Bản án 140/2023/DS-ST — Tranh chấp đất đai

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về quan hệ tranh chấp: Theo đơn khởi kiện của nguyên đơn khởi kiện bị đơn về việc tranh chấp quyền sử dụng đất (lối đi) nên Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật đây là vụ án “Tranh chấp quyền về lối đi qua” theo quy định tại Điều 254 của Bộ luật dân sự năm 2015.

[1.2] Về thẩm quyền: Do đối tượng tranh chấp là quyền sử dụng đất toạ lạc tại thành phố T, tỉnh Bình Dương nên căn cứ vào khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thì đây là vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

[1.3] Về sự vắng mặt của đương sự: Đại diện theo ủy quyền của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do. Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở để xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại các Điều 227, 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về nội dung vụ án: ông Đặng Thanh H yêu cầu ông Đặng Văn B dành để mở một lối đi đo đạc thực tế có diện tích 59,6m2 thuộc một phần thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14 đất tọa lạc tại phường Đ, thành phố T, tỉnh Bình Dương theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số U886768, số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 17/4/2002 cho chủ sở hữu là ông Đặng Văn B để ông Đặng Thanh H có lối đi ra đường công cộng.

[3] Quá trình tố tụng giải quyết Tòa án ban hành thông báo về phiên hòa giải, phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, chuyển giao tài liệu, chứng cứ nguyên đơn khởi kiện, thông báo về kết quả phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và quyết định đưa vụ án ra xét xử công khai tại Tòa án nhưng bị đơn, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan không đến Tòa án cũng không có văn bản trình bày ý kiến của mình trước yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Như vậy, thể hiện đương sự vắng mặt không có lý do chính đáng là đã tự từ bỏ quyền tố tụng và nghĩa vụ chứng minh của mình và phải chịu hậu quả pháp lý từ việc này. Do đó hội đồng xét xử chỉ xem xét các chứng cứ do nguyên đơn xuất trình và do Tòa án thu thập.

[4] Hội đồng xét xử xét thấy: Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc đất tranh chấp do Chi nhánh văn phòng Đ cung cấp ngày 05/01/2023 diện tích đất tranh chấp 59,6m2 thuộc một phần thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14 đất tọa lạc tại phường Đ, thành phố T, tỉnh Bình Dương theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số U886768, số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 17/4/2002 cho ông Đặng Văn B.

[5] Xét, ngày 29/5/2006 ông Đặng Văn B tặng cho quyền sử dụng đất cho con ông Đặng Thanh H theo hình thức hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất diện tích 231m2 được tách ra từ thửa đất thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố ) T, tỉnh Bình Dương cấp ngày 17/4/2002 cho ông Đặng Văn B. Ngày 18/7/2006 ông Đặng Thanh H được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 231m2 thửa đất số 521, tờ bản đồ 14 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H14239 do UBND thị xã (nay là thành phố ) T, tỉnh Bình Dương cấp ngày 18/7/2006 cho ông Đặng Thanh H. Ngày 15/6/2006, ông Đặng Văn B tặng cho quyền sử dụng đất cho con rể là ông Nguyễn Văn T1 theo hình thức hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất diện tích 195m2 được tách ra từ thửa đất thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố ) T, tỉnh Bình Dương cấp ngày 17/4/2002 cho ông Đặng Văn B. Ngày 04/12/2006, ông Nguyễn Văn T1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 195m2 thửa đất số 526, tờ bản đồ số 14 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H18794 do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 04/12/2006 cho ông Nguyễn Văn T1 đã được chỉnh lý sang tên ông Nguyễn Đặng Hoàng T vào ngày 30/12/2017.

[6] Tại công văn số 40/UBND-ĐC ngày 22/02/2023 của UBND phường Đ, thành phố T xác định thửa đất số 521 và thửa số 526 tờ bản đồ 14 không thể hiện lối đi và muốn đi ra đường công cộng thì phải đi qua đất ông ông Đặng Văn B thuộc thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Đặng Văn B. Ngoài ra 02 thửa đất số 521 và thửa số 526 tờ bản đồ 14 không tiếp giáp với lối đi nào khác để đi ra đường công cộng. Công văn số 550/UBND-VP ngày 15/3/2023 của UBND thành phố T cung cấp thông tin cho Tòa án thể hiện trình tự thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích thửa đất số 521 và 526, tờ bản đồ số 14 là phù hợp với quy định trình tự tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất số 521 và 526 tờ bản đồ 14 không tiếp giáp với lối đi nào khác, lối đi thửa đất số 521 và 526 tờ bản đồ 14 ra đường công cộng phải đi qua đất ông Đặng Văn B thuộc thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14.

