Bản án 140/2026/DSPT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là bà Huỳnh Thị T trình bày:

Cha mẹ của bà là cụ Huỳnh Văn X và cụ Phạm Thị A1 có 08 người con gồm: bà Huỳnh Thị T, bà Huỳnh Thị T1, ông Huỳnh Văn X1, ông Huỳnh Văn N2, ông Huỳnh Văn H1, bà Huỳnh Thị C, bà Huỳnh Thị T2, ông Huỳnh Văn L. Ông X1 (chết trước năm 1975, có vợ là bà Trương Ngọc H2, con là Huỳnh Huy H3 và Huỳnh Huy H4); ông N2 (chết năm 2012, có vợ là bà Bùi Thị N, con là Huỳnh Bùi Mỹ P, Huỳnh Xuân H5, Huỳnh Thị Cẩm V1, Huỳnh Huy N1, Huỳnh Huy H6, Huỳnh Huy V, Huỳnh Thị Cẩm C1).

Trước năm 1975, cụ X và cụ A1 có tạo lập tài sản là diện tích 392m2 đất gắn với nhà ở bằng gỗ tại số H đường L, khóm B, phường M, thành phố L, tỉnh An Giang. Năm 1985, cụ X chết, không có lập di chúc.

Năm 1989, cụ A1 lập Tờ ủy quyền cho bà là Huỳnh Thị T căn nhà diện tích ngang 5,4m x dài 9,5m nhưng bà chưa đăng ký quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Căn nhà bằng gỗ của cụ A1 cho bị hư mục nên bà làm đơn xin phép cơ quan có thẩm quyền để sửa chữa nhà và được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận; bà tự chi xuất tiền xây dựng căn nhà mới; nhà xây dựng xong, cụ A1 và bà cùng ở.

Năm 1990, bà T1 và con là bà Trương Thúy A vào ở chung nhà với cụ A1 và bà.

Năm 2008, bà và bà T1 phát sinh mâu thuẫn nên bà đến nơi khác cất nhà ở riêng đến nay, để nhà lại cho bà T1 ở cùng với cụ A1.

Năm 2016, cụ A1 chết; bà T1 và vợ chồng bà A, ông Huỳnh Ngọc S cùng anh Huỳnh Trung H (là con của vợ chồng bà A) tiếp tục quản lý, sử dụng nhà đến nay.

Ngày 06/12/2005, cụ A1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây viết tắt là GCNQSDĐ) diện tích 392m2 đất (trong đó có diện tích 52,9m2 đất đã cho bà là Huỳnh Thị T, gắn với căn nhà do bà xây dựng năm 1989). GCNQSDĐ cấp cho cụ A1 diện tích 392m2 đất, gắn với tài sản trên đất là nhà của bà xây dựng năm 1989 do bà T1 đang ở (nhà đang tranh chấp); nhà do vợ chồng ông L đang ở; nhà do vợ chồng ông H1 đang ở; nhà trọ của ông L cho thuê. Tuy nhiên, bà tranh chấp nhà ở gắn với diện tích 52,9m2 đất do bà T1, bà A, ông S, anh H đang quản lý và sử dụng

Bà khởi kiện yêu cầu: bà T1, bà A, ông S, anh H có nghĩa vụ trả cho bà nhà ở gắn với diện tích 52,9m2 đất tại địa chỉ: Số H, đường L, khóm B, phường M, thành phố L, tỉnh An Giang; yêu cầu hủy GCNQSDĐ số H.00418cA do UBND thành phố L cấp ngày 06/12/2005 cho cụ Anh diện tích 392m2 đất thuộc thửa số 74, tờ bản đồ số 30 tại phường M, thành phố L, tỉnh An Giang (nay là phường L, tỉnh An Giang).

* Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn là bà Huỳnh Thị T1 trình bày:

Cụ X và cụ A1 có 08 người con như bà T trình bày. Trước năm 1975, cụ X và cụ A1 có tạo lập diện tích 392m2 đất gắn với nhà ở bằng gỗ tại phường M, thành phố L, tỉnh An Giang.

