Bản án 14/2021/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên toà, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Trưa ngày 18/12/2019, tại khu vực Hang Thánh thuộc khoảnh 9, tiểu khu 595 lâm phận Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng thuộc địa giới hành chính xã Thượng Trạch; Tổ công tác Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng phát hiện Cao Xuân V đang ngồi ăn cơm cùng với Trần Xuân H (con rể V) tại lán ở khu vực phía trong Hang Thánh. Tại hiện trường phát hiện bên bếp lửa đang phơi 04 cá thể linh trưởng, bị cạo lông, không còn nội tạng và được sấy khô cùng 01 khẩu súng kíp tự chế, 10 kíp nổ tự chế và 56 viên đạn bi; 01 con dao tông cũ. Tại thời điểm bị bắt giữ, V khai nhận chính mình dùng súng kíp để săn bắn số động vật nói trên, còn H không liên quan gì đến hành vi săn bắn và hai người tình cờ gặp nhau khi H vào rừng lấy cỏ máu cho vợ mới sinh. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án V thay đổi lời khai ban đầu và thừa nhận chính H mới là người người rủ rê và chuẩn bị mọi vật dụng cho việc săn bắt, V chỉ tham gia với vai trò là người giúp sức.

Theo lời khai của V sau khi hồ sơ vụ án đã được trả lại để điều tra bổ sung có nội dung cụ thể như sau: Ngày 14/12/2019, Trần Xuân H đến rủ V vào rừng phụ giúp H cùng săn bắn động vật bán lấy tiền mua gạo thì V đồng ý. Trước khi vào rừng, H chuẩn bị sẵn gùi chứa các vật dụng sinh hoạt và dụng cụ săn bắt, V chỉ mang theo 01 con dao tông. Khi đến căn lều hoang trên rẫy ở Bản A, H lấy 01 khẩu súng kíp tự chế và đạn đã giấu ở đó từ trước để mang đi. Đến khoảng sáng ngày 17/12/2019, tại vị trí cách Hang Thánh khoảng 01 km, H dùng súng kíp bắn chết 01 cá thể giống Vọoc đen Hà Tĩnh và đưa cho V mang về lán mổ lấy toàn bộ nội tạng để nấu ăn, phần còn lại cạo lông và hơ trên bếp lửa phơi khô. Trong khoảng thời gian từ chiều 17/12/2019 đến sáng ngày 18/12/2019, H tiếp tục sử sụng súng kíp bắn chết 03 cá thể giống Vọoc Chà Vá chân đỏ rồi tiếp tục mang về lán cho V mổ lấy nội tạng để sấy khô. Đến khoảng trưa 18/12/2019, khi H và V đang cùng ăn cơm thì bị lực lượng kiểm lâm Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng kiểm tra phát hiện bắt quả tang và lập biên bản thu giữ vật chứng gồm: 04 cá thể động vật rừng thuộc bộ linh trưởng, có trọng lượng 14,6 kg, đã chết, bị mổ bụng lấy nội tạng, bổ đầu lấy não, sấy qua lửa, trong đó có 01 cá thể bị chặt đuôi; 01 súng kíp có chiều dài 1,84 m, báng súng làm bằng gỗ dài 70 cm, nòng súng làm bằng sắt dài 146 cm, dạng súng tự chế; 01 con dao tông dài 40 cm, cán làm bằng gỗ dài 11 cm, lưỡi làm bằng sắt dài 29 cm; 56 viên bi làm bằng chì để làm đạn súng kíp được đựng trong 01 hộp nhựa; 10 kíp nổ tự chế.

Theo kết quả giám định số: 670/KLGĐ - VQG ngày 31/12/2019 của Ban quản lý Vườn Quốc Gia Phong Nha - Kẻ Bàng kết luận: 01 cá thể động vật rừng thuộc đối tượng giám định thứ nhất là loài Vọoc đen Hà Tĩnh, tên khoa học Trachypithecus hatinhensis; 03 cá thể động vật rừng thuộc đối tượng giám định thứ hai là của loài Vọoc chà vá chân đỏ, tên khoa học Pygathrix nemaeus. Cả 02 loài trên là động vật rừng thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm nhóm IB theo quy định tại Nghị định 06/2019/NĐ - CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; thuộc loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ theo quy định tại Nghị định số 160/2013/NĐ - CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, được sửa đổi bởi Nghị định số 64/2019/NĐ - CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ.

