Bản án 140/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 19 giờ ngày 20/4/2023, Mùa A Ch1 sang nhà Giàng A Ch, tại bản N, xã T, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu chơi thì phát hiện một cá thể rắn hổ ch a ở gần nhà Giàng A Ch. Chống gọi Chủ ra xem con rắn, sau đó Chủ dùng một đoạn gậy gỗ chặn đầu con rắn để cho Ch1 dùng tay trực tiếp bắt rắn. Bắt được cá thể rắn, Ch1 và Chủ cho vào trong hai bao tải màu trắng đã được Chủ lồng vào nhau, rồi dùng dây vải buộc miệng hai bao tải lại. Sau đó, Ch1 và Chủ tiếp tục dùng đèn pin soi quanh nhà Giàng A Ch thì phát hiện một cá thể rắn Hổ mang Trung Quốc trong vườn nhà Giàng A Ch. Giàng A Ch tiếp tục dùng gậy gỗ chặn đầu con rắn để Ch1 dùng tay bắt rắn cho vào 02 bao tải lồng vào nhau và dùng dây vải buộc miệng bao tải lại. Sau khi đã bắt được 02 cá thể rắn, Mùa A Ch1 và Giàng A Ch thống nhất sáng ngày hôm sau sẽ cùng nhau mang 02 cá thể rắn xuống thị trấn Th, huyện Than Uyên bán lấy tiền chia nhau. Sau đó, Mùa A Ch1 mang hai cá thể rắn về nhà Ch1 tại bản Nậm Mở xã Tà Mung, huyện Than Uyên cất giấu, không nói cho ai biết. Đến khoảng 5 giờ 30 phút sáng ngày 21/4/2023, Mùa A Ch1 dùng điện thoại Sam sung Galaxy J6 của Ch1 gọi cho chị Phạm Thị Ng, sinh năm 1987, tr tại khu 4, thị trấn Th, huyện Than Uyên hỏi bán 02 cá thể rắn nhưng chị Ngọc không mua và nói nếu đem rắn xuống, chị Ngọc sẽ chỉ cho chỗ người mua (Mùa A Ch1 không nói cho Ngọc biết đặc điểm cá thể rắn, loại rắn mang bán). Sau khi gọi điện thoại cho chị Phạm Thị Ng, Mùa A Ch1 lấy xe mô tô của em gái Mùa Thị S, sinh năm 1992, tr tại bản S, xã P, huyện Than Uyên cho bao tải đựng cá thể rắn vào trong cốp xe mô tô, bao tải đựng cá thể rắn còn lại Chống để phía trước xe mô tô rồi điều khiển xe sang nhà Giàng A Ch đón Chủ cùng xuống thị trấn Th. Khi đến thị trấn Th, Ch1 và Chủ được chị Phạm Thị Ng chỉ cho chỗ người mua nhà ông Khuất Đình N, sinh năm 1974, tr tại khu 10, thị trấn Th, huyện Than Uyên. Ch1 và Chủ đi vào nhà ông Năm hỏi bán 02 cá thể rắn. Sau khi mở bao tải xem rắn, ông Năm nghi ngờ một trong hai cá thể rắn thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ nên không mua. Đến hồi 09 giờ 40 ph t, ngày 21/4/2023, lực lượng Công an huyện Than Uyên đến nhà Khuất Đình N, thuộc khu 10, thị trấn Th, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu kiểm tra thì phát hiện bắt quả tang Mùa A Ch1, Giàng A Ch về hành vi mua bán động vật nguy, cấp, quý, hiếm. Vật ch ng thu giữ 02 cá thể rắn còn sống, mỗi cá thể rắn được đựng trong 02 bao tải xác rắn màu trắng; ngoài ra còn thu giữ của Mùa A Ch1 01 xe mô tô nhãn hiệu YAMAHA JUPITER màu đen bạc có số khung 1340MY109798, số máy E3S1E 147460, biển kiểm soát 25T1 – 192.56 và 01 điển thoại Sam sung Galaxy J6, có ốp lưng màu nâu có dòng chữ Adidas, Imei 1: 352812102595768; Imei 2: 352813102595766, điện thoại có lắp 01 sim viettel và 01 sim Vinaphone.

Cơ quan điều tra đã tiến hành mở niêm phong chụp ảnh, xác định khối lượng, kích thước đối với 02 cá thể rắn thu giữ của Mùa A Ch1 và Giàng A Ch, xác định: cá thể rắn th nhất nặng 2,6 kg, dài 256 cm, tiến hành chụp ảnh cá thể rắn và đánh số th tự các ảnh từ 01 đến 07 để gửi giám định; cá thể rắn th hai nặng 0,5kg, dài 121 cm, tiến hành chụp ảnh đánh số th tự các ảnh từ 08 đến 13 để gửi giám định.

Tại Bản Kết luận giám định động vật số 575/STTNSV ngày 21/4/2023 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam kết luận:

1) Hình ảnh của 01 cá thể động vật, các ảnh được đánh số th tự từ 01 đến 07 là ảnh loài rắn Hổ ch a có tên khoa học là Ophiophagus hannah, lớp Bò sát (Reptilia).