Năm 1985 cụ X chết, không lập di chúc; năm 1989, cụ A1 dỡ nhà gỗ để xây dựng nhà mới do cụ A1 tự chi xuất tiền; bà T làm giáo viên nên cụ A1 ủy quyền cho bà T làm thủ tục xin phép sửa chữa lại nhà; nhà mới cất xong, cụ A1 và các con cùng ở; sau đó, vợ chồng ông H1 ra ở riêng phía sau nhà cụ A1; vợ chồng ông L ra ở riêng kế bên nhà cụ A1; ông L cất dãy nhà cho thuê liền kề sau nhà ông H1.

Ngày 06/12/2005, cụ A1 được cấp GCNQSDĐ diện tích 392m2 đất. Ngày 17/4/2009, cụ A1 lập Tờ di chúc phân chia đất gắn với nhà cho các con. Năm 2016, cụ A1 chết, đến nay chưa phân chia di sản.

Bà T tranh chấp nhà gắn với diện tích 52,9m2 đất (do bà T1 đang ở) là di sản của cụ X và cụ A1 để lại theo Tờ di chúc do cụ A1 lập ngày 17/4/2009. Bà không thừa nhận lời khai của bà T về việc cụ A1 cho bà T nhà gắn với diện tích 52,9m2 đất. Bà không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà T. Bà không tranh chấp di sản thừa kế trong vụ án này.

Bị đơn là bà A và ông S trình bày: Thống nhất như ý kiến trình bày của bà T1.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Bà Huỳnh Thị Công trình B: Thống nhất ý kiến trình bày của nguyên đơn và bị đơn về hàng thừa kế của cụ X và cụ A1. Nhà và đất đang tranh chấp có nguồn gốc là tài sản của cụ X và cụ A1 tạo lập diện tích 392m2 đất theo GCNQSDĐ do cụ A1 đứng tên; di sản của cụ X và cụ A1 chưa phân chia thừa kế. Bà có chồng và sống riêng nên không biết sự việc cụ A1 cho bà T nhà và đất. Bà có nghe anh chị em nói về việc cụ A1 có lập Tờ di chúc ngày 17/4/2009. Việc bà T khởi kiện bà T1 tùy Tòa án giải quyết theo pháp luật. Bà không tranh chấp chia di sản thừa kế trong vụ án này.

- Ông Huỳnh Văn L trình bày: Ông thống nhất ý kiến trình bày của bà T1. Ông không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà T.

- Ông Huỳnh Văn H1 trình bày: Ông thống nhất ý kiến trình bày của bà T1. Đất đang tranh chấp là di sản của cụ X và cụ A1; nhà đang tranh chấp là di sản của cụ A1, do cụ A1 xuất tiền xây dựng. Chi phí xây dựng là 18 lượng vàng, thời gian xây dựng 03 tháng, do ông trực tiếp trông coi thợ làm, bà T làm thủ tục xin phép xây dựng nhà thay cho cụ A1. Ông không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà T, không tranh chấp chia di sản thừa kế trong vụ án này.

- Bà Huỳnh Thị T2 trình bày: Bà không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà T.

- Bà Bùi Thị N, bà Huỳnh Bùi Mỹ P, bà Huỳnh Thị Cẩm V1, ông Huỳnh Xuân H5, ông Huỳnh Huy N1, ông Huỳnh Huy H6, ông Huỳnh Huy V trình bày: Năm 1969, ông N2 chuyển đến cư trú và sinh sống cùng với vợ, con tại huyện C, tỉnh An Giang. Ông N2 chết năm 2012; có vợ (là bà N) và 07 người con (là bà P, bà V1, ông Xuân H5, ông N1, ông H6, ông V, bà C1). Nhà và đất đang tranh chấp là di sản của cụ X và cụ A1 chưa chia thừa kế. Việc bà T khởi kiện bà T1 tùy Tòa án giải quyết theo pháp luật. Hàng thừa kế của ông N2 không tranh chấp chia di sản thừa kế trong vụ án này.

- Ông Huỳnh Huy H3 trình bày: Ông X1 chết năm 1973, có vợ là bà Trương Ngọc H2 và 02 người con (là ông Huỳnh Huy H3, ông Huỳnh Huy H4). Di sản của cụ X và cụ X1 chưa phân chia thừa kế. Hàng thừa kế của ông X1 không tranh chấp chia di sản thừa kế trong vụ án này.

