Bản án 13/2020/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Đây là vụ án “Ly hôn, tranh chấp về con chung khi ly hôn” không có yếu tố nước ngoài; bị đơn sinh sống tại thôn Đ, xã T, huyện A, Hải Phòng nên vụ án này thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện An Lão, thành phố Hải Phòng theo khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[2] Chị Lưu Thị Vân A và anh Hoàng Văn Đ kết hôn trên cơ sở tự nguyện tìm hiểu, có tổ chức cưới theo phong tục tập quán, có đăng ký kết hôn ngày 10 tháng 10 năm 1997 tại UBND xã T, huyện An Lão, Hải Phòng. Tuy thời điểm kết hôn chị V chưa đủ tròn 18 tuổi (chị V sinh ngày 20 tháng 6 năm 1980) nhưng theo Nghị Quyết 35/2000/QH10 ngày 09 tháng 6 năm 2000 của Quốc Hội về thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 thì quan hệ hôn nhân giữa chị Lưu Thị Vân A và anh Hoàng Văn Đ được xem xét áp dụng quy định của pháp luật về hôn nhân hợp pháp để giải quyết. Điểm b Khoản 3 Nghị Quyết 35 quy định như sau: "Nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001, mà có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này thì có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong thời hạn hai năm, kể từ ngày Luật này có hiệu lực cho đến ngày 01 tháng 01 năm 2003........Từ sau ngày 01 tháng 01 năm 2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận họ là vợ chồng;". Tại khoản 1 Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định về điều kiện kết hôn như sau: "Nam từ hai mươi tuổi trở lên, nữ từ mười tám tuổi trở lên;". Như vậy, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 không yêu cầu bắt buộc tuổi kết hôn của nữ là phải từ đủ tròn 18 tuổi. Thời điểm kết hôn, chị Lưu Thị Vân A được 17 tuổi 03 tháng 10 ngày ( đã bước sang tuổi 18) là đủ điều kiện về tuổi kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và anh chị đã có đăng ký kết hôn tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, do vậy quan hệ hôn nhân của chị Lưu Thị Vân A và anh Hoàng Văn Đ là quan hệ hôn nhân hợp pháp.

[3] Tòa án nhân dân huyện An Lão đã tiến hành thu thập tài liệu, chứng cứ, xác minh tình trạng cư trú và hôn nhân giữa chị V và anh Đ. Qua đó nhận thấy: Nguyên nhân mâu thuẫn vợ chồng là do anh chị chênh lệch lớn về tuổi tác, dẫn đến quan điểm và lối sống của anh chị không hòa hợp. Anh Đ tính cách gia trưởng, không quan tâm đến vợ con, gia đình. Bản thân cuộc sống tâm sinh lý của anh chị không hòa hợp. Cả hai anh chị đều thừa nhận đã sống ly thân với nhau, không ai còn quan tâm đến ai nữa. Anh Đ mặc dù không đồng ý ly hôn với chị V, trình bày vẫn còn tình cảm vợ chồng và đề nghị Tòa án hòa giải để vợ chồng đoàn tụ nhưng thực tế tính cách và cách thức cư xử của anh Đ (trong các lần anh Đ đề nghị Tòa án tạo điều kiện về thời gian để hòa giải với chị V) đã không cải thiện được tình trạng mâu thuẫn vợ chồng, thậm chí làm mâu thuẫn trở nên gay gắt, trầm trọng hơn. Gia đình hai bên, địa phương và cả các con của anh chị đều xác nhận tình trạng mâu thuẫn giữa hai anh chị là có thật, nguyên nhân của những sự mâu thuẫn xuất phát và chủ yếu từ phía anh Đ. Tòa án nhận định mâu thuẫn giữa anh Hoàng Văn Đ và chị Lưu Thị Vân A đã rất trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được, anh chị không còn tình cảm và trách nhiệm với nhau nữa nên chấp nhận cho chị Lưu Thị Vân A được ly hôn với anh Hoàng Văn T là phù hợp với thực tế cuộc sống của anh chị và phù hợp với quy định tại Điều 56 của Luật Hôn nhân và gia đình.

[4] Về con chung: Chị Lưu Thị Vân A và anh Hoàng Văn Đ có 03 con chung là Hoàng Thị Anh L sinh ngày 26 tháng 7 năm 1998 (đã trưởng thành) Hoàng Thị H sinh ngày 17 tháng 10 năm 2004 và Hoàng Văn H1 sinh ngày 27 tháng 4 năm 2009. Khi ly hôn cả hai anh chị đều muốn nuôi cả hai con đến khi trưởng thành và không yêu cầu Tòa án giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Hội đồng xét xử thấy cả hai anh chị đều có công việc và có thu nhập tương đương nhau là khoảng 07 triệu/tháng. Công việc cụ thể của chị V là bán hàng nước giải khát còn của anh Đ là xây dựng theo công trình. Thời gian lao động của cả hai anh chị đều có thể đáp ứng được việc chăm sóc đưa đón con. Tuy nhiên, hiện tại anh Đ có nhà riêng (là nhà của anh chị sinh sống trước khi chị V về nhà bố mẹ đẻ), chị V vẫn đang phải ở nhờ ông bà ngoại và tại nhà ông bà ngoại còn vợ chồng người em trai cùng sinh sống. Hơn nữa, chi phí chăm sóc, nuôi dưỡng cho cháu H và cháu H1 theo mức sống tại địa phương là khoảng 3-4 triệu/tháng/cháu. Cháu H1 lại đang học tại trưởng tiểu học T, gần anh Đ hơn so với nhà ông bà ngoại. Ngày 06 tháng 6 năm 2020 anh Đ và chị V đã có văn bản thống nhất giao con chung Hoàng Thị H sinh ngày 17 tháng 10 năm 2004 cho chị V nuôi dưỡng, giao con chung Hoàng Văn H1 sinh ngày 27 tháng 4 năm 2009 cho anh Đ nuôi dưỡng đến khi trưởng thành. Xét điều kiện hoàn cảnh của anh Đ và chị V nếu nuôi cả hai con sẽ không bảo đảm được cuộc sống của chính anh chị và các con. Anh chị lại có sự thỏa thuận với nhau tại văn bản đề nghị ngày 06 tháng 6 năm 2020 (tại phiên tòa chị V thay đổi thỏa thuận vì lý do không muốn tự mình từ bỏ con chứ không phải do tranh chấp việc nuôi con với anh Đ) nên Hội đồng xét xử xét thấy thỏa thuận về việc nuôi con giữa chị V và anh Đ tại văn bản đề nghị ngày 06 tháng 6 năm 2020 là phù hợp với thực tế cuộc sống, đảm bảo quyền lợi của cả hai anh chị và của hai cháu Hoàng Thị H, Hoàng Văn H1.

[5] Về tài sản chung: Chị Lưu Thị Vân A và anh Hoàng Văn Đ không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[6] Về án phí: Chị Lưu Thị Vân A phải nộp án phí ly hôn sơ thẩm theo quy định của pháp luật.