Kết luận giám định số 175/GĐ - PC 09 ngày 06/3/2020 của Phòng ký thuật hình sự Công an tỉnh Quảng Bình kết luận: Khẩu súng mà các đối tượng sử dụng để săn bắn động vật rừng là súng tự chế, có tính năng, tác dụng tương tự súng kíp, thuộc danh mục súng săn; 56 viên kim loại và 10 mảnh giấy hình chữ nhật, ở giữa có hạt màu nâu đỏ là thành phần của đạn sử dụng cho khẩu súng trên. (BL: 24 - 25, 33 - 34, 45, 53 - 55, 85 - 91, 150 - 157).

Vật chứng vụ án: Quá trình điều tra đã thu giữ các vật chứng gồm: 01 cá thể Vọoc đen Hà Tĩnh có trọng lượng 04 kg, đã chết, bị cạo lông, không còn nội tạng và não, bị sấy qua lửa, bị cắt đuôi và 03 cá thể Vọoc chà vá chân đỏ có tổng trọng lượng 10,6 kg, đã chết, bị cạo lông, không còn nội tạng và não, bị sấy qua lửa; 01 súng kíp có chiều dài 1,84 m, báng súng làm bằng gỗ dài 70 cm, nòng súng làm bằng sắt dài 146 cm, dạng súng tự chế; 01 con dao tông dài 40 cm, cán làm bằng gỗ dài 11 cm, lưỡi làm bằng sắt dài 29 cm; 56 viên bi làm bằng chì để làm đạn súng kíp được đựng trong 01 hộp nhựa; 10 kíp nổ tự chế (BL: 15).

Cáo trạng số: 17/CT-VKSBT, ngày 04/3/2021 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình truy tố Cao Xuân V về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a, g, h khoản 2 Điều 244 Bộ Luật hình sự 2015. Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử tuyên xử:

- Về hình phạt: Áp dụng điểm a, g, h khoản 2 Điều 244, điểm m, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, Điều 54 Bộ luật hình sự: xử phạt Cao Xuân Việt mức án từ 42 tháng tù đến 48 tháng tù. Miễn hình phạt bổ sung là phạt tiền và án phí hình sự sơ thẩm đối với bị cáo

- Về trách nhiệm dân sự: Không xem xét.

- Về xử lý vật chứng: Tịch thu tiêu hủy 01 cá thể Vọoc đen Hà Tĩnh có trọng lượng 04 kg, đã chết, bị cạo lông, không còn nội tạng và não, bị sấy qua lửa, bị cắt đuôi và 03 cá thể Vọoc chà vá chân đỏ có tổng trọng lượng 10,6 kg, đã chết, bị cạo lông, không còn nội tạng và não, bị sấy qua lửa; 01 súng kíp có chiều dài 1,84 m, báng súng làm bằng gỗ dài 70 cm, nòng súng làm bằng sắt dài 146 cm, dạng súng tự chế; 01 con dao tông dài 40 cm, cán làm bằng gỗ dài 11 cm, lưỡi làm bằng sắt dài 29 cm; 56 viên bi làm bằng chì để làm đạn súng kíp được đựng trong 01 hộp nhựa; 10 kíp nổ tự chế. Ngoài ra, đề nghị Hội đồng xét xử kiến nghị với Cơ quan Công an huyện Bố Trạch xem xét xử phạt vi phạm hành chính đối với bị cáo theo quy định về việc quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm theo quy định tại Điều 10, Nghị định số: 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính Phủ quy định về xử phạt hình chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội…

- Về án phí: Bị cáo là người dân tộc thiểu số, thuộc diện hộ nghèo và có đơn xin miễn án phí nên đề nghị miễn án phí hình sự sơ thẩm đối với bị cáo.

