Bản án 14/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[2] Bị đơn có nơi cư trú tại phường P, tỉnh L, nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 15 – Lâm Đồng theo quy định tại Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2025;

[3] Nguyên đơn vắng mặt nhưng có người đại diện theo ủy quyền tham gia phiên tòa; Ông T vắng mặt nhưng có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 1 Điều 227; khoản 1, khoản 2 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2025 tiến hành xét xử vụ án.

[4] Tại phiên toà, nguyên đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện về số tiền lãi quá hạn trên dư nợ gốc; Việc thay đổi yêu cầu của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện, không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2025 nên chấp nhận.

[5] Nguyên đơn đề nghị Tòa án buộc bà H và ông T liên đới thanh toán số tiền nợ gốc là 120.000.000đ (Một trăm hai mươi triệu đồng) và tiền lãi trong hạn với mức lãi suất 0,5%/tháng từ ngày 10/11/2022 đến ngày 10/11/2024 là 14.400.000đ (Mười bốn triệu, bốn trăm nghìn đồng). Bị đơn bà H không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bà chỉ đồng ý thanh toán cho bà L nợ gốc là 16.000.000đ (Mười sáu triệu đồng) và tiền lãi với mức lãi suất là 0,5%/tháng từ tháng 01/2025 đến nay, đồng thời xác định ông T không liên quan đến việc vay mượn của bà nên trách nhiệm trả nợ sẽ do cá nhân bà thực hiện.

[6] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện, nguyên đơn nộp chứng cứ là hợp đồng cho cá nhân vay tiền ngày 10/11/2022 với nội dung bà H có vay số tiền 200.000.000đ (Hai trăm triệu đồng), thời hạn vay là hai năm từ ngày 10/11/2022 đến ngày 10/11/2024, mức lãi suất theo thỏa thuận của các bên. Mục bên vay có chữ ký, chữ viết tên Dương Thị Ngọc H. Bà H thừa nhận chữ ký chữ viết tên Dương Thị Ngọc H trong hợp đồng nêu trên là do bà viết, ký ra. Đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2025. Bà H trình bày hợp đồng cho cá nhân vay tiền nêu trên do bà L đưa cho bà ký vào khoảng năm 2009-2010, khi ký thì không có nội dung bên vay, số tiền cũng như thời hạn trả nợ, nhưng bà L có nói với bà số nợ gốc là 200.000.000đ (Hai trăm triệu đồng), sau này bà L tự điền thêm thông tin vào để khởi kiện, thực tế ngày 10/11/2022 bà không vay của bà L số tiền nêu trên. Lời trình bày của bà H không được phía nguyên đơn thừa nhận, bà H cũng không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho lời trình bày của mình. Ngoài ra, bà H cho rằng giấy vay tiền có sự chỉnh sửa thời điểm đến hạn, xét thấy, mặc dù giấy vay tiền có chỉnh sửa về thời điểm đến hạn, nhưng điều đó không phải là căn cứ để phủ định toàn bộ nội dung giấy vay tiền, hơn nữa, thời hạn vay cũng được chú thích bằng chữ là “Hai năm”. Do đó, không có căn cứ để xem xét. Ngoài ra, tại mục 7 của hợp đồng thể hiện “Kể từ thời điểm bên B ký vào hợp đồng, bên B xác nhận đã nhận đủ số tiền do bên A chuyển giao”, bản thân bà H cũng thừa nhận số tiền nợ gốc các bên thống nhất vào thời điểm bà ký giấy nợ là 200.000.000đ (Hai trăm triệu đồng), vì vậy, Hội đồng xét xử xác định bà H có vay của bà L số tiền 200.000.000đ (Hai trăm triệu đồng).