2) Hình ảnh của 01 cá thể động vật, các ảnh được đánh số th tự từ 08 đến 13 là ảnh loài rắn Hổ mang trung quốc có tên khoa học là Naja atra, lớp Bò sát (Reptilia).

Tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật: loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ. Loài Rắn hổ ch a cũng có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

Loài rắn Hổ mang trung quốc có tên trong nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

Về vật chứng của vụ án: 01 cá thể Rắn hổ ch a còn sống đựng trong 02 bao tải màu trắng; 01 cá thể rắn Hổ mang trung quốc đựng trong hai bao tải màu trắng; 01 xe mô tô nhãn hiệu YAMAHA JUPITER màu đen bạc có số khung 1340MY109798, số máy E3S1E 147460, biển kiểm soát 25T1 – 192.56; 01 điện thoại Sam sung Galaxy J6 +, có ốp lưng màu nâu, có dòng chữ Adidas, Imei 1: 352812102595768; Imei 2: 352813102595766, điện thoại có lắp 01 sim viettel và 01 sim Vinaphone, điện thoại đã qua sử dụng, mặt sau có vết rạn n t kính.

Xử lý vật chứng: Đối với 01 cá thể Rắn sau khi giám định, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Than Uyên đã giao cho Trung tâm c u hộ, bảo tồn và Phát triển sinh vật Hoàng Liên để c u hộ, chăm sóc, tái thả lại tự nhiên. Đối với 01 xe mô tô nhãn hiệu YAMAHA JUPITER màu đen bạc, biển kiểm soát 25T1 – 192.56 thu giữ của Mùa A Ch1. Quá trình điều tra xác định đây là tài sản hợp pháp của Mùa Thị S (em gái Mùa A Ch1), việc Mùa A Ch1 dùng xe làm phương tiện đi bán cá thể rắn Hổ ch a, chị Sua không biết, nên cơ quan điều tra đã ra quyết định xử lý vật ch ng trả lại xe mô tô trên cho chị Mùa Thị S.

01 điện thoại Sam sung Galaxy J6 +, có ốp lưng màu nâu, có dòng chữ Adidas, Imei 1: 352812102595768; Imei 2: 352813102595766, điện thoại có lắp 01 sim viettel và 01 sim Vinaphone, điện thoại đã qua sử dụng, mặt sau có vết rạn n t kính. Hiện đang được lưu giữ tại kho vật ch ng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Than Uyên.

Bản cáo trạng số: 112/CT-VKS ngày 04/8/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Than Uyên đã truy tố các bị cáo Mùa A Ch1 và Giàng A Ch về tội: “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 - Bộ luật hình sự 2015.

Trong giai đoạn điều tra, truy tố Mùa A Ch1 và Giàng A Ch đã thành khẩn khai báo, thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Than Uyên đã truy tố.

Đối với Mùa A Ch1 trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Mùa A Ch1 đã chết theo trích lục khai tử số: 11/2023/TLKT ngày 11/8/2023 Ủy ban nhân dân xã Tà Mung xác định. Căn c quy định của pháp luật, Tòa án nhân dân huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu đã ra quyết định đình chỉ số 01/2023/HSST-QĐ ngày 22/8/2023 đối với bị can Mùa A Ch1.

Tại phiên tòa hôm nay đại diện Viện kiểm sát huyện Than Uyên, Lai Châu giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo Giàng A Ch về tội danh cũng như điều luật áp dụng và đồng ý với Quyết định đình chỉ đối với bị can Mùa A Ch1.

Đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố bị cáo Giàng A Ch phạm tội: “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”

Về hình phạt: Căn c điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 khoản 2 điều 51; điều 65; Điều 38 - Bộ luật hình sự năm 2015.

Xử phạt bị cáo Giàng A Ch từ 01 năm đến 01 năm 06 tháng tù cho hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách.

Đề nghị không áp dụng các hình phạt bổ sung theo quy định tại khoản 4 điều 244 – BLHS 2015.

Về vật ch ng: Tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước 01 điện thoại Sam sung Galaxy J6 +, có ốp lưng màu nâu, có dòng chữ Adidas, Imei 1: 352812102595768; Imei 2: 352813102595766, điện thoại có lắp 01 sim viettel và 01 sim Vinaphone, điện thoại đã qua sử dụng, mặt sau có vết rạn n t kính.

Về án phí: miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Giàng A Ch theo quy định.

Bị cáo không bổ sung ý kiến gì thêm, nhất trí và không tranh luận với bản luận tội của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Than Uyên tỉnh Lai Châu.

Lời nói sau cùng của bị cáo: Bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn c vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Khoảng 19 giờ ngày 20/4/2023, tại bản Mở, xã Tà Mung, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu, Mùa A Ch1 và Giàng A Ch đã cùng nhau bắt trái phép 01 cá thể Rắn hổ ch a còn sống (là động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ), mục đích: để bán kiếm lời. Sau đó, Chống và Chủ mang rắn đi bán thì bị bắt quả tang hồi 09 giờ 40 ph t, ngày 21/4/2023 tại khu 10, thị trấn Th, huyện Than Uyên. Vật ch ng thu giữ 01 cá thể Rắn hổ ch a dài 256 cm, nặng 2,6 kg, còn sống.

