Bản án 14/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Sáng ngày 31/5/2022, Mạc Văn Đ (sinh năm 1996, trú tại bản V, xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An) đi vào rừng ở bản V – gần nơi Đ ở để lấy mật ong về bán. Khi đi sâu vào phía bên trong rừng, Đ phát hiện và bắt được 01 cá thể Rùa (có đặc điểm mai màu vàng đen, bụng màu đen, đầu và cổ có màu vàng, đỉnh và đầu có chấm đen), Đ mang về nhà (cất giấu ở nơi kín phía sau nhà, không cho người nhà biết, hàng ngày chăm sóc, đào giun đất cho rùa ăn) rồi chụp ảnh và đăng lên nhóm kín trên mạng xã hội Facebook có tên “Rùa Núi Vàng” với nội dung rao bán. Sau đó, tài khoản Facebook tên “Quốc Huy” nhắn tin cho Đ qua ứng dụng Facebook Messenger hỏi mua cá thể Rùa trên với giá 5.000.000đ (Năm triệu đồng). Do thấy cá thể Rùa được trả giá cao nên Đ lên mạng Internet để tìm hiểu thì được biết đó là loại Rùa hộp trán vàng, thuộc loại động vật quý hiếm ở Việt Nam. Đ đồng ý bán với giá 5.000.000đ (Năm triệu đồng) và yêu cầu đặt cọc số tiền 1.500.000đ (Một triệu năm trăm nghìn đồng) bằng cách chuyển vào số tài khoản 9704229216967971 ngân hàng MPBank của chị Lô Thị Ng, sinh năm 1986, trú tại bản Tr, xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An (Đ không có số tài khoản nên Đ xin số tài khoản của chị Ng), đồng thời người này hẹn Đ ra bến xe khách Mỹ Đình, thành phố Hà Nội để giao dịch mua bán cá thể Rùa. Đ đồng ý.

Sau khi nhận được tiền, sáng ngày 09/6/2022, Đ để cá thể Rùa trong hộp bìa catton Bia Hà Nội, cất trong ba lô màu đen để ở giá đỡ phía trước chỗ ngồi, rồi một mình đi xe máy nhãn hiệu Honda Winer X150 đã cũ, màu sơn: Xanh, đen bạc, biển số 37D1 – 187.23, số khung: RLHKC371XMY132562, số máy: KC34E1267253 từ nhà đến nơi hẹn. Khoảng 12 giờ 30 đến nơi hẹn, Đ sử dụng số thuê bao 038.578.3254 gọi vào số thuê bao 0357.093.991 của người đàn ông tên Quốc Huy, người này hẹn Đ đến thị trấn P, huyện P, Hà Nội. Đ tiếp tục đi lên thị trấn P và dừng đỗ ven đường Quốc lộ 32 thuộc Tổ dân phố số 6, thị trấn P, huyện đợi người có tên Facebook “Quốc Huy”. Khi đang đứng đợi thì bị tổ công tác công an huyện Phúc Thọ làm nhiệm vụ tuần tra, thấy Đ có biểu hiện nghi vấn nên tiến hành kiểm tra hành chính, do lo sợ Đ định bỏ chạy thì bị tổ công tác giữ lại, yêu cầu Đ mang theo đồ vật gì tự giác giao nộp để kiểm tra, biết không thể trốn tránh, Mạc Văn Đ lấy bên trong balo giao nộp 01 cá thể Rùa có đặc điểm nêu trên và khai nhận là Rùa hộp trán vàng thuộc loại quý, hiếm. Tổ công tác tuyên bố bắt người phạm tội quả tang, thu giữ, xác định đặc điểm, khối lượng vật chứng, giải quyết theo quy định của pháp luật. (BL 31 – 32; 225 – 236; 296 - 310).

* Tang vật thu giữ của Mạc Văn Đ:

+ 01 (một) cá thể động vật còn sống là loài Rùa hộp trán vàng Miền Bắc, kích thước khoảng (22x12x9) cm, trọng lượng là 980 gram (chín trăm tám mươi gam) có tên khoa học là Cuora galbinifrons, thuộc lớp Bò sát thu giữ của Mạc Văn Đ (đã được giám định).

