Bản án 131/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo ông Nguyễn Văn H2 trình bày:

Năm 1987, cha vợ của ông là cụ Nguyễn Phú Qưới có lập di chúc chia đất cho các con. Bà Nguyễn Thị T1 ( là vợ ông được chia phần đất diện tích 02 công tầm 3m, chiều ngang mặt tiền là 30 thước giáp kênh số 1, chạy dài 86m, có tứ cận: Hướng Đông giáp đất bà Nguyễn Thị Diệu Kế; hướng Tây giáp đất ông Nguyễn Thanh Tuấn; hướng Nam giáo Kênh số 1; hướng Bắc giáp đất bà Trần Kim H1 (vợ ông Nguyễn Văn Út). Phần đất mặt tiền giáp lung khoảng 04m, cụ Qưới cho luôn bà T1 nên mặt tiền phần đất của bà T1 được chia là 34m, đất tọa lạc tại khóm 5, thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau. Cụ Qưới chết năm 1988, vợ cụ Qưới là cụ Huỳnh Thị Tiềm chết năm 1970. Năm 1993, ông H2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thuộc thửa số 608, tờ bản đồ số 01, có diện tích 3.210 m2.

Khi cụ Qưới còn sống, cụ Qưới sống chung với vợ chồng ông Nguyễn Văn Út và bà Trần Kim H1. Do khi cụ Qưới cất nhà có nợ của các con một số tiền nên ông H2 và bà T1 để lại phần đất được chia cho ông Út, bà H1 sử dụng canh tác để trả nợ. Năm 1999 ông Út chết, bà T1 tiếp tục để lại phần đất cho con ông Út và bà H1 là anh Phong canh tác đến khi học ra trường.

Năm 2003, bà H1 tự ý làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà H1 và anh Phong, phần đất được cấp quyền sử dụng mặt tiền ngang 32m. Cùng trong năm 2003, bà H1 và anh Phong có chia đất theo di chúc của cụ Qưới, lúc đó chia cho vợ chồng ông H2, bà T1 phần đất có chiều ngang mặt tiền 12m, vợ chồng ông H2 không đồng ý.

Năm 2006, vợ chồng ông H2 và bà T1 tiếp tục lấy lại đất thì bà H1 và anh Phong chỉ trả phần đất có chiều ngang mặt tiền 12m, chiều dài 216 m. Vợ chồng ông nhận đất và tiếp tục yêu cầu trả phần đất còn lại, khi trả đất không có làm giấy tờ, vợ chồng ông và bà H1, anh Phong phát sinh tranh chấp do vợ chồng ông phát hiện bà H1 trả đất cho vợ chồng ông không đủ.

Vợ chồng ông có yêu cầu chính quyền địa phương giải quyết, sau đó Ủy ban nhân dân huyện Thới Bình ra quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông với diện tích 5.500 m2.

Nay ông H2 và bà T1 khởi kiện yêu cầu bà H1 và anh Phong trả lại cho vợ chồng ông phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế 1.546,9 m2 (ngang 18m, dài 86m) thuộc một phần thửa 538, tờ bản đồ địa chính số 01 (bản đồ chỉnh lý năm 2011) tọa lạc tại khóm 5, thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau.

- Theo anh Nguyễn Hoàng H3 trình bày:

Anh H3 thống nhất với lời trình bày và yêu cầu của ông H2.

- Theo bà Trần Kim H1 trình bày:

Bà H1 xác định vào năm 1987, cụ Qưới là cha chồng của bà có lập di chúc chia đất cho các con. Khi chia đất, không có đo đạc mà chỉ ước chừng, chồng bà là ông Nguyễn Văn Út. Bà T1 (Tám) được chia 02 công tầm lớn nhưng bà T1 và chồng là ông H2 để lại phần đất cho vợ chồng bà canh tác. Ông H2 và bà T1 còn được cụ Quới cho 40 công đất khác ở ấp 1, xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau. Sau khi cụ Qưới chết thì chồng bà canh tác 06 công đất vườn và 14 công đất ruộng tại khóm 5, thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau.

