Bản án 14/2019/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ pháp luật và thủ tục tố tụng: Nguyên đơn khởi kiện, yêu cầu bị đơn trả lại số tiền 960.000.000 đồng, tương đương 42.000.USD mà nguyên đơn cho rằng đã cho bị đơn mượn nhưng bị đơn không trả. Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, thì quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”. Từ khi thụ lý đến khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử đều xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp đòi lại tài sản”, nay Hội đồng xét xử xác định lại quan hệ là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” như ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận. Việc xác định lại quan hệ pháp luật tranh chấp không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự vì nội dung tranh chấp đã được Tòa án thụ lý, công khai chứng cứ, hòa giải và xét xử. Trong vụ án này nguyên đơn là người Việt Nam ở nước ngoài, bị đơn có nơi cư trú tại khu phố 4, phường Phú Tài, thành phố P, tỉnh Bình Thuận nên căn cứ vào khoản 3 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận.

[2] Những nội dung các bên đã thừa nhận: Nguyên đơn và bị đơn đều thống nhất số tiền mà nguyên đơn đã chuyển cho bị đơn là 42.000 USD.

[3] Nội dung các bên đang tranh chấp: Theo nguyên đơn thì số tiền 42.000 USD là số tiền nguyên đơn cho bị đơn mượn để xây dựng nhà. Theo bị đơn thì số tiền trên là do nguyên đơn cho bị đơn chứ bị đơn không có mượn của nguyên đơn.

[4] Bị đơn thừa nhận có nhận 42.000 USD của nguyên đơn. Nguyên đơn có cung cấp một USB ghi âm lại lại cuộc nói chuyện giữa bà Trịnh Thị Mai L và bà Phạm Thị Oanh diễn ra tại nhà bà O vào ngày 09/12/2018. Bà O thừa nhận trong đoạn ghi âm mà nguyên đơn cung cấp có giọng nói của bà và bà đã nói là có mượn tiền của bà O. Tuy nhiên bị đơn cho rằng vợ chồng bị đơn bị ép buộc (do phía nguyên đơn có nhiều người, bà O sợ nên mới nói là có mượn tiền của bà L) nhưng trong suốt quá trình giải quyết vụ án, bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ thể hiện việc bị đơn bị ép buộc phải thừa nhận có mượn tiền, trong khi các bên đều thừa nhận đoạn ghi âm mà nguyên đơn cung cấp cho Toà án được thực hiện ngay tại nhà của bị đơn (khu phố 4, phường T, thành phố P) và có mặt Công an phường Phú Tài, thành phố P. Tại biên bản xác minh ngày 26/10/2019 đối với ông Lê Minh Tú, Công an phường T, thành phố P, tỉnh Bình Thuận cũng thể hiện: Ngày 09/12/2018, tại nhà bà Phạm Thị Kim O, bà Trịnh Thị Mai L có đến nhà của bà O, ông T để đòi lại tài sản. Trong quá trình đòi lại tài sản, các bên có cãi vã về số tiền 42.000USD gây mất trật tự tại địa phương (bà L yêu cầu ông T trả số tiền trên nhưng ông T, bà O lại nói là có mượn số tiền mà bà L yêu cầu nhưng không có khả năng trả).

[5] Như vậy, bị đơn đã thừa nhận có nhận 42.000 USD của nguyên đơn, thừa nhận có mượn của nguyên đơn số tiền này. Khoản 2 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự quy định: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Bị đơn không chứng minh được số tiền nhận của nguyên đơn là do nguyên đơn tặng cho bị đơn nên nay nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả số tiền nguyên đơn đã chuyển cho bị đơn là có căn cứ. Mặc dù hai bên không có hợp đồng bằng văn bản, nhưng từ sự thừa nhận của nguyên đơn và bị đơn cũng như các chứng cứ tài liệu do nguyên đơn cung cấp thể hiện hai bên đã xác lập hợp đồng vay tài sản, không có lãi và không xác định kỳ hạn trả nợ, nội dung và hình thức của hợp đồng phù hợp với quy định của Bộ luật dân sự 2015 nên áp dụng Bộ luật dân sự 2015 để giải quyết. Khoản 1 Điều 469 Bộ luật dân sự quy định: Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay cũng có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Giữa nguyên đơn và bị đơn không có thỏa thuận về việc trả nợ, nhưng các đương sự đã thừa nhận ngày 09/12/2018, nguyên đơn đã đến nhà bị đơn yêu cầu trả nợ nhưng bị đơn không trả. Như vậy, nguyên đơn đã báo trước cho bị đơn việc trả nợ nên nay nguyên khởi kiện yêu cầu bị đơn phải trả nợ tiền vay là có căn cứ.

[6] Trong suốt quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả 42.000 USD, quy đổi thành tiền Việt Nam là 960.000.000 đ. Theo công bố của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 01/11/2019, thì tỷ giá trung tâm của Đồng Việt Nam với Đô la Mỹ là một đô la Mỹ bằng 23.138 đồng. Quy đổi 42.000 USD bằng 971.790.000đ. Do nguyên đơn chỉ yêu cầu quy đổi thành 960.000.000đ, thấp hơn tỷ giá quy đổi nên yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận.

[6] Về án phí: Bị đơn bà Phạm Thị Kim O, ông Nguyễn Văn T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định. Nguyên đơn bà Trịnh Thị Mai L không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, hoàn lại số tiền tạm ứng án phí nguyên đơn đã nộp.