- UBND thành phố L: không có văn bản trình bày ý kiến; kế thừa quyền, nghĩa vụ của UBND thành phố L là UBND phường L không có văn bản trình bày ý kiến.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 46/2025/DS-ST ngày 04/8/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang, đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 1 và khoản 4 Điều 91, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Không chấp nhận khởi kiện của nguyên đơn bà Huỳnh Thị T đối với bà Huỳnh Thị T1, bà Trương Thúy A, ông Huỳnh Ngọc S, anh Huỳnh Trung H về yêu cầu trả nhà và đất tại số H, đường L, khóm B, phường M, thành phố L, tỉnh An Giang (nay là số H, đường L, khóm B, phường L, tỉnh An Giang).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí, các quyền theo Luật Thi hành án dân sự và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 18/8/2025 và ngày 22/8/2025, bà Huỳnh Thị T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm với lý do: nhà đất cụ Phạm Thị A1 đã cho bà, tiền xây dựng nhà là của bà chứ không phải của mẹ là cụ A1; xem xét lại và hủy Tờ di chúc của cụ A1, đồng thời chia tài sản của cha mẹ chết để lại theo pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà T giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu về tố tụng, từ khi thụ lý đến thời điểm hiện nay, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung: Bản án sơ thẩm đã xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là bà T3 là có căn cứ, đúng pháp luật nên đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bà T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, lời trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét khách quan, toàn diện và đầy đủ chứng cứ, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau:

Đơn kháng cáo của bà Huỳnh Thị T làm trong hạn luật định và hợp lệ được xem xét tại cấp phúc thẩm theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp, thời hiệu khởi kiện và thụ lý giải quyết là đúng theo quy định tại Điều 26, 34, 37 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

- Văn bản ủy quyền có nội dung: “Tôi tên Phạm Thị A1 có làm chủ căn nhà 82/1 Lê Văn N3…Nay tôi ủy quyền cho con là Huỳnh Thị T đứng tên làm chủ vĩnh viễn…Kể từ ngày 05/6/89 Huỳnh Thị T đầy đủ chủ quyền về căn nhà…” (chứng thực của UBND phường M số 282/UBP với nội dung chứng thực: “Chữ ký của bà Phạm Thị A1 trên nội dung ủy quyền cho con là Huỳnh Thị T đứng ra làm thủ tục xin sửa nhà số H L”).

- Văn bản ủy quyền có nội dung: “Tôi tên Phạm Thị A1 có làm chủ căn nhà 82/1 Lê Văn N3….Hiện giờ nhà đã hư, tôi ủy quyền cho con tôi là Huỳnh Thị T đứng ra sửa chữa căn nhà 82/1 Lê Văn N3…Kể từ ngày 05/6/89 Huỳnh Thị T có nhiệm vụ làm thủ tục xin sửa chữa căn nhà 82/1 Lê Văn N3” (chứng thực của UBND phường M số 282/UBP, với nội dung chứng thực: “Chữ ký của bà Phạm Thị A1 trên nội dung ủy quyền cho con là Huỳnh Thị T đứng ra làm thủ tục xin sửa nhà số H L”).

Xét thấy, tuy 02 văn bản ủy quyền lập cùng thời điểm, có nội dung khác nhau nhưng chính quyền địa phương (UBND phường M) đều chứng thực cụ A1 ủy quyền cho bà T làm thủ tục xin sửa nhà số H L. Như vậy, lời khai của bà T1, bà C, ông H1, ông L trình bày về việc cụ A1 chỉ ủy cho bà T làm thủ tục xin phép sửa nhà là phù hợp và có căn cứ chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Huỳnh Thị T; Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 46/2025/DS-ST ngày 04/8/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang.

2. Tuyên xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Huỳnh Thị T đối với bà Huỳnh Thị T1, bà Trương Thúy A, ông Huỳnh Ngọc S, anh Huỳnh Trung H về yêu cầu trả nhà và đất tại số H, đường L, khóm B, phường M, thành phố L, tỉnh An Giang (nay là số H, đường L, khóm B, phường L, tỉnh An Giang).

3. Án phí: Bà Huỳnh Thị T được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

4. Quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.