[7] Như vậy, có cơ sở khẳng định diện tích đất tranh chấp đo đạc thực tế 59,6m2 thuộc thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14 đất tọa lạc tại phường Đ, thành phố T, tỉnh Bình Dương theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số U886768, số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 17/4/2002 cho ông Đặng Văn B là lối đi thuận tiện nhất để đi ra đường công cộng. Việc ông Đặng Văn B cản trở việc ông Đặng Thanh H đi vào thửa đất số 521, tờ bản đồ 14 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H14239 do UBND thị xã (nay là thành phố ) T, tỉnh Bình Dương cấp ngày 18/7/2006 cho ông Đặng Thanh H và đất ông H bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra đường công cộng, ngoài lối đi mà hiện nay các bên đang tranh chấp. Ông Đặng Thanh H, ông Nguyễn Đặng Hoàng T thuộc thửa đất số 521 và 526, tờ bản đồ 14 không còn lối đi nào khác để vào đất của mình. Do đó, ông Đặng Thanh H có đơn kiện ông Đặng Văn B dành một lối đi qua bất động sản liền kề thuộc thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14, đất tọa lạc tại phường Đ, thành phố T, tỉnh Bình Dương là có căn cứ chấp nhận phù hợp với quy định tại Điều 245, 246, 254 của Bộ luật Dân sự.

[8] Tuy nhiên, diện tích đất tranh chấp đo đạc thực tế có diện tích 59,6m2 theo kết quả đo đạc đất tranh chấp do Chi nhánh văn phòng Đ thực hiện thuộc một phần thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số U886768, số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 17/4/2002 cho ông Đặng Văn B. Do đó, nghĩa vụ thanh toán bù hoàn giá trị quyền sử dụng đất theo quy định tại khoản 1 Điều 254 Bộ luật Dân sự tổng diện tích lối đi tranh chấp và ông Đặng Thanh H, ông Nguyễn Đặng Hoàng T có trách nhiệm bù hoàn giá trị quyền sử dụng đất theo giá của Hội đồng định giá đất và tài sản gắn liền trên đất cho ông Đặng Văn B là 14.000.000 đồng/m2 x 59,6m2 thành tiền là 834.400.000 đồng.

[9] Đối với diện tích 195m2 thuộc thửa đất số 526, tờ bản đồ số 14 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H18794 do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 04/12/2006 cho ông Nguyễn Văn T1 đã được chỉnh lý sang tên ông Nguyễn Đặng Hoàng T vào ngày 30/12/2017 cùng đi trên lối đi diện tích đất 59,6m2 theo kết quả đo đạc đất tranh chấp do Chi nhánh văn phòng Đ, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Đặng Hoàng T không đến Tòa án cũng không có văn bản trình bày ý kiến của mình trước yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Do đó, cần buộc ông Nguyễn Đặng Hoàng T có nghĩa vụ chịu trách nhiệm bù hoàn ½ giá trị quyền sử dụng đất cùng với ông Đặng Thanh H theo giá của Hội đồng định giá đất và tài sản gắn liền trên đất cho ông Đặng Văn B.

[10] Từ những chứng cứ nhận định phân tích trên, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đặng Thanh H, buộc bị đơn ông Đặng Văn B dành một lối đi có diện tích đo đạc thực tế 59,6m2 theo kết quả đo đạc đất tranh chấp do Chi nhánh văn phòng Đ thực hiện thuộc một phần thửa đất số 149, tờ bản đồ số 14 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số U886768, số vào sổ: 00561/QSDĐ/TXTDM do UBND thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 17/4/2002 cho ông Đặng Văn B.

[11] Về nghĩa vụ thanh toán cụ thể: Lối đi tranh chấp có tổng diện tích đất là 59,6m2 x 14.000.000 đồng thành tiền là 834.400.000 đồng. Ông Đặng Thanh H có nghĩa vụ bù hoàn cho ông Đặng Văn B ½ giá trị lối đi số tiền là 417.200.000 đồng. Ông Nguyễn Đặng Hoàng T có nghĩa vụ bù hoàn cho ông Đặng Văn B ½ giá trị lối đi số tiền là 417.200.000 đồng.

[12] Ý kiến của Vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa đề nghị hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là phù hợp.

[13] Về án phí Dân sự sơ thẩm: Bị đơn ông Đặng Văn B là người cao tuổi nên không phải nộp theo quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[14] Về chi phí đo đạc, định giá: Bị đơn ông Đặng Văn B phải nộp theo tại Điều 157 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.