Do đó có đủ cơ sở khẳng định hành vi bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, mua bán động vật nguy cấp, quý, hiếm" của bị cáo với mục đích để bán nhằm thu lợi bất chính đã phạm vào tội: "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244/BLHS. Hành vi đó của bị cáo Giàng A Ch là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm vào các quy định của nhà nước về bảo vệ môi trường sinh thái và bảo vệ động vật hoang dã, bị cáo phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, khi thực hiện hành vi phạm tội có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.

Từ những phân tích trên khẳng định: Viện kiểm sát nhân dân huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu truy tố bị cáo về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244/BLHS là hoàn toàn đ ng người, đ ng tội, đ ng pháp luật.

Bị cáo có nơi cư tr rõ ràng, bị cáo phạm tội lần đầu, bản thân bị cáo luôn chấp hành tốt mọi chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của người công dân với nhà nước. Hội đồng xét xử thấy rằng: Để cải tạo, giáo dục bị cáo thành người công dân có ích cho xã hội, không nhất thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi xã hội, mà chỉ cần áp dụng hình phạt tù cho hưởng án treo, với thời gian thử thách theo quy định, cũng đủ để răn đe giáo dục bị cáo, thể hiện sự khoan hồng của Đảng, pháp luật Nhà nước ta đối với người phạm tội.

Căn c vào hành vi phạm tội của bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân của bị cáo, thì việc áp dụng hình phạt tù cho hưởng án treo, mà đại diện viện kiểm sát đề nghị là phù hợp, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

Đối với Khuất Đình N và Phạm Thị Ng là những người được Mùa A Ch1 và Giàng A Ch mang cá thể Rắn hổ ch a hỏi bán. Quá trình điều tra xác định: Khuất Đình N và Phạm Thị Ng không biết cá thể rắn mà Mùa A Ch1 và Giàng A Ch mang bán là rắn Hổ ch a, thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm. Cơ quan điều tra không xử lý đối với Khuất Đình N, Phạm Thị Ng là có căn c .

Đối với Mùa Thị S là chủ sở hữu hợp pháp xe mô tô thu giữ khi bắt quả tang Mùa A Ch1 và Giàng A Ch. Qua điều tra xác định chị Sua không biết việc Ch1 dùng xe mô tô của mình làm phương tiện khi mang cá thể rắn Hổ ch a đi bán. Do vậy, cơ quan điều tra không đề cập xử lý đối với Mùa Thị Sua là có căn c .

Đối với hành vi bắt, bán trái phép 01 cá thể rắn Hổ mang Trung quốc của Mùa A Ch1 và Giàng A Ch, cơ quan điều tra đã trưng cầu Công ty cổ phần tư vấn và thẩm định Việt Nam định giá đối với cá thể rắn Hổ mang trung quốc trên. Ngày 04/8/2023, Công ty cổ phần tư vấn và thẩm định Việt Nam có công văn số 230804.14/TGĐ/VCA-CV, trả lời không có cơ sở định giá do rắn Hổ mang trung quốc là động vật cấm khai thác và sử dụng. Do vậy, cơ quan điều tra đã chuyển xử lý hành chính theo quy định.

Bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn c điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 khoản 2 điều 51; điều 65; khoản 1 điều 47 của Bộ luật hình sự 2015; Văn bản hợp nhất số: 02/VBHN-TANDTC ngày 07/9/2022 của Tòa án nhân dân Tối cao Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 và Nghị quyết số: 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 4 năm 2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao.

Căn c điểm a, c khoản 2 Điều 106; Điều 135, khoản 2 Điều 136; Điều 331, Điều 333 – Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015;

Căn c Điều 12; Điều 15 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về m c thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Tuyên bố bị cáo: Giàng A Ch phạm tội: “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”

1. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Giàng A Ch 01 (một) năm tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 02 (hai) năm kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 06/9/2023).

Giao bị cáo Giàng A Ch cho Ủy ban nhân dân xã Tà Mung, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu có trách nhiệm giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách. Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư tr thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 92 của Luật thi hành án hình sự 2019.

“Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo”.

2. Về vật chứng:

Tịch thu sung vào Ngân sách Nhà nước 01 điện thoại Sam sung Galaxy J6 +, có ốp lưng màu nâu, có dòng chữ Adidas, Imei 1: 352812102595768; Imei 2: 352813102595766, điện thoại có lắp 01 sim viettel và 01 sim Vinaphone, điện thoại đã qua sử dụng, mặt sau có vết rạn n t kính.

(Tình trạng vật chứng, tài sản theo biên bản giao nhận vật chứng, tài sản ngày 08/8/2023 giữa Công an huyện Than Uyên và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Than Uyên).

3. Về án phí: Miễn 200.000 đồng tiền án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Giàng A Ch.

4. Về quyền kháng cáo:

Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo đối với những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của mình trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định lên Toà án nhân dân cấp trên để xét xử ph c thẩm.