[7] Nguyên đơn trình bày từ ngày 03/12/2022 đến ngày 25/7/2024, bà H thanh toán được số tiền 77.000.000đ (Bảy mươi bảy triệu đồng) nợ gốc, nhưng do nhầm lẫn tính toán, tại đơn khởi kiện nguyên đơn đã xác định bà H đã thanh toán 80.000.000đ (Tám mươi triệu đồng) nợ gốc. Nay nguyên đơn tự nguyện xác định số nợ gốc bị đơn đã thanh toán là 80.000.000đ (Tám mươi triệu đồng). Theo tài liệu chứng cứ từ Ngân hàng S cung cấp thì từ ngày 10/10/2022 đến ngày 25/7/2024, bà H đã thanh toán cho bà L tổng số tiền 78.460.000đ (Bảy mươi tám triệu, bốn trăm sáu mươi nghìn đồng), trong đó, ngày 10/10/2022 chuyển số tiền 740.000đ và ngày 08/11/2022 chuyển số tiền 720.000đ, đây là những khoản phát sinh trước khi ký kết hợp đồng vay ngày 10/11/2022. Khấu trừ hai khoản nêu trên thì từ ngày 03/12/2022 đến ngày 25/7/2024 bà H đã chuyển cho bà L số tiền 77.000.000đ (Bảy mươi bảy triệu đồng). Bị đơn bà H xác nhận số tiền 77.000.000đ (Bảy mươi bảy triệu đồng) mà Ngân hàng và nguyên đơn trình bày bà đã chuyển cho bà L là đúng, tuy nhiên, ngày 03/11/2022 bà có chuyển cho bà L số tiền 5.000.000đ, và ngày 31/01/2023 bà có đưa 2.000.000đ tiền mặt cho bà L nên tổng số tiền bà đã thanh toán cho bà L là 84.000.000đ (T1 mươi bốn triệu đồng). Xét thấy, số tiền 5.000.000đ bị đơn trình bày đã thanh toán vào ngày 03/11/2022 không được bị đơn thừa nhận, lịch sử sao kê Ngân hàng cũng không thể hiện nguyên đơn có nhận số tiền này, hơn nữa, dù bà H có thanh toán thì đây cũng là khoản phát sinh trước khi các bên ký kết hợp đồng vay; Đối với số tiền 2.000.000đ bà H trình bày thanh toán bằng tiền mặt vào ngày 31/01/2023, nguyên đơn không thừa nhận, bà H cũng không có tài liệu chứng cứ để chứng minh nên không có căn cứ để xem xét. Hội đồng xét xử thấy rằng, lời trình bày của nguyên đơn, bị đơn và lịch sử giao dịch của Ngân hàng S đều thể hiện từ ngày 03/12/2022 đến ngày 25/7/2024 bị đơn đã chuyển cho nguyên đơn số tiền 77.000.000đ (Bảy mươi bảy triệu đồng), nguyên đơn tự nguyện xác nhận bị đơn đã thanh toán số tiền 80.000.000đ (tám mươi triệu đồng) là có lợi cho bị đơn nên chấp nhận, khấu trừ số tiền 80.000.000đ (tám mươi triệu đồng) vào nợ gốc, dư nợ gốc bà H còn nợ bà L từ ngày 25/7/2024 đến thời điểm hiện nay là 120.000.000đ (Một trăm hai mươi triệu đồng).

[8] Đối với tiền lãi, nguyên đơn yêu cầu tính lãi trong hạn với mức lãi suất 0,5%/tháng trên dư nợ gốc 120.000.000đ (Một trăm hai mươi triệu đồng) từ ngày 10/11/2022 đến ngày 10/11/2024. Hội đồng xét xử xét thấy, hợp đồng vay thể hiện các bên có thỏa thuận lãi suất nhưng không rõ mức lãi suất là bao nhiêu, các đương sự cũng không có tài liệu, chứng cứ chứng minh mức lãi suất cụ thể mà các bên đã thỏa thuận, do đó, nguyên đơn xác định mức lãi suất trong hạn là 0,5%/tháng là có lợi cho bị đơn và phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự, đồng thời bị đơn cũng không có tài liệu chứng cứ chứng minh có thanh toán tiền lãi cho nguyên đơn, do đó yêu cầu tính lãi trong hạn của nguyên đơn là có căn cứ nên chấp nhận. Số tiền lãi trong hạn phải thanh toán là 120.000.000đ×0,5%/tháng×24 tháng = 14.400.000đ (Mười bốn triệu, bốn trăm nghìn đồng). Đối với lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả cho đến ngày xét xử sơ thẩm, tại phiên tòa nguyên đơn không yêu cầu bị đơn có nghĩa vụ thanh toán nên không xem xét.

