Bản án 124/2022/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Tháng 3/2022, bị cáo Trần Hữu Đ lên mạng xã hội thì thấy hình ảnh chim công xám (hay còn gọi là Gà tiền mặt vàng) có màu lông đẹp nên bị cáo Đ đã vào một hội nhóm (Bị cáo không nhớ tên) để hỏi thì được một người có tên trên Facebook là “Rừng chuyên” (bị cáo không quen biết) trao đổi. Bị cáo dự định mua 01 gà trống, 01 gà mái về để nuôi nhân giống nhưng người đó nói có 02 con trống và 04 con mái, nếu mua hết thì bán với giá là 10 triệu đồng, không bán lẻ. Cùng thời gian đó, bị cáo tham gia hội nhóm “Gà lôi trắng” thì thấy có bài đăng muốn mua gà tiền mặt vàng nên vào bình luận và người muốn mua gà tiền mặt vàng (không xác định được) đã trao đổi qua điện thoại với nội dung bị cáo muốn người đó lấy 01 con trống và 02 con mái nhưng sau đó không thấy liên lạc lại nên bị cáo không lưu số. Vài ngày sau, một người không quen biết sử dụng Facebook có tên “QH” (không xác định nhân thân) sử dụng số điện thoại 0826797XXX nhắn tin cho bị cáo hỏi mua gà tiền mặt vàng. Hai bên thỏa thuận giá 01 con trống, 02 con mái là 7.350.000 đồng (trong đó có 350.000 đồng tiền phí vận chuyển). Người mua đã chuyển 5.000.000 đồng đặt cọc vào tài khoản của bị cáo tại Ngân hàng SHB. Bị cáo đã hỏi mua của người có tên “Rừng chuyên” 02 con trống và 04 con mái với giá 10.000.000 đồng, trả tiền qua nhà xe. Ngày 20/4/2022, một người lái xe ôm (không xác định được nhân thân) chuyển đến cho bị cáo 06 con gà tiền mặt vàng và bị cáo trả cho người đó 10.000.000 đồng. Sau khi nhận 06 con gà, bị cáo vào mạng tìm hướng dẫn chăm sóc công xám (gà tiền mặt vàng) thì bị cáo mới biết đây là động vật quý hiếm, có trong sách đỏ.

Chiều ngày 25/4/2022, bị cáo đóng thùng 03 con gà và nhờ ông Nguyễn Văn B, là hàng xóm vận chuyển cho người mua ở đường Hoàng Hoa Thám (không có địa chỉ cụ thể, chỉ có số điện thoại). Bị cáo không nói cho ông B biết trong thùng carton có gà tiền mặt vàng mà chỉ nói là chở hộ mấy con gà cảnh. Khoảng 17h ngày 25/4/2022, ông B điều khiển xe máy mang biển kiểm soát: 29L1 – 206.32, chở 03 con gà tiền mặt vàng đi đến đường Tây Tựu thì bị Tổ công tác Đội Cảnh sát kinh tế, Công an quận Bắc Từ Liêm phát hiện, thu giữ cùng vật chứng.

Vật chứng vụ án:

- Thu giữ của ông B: 03 cá thể động vật còn sống nghi là gà tiền mặt vàng; 01 thùng các tông kích thước 25x30x40cm; 01 xe mô tô, BKS: 21L1-20632, nhãn hiệu Honda, màu nâu; 01 điện thoại di động kiểu dáng Iphone, màu hồng;

- Thu giữ của bị cáo Đ: 01 điện thoại di động kiểu dáng Samsung FE21 màu đen và 03 cá thể động vật còn sống nghi là gà tiền mặt vàng (Khi khám xét khẩn cấp nơi ở của bị cáo tại phường T, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội).

Tại Kết luận giám định động vật số 533 ngày 27/4/2022, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm khoa học và C nghệ Việt Nam kết luận:

- Tên loài: 06 (sáu) cá thể động vật là loài Gà tiền mặt vàng có tên khoa học là Polyplectron bicalcaratum.