Năm 1999 ông Út chết, năm 2002 bà T1 đến cặm ranh đất 12m mặt tiền, chiều dài 216m (cặp phần đất đang tranh chấp hiện nay). Năm 2003, bà H1 và con là Nguyễn Duy Ph chia đất theo di chúc của cụ Qưới cho bà Nguyễn Thị Khiêm 03 công (mặt tiền 20m), anh Bùi Liên Hiệp 03 công (mặt tiền 20m), anh Tạ Thành Nhị 03 công (mặt tiền 20m), ông Nguyễn Thành Thông 07 công (mặt tiền 45m), bà T1 02 công (mặt tiền 12m). Còn lại 12 công bà tiếp tục quản lý sử dụng. Tại thời điểm này hai bên không có tranh chấp, bà và anh Phong được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2003.

Năm 2008, bà T1 đưa ra giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nói là được chia 05 công và chiếm toàn bộ phần mặt tiền. Bà không thống nhất và có khiếu nại đến Ủy ban nhân dân huyện Thới Bình đã ra quyết định thu hồi một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà T1. Bà H1 không thống nhất trả lại đất theo yêu cầu của bà T1 và ông H2. cho bà Nguyễn Thị T1 ( và ông Nguyễn Văn H2 phần đất 1.892 m2 theo yêu cầu của ông H2, bà T1. Lý do phần đất thực tế các bên đang quản lý, sử dụng theo đúng di chúc của cụ Qưới.

- Theo anh Nguyễn Duy Ph trình bày:

Anh Phong thống nhất với ý kiến của bà H1, không chấp nhận yêu cầu của bà T1 và ông H2.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 90/2022/DS-ST ngày 28 tháng 11 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Thới Bình quyết định:

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T1 (, ông Nguyễn Văn H2 đối với bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph.

Buộc bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph có nghĩa vụ trả lại cho bà Nguyễn Thị T1 (, ông Nguyễn Văn H2 phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế tế 1.546,9 m2, thuộc một phần thửa 538, tờ bản đồ địa chính số 01 (bản đồ chỉnh lý năm 2011) tọa lạc tại khóm 5, thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau. Có tự cận như sau:

Mặt tiền giáp lộ bê tông từ mốc M4 – M5 dài 18m;

Mặt hậu giáp phần đất còn lại không tranh chấp của bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph từ mốc M3 – M10 dài 18m;

Cạnh trái nhìn từ mặt tiền giáp phần đất còn lại không tranh chấp của bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph từ mốc M3 – M4 dài 86m;

Cạnh phải nhìn từ mặt tiền giáp phần đất còn lại không tranh chấp của ông Nguyễn Văn H2, bà Nguyễn Thị T1 từ mốc M5 – M10 dài 86m.

Buộc bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph có nghĩa vụ cùng ông Nguyễn Văn H2, bà Nguyễn Thị T1 ( liên hệ cơ quan chuyên môn làm thủ tục tách giấy chứng nhận đối với phần đất nêu trên.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 13/12/2022, bà Trần Kim H1 có đơn kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T1 và ông H2.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Trần Kim H1 giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Phần tranh luận tại phiên toà:

Luật sư Tuấn phát biểu: Di chúc của cụ Qưới là phân chia phần đất cho bà T1, giữa bà T1 và ông H2 không có văn bản thỏa thuận phần đất được chia là tài sản chung của bà T1 và ông H2, nên ông H2 không có quyền khởi kiện. Phần đất đã được tiến hành phân chia theo di chúc cụ Qưới từ năm 1997; do thời điểm đó đã chuyển sang nuôi trồng thủy sản nên các đồng thừa kế có thống nhất hoán đổi phân chia phần đất có tiền, có hậu để tiện sử dụng canh tác. Bà T1 đã thống nhất nhận phần đất ngang 12m dài 216 (đủ diện tích 2 công) từ năm 2003 và quản lý sử dụng, không có tranh chấp, sau đó đến năm 2008 ông H2 mới tranh chấp. Theo biên bản hòa giải của thị trấn Thới Bình năm 2010 giữ nguyên phần đất cho các bên sử dụng. Bà T1 và ông H2 vẫn tiếp tục quản lý sử dụng phần đất ngang 12m, dài 216 cho đến nay và cũng có cho người khác thuê. Án sơ thẩm căn cứ vào di chúc của cụ Qưới để chấp nhận yêu cầu của bà T1 và ông H2 mà chưa xem xét toàn diện các tình tiết trong vụ án, là chưa phù hợp. Do đó, kiến nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bà H1, sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T1 và ông H2. Đối với phần nhà mồ người thân của ông H2, có một phần trên phần đất tranh chấp bà H1 không đặt ra yêu cầu di dời.

