Bản án 138/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Theo nội dung yêu cầu khởi kiện, Ngân hàng X yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông S, bà T, ông D và bà N trả nợ vay cho Ngân hàng theo hợp đồng vay tài sản mà hai bên đã ký kết; TAND huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thụ lý vụ án, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp hợp đồng vay tài sản là đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Ông S là bị đơn, có địa chỉ cư trú tại ấp A, xã B, huyện C, tỉnh Sóc Trăng; Tòa án nhân dân huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn Ngân hàng X là ông X2 vắng mặt nhưng có văn bản đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt; ông S, bà T, ông D và bà N đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không lý do và không thuộc trường hợp sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, việc vắng mặt cũng không ảnh hưởng đến việc xét xử; Hội đồng xét xử căn cứ các Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 tiến hành xét xử vụ án.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng X về việc yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông S, bà T, ông D và bà N trả nợ vay cho Ngân hàng theo hợp đồng vay tài sản mà hai bên đã ký kết, thấy rằng: Theo các tài liệu, chứng cứ do Ngân hàng X cung cấp gồm 01 sổ vay vốn; 03 giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn vay được phê duyệt các ngày 22/12/2010, 19/11/2011 và 26/10/2016; 03 sổ lưu tờ rời theo dõi cho vay - thu nợ - dư nợ giải ngân lần đầu các ngày 15/3/2011, 21/11/2011 và 28/10/2016; 02 giấy xác nhận các ngày 19/9/2010 và 16/9/2011; 01 giấy ủy quyền ngày 10/11/2020 thể hiện: Người vay là ông S có thỏa thuận vay tiền của Ngân hàng, được Ngân hàng phê duyệt cho vay 03 khoản, cụ thể: Khoản vay theo mã 6000006200058613, số tiền vốn giải ngân nhiều đợt là 38.000.000đồng, giải ngân lần đầu vào ngày 15/3/2011, thời hạn vay là 108 tháng, kỳ hạn trả nợ là 12 tháng/lần, hạn trả nợ cuối cùng là ngày 21/02/2020, theo chương trình cho vay Học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, để thực hiện phương án Chi phí học tập (cho sinh viên D), lãi suất vay trong hạn là 0,5%/tháng, lãi suất vay quá hạn là 130% lãi suất cho vay trong hạn...; Khoản vay theo mã 6000006200077847, số tiền vốn giải ngân nhiều đợt là 37.900.000đồng, giải ngân lần đầu vào ngày 21/11/2011, thời hạn vay là 108 tháng, kỳ hạn trả nợ là 12 tháng/lần, hạn trả nợ cuối cùng là ngày 21/11/2020, theo chương trình cho vay Học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, để thực hiện phương án Chi phí học tập (cho sinh viên N), lãi suất vay trong hạn là 0,65%/tháng, lãi suất vay quá hạn là 130% lãi suất cho vay trong hạn...; Khoản vay theo mã 6600000708845432, số tiền vốn giải ngân nhiều đợt là 30.000.000đồng, giải ngân lần đầu vào ngày 28/10/2016, thời hạn vay là 60 tháng, kỳ hạn trả nợ là 12 tháng/lần, hạn trả nợ cuối cùng là ngày 21/10/2021, theo chương trình cho vay Hộ cận nghèo, để thực hiện phương án Chăn nuôi heo, lãi suất vay trong hạn là 0,66%/tháng, lãi suất vay quá hạn là 130% lãi suất cho vay trong hạn...; 03 hợp đồng vay tài sản này được các bên ký kết theo quy định của pháp luật; Ngân hàng đã tiến hành giải ngân cho ông S nhận đối với số tiền vốn vay tổng cộng là 105.900.000đồng; tính đến ngày xét xử sơ thẩm 27/9/2022 thì ông S còn nợ Ngân hàng tổng số tiền là 143.859.000đồng (trong đó vốn gốc là 105.900.000đồng, tiền lãi là 37.959.000đồng). Việc thỏa thuận vay tiền giữa ông S với Ngân hàng là hoàn toàn tự nguyện, bình đẳng, không trái với quy định của pháp luật và đạo đức xã hội, nhằm xác lập quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch dân sự là hợp đồng, phù hợp với quy định tại các Điều 121, 122, 123 Bộ luật Dân sự năm 2005, hình thức và nội dung của hợp đồng phù hợp với quy định tại các Điều 124, 402, 471 Bộ luật Dân sự năm 2005; hợp đồng đã có hiệu lực theo quy định tại Điều 405 Bộ luật Dân sự năm 2005; thời hiệu khởi kiện về hợp đồng vẫn còn theo quy định tại Điều 427 Bộ luật Dân sự năm 2005. Do ông S vi phạm nghĩa vụ trả nợ gốc theo thỏa thuận trong 03 hợp đồng vay tài sản nên Ngân hàng yêu cầu buộc ông S trả lại toàn bộ số tiền nợ gốc còn nợ và số tiền lãi phát sinh là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 474 Bộ luật Dân sự năm 2005 và Điều 95 Luật Các Tổ chức tín dụng năm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Từ đó, việc Ngân hàng yêu cầu ông S có nghĩa vụ trả cho Ngân hàng tổng số tiền nợ vay 143.859.000đồng nêu trên, là có căn cứ để chấp nhận.

