùn phí: Ông Lê Phước T1 là người già nên được miễn án phí theo qui ñònh taïi Nghị quyết soá 326/2016/UBTVQH14 cuûa Uûy ban thöôøng vuï Quoác hoäi, qui định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng lệ phí, án phí của tòa án.