- Tình trạng bảo tồn: Gà tiền mặt vàng là loài chim hiện nằm trong phụ lục I của Nghị định 64/2019/NĐ-CP về sửa đổi Nghị định số 160/2013/NĐ-CP của Chính Phủ về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ và phụ lục IB, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính Phủ: sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính Phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán Quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Bị cáo Đ khai biết rõ Gà tiền mặt vàng là động vật quý hiếm được ưu tiên bảo vệ vì bị cáo học cách nuôi trên mạng xã hội. Mục đích của bị cáo mua gà tiền mặt vàng về nuôi vì thấy đẹp nhưng người bán bắt buộc bị cáo phải mua 06 con mà bị cáo chỉ nuôi 03 con nên mới bán lại 03 con cho người khác. Việc bị cáo nuôi gà tiền mặt vàng ở nhà, gia đình và vợ con bị cáo không biết đó là gà tiền mặt vàng.

Ông Nguyễn Văn B làm nghề xe ôm, bị cáo Đ nhờ ông B chở hộ gà nhưng không biết là gà tiền mặt vàng là động vật quý hiếm nên không xử lý.

Số điện thoại 0826797451 của người mua gà có chủ thuê bao là ông Trần Huy C, sinh năm 1993; HKTT: Phường X, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc; số giấy chứng minh nhân dân: 135477690 cấp ngày 09/6/2019. Công an phường X, thị xã Phúc Yên không xác định được trên địa bàn người có nhân thân như trên. Giấy CMTND số 135477690 cấp ngày 09/6/2019 được cấp cho ông Đặng MT, sinh năm 1974; ĐKHKTT: phường P, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc nhưng Công an phường P, Phúc Yên, Vĩnh Phúc cung cấp ông T đã chết năm 2012.

Số tài khoản 19036748192013 đã gửi tiền cho bị cáo để đặt mua 03 cá thể Gà tiền mặt vàng mở tại Ngân hàng A. Số tài khoản người gửi là Nguyễn Tiến C, sinh năm 1987; ĐKHKTT: phường XT, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Anh C trình bày: Anh mở cửa hàng kinh doanh sim thẻ và làm dịch vụ chuyển tiền 24/7, anh không biết gì về Gà tiền mặt vàng, không mua Gà tiền mặt vàng, không biết ai là người gửi tiền mua Gà tiền mặt vàng, không quen biết ai sử dụng số điện thoại 0826797451 nên không có căn cứ để xử lý.

06 (Sáu) cá thể gà tiền mặt vàng thu giữ của bị cáo và ông B, quá trình vận chuyển về Cơ quan điều tra và bàn giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã đã có 02 cá thể gà yếu nên đã bị chết, 04 cá thể gà còn lại Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã đã tiếp nhận để tổ chức cứu hộ theo quy định.

Chiếc xe mô tô và chiếc điện thoại đã thu giữ của ông B không liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo nên cơ quan điều tra đã trao trả xe và điện thoại cho ông B.

Tại Cáo trạng số 136/CT-VKS ngày 04/7/2022, Viện kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm đã truy tố bị cáo Trần Hữu Đ về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm" theo điểm a khoản 1 Điều 244 của Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa: Đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Trần Hữu Đ mức án từ 18 - 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách 36 – 48 tháng kể từ ngày tuyên án; Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo; Tịch thu sung quỹ chiếc điện thoại di động kiểu dáng Samsung FE21 thu giữ của bị cáo; Tịch thu tiêu hủy một thùng các tông thu giữ của ông B; Buộc bị cáo nộp lại số tiền 5.000.000 đồng thu lời bất chính từ việc bán gà tiền mặt vàng bất hợp pháp; Giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã chăm sóc nuôi dưỡng, xử lý theo quy định của pháp luật đối với 04 cá thể gà tiền mặt vàng.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Bị cáo phạm tội với lỗi cố ý, bị cáo biết rõ Gà tiền mặt vàng là loài động vật quý hiếm, đang bị đe dọa tuyệt chủng nhưng vẫn mua bán, nuôi nhốt.

3.1. Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, bị cáo có thái độ khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải với hành vi phạm tội của mình nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ là “Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải”. Đây là những tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự. Bị cáo có nhân thân tốt, chưa từng có hành vi vi phạm pháp luật, có ông nội được tặng thưởng Huy chương kháng chiến hạng Nhất vì có thành tích trong cuộc kháng chiến lâu dài của dân tộc (Quyết định số 325 ngày 05/12/1977 của Hội đồng Chính phủ), bị cáo là lao động chính duy nhất trong gia đình – bố đẻ bị cáo đã chết, mẹ đẻ bị cáo đã già yếu, vợ bị cáo không có việc làm ổn định (Làm tạp vụ), các con của bị cáo còn nhỏ. Đây là những tình tiết giảm nhẹ đối với bị cáo được quy định tại khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

3.2. Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào theo quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật hình sự.