- Tại phiên tòa:

+ Đại diện bị hại trình bày: Trong suốt quá trình thực hiện công tác bảo tồn về đa dạng sinh học, các cấp các ngành đã có nhiều biện pháp tuyên truyền sâu rộng về tầm quan trọng trong công tác bảo vệ các loài động vật nguy cấp, quý hiếm trong quần chúng nhân dân. Tuy nhiên, chỉ vì lợi ích trước mắt các đối tượng săn bắt vẫn bất chấp sự nghiêm minh pháp luật để thực hiện hành vi săn bắt với lỗi cố ý. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với bị cáo nhằm răn đe giáo dục phòng ngừa chung.

+ Người bào chữa cho bị cáo trình bày: Bị cáo là người dân tộc, thuộc diện hộ nghèo, đông con, không nghề nghiệp, hoàn cảnh gia đình hết sức khó khăn. Bị cáo không biết chữ và sinh sống ở vùng xa xôi hẻo lánh với phong tục tập quán sinh hoạt tại địa bàn cư trú còn nhiều lạc hậu, cho nên sự am hiểu xã hội và nhận thức pháp luật hết sức hạn chế. Bị cáo phạm tội lần đầu, có vai trò thứ yếu, không trực tiếp sử dụng súng để săn bắt và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, vì vậy đề nghị Hội đồng xét xử xem xét mức hình phạt mà Viện kiểm sát đề nghị là quá nặng mà chỉ cần xử phạt bị cáo mức án từ 30 đến 36 tháng tù cho hưởng án treo là đã thể hiện được tính nghiêm minh của pháp luật và đảm bảo chính sách của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Lời nói sau cùng của bị cáo: Bị cáo nhận thấy hành vi của mình là vi phạm pháp luật nên rất ăn năn hối cải và mong nhận được sự khoan hồng của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án được tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận nhận định như sau:

Phiên tòa vắng mặt những người làm chứng và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Tuy nhiên sự vắng mặt của những người này không gây cản cản trở cho việc xét xử, cho nên Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án theo thủ tục chung.

Từ những lời khai nhận tội của bị cáo V nêu trên, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở xác định V đã có hành vi đồng phạm với đối tượng H trong việc sử dụng súng kíp bắn chết 04 cá thể động vật nguy cấp, quý hiếm trong khu vực bị cấm với lỗi cố ý. Do đó, hành vi phạm tội của V đã thỏa mãn các yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật, nguy cấp, quý hiếm” theo quy định tại điểm a, g, h khoản 2 Điều 244 của Bộ luật hình sự và hướng dẫn tại Nghị quyết 05/2018/NQHĐTP ngày 05/11/2018 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc áp dụng Điều 234 và Điều 244 của Bộ luật hình sự. Vì vậy, Cáo trạng của Viện kiểm sát và lời luận tội của Kiểm sát viên tại phiên tòa đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo theo tội danh và điều luật nêu trên là hoàn toàn có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm, không những trực tiếp xâm hại các loài động vật nguy cấp, quý hiếm thuộc khách thể pháp luật hình sự bảo vệ, mà còn gây mất an ninh, trật tự tại khu vực rừng đặc dụng được bảo vệ nghiêm ngặt, làm ảnh hưởng lớn đến công tác bảo tồn đa dạng sinh học được Nhà nước hết sức quan tâm bảo vệ. Do đó, cần xử phạt bị cáo mức án nghiêm khắc, tương xứng với tính chất hậu quả do hành vi phạm tội bị cáo gây ra, nhằm góp phần răn đe phòng ngừa chung.

- Về tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình giải quyết vụ án, bị cáo cơ bản có thái độ thành khẩn trong khai báo và tỏ rõ thái độ ăn năn, hối cãi. Bản thân bị cáo là người dân tộc, không biết chữ và sinh sống tại địa bàn hẻo lánh với phong tục tập quán còn nhiều lạc hậu; gia đình và bản thân bị cáo thuộc diện hộ nghèo tại địa phương, đời sống hết sức khó khăn. Do đó, bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm m, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự.

- Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại Khoản 4 Điều 244 Bộ Luật hình sự thì “Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng....”. Tuy nhiên, xét thấy bị cáo thuộc diện hộ nghèo, không có công việc và nguồn thu nhập ổn định, cho nên Hội đồng xét xử quyết định không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

- Đối với 04 cá thể Voọc (đều đã chết) nhưng không còn giá trị sử dụng nên cần tịch thu, tiêu hủy. Theo Nghị quyết 05/2018/NQHĐTP ngày 05/11/2018 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 234 và Điều 244 của Bộ luật hình sự thì việc xử lý số vật chứng này được giao cho Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Phong nha-Kẻ Bàng để xử lý theo quy định pháp luật.

- Đối với 01 súng kíp có chiều dài 1,84 m, báng súng làm bằng gỗ dài 70 cm, nòng súng làm bằng sắt dài 146 cm, dạng súng tự chế; 01 con dao tông dài 40 cm, cán làm bằng gỗ dài 11 cm, lưỡi làm bằng sắt dài 29 cm; 56 viên bi làm bằng chì để làm đạn súng kíp được đựng trong 01 hộp nhựa; 10 kíp nổ tự chế là công cụ mà bị cáo sử dụng vào việc phạm tội là vật cấm lưu hành nhưng không còn giá trị sử dụng nên cần tịch thu tiêu hủy.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a, g, h khoản 2 Điều 244, điểm m, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, Điều 54; điểm a, b khoản 1 Điều 47 Bộ Luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017); điểm b, c khoản 2 Điều 106 Bộ Luật tố tụng hình sự; Điều 7 Nghị quyết số: 05/2018/NQ-HĐTP, ngày 05/11/2018 hướng dẫn áp dụng Điều 234 về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã và Điều 244 về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm của Bộ luật hình sự; khoản 2 Điều 136 Bộ Luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễm, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, tuyên xử:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Cao Xuân V phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Cao Xuân V 42 (Bốn mươi hai) tháng tù. Thời gian chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị bắt tạm giam (01/02/2021). Tiếp tục tạm giam các bị cáo Cao Xuân V với thời hạn 45 ngày kể từ ngày tuyên án (24/3/2021) theo quyết định tạm giam của Hội đồng xét xử để đảm bảo thi hành án.

3. Xử lý vật chứng:

- Tịch thu tiêu hủy 01 khẩu súng kíp không có số hiệu, chiều dài 1,84 m, 56 viên kim loại hình cầu, 09 mảnh giấy hình chử nhật và 01 con dao tông dài 41,2 cm. Các vật chứng hiện có tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bố Trạch, có số lượng, đặc điểm, chủng loại được mô tả theo như biên bản giao nhận vật chứng ngày 07/9/2020 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bố Trạch và biên bản giao nhận lại đối tượng giám định của Phòng kỷ thuật hình sự Công an tỉnh Quảng Bình.

- Tịch thu, tiêu hủy 04 cá thể Vọoc (đã chết) và giao cho Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Phong nha-Kẻ Bàng tiến hành xử lý theo quy định pháp luật. (Số vật chứng này hiện đang tạm giao cho Hạt Kiểm lâm vườn Quốc Gia Phong Nha- Kẻ Bàng bảo quản có đặc điểm, số lượng và tình trạng theo như biên bản niêm phong đồ vật và tài liệu bị tạm giữ lập ngày 06/02/2020)

4. Án phí hình sự sơ thẩm: Miễn án phí hình sự sơ thẩm đối với bị cáo Cao Xuân V.

5. Quyền kháng cáo: Án xử công khai, báo cho bị cáo, bị hại, người bào chữa cho bị cáo có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án này trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (24/3/2021) để yêu cầu xét xử phúc thẩm theo quy định pháp luật. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn trên kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết công khai theo quy định của pháp luật./.