+ 01 (một) hộp giấy cắt từ thùng bia Hà Nội có các màu xanh, trắng, vàng, kích thước: dài khoảng 26cm; rộng khoảng 22cm; cao khoảng 13cm; một phần hộp giấy bị rách, nát thu giữ của Mạc Văn Đ (Đ khai nhận sử dụng hộp giấy để chứa, đựng cá thể Rùa).

+ 01 (một) túi kiểu dáng ba lô màu đen, có hai quai đeo đã cũ, rách, ngoài mặt có ghi chữ NIKE và có 04 sọc trắng (Đ khai sử dụng để đựng hộp giấy đựng cá thể Rùa);

+ 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu OPPO màu trắng, đã cũ;

+ 01 (một) xe máy nhãn hiệu Honda Winer X150 đã cũ, màu sơn: Xanh, đen bạc, biển số 37D1 – 187.23, số khung: RLHKC371XMY132562, số máy: KC34E1267253.

+ Số tiền 940.000 đồng (chín trăm bốn mươi nghìn đồng) tiền ngân hàng nhà nước Việt Nam đang lưu hành.(BL 31 - 32).

- Ngày 09 tháng 6 năm 2022, Cơ quan CSĐT- Công an huyện Phúc Thọ ra Quyết định trưng cầu giám định; Ngày 10 tháng 6 năm 2022, Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật có Bản kết luận giám định động vật số 754/STTNSV, kết luận như sau: 01 (một) cá thể động vật còn sống là loài Rùa hộp trán vàng Miền Bắc có tên khoa học là Cuora galbinifrons, thuộc lớp Bò sát. Loài Rùa hộp trán vàng miền bắc có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ; Loài Rùa hộp trán vàng miền bắc cũng có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/9/2021 của Chính phủ.(BL 114 - 116).

- Sau khi có kết luận giám định động vật của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật, Cơ quan CSĐT, Công an huyện Phúc Thọ đã căn cứ điểm d, khoản 3, điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự, thực hiện bàn giao 01 (một) cá thể động vật là Rùa hộp trán vàng Miền Bắc nêu trên cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã, tại địa chỉ: huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.(BL 121).

Ngày 11/6/2022, Cơ quan CSĐT Công an huyện Phúc Thọ tiến hành khám xét khẩn cấp nơi ở của Mạc Văn Đ tạị bản V, xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An. Kết quả khám xét, không phát hiện, thu giữ được đồ vật, tài liệu liên quan đến vụ án. (BL 110).

Tại cơ quan cảnh sát điều tra, Mạc Văn Đ đã khai nhận hành vi phạm tội của mình như nội dung đã nêu ở trên (BL 225 - 236; 296 - 310).

Về nguồn gốc cá thể Rùa: Mạc Văn Đ khai, cá thể Rùa nêu trên là do Đ bắt được ở trong rừng (thuộc xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An) ngay cạnh nhà Đ. Cơ quan CSĐT tiến hành xác minh tại địa phương được biết: trên địa bàn xã Y có rừng tự nhiên, do rừng không bảo tồn các loài động thực vật hoang dã, không có động vật quý hiếm thường gặp nên không cấm săn bắt. Do đó, không có căn cứ để xác định nguồn gốc cá thể rùa nêu trên.

Về vật chứng, tài sản tạm giữ:

- Đối với 01 (một) hộp giấy cắt từ thùng bia Hà Nội có các màu xanh, trắng, vàng, kích thước: dài khoảng 26cm; rộng khoảng 22cm; cao khoảng 13cm; một phần hộp giấy bị rách, nát; 01 (một) túi kiểu dáng ba lô màu đen, có hai quai đeo đã cũ, rách, ngoài mặt có ghi chữ NIKE và có 04 sọc trắng; 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu OPPO màu trắng, đã cũ. Đây là vật chứng của vụ án cần chuyển đến kho vật chứng của Chi cục thi hành án dân sự huyện Phúc Thọ để bảo quản, xử lý theo quy định của pháp luật.

