Bản án 1354/2023/DS-ST — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn là vợ của ông Lê Hồng Thái, ông Thái chết ngày 29/10/2019. Ông bà có một con chung tên Lê Hồng Khánh, sinh ngày 02/9/2014. Ông Thái có cha là ông Lê Hồng Trường và mẹ là bà Nguyễn Lệ Thủy. Tại đơn khởi kiện đề ngày 30/12/2019, nguyên đơn yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Lê Hồng Thái, cụ thể được nhận 1/2 giá trị sổ tiết kiệm số 08220193 tại Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam đứng tên ông Lê Hồng Thái là tài sản chung của ông bà trong thời kỳ hôn nhân và phần thừa kế di sản của ông Thái là 1/8 giá trị sổ tiết kiệm nêu trên.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa ghi nhận các vấn đề sau đây:

Nguyên đơn trình bày: Chồng bà mất đột ngột không để lại di chúc. Khi ra Ngân hàng làm thủ tục kê khai di sản thì bố chồng là ông Lê Hồng Trường không hợp tác khiến bà phải nộp đơn ra Tòa. Bà cố gắng tìm và hỏi thăm địa chỉ của mẹ chồng là bà Nguyễn Lệ Thủy nhưng không có thông tin. Cuộc sống của mẹ con bà gặp nhiều khó khăn nên không có chi phí để thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng hoặc tuyên bố tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú. Với tư cách là đại diện cho trẻ Lê Hồng Khánh, bà yêu cầu chia thừa kế cho trẻ Khánh theo quy định của pháp luật. Tại phiên tòa, đại diện nguyên đơn xin vắng mặt.

Bị đơn, bà Nguyễn Lệ Thủy vắng mặt trong suốt quá trình Tòa án giải quyết vụ án, không có bản tự khai, không có yêu cầu giải quyết vắng mặt nên không thể hòa giải, không ghi nhận được ý kiến. Tại phiên tòa, hai đương sự vắng mặt.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam xác nhận thẻ tiết kiệm số 08220193, kỳ hạn 01 tháng được cấp cho khách hàng LE HONG THAI (CIF 4266148), vào ngày 03/10/2019, số dư tài khoản 0535000824473 tính đến ngày 12/9/2022 là 138,057,790 đồng. Tại phiên tòa, đại diện Ngân hàng vắng mặt.

Với tư cách là người giám hộ của trẻ Lê Hồng Khánh, bà Nguyễn Thị Lai yêu cầu được nhận 1/8 giá trị sổ tiết kiệm. Tại phiên tòa, bà Lai vắng mặt.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến: về tố tụng, những người tiến hành tố tụng, nguyên đơn đã thực hiện đúng theo quy định, bị đơn không thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự từ khi thụ lý vụ án đến phiên tòa hôm nay; về nội dung, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn; về án phí đương sự phải chịu theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

10.1 Nguyên đơn phải chịu án phí trên 1/2 (một phần hai) tài sản chung được hưởng (138,057,790 : 2) = 69,028,895 đồng, án phí là 3,451,445 đồng.

10.2 Nguyên đơn, ông Lê Hồng Trường, bà Nguyễn Lệ Thủy mỗi người phải chịu án phí trên phần thừa kế được hưởng tương ứng với 1/8 số dư sổ tiết kiệm là (138,057,790 : 8) = 17,257,223 đồng, án phí là 862,861 đồng.

10.3 Tòa án đã ban hành thông báo đối với bà Nguyễn Thị Lai là người giám hộ cho trẻ Lê Hồng Khánh về việc nộp hồ sơ miễn án phí nhưng bà Lai không nộp nên trẻ Lê Hồng Khánh phải chịu án phí trên phần thừa kế được hưởng tương ứng với 1/8 số dư sổ tiết kiệm là (138,057,790 : 8) = 17,257,223 đồng, án phí là 862,861 đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ vào Điều 26, 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 63, Điều 85, 147, 218, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, 229, Điều 235, 266, 269, 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào các Điều 213, 219, 611, 613, 614, 623, 650, 651, 660 của Bộ luật Dân sự 2015;

Căn cứ vào Điều 33,35,38 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014;

Căn cứ vào Luật Thi hành án Dân sự 2008 (sửa đổi bổ sung năm 2014);

Căn cứ vào Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Căn cứ vào Án lệ số 06/2016/AL về vụ án “Tranh chấp thừa kế” được Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 06/4/2016 và được công bố theo Quyết định số 220/QĐ-CA ngày 06/4/2016 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Tuyên xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:

1. Bà Nguyễn Thị Lai được hưởng một phần hai (1/2) số dư sổ tiết kiệm có kì hạn, số thẻ 08220193 phát hành ngày 03/10/2019, tên khách hàng LE HONG THAI, tài khoản số 0535000824473 mở ngày 03/10/2019 tại Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Đông Sài Gòn.

2. Nguyên đơn, bị đơn, bà Nguyễn Lệ Thủy, trẻ Lê Hồng Khánh có người giám hộ là bà Nguyễn Thị Lai mỗi người hưởng một phần tám (1/8) số dư sổ tiết kiệm có kì hạn, số thẻ 08220193 phát hành ngày 03/10/2019, tên khách hàng LE HONG THAI, tài khoản số 0535000824473 mở ngày 03/10/2019 tại Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Đông Sài Gòn.

3. Giao cho trẻ Lê Hồng Khánh có người giám hộ là bà Nguyễn Thị Lai nhận và quản lý phần tài sản mà bà Nguyễn Lệ Thủy được hưởng thừa kế của ông Lê Hồng Thái. Trẻ Lê Hồng Khánh có người giám hộ là bà Nguyễn Thị Lai có trách nhiệm giao lại cho bà Nguyễn Lệ Thủy.

4. Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam có trách nhiệm hoàn trả lại toàn bộ số dư của sổ tiết kiệm theo tỉ lệ nêu ở mục 1, 2, 3 cho các đồng thừa kế, theo số dư thực tế tại thời điểm hoàn tiền và tất toán sổ (gốc và lãi tương ứng), thanh toán làm một lần ngay sau khi án có hiệu lực pháp luật.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) đến khi thi hành án xong, người phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, 468 của Bộ luật Dân sự 2015.

5. Án phí:

5.1 Nguyên đơn phải chịu án phí tổng cộng là 4,314,306 (bốn triệu ba trăm mười bốn nghìn ba trăm lẻ sáu) đồng, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 5,078,125 (năm triệu không trăm bảy mươi tám nghìn một trăm hai mươi lăm) đồng theo Biên lai thu số 0005862 ngày 27/02/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 1. Hoàn lại cho nguyên đơn 763,819 (bảy trăm sáu mươi ba nghìn tám trăm mười chín) đồng.

5.2 Bị đơn, bà Nguyễn Lệ Thủy, trẻ Lê Hồng Khánh có người giám hộ là bà Nguyễn Thị Lai mỗi người phải chịu án phí là 862,861 (tám trăm sáu mươi hai nghìn tám trăm sáu mươi mốt) đồng.

6. Các đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án.

7. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.