[9] Về chủ thể thực hiện nghĩa vụ trả nợ, nguyên đơn yêu cầu vợ chồng bị đơn có nghĩa vụ liên đới, trong khi đó, bà H xác định nghĩa vụ trả nợ thuộc về cá nhân bà H. Về phía ông T đã được tống đạt hợp lệ văn bản tố tụng nhưng không đến Tòa án để làm việc, không cung cấp tài liệu chứng cứ để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho mình. Khoản 2 Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định “Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình phải thể hiện bằng văn bản và phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Toà án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho sự phản đối đó”. Đồng thời, Khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định “Đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Toà án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ án”. Ông T không có ý kiến phản đối, cũng không cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình nên được coi là từ bỏ quyền và nghĩa vụ tố tụng. Do đó, Toà án căn cứ vào tài liệu do nguyên đơn, đương sự khác cung cấp và do Tòa án thu thập để giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Xét thấy, mặc dù giấy vay tiền không có chữ ký của ông T, thời điểm vay tiền ông T không có mặt. Tuy nhiên, theo xác minh tại UBND phường L thì bà H và ông T là vợ chồng có đăng ký kết hôn ngày 30/7/2008 tại UBND phường T cũ. Bà H thừa nhận bà H vay tiền của bà L để kinh doanh cửa hàng hoa của gia đình, ông T cũng phụ giúp bà kinh doanh cửa hàng hoa tạo ra thu nhập để chi tiêu trong gia đình. Lời trình bà của bà H cũng phù hợp với xác minh tại địa phương. Như vậy, việc vay tiền do cá nhân bà H thực hiện, tuy nhiên, khoản vay phát sinh trong thời kỳ hôn nhân, số tiền vay được dùng vào việc kinh doanh là nguồn sống chính để duy trì cuộc sống của cả gia đình, do đó, việc buộc ông T phải có nghĩa vụ liên đới theo yêu cầu của nguyên đơn là có cơ sở, phù hợp với quy định tại Điều 37 Luật hôn nhân và gia đình.

[10] Bà H không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với lý do từ năm 2009-2019 bà có vay tiền góp của bà L, năm 2022 khi tính toán lại thì bà chỉ còn nợ bà L 100.000.000đ (Một trăm triệu đồng) đã trả góp được 84.000.000đ (T1 mươi bốn triệu đồng) hiện chỉ còn nợ bà L số tiền 16.000.000đ (Mười sáu triệu đồng). Tuy nhiên, lời trình bày của bà H không được bà L thừa nhận, bà H cũng không có tài liệu chứng cứ để chứng minh. Mặt khác, bà H cho rằng ngày 10/11/2022 bà L cho bà vay tiền, nhưng đến ngày 03/12/2022, chưa đến một tháng kể từ ngày vay, bà đã thanh toán cho bà L số tiền lãi 5.000.000đ là điều không hợp lý, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét. Về vấn đề này, nguyên đơn trình bày vì bà H khó khăn nên cho trả dần nợ gốc, và thực tế tất cả số tiền bà H thanh toán đều được khấu trừ vào nợ gốc nên lời trình bày của bị đơn không có căn cứ để xem xét. Đối với tổng số tiền 1.460.000đ (Một triệu, bốn trăm sáu mươi nghìn đồng) hai lần bà H chuyển trả cho nguyên đơn trước khi phát sinh hợp đồng vay, bị đơn trình bày bà L mua hoa để trừ nợ, nhưng vì số tiền chưa đủ, nên bà chuyển khoản thêm để vừa đúng số tiền chuyển trả cho nguyên đơn, đề nghị xem xét đây là chứng cứ cho lời trình bày về việc vay tiền góp của bà. Xét thấy, nguyên đơn không thừa nhận vấn đề nêu trên mà xác định ngoài khoản vay đang tranh chấp, trước ngày 10/11/2022 bà H có vay bà L nhiều khoản vay khác, nên số tiền nêu trên không liên quan đến khoản nợ đang tranh chấp. Bản thân bà H cũng xác định từ năm 2009-2019 nhiều lần bà có vay tiền của bà L, do đó, không có cơ sở để xem xét.

[11] Các đương sự không có yêu cầu chia phần nghĩa vụ cụ thể bà H và ông T phải thanh toán cho bà L là bao nhiêu nên không xem xét.

[12] Từ những căn cứ nêu trên, có cơ sở để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Buộc ông Nguyễn Thanh T và bà Dương Thị Ngọc H có nghĩa vụ liên đới thanh toán cho bà Lê Thị Hoàng L số tiền 134.400.000đ (Một trăm, ba mươi bốn triệu, bốn trăm nghìn đồng) bao gồm 120.000.000đ (Một trăm, hai mươi triệu đồng) nợ gốc và 14.400.000đ (Mười bốn triệu, bốn trăm nghìn đồng) lãi trong hạn từ ngày 10/11/2022 đến ngày 10/11/2024.

[13] Đối với tiền lãi chậm thanh toán trong quá trình thi hành án, nguyên đơn không yêu cầu tính lãi kể từ ngày xét xử sơ thẩm cho đến trước ngày có đơn yêu cầu thi hành án, mà đề nghị Tòa án xác định thời điểm bắt đầu tính lãi chậm trả là kể từ ngày nguyên đơn có đơn yêu cầu thi hành án là có lợi cho bị đơn nên chấp nhận.

[14] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí; Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định.