[5] Về trách nhiệm trả nợ: Việc ông S vay tiền của Ngân hàng phát sinh trong thời kỳ ông S và bà T là vợ chồng và chung sống với nhau, đồng thời tại thời điểm đó ông S, bà T, ông D và bà N là các thành viên cùng chung hộ gia đình, tiền vay được sử dụng vào mục đích lo chi phí học tập cho các con là ông D, bà N và chi phí cho việc chăn nuôi heo đều nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thiết yếu và vì lợi ích chung của hộ gia đình, bà T, ông D và bà N biết rõ việc ông S vay tiền của Ngân hàng và cũng có văn bản ủy quyền cho ông S thực hiện việc vay tiền. Từ đó, có đủ cơ sở xác định nghĩa vụ trả nợ vay cho Ngân hàng theo 03 hợp đồng vay tài sản là nghĩa vụ chung về tài sản (nợ chung) của ông S, bà T, ông D và bà N vừa với tư cách là vợ chồng (ông S và bà T) và vừa với tư cách là các thành viên của hộ gia đình (ông S, bà T, ông D và bà N) theo quy định tại Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và các Điều 107, 110, 298 Bộ luật Dân sự năm 2005. Do đó, bà T, ông D và bà N phải có nghĩa vụ liên đới cùng với ông S trả cho Ngân hàng tổng số tiền nợ vay 143.859.000đồng nêu trên.

[6] Kể từ ngày 28/9/2022 (ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm) cho đến khi thi hành án xong, ông S, bà T, ông D và bà N còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi của số tiền chưa thanh toán theo mức lãi suất đã thỏa thuận trong hợp đồng vay tài sản; trường hợp trong hợp đồng vay tài sản, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng X thì lãi suất mà ông S, bà T, ông D và bà N phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng X cũng được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng X (theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 13 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019).

[7] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng X, buộc ông S, bà T, ông D và bà N phải cùng có nghĩa vụ trả cho Ngân hàng tổng số tiền nợ vay là 143.859.000đồng.

[8] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng tại phiên tòa sơ thẩm là có căn cứ, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9] Về án phí sơ thẩm: Ngân hàng X không phải chịu án phí sơ thẩm; ông S, bà T, ông D và bà N phải chịu án phí sơ thẩm nhưng do ông S, bà T, ông D và bà N thuộc hộ nghèo và có đơn yêu cầu được miễn án phí sơ thẩm nên ông S, bà T, ông D và bà N được miễn nộp toàn bộ án phí sơ thẩm, theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 và điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 15, điểm b khoản 1, khoản 3 Điều 24, khoản 2 Điều 26, điểm e khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.