3.3. Nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt, chưa từng có hành vi vi phạm pháp luật.

4.1. Hình phạt chính: Xét hành vi phạm tội, tính chất tội phạm, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân của bị cáo thấy cần áp dụng hình phạt tù nhưng cho bị cáo hưởng án treo, giao bị cáo cho chính quyền địa phương nơi bị cáo cư trú để giám sát, giáo dục cũng đủ tác dụng giáo dục bị cáo.

4.2. Hình phạt bổ sung: Bị cáo có việc làm nhưng thu nhập không ổn định, là lao động chính duy nhất trong gia đình, phải nuôi dưỡng mẹ già, con nhỏ nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

5.1. Vật chứng vụ án:

- Bốn cá thể Gà tiền mặt vàng có tên khoa học là Polyplectron bicalcaratum, là động vật thuộc nhóm nguy cấp, quý, hiếm, hiện đang được Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Hà Nội thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng theo đề nghị của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận Bắc Từ Liêm. Xét thấy Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội có chức năng, nhiệm vụ tổ chức thu nhận động vật hoang dã do buôn bán, vận chuyển… bất hợp pháp bị xử lý tịch thu, tổ chức bảo tồn, nuôi dưỡng, chăm sóc động vật hoang dã, xử lý theo quy định của pháp luật, kết hợp với các cơ quan liên quan để thả động vật hoang dã trở lại môi trường tự nhiên sau cứu hộ… nên cần giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội tiếp tục thực hiện việc cứu hộ, bảo tồn, chăm sóc, nuôi dưỡng, thả động vật hoang dã trở lại môi trường tự nhiên sau cứu hộ.

- Chiếc điện thoại di động kiểu dáng Samsung FE21 thu giữ của bị cáo, được bị cáo dùng để liên lạc mua, bán các cá thể gà tiền mặt vàng, liên quan đến tội phạm và có giá trị sử dụng cần tịch thu sung quỹ.

- Số tiền 5.000.000 đồng người mua gà tiền mặt vàng đã chuyển vào tài khoản của bị cáo, là tiền bị cáo thu lời bất chính từ việc bán gà tiền mặt vàng bất hợp pháp cần buộc bị cáo nộp sung quỹ Nhà nước.

- Về án phí: Bị cáo bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự và mức án phí phải nộp theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo Trần Hữu Đ phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2. Về điều luật áp dụng

Điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65; Điều 47 của Bộ luật hình sự; Điều 106; Điều 331; Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

3. Về hình phạt chính

Xử phạt bị cáo Trần Hữu Đ 15 (Mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách 30 tháng kể từ ngày tuyên án.

Giao bị cáo cho Ủy ban nhân dân phường T, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội giám sát giáo dục trong thời gian thử thách. Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự hai lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú trong thời hạn thử thách thì thực hiện theo quy định tại Điều 69 của Luật Thi hành án hình sự.

4. Về các biện pháp tư pháp khác

4.1. Buộc bị cáo nộp 5.000.000 đồng thu lời bất chính sung quỹ Nhà nước.

4.2. Về vật chứng vụ án:

- Giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội thực hiện việc cứu hộ, bảo tồn, chăm sóc, nuôi dưỡng 04 (bốn) cá thể Gà tiền mặt vàng có tên khoa học là Polyplectron Bicalcaratum và thả các cá thể trên trở lại môi trường tự nhiên sau cứu hộ theo chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm.

- Tịch thu sung quỹ Nhà nước 01 điện thoại di động kiểu dáng Samsung FE21; Tịch thu tiêu hủy 01 thùng cát tông kích thước 25x30x40cm (Chi tiết vật chứng theo biên bản giao nhận vật chứng số 184/22 ngày 08/07/2022 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra và Chi cục Thi hành án dân sự quận Bắc Từ Liêm).

5. Về án phí: Bị cáo phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

6. Về quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.