Bản án 13/2022/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Bị cáo Nguyễn Thị Tlàm nghề thu mua cua biển trên địa bàn thị xã Đ (nay là quận Đ) và huyện K, thành phố Hải Phòng từ năm 1997. Khi mua bán cua, bị cáo và những người bán thỏa thuận cho bị cáo mua chịu để mang sang Trung Quốc bán; sau 03 đến 05 ngày, bị cáo sẽ trả tiền. Trước ngày 17-02-1999, bị cáo trả tiền cho người bán cua đầy đủ, đúng thời hạn.

Từ ngày 17-02-1999 đến ngày 25-02-1999, bị cáo mua chịu khoảng 800kg cua của 32 người, với tổng giá trị là 118.570.000 đồng. Số tiền bị cáo mua chịu của từng người cụ thể như sau: Bà Nguyễn Thị H 1.812.000 đồng, bà Hoàng Thị N 1.934.000 đồng, bà Nguyễn Thị L 3.450.000 đồng, bà Phạm Thị L 6.050.000 đồng, bà Nguyễn Thị T 3.400.000 đồng, bà Hoàng Thị K 1.100.000 đồng, bà Hoàng Thị N 1.500.000 đồng, bà Ngô Thị 330.000 đồng; bà Nguyễn Thị H 716.000 đồng, bà Nguyễn Thị H 4.500.000 đồng, bà Nguyễn Thị H 3.400.000 đồng, bà Vũ Thị M 6.725.000 đồng, bà Trần Thị B 7.880.000 đồng, bà Nguyễn Thị T 8.427.000 đồng, bà Nguyễn Thị H 14.922.000 đồng, bà Nguyễn Thị T 1.858.000 đồng, bà Nguyễn Thị T 2.958.000 đồng, bà Nguyễn Thị S 4.754.000 đồng, ông Nguyễn Quang S 15.500.000 đồng, bà Vũ Thị H 2.500.000 đồng, bà Nguyễn Thị Th 4.600.000 đồng, bà Đào Thị H 3.675.000 đồng, bà Bùi Thị Ư (tên gọi khác là Bùi Thị X 800.000 đồng, bà Phạm Thị G 1.100.000 đồng, bà Nguyễn Thị U 3.000.000 đồng, bà Bùi Thị Th 2.000.000 đồng, bà Hoàng Thị L 1.500.000 đồng, bà Vũ Thị B 500.000 đồng, bà Phạm Thị Th 6.724.000 đồng, bà Nguyễn Thị L 300.000 đồng, ông Phạm Văn H185.000 đồng và bà Nguyễn Thị L 470.000 đồng.

Ngày 21-02-1999, bị cáo nhờ con gái là chị Hoàng Thị Th mang khoảng 200kg cua sang Trung Quốc bán được số tiền khoảng 30.000.000 đồng. Ngày 25-02-1999, bị cáo mang số cua còn lại sang Trung Quốc bán nhưng không quay về trả tiền cho những người đã bán chịu cua cho bị cáo.

Đến khoảng đầu tháng 3-1999, bị cáo gọi điện thoại về cho chị Th thì được biết có rất nhiều người đến nhà đòi tiền cua nên bị cáo đã nhờ chị Th lấy số tiền 30.000.000 đồng để trả. Trong tháng 3-1999, chị Th, ông Hoàng Duy M (là chồng của bị cáo) và ông Nguyễn Hữu D (là em rể của bị cáo) đã trả một phần nợ cho 19 người với tổng số tiền là 23.320.000 đồng. Số tiền trả cho từng người cụ thể là: Bà H 400.000 đồng, bà Ng 450.000 đồng, bà L 600.000 đồng, bà L 1.500.000 đồng, bà T 900.000 đồng, bà Kh 180.000 đồng, bà H 200.000 đồng, bà Nguyễn Thị H 1.000.000 đồng, bà M 1.700.000 đồng, bà B 1.700.000 đồng, bà T 2.000.000 đồng, bà H 3.400.000 đồng, bà T 800.000 đồng, bà T 400.000 đồng, bà S 1.040.000 đồng, ông S 3.800.000 đồng, bà T 750.000 đồng, bà H 1.800.000 đồng và bà Vũ Thị H 700.000 đồng.

