Bản án 13/2021/HS-ST — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN NAM ĐÔNG, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Hồ Minh Thược.

Các Hội thẩm nhân dân: Ông Nguyễn Anh và bà Nguyễn Nhàn Khánh Phú.

- Thư ký phiên tòa: Ông Lê Thanh Ly - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Quang Thái - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 12 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Nam Đông xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 12/2021/TLST-HS ngày 28/10/2021 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số 556/2021/QĐXXST-HS ngày 16/12/2021 đối với bị cáo:

Phạm Văn M, sinh ngày 14/11/1996 tại tỉnh Thừa Thiên Huế; nơi cư trú: Thôn CM, xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế; nghề nghiệp: Làm nông, trình độ văn hóa: Lớp 12/12; dân tộc: Cơ tu; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; con ông Phạm Văn Ch, sinh năm 1967 và bà Trần Thị B, sinh năm 1973; vợ, con: Chưa có; Tiền án, tiền sự: Không. Bị áp dụng biện pháp ngăn chặn “Cấm đi khỏi nơi cư trú”. Có mặt.

- Nguyên đơn dân sự: Cộng đồng dân cư thôn LH (nay là thôn RH), xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Người đại diện hợp pháp: Anh Phạm Văn T, sinh năm 1985, chức vụ: Trưởng Ban quản lý rừng Cộng đồng dân cư thôn LH (nay là thôn RH). Nơi cư trú: Thôn RH, xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế. Có mặt.

- Người làm chứng: Ông Phạm Văn Ch, sinh năm 1967. Nơi cư trú: Thôn CM, xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế. Vắng mặt có lý do.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng tháng 4 năm 2020, Phạm Văn M từ nhà lên chăm sóc rẫy cao su của gia đình, thì thấy bên cạnh rẫy cao su của gia đình có rừng tự nhiên do Cộng đồng dân cư thôn LH (nay thôn RH) xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế quản lý, bảo vệ nên Minh nảy sinh ý định chặt phá rừng để lấy đất sản xuất nông nghiệp; Sau đó, M dùng 01 cái rựa lên tại lô 10, khoảnh 02, tiểu khu 414 chặt hạ những cây gỗ nhỏ trong khoảng thời gian từ 10 đến 12 ngày. Sau đó, Phạm Văn M gặp và thuê 01 đối tượng (không rõ nhân thân, lai lịch) dùng 01 máy cưa xăng để cưa hạ những cây gỗ lớn, với giá thuê là 1.500.000 đồng; Sau khi chặt phá rừng M chưa đốt thực bì và cũng chưa trồng cây gì. Đến ngày 26 tháng 11 năm 2020, Hạt Kiểm lâm huyện NĐ phối hợp với Ban Quản lý rừng Cộng đồng dân cư thôn LH (nay thôn RH) và Ủy ban nhân dân xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế tiến hành kiểm tra thì phát hiện tại lô 10, khoảnh 02, tiểu khu 414 rừng bị chặt phá trái phép với diện tích là 4.337 m2 thuộc loại rừng phòng hộ.

* Về vật chứng: Hạt Kiểm lâm huyện NĐ tạm giữ gồm: 01 cái rựa có lưỡi bằng kim loại màu đen, chiều dài 34 cm, chiều rộng 04 cm; cán rựa làm bằng gỗ màu nâu đen, có chiều dài 35 cm, đường kính 03 cm; giữa phần cán và phần lưỡi rựa có 02 khâu hình tròn được làm bằng kim loại.

Đối với 01 máy cưa xăng và số tiền 1.500.000 đồng Phạm Văn M thuê cưa hạ gỗ, do không xác định được đối tượng nên cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Nam Đông không tạm giữ được.

Tại bản kết luận giám định ngày 26/5/2021 của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thừa Thiên Huế kết luận như sau:

- Tổng diện tích khu vực rừng bị chặt phá trái pháp luật là 4.337 m2, thuộc lô 10, khoảnh 02, tiểu khu 414, xã TL, huyện NĐ do Cộng đồng dân cư thôn LH (Nay thôn RH) quản lý, loại rừng phòng hộ, trạng thái rừng tự nhiên nghèo kiệt.

- Tổng trữ lượng gỗ rừng bị thiệt hại (gỗ cây đứng) là 18,150 m3.

- Tổng khối lượng gỗ tròn bị thiệt hại là 8,852 m3.

- Tất cả số gỗ bị thiệt hại trên thuộc nhóm gỗ thông thường.

Tại Công văn số 1155 ngày 11/6/2021 của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thừa Thiên Huế trả lời: “Hiện nay, việc xác định giá cây đứng và giá quyền sử dụng rừng trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế chưa được xác lập, do đó nội dung giám định giá trị thiệt hại môi trường chưa có cơ sở để giám định”.