- Đối với số tiền 940.000 đồng (chín trăm bốn mươi nghìn đồng) tiền ngân hàng nhà nước Việt Nam đang lưu hành. Quá trình điều tra, xác định: Đ nhận đặt cọc số tiền 1.500.000 đồng (một triệu năm trăm nghìn đồng), Đ tiêu xài cá nhân hết 560.000 đồng (năm trăm sáu mươi nghìn đồng) còn lại 940.000 đồng (chín trăm bốn mươi nghìn đồng) bị thu giữ khi bị bắt quả tang. Đây là số tiền mà Đ nhận tiền cọc từ việc bán cá thể Rùa nên chuyển vào tài khoản tạm gửi của Chi cục thi hành án dân sự huyện Phúc Thọ để xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.

- Đối với 01 (một) xe máy nhãn hiệu Honda Winer X150 đã cũ, màu sơn: Xanh, đen bạc, biển số 37D1 – 187.23, số khung: RLHKC371XMY132562, số máy: KC34E1267253. Cơ quan cảnh sát điều tra đã tiến hành tra cứu phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, tra cứu xe máy vật chứng, kết quả: Chiếc xe máy nêu trên đăng ký chính chủ anh Mạc Văn Đ2 (sinh năm 2002, địa chỉ: V, xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An – là em trai ruột của Đ), xe không có trong cơ sở dữ liệu xe máy vật chứng. Chiếc xe máy này là do bà La Thị E (sinh năm 1978, trú tại bản V, xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An – là mẹ đẻ của Đ2 và Đ) mua khoảng tháng 8/2021 và cho Đ2 đăng ký chính chủ để làm phương tiện đi làm. Tháng 2/2022, Đ2 đi vào Miền Nam làm ăn (không rõ địa chỉ cụ thể), trước khi đi, anh Đ2 giao lại chiếc xe trên cho bà E quản lý, sử dụng. Ngày 09/6/2022, Đ mượn xe của bà E để ra Hà Nội chơi với bạn nên bà E không biết việc Đ sử dụng chiếc xe trên để làm phương tiện đi bán cá thể Rùa. Ngày 05/9/2022, bà E có đơn xin lại chiếc xe máy nêu trên để làm phương tiện đi lại, ngày 12/12/2022, cơ quan CSĐT đã trả lại cho bà E chiếc xe trên. Sau khi nhận lại tài sản, bà E không có yêu cầu đề nghị gì. (BL 177 – 178;241 – 250; 315).

Tại bản Cáo trạng số 04/CT-VKSPT ngày 03/01/2023, Viện Kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ đã truy tố Mạc Văn Đ về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 của Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa, bị cáo đã thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình và đồng ý nộp lại số tiền 560.000đ là tiền nhận đặt cọc mà bị cáo đã sử dụng..

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ giữ nguyên quan điểm truy tố, đề nghị HĐXX tuyên bố bị cáo Mạc Văn Đ phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Đề nghị áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 (do bị cáo là người dân tộc thiểu số, sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, thuộc diện hộ nghèo, bị cáo phạm tội lần đầu), Điều 65 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Mạc Văn Đ từ 15 đến 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, thời gian thử thách từ 30 đến 36 tháng kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo cho UBND xã Y giám sát giáo dục trong thời gian thử thách

Do bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn nên không đề cập hình phạt bổ sung.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị HĐXX áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự, Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu tiêu hủy

- 01 hộp giấy cắt từ thùng bia Hà Nội có các màu xanh, trắng, vàng có kích thước: Dài 26cm x Rộng 22cm x Cao 13cm, một phần hộp giấy bị rách, nát;

- 01 túi kiểu dáng ba lô màu đen, có hai quai đeo đã cũ, rách, ngoài mặt túi có ghi chữ NIKE và có 04 sọc trắng;

Tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước

- 01 điện thoại di động nhãn hiệu OPPO màu trắng, đã cũ;

- Số tiền 940.000đ (Chín trăm bốn mươi nghìn đồng) tiền ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang lưu hành.