Số tiền nợ còn lại là 95.250.000 đồng bị cáo không thoả thuận với những người bán cua để thanh toán sau mà bỏ trốn. Mặc dù được người thân cho biết nhiều người đến đòi nợ nhưng bị cáo vẫn trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, thay đổi chỗ ở để giấu địa chỉ nhằm chiếm đoạt số tiền này.

Ngày 03-7-1999, một số người bán cua chịu cho bị cáo làm đơn đề nghị Công an thị xã Đ xử lý đối với bị cáo. Ngày 06-12-1999, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thị xã Đ (nay là Công an quận Đ) quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với bị cáo về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản của công dân theo Điều 157 của Bộ luật Hình sự năm 1985. Ngày 22-12-1999, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thị xã Đồ Sơn quyết định truy nã đối với bị cáo. Ngày 18-01-2022, bị cáo đến Công an quận Đồ Sơn đầu thú.

Trong giai đoạn điều tra, bị cáo đã trả hết số tiền nợ còn lại. Các bị hại đều xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo.

Trong bản danh sách bị cáo ghi 38 người bán cua chịu từ ngày 17-02-1999 đến ngày 25-02-1999 nhưng chỉ ghi tên, số tiền và chữ ký, không ghi rõ địa chỉ. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã làm rõ nhân thân, lai lịch và việc mua bán của 32 người như nêu trên. Trong danh sách có 02 người là bà Nguyễn Thị N cho bị cáo nợ 2.500.000 đồng, bà Nguyễn Thị B cho bị cáo nợ 400.000 đồng nhưng không liên quan đến việc bị cáo mua cua chịu trong thời gian trên. 04 người còn lại trong danh sách ghi tên là U, T, L và Ph bán chịu cua cho bị cáo với tổng số tiền 3.282.000 đồng; Cơ quan Cảnh sát điều tra đã thông báo tìm người bị hại nhưng đến nay chưa có kết quả; do thời gian đã lâu nên bị cáo cũng không nhớ cụ thể nhân thân, địa chỉ của những người này.

Cáo trạng số 13/CT-VKS ngày 26-8-2022 của Viện Kiểm sát nhân dân quận Đ truy tố bị cáo về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, quy định điểm c khoản 2 Điều 175 của Bộ luật Hình sự.

Ý kiến của người tham gia tố tụng tại phiên toà:

Bị cáo không có ý kiến về nội dung Cáo trạng, thừa nhận toàn bộ hành vi của mình như Cáo trạng nêu; xác nhận việc điều tra, truy tố, xét xử là không oan sai; trong quá trình điều tra, không bị ép buộc khai báo không đúng sự thật.

Các bị hại là bà M, bà H, bà S và ông S đều trình bày số tiền bán cua chịu và việc trả nợ của bị cáo đúng như Cáo trạng đã nêu, không yêu cầu bị cáo phải bồi thường. Riêng ông S yêu cầu bị cáo phải trả số tiền lãi đối với số tiền bị cáo chiếm đoạt của ông; tuy nhiên, ông sẽ tự thoả thuận với bị cáo về vấn đề này, không yêu cầu Hội đồng xét xử giải quyết.

Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố luận tội:

Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận: Từ ngày 18-02-1999 đến 25-02-1999, bị cáo thu mua khoảng 800kg cua biển của 32 người trên địa bàn phường B và huyện K với tổng trị giá là 118.570.000 đồng. Bị cáo và những người bán cua thỏa thuận bán chịu cua cho bị cáo, sau 03 đến 05 ngày, bị cáo sẽ trả tiền. Khi đến hạn thanh toán, bị cáo đã trả được 23.320.000 đồng, số tiền còn lại là 95.250.000 đồng thì bị cáo không thanh toán, bỏ trốn để chiếm đoạt. Viện Kiểm sát truy tố bị cáo về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo điểm c khoản 2 Điều 175 của Bộ luật Hình sự là đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Bị cáo đã bồi thường thiệt hại đầy đủ cho các bị hại. Trong quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo thành khẩn khai báo, tỏ ra ăn năn hối cải. Sau khi nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật, bị cáo đã đầu thú. Các bị hại đều có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo. Đây là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo. Về nhân thân, bị cáo chưa có tiền án, tiền sự.

Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử:

Về hình phạt: Áp dụng c khoản 2 Điều 175; điểm b và điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 và Điều 65 của Bộ luật Hình sự, Điều 2 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15-5-2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15-4-2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao), xử phạt bị cáo T từ 30 tháng đến 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách 60 tháng; không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo khoản 5 Điều 175 của Bộ luật Hình sự vì hoàn cảnh gia đình bị cáo khó khăn.

Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo đã bồi thường thiệt hại đầu đủ, các bị hại không yêu cầu bị cáo phải bồi thường thêm; riêng ông Sơn yêu cầu bị cáo phải trả tiền lãi đối với số tiền bị cáo chiếm đoạt nhưng không đề nghị giải quyết trong cùng vụ án này nên không giải quyết.

Đề nghị áp dụng khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án, buộc bị cáo phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo không có ý kiến tranh luận đối với luận tội của đại diện Viện Kiểm sát, ăn năn hối cải và đề nghị Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt, cho bị cáo được cải tạo ngoài xã hội vì tuổi đã cao.

Các bị hại là bà M, bà H, bà S và ông S không có ý kiến tranh luận, xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo, cho bị cáo được cải tạo ngoài xã hội vì tuổi đã cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Về tố tụng:

[1] Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện Kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, các bị hại không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

Về tội danh và khung hình phạt:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm c khoản 2 Điều 175, điểm b và điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 và Điều 65 của Bộ luật Hình sự,

Xử phạt Nguyễn Thị T (tên gọi khác là Nguyễn Thị Th) 30 (Ba mươi) tháng tù cho hưởng án treo về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, thời gian thử thách là 60 (Sáu mươi) tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm 23-9-2022.

Giao bị cáo Tcho Ủy ban nhân dân phường B, quận Đ, thành phố Hải Phòng giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì phải thực hiện theo Điều 92 của Luật Thi hành án hình sự như sau:

Người được hưởng án treo có thể vắng mặt tại nơi cư trú nếu có lý do chính đáng và phải xin phép theo quy định tại khoản 2 Điều này, phải thực hiện khai báo tạm vắng theo quy định của pháp luật về cư trú. Thời gian vắng mặt tại nơi cư trú mỗi lần không quá 60 ngày và tổng số thời gian vắng mặt tại nơi cư trú không được vượt quá một phần ba thời gian thử thách, trừ trường hợp bị bệnh phải điều trị tại cơ sở y tế theo chỉ định của bác sỹ và phải có xác nhận điều trị của cơ sở y tế đó.

Người được hưởng án treo khi vắng mặt tại nơi cư trú phải có đơn xin phép và được sự đồng ý của Ủy ban nhân dân cấp xã, đơn vị quân đội được giao giám sát, giáo dục; trường hợp không đồng ý thì Ủy ban nhân dân cấp xã, đơn vị quân đội phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. Người được hưởng án treo khi đến nơi cư trú mới phải trình báo với Công an cấp xã nơi mình đến tạm trú, lưu trú; hết thời hạn tạm trú, lưu trú phải có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an cấp xã nơi tạm trú, lưu trú. Trường hợp người được hưởng án treo vi phạm pháp luật, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó đến tạm trú, lưu trú phải thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã, đơn vị quân đội được giao giám sát, giáo dục kèm theo tài liệu có liên quan.

Việc giải quyết trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc thực hiện theo quy định tại Điều 68 của Luật này.

Người được hưởng án treo không được xuất cảnh trong thời gian thử thách.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

Căn cứ vào khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án, buộc bị cáo Tiến phải chịu 200.000 (Hai trăm nghìn) đồng án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo, các bị hại Vũ Thị M, Nguyễn Thị H, Nguyễn Thị S và Nguyễn Quang Scó quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Các bị hại khác có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.