Tại bản kết luận định giá tài sản số 10/KL-HĐĐGTS ngày 29/6/2021 của Hội đồng định giá tố tụng hình sự huyện Nam Đông, kết luận như sau:

- Tổng giá trị thiệt hại của lâm sản bị hủy hoại tại lô 10, khoảnh 02, tiểu khu 414 tại thời điểm tháng 5 năm 2020 là 9.737.000 đồng.

- Giá trị thiệt hại về môi trường (Theo Thông tư 32/2018/TT-BNNPTNT): Không có cơ sở để định giá.

* Về trách nhiệm dân sự: Người đại diện hợp pháp của Ban quản lý rừng Cộng đồng dân cư thôn LH (Nay là thôn RH), xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế anh Phạm Văn T yêu cầu bị cáo bồi thường số tiền 9.737.000 đồng. Bị cáo đã nộp đủ số tiền nêu trên.

Tại bản Cáo trạng số 11/CT-VKS-NĐ ngày 26/10/2021, Viện kiểm sát nhân dân huyện Nam Đông truy tố bị cáo Phạm Văn M về tội “Hủy hoại rừng” quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nam Đông giữ nguyên Cáo trạng đã truy tố, đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; đã bồi thường toàn bộ thiệt hại cho nguyên đơn dân sự; bị cáo có ông bà nội, ông bà ngoại được Nhà nước tặng thưởng Huân chương, Huy chương kháng chiến được quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017) để xử phạt bị cáo từ 18 đến 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 36 đến 48 tháng. Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng.

Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo đã bồi thường đầy đủ cho nguyên đơn dân sự, yêu cầu nguyên đơn dân sự liên hệ Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nam Đông để nhận.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị Hội đồng xét xử tuyên tịch thu tiêu hủy 01 cái rựa mà bị cáo sử dụng làm công cụ phạm tội.

Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí theo quy định của pháp luật

Ý kiến của bị cáo và lời nói sau cùng: Bị cáo thừa nhận hành vi của mình đúng như Cáo trạng đã truy tố. Bị cáo thừa nhận hành vi của mình là sai, vi phạm pháp luật, bị cáo mới phạm tội lần đầu mong Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Ý kiến của đại diện nguyên đơn dân sự: Bị cáo đã tự nguyện nộp tiền tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nam Đông để bồi thường đầy đủ cho nguyên đơn dân sự nên không yêu cầu gì thêm về trách nhiệm dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa hôm nay bị cáo, nguyên đơn dân sự không có khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng đều hợp pháp.

[2] Xét về hành vi phạm tội của bị cáo thấy rằng: Quá trình điều tra xác định được đầu tháng 5 năm 2020 Phạm Văn M là người đã dùng rựa và thuê người khác dùng máy cưa xăng để chặt hạ rừng, mục đích là để có đất sản xuất khi không được sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Theo biên bản kiểm tra hiện trường, biên bản xác minh hiện trường, biên bản thực nghiệm điều tra, kết luận giám định, kết luận định giá tài sản thì diện tích rừng bị hủy hoại là 4.337 m2 thuộc loại rừng phòng hộ, trạng thái rừng tự nhiên nghèo kiệt, giá trị lâm sản bị thiệt hại là 9.737.000 đồng tại lô 10, khoảnh 02, tiểu khu 414 do Cộng đồng dân cư thôn LH (nay là thôn RH) xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế quản lý, bảo vệ. Như vậy, với hành vi phạm tội nêu trên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Nam Đông đã truy tố bị cáo Phạm Văn M về tội “Hủy hoại rừng” theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017) là có căn cứ, đúng người, đúng tội.

[3] Hành vi phạm tội của bị cáo thuộc trường hợp nghiêm trọng, nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến các quy định của nhà nước về quản lý và bảo vệ rừng, xâm phạm nghiêm trọng đến sự ổn định bền vững môi trường sinh thái, bị cáo phạm tội với lỗi cố ý. Do vậy, cần có mức án tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo nhằm mục đích giáo dục đồng thời răn đe, phòng ngừa chung.

[4]. Xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo Phạm Văn M không phạm vào tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào theo quy định tại Điều 52 Bộ luật hình sự; bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ được quy định tại các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự đó là: đã bồi thường toàn bộ thiệt hại; thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; ông bà nội, ông bà ngoại của bị cáo được Nhà nước tặng thưởng Huân chương, Huy chương kháng chiến. Hơn nữa trong vụ án này, Hội đồng xét xử thấy rằng nguyên nhân dẫn đến việc bị cáo phạm tội có một phần thiếu sót của chính quyền địa phương xã TL, Cộng đồng dân cư thôn LH (nay là thôn RH), xã TL và Kiểm lâm viên được giao phụ trách địa bàn, vì bị cáo có hành vi hủy hoại rừng phòng hộ trong một thời gian dài (từ tháng 5/2020 đến tháng 11/2020) mới được phát hiện là thực hiện chưa đúng chức năng quản lý nhà nước về bảo vệ rừng, không kịp thời nắm bắt diễn biến tình hình để bảo vệ rừng có hiệu quả, thiếu sự giám sát trong trong quản lý và bảo vệ rừng phòng hộ.