Truy thu số tiền 560.000đ thu lời bất chính mà Đ đã sử dụng.

Bị cáo phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.

Người bào chữa cho bị cáo trình bày ý kiến: Bị cáo là người dân tộc thiểu số, sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn nên nhận thức hạn chế. Bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên đề nghị HĐXX cân nhắc để có hình phạt phù hợp, thể hiện tính nhân đạo của pháp luật. Do vậy, người bào chữa cho bị cáo đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật hình sự, cho bị cáo được hưởng án treo với mức án thấp nhất và không áp dụng hình phạt bổ sung.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội như Viện Kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ đã truy tố. Lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, với lời khai của những người tham gia tố tụng khác và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ. Do vậy có đủ cơ sở để khẳng định:

Hành vi nêu trên của Mạc Văn Đ đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự.

Do vậy, Viện Kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ truy tố bị cáo về tội danh và điều luật nêu trên là có căn cứ và đúng pháp luật.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, xâm phạm đến môi trường sinh thái nên cần có biện pháp xử lý nghiêm để răn đe bị cáo nói riêng và phòng ngừa tội phạm nói chung.

Tình tiết tăng nặng: Không có.

Tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên được hưởng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Bị cáo phạm tội lần đầu, là người dân tộc thiểu số, thuộc diện hộ nghèo và nên bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn, thuộc diện hộ nghèo nên HĐXX không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Xét bị cáo có nhân thân tốt, có nơi cư trú ổn định, không cần thiết phải bắt thi hành án phạt tù nên HĐXX cho bị cáo được hưởng án treo cũng đủ để răn đe, giáo dục.

Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu OPPO màu trắng, đã cũ thu giữ của bị cáo, xác định đây là phương tiện mà Đ sử dụng để giao dịch trao đổi mua bán cá thể rùa, do vậy cần tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước.

Đối với số tiền 1.500.000đ (Một triệu năm trăm nghìn đồng) tiền ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang lưu hành, đây là tiền mà người có tên tài khoản FaceBook “Quốc Huy” đặt cọc để mua cá thể rùa, xác định đây là tiền sử dụng vào giao dịch bất hợp pháp nên cần tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước, trong đó có 940.000đ (Chín trăm bốn mươi nghìn đồng) Đ đã giao nộp, số tiền còn lại 560.000đ cần buộc Đ phải giao nộp tiếp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Mạc Văn Đ 15 (mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, thời gian thử thách 30 (ba mươi) tháng kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo Mạc Văn Đ cho UBND xã Y, huyện T, tỉnh Nghệ An giám sát giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách.

Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 Bộ luật hình sự, Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu tiêu hủy 01 hộp giấy cắt từ thùng bia Hà Nội có các màu xanh, trắng, vàng có kích thước: Dài khoảng 26cm, Rộng khoảng 22cm, Cao khoảng 13cm, một phần hộp giấy bị rách, nát và 01 túi kiểu dáng ba lô màu đen, có hai quai đeo đã cũ, rách, ngoài mặt túi có ghi chữ NIKE và có 04 sọc trắng.

Tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước số tiền 1.500.000đ tiền bị cáo thu lời bất chính, trong đó, bị cáo đã giao nộp 940.000đ (Chín trăm bốn mươi nghìn đồng). Buộc Mạc Văn Đ phải nộp tiếp số tiền 560.000đ (Năm trăm sáu mươi nghìn đồng).

Vật chứng đang được lưu giữ tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Phúc Thọ, TP Hà Nội theo biên bản giao nhận vật chứng ngày 09/02/2023. Số tiền 940.000đ (Chín trăm bốn mươi nghìn đồng) đang được gửi tại Ngân hàng Agribank chi nhánh Phúc Thọ theo Giấy nộp tiền ngày 09/02/2023.

Về án phí: Căn cứ Điều 135, 136 Bộ luật tố tụng hình sự, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14: Bị cáo được miễn án phí hình sự sơ thẩm.

Căn cứ Điều 331, 332, 333 Bộ luật tố tụng hình sự, bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.