Bà H1 không có ý kiến tranh luận.

Luật sư Quang phát biểu: Nguồn gốc đất là của cụ Qưới, di chúc của cụ Qưới là hợp pháp. Theo di chúc phân chia cho bà T1 phần đất ngang 30m, dài 86m; ông H2 được cấp quyền sử dụng đất năm 1993 ngang 100m, dài 30m là do nhằm lẫn giữa chiều ngang với chiều dài nên đã bị thu hồi chưa cấp lại. Bà H1 được cấp quyền sử dụng năm 2003 trùm lên quyền sử dụng đất đã cấp cho ông H2. Phần đất bà H1 giao lại không đúng theo di chúc, năm 2006 bà T1 và ông H2 nhận phần đất bà H1 giao lại ngang 12m, dài 86m chứ không phải dài 216m; do không đủ 30m ngang nên bà T1 và ông H2 đòi thêm 18m ngang. Ông H2 có đóng tiền làm lộ 2.000.000 đồng, chứ chưa xác định được đóng tiền phần làm lộ ngang 12m hay 30m. Kiến nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà H1, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Ông H2 phát biểu: Phần đất được phân chia trước đây vợ chồng ông để lại cho vợ chồng bà H1 sử dụng để trả nợ và nuôi con (Phong) ăn học đến khi ra trường.

Anh H3, anh Phong không có ý kiến tranh luận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tham gia phiên toà phát biểu: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ án, của Hội đồng xét xử và những người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng tại phiên tòa đúng quy định pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự, chấp nhận kháng cáo của bà Trần Kim H1, sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T1 và ông H2.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Chấp nhận kháng cáo của bà Trần Kim H1.

Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 90/2022/DS-ST ngày 28 tháng 11 năm 2022 của Toà án nhân dân huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau.

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T1 ( và ông Nguyễn Văn H2 về việc yêu cầu bà Trần Kim H1 và anh Nguyễn Duy Ph trả lại phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế 1.546,9 m2 tọa lạc tại khóm 5, thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau. Phần đất có tự cận:

Mặt tiền giáp lộ bê tông từ mốc M4 – M5 dài 18m;

Mặt hậu giáp phần đất còn lại không tranh chấp của bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph từ mốc M3 – M10 dài 18m;

Cạnh trái nhìn từ mặt tiền giáp phần đất còn lại không tranh chấp của bà Trần Kim H1, anh Nguyễn Duy Ph từ mốc M3 – M4 dài 86m;

Cạnh phải nhìn từ mặt tiền giáp phần đất còn lại không tranh chấp của ông Nguyễn Văn H2, bà Nguyễn Thị T1 từ mốc M5 – M10 dài 86m.

(Kèm theo Bản vẽ hiện trạng ngày 05/4/2022 của Trung tâm kỹ thuật – Công nghệ - Quan trắc Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cà Mau).

- Về chi phí đo đạc, thẩm định và định giá tài sản: Bà Nguyễn Thị T1 ( và ông Nguyễn Văn H2 phải chịu 14.047.000 đồng (đã nộp xong).

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị T1 ( và ông Nguyễn Văn H2 được miễn chịu án phí. Ngày 15/7/2019, bà T1 đã dự nộp 946.000 đồng theo biên lại thu số 0010537 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thới Bình được nhận lại.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trần Kim H1 không phải chịu án phí.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.