[5] Về hình phạt: Hội đồng xét xử thấy rằng, tội phạm liên quan đến hủy hoại rừng, lâm sản trên địa bàn huyện có chiều hướng gia tăng, phức tạp gây mất an ninh trật tự tại địa phương nên cần phải áp dụng hình phạt tù đối với bị cáo mới có tác dụng răn đe, giáo dục. Tuy nhiên, bị cáo được hưởng nhiều tình tiết giảm nhẹ, có nơi cư trú rõ ràng. Vì vậy, không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà giao bị cáo cho chính quyền địa phương quản lý, giám sát, giáo dục theo quy định tại Điều 65 Bộ luật hình sự cũng đủ tác dụng răn đe, phòng ngừa chung.

[6] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định của điều luật, ngoài hình phạt chính thì bị cáo còn có thể phải chịu hình phạt bổ sung bằng tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. Xét thấy, bị cáo có nghề nghiệp làm nông, thu nhập không ổn định, sống phụ thuộc vào bố mẹ nên Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

[7] Về trách nhiệm dân sự: Đại diện nguyên đơn dân sự yêu cầu bị cáo phải bồi thường thiệt hại lâm sản với số tiền 9.737.000 đồng, yêu cầu này là có căn cứ pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận, buộc bị cáo Phạm Văn M phải bồi thường cho nguyên đơn dân sự thiệt hại về lâm sản với số tiền 9.737.000 đồng.

Bị cáo đã tự nguyện nộp lần thứ nhất với số tiền là 5.000.000 đồng theo biên bản giao nhận vật chứng ngày 02/11/2021 giữa Công an huyện Nam Đông và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế; lần thứ hai với số tiền là 14.500.000 đồng theo biên lai thu tiền số 0002553 ngày 03/12/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế để bồi thường thiệt hại.

[8] Về xử lý vật chứng: 01 cái rựa được bị cáo sử dụng làm công cụ phạm tội, không có giá trị sử dụng nên tịch thu tiêu hủy.

[9] Về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật, đối với án phí dân sự sơ thẩm thì bị cáo Phạm Văn M đã tự nguyện nộp tiền bồi thường thiệt hại trước khi mở phiên tòa nên bị cáo không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm đối với số tiền mà bị cáo Phạm Văn M đã tự nguyện bồi thường.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 243; các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm a khoản 1 Điều 47; Điều 48; Điều 65 Bộ luật hình sự; các điểm a, c khoản 2 Điều 106; khoản 2 Điều 136; Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự; các Điều 584, 585, 586 và khoản 1 Điều 589 Bộ luật dân sự; điểm a, g khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Tuyên bố: Bị cáo Phạm Văn M phạm tội “Hủy hoại rừng”. Xử phạt bị cáo Phạm Văn M 01 năm 06 (sáu) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 03 năm kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo Phạm Văn M cho Ủy ban nhân dân xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế có trách nhiệm phối hợp với gia đình để giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách. Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 Luật Thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Phạm Văn M phải bồi thường cho nguyên đơn dân sự là Cộng đồng dân cư thôn LH (nay là thôn RH), xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế số tiền 9.737.000 đồng.

Nguyên đơn dân sự là Cộng đồng dân cư thôn LH (nay là thôn RH), xã TL, huyện NĐ, tỉnh Thừa Thiên Huế liên hệ với Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế để nhận số tiền 9.737.000 đồng.

Số tiền còn lại 9.763.000 đồng được trả lại cho bị cáo Phạm Văn M, nhưng cần tiếp tục tạm giữ để đảm bảo cho việc thi hành án.

3. Về xử lý vật chứng:

Tịch thu tiêu hủy 01 cái rựa có lưỡi bằng kim loại màu đen, chiều dài 34 cm, chiều rộng 04 cm; cán rựa làm bằng gỗ màu nâu đen, chiều dài 35 cm, đường kính 03 cm; giữa phần cán và phần lưỡi rựa có 02 khâu hình tròn được làm bằng kim loại.

Vật chứng trên có đặc điểm như mô tả trong biên bản giao nhận vật chứng ngày 02/11/2021 giữa cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Nam Đông và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế.

4. Về án phí: Buộc bị cáo Phạm Văn M phải chịu 200.000 đồng tiền án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: Bị cáo, nguyên đơn dân sự có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

6. Về kiến nghị: Kiến nghị Uỷ ban nhân dân xã TL, Hạt Kiểm lâm huyện NĐ tăng cường thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bảo vệ rừng phòng hộ theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.