- Tranh chấp gì? án hình sự — "VPQD về bảo vệ động vật quý hiêm - phạm tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm (điều 244 Luật sửa đổi, bổ sung…"
- Tòa quyết gì? Tuyên bố: Bị cáo Đặng Mạnh B phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm”;
- Căn cứ chính? Điều 51 Bộ luật Hình sự; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng Điều 65 của…; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH NAM ĐỊNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số:122/2022/HS-ST Ngày: 27-12-2022 |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH NAM ĐỊNH
- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Lê Hoài Nam
Hội thẩm nhân dân:
Ông Dương Mạnh Tuân
Ông Trịnh Bá Sơn
- Thư ký phiên toà: Bà Đặng Thị Thu Hường - Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Nam Định.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định tham gia phiên tòa: Ông Đặng Tiến - Kiểm sát viên
Ngày 27 tháng 12 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 114/2022/TLST-HS ngày 25 tháng 11 năm 2022 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 112/2022/QĐXXST- HS ngày 14 tháng 12 năm 2022 đối với bị cáo:
Họ tên: Đặng Mạnh B, sinh năm 1989; Giới tính: Nam; Tên gọi khác: Không; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; Tôn giáo: Không; Trình độ học vấn: 12/12; Nghề nghiệp: Tự do; ĐKHKTT và chỗ ở: thôn H, xã Y, huyện Y, tỉnh Nam Định; Con ông: Đặng Mạnh H, sinh năm 1962 và bà: Hà Thị T, sinh năm 1966; Gia đình có 02 anh em. Bị cáo là con thứ nhất; có vợ là Trịnh Thị H – sinh năm 1990. Bị cáo có 02 con sinh năm 2012 và 2014; Tiền án, tiền sự: Không; Bị cáo bị bắt, tạm giam từ ngày 31/10/2022 đến ngày 08/11/2022 được thay thế bằng biện pháp ngăn chặn “Bảo lĩnh”. (Có mặt).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Khoảng đầu năm 2021, Đặng Mạnh B mở nhà hàng kinh doanh ăn uống, đặt tên là "Ba miền ẩm thực Việt" tại thôn H, xã Y, huyện Y, tỉnh Nam Định. Đến khoảng đầu tháng 9/2022, có 01 người khách (không rõ lai lịch, địa chỉ) sử dụng số điện thoại "0384.793.228" gọi điện đặt mua 01 con tê tê java nên B đã lưu số điện thoại trên với tên trong danh bạ là "DatTê Tê". Do người khách này đã một vài lần đến cửa hàng "Ba miền ẩm thực Việt" ăn uống và hay gọi điện đặt đồ ăn trước nên B đồng ý. Đồng thời, do không biết tê tê java là động vật gì nên B đã lên mạng Internet tìm hiểu và biết được đây là loài động vật hoang dã, quý, hiếm bị cấm mua bán, nuôi nhốt. Tuy nhiên, vì hám lợi B vẫn tìm kiếm trên mạng xã hội Facebook thì thấy tài khoản Facebook "Hoa Hướng Dương" đăng bán các loại động vật rừng. B sử dụng tài khoản Facebook "Mạnh B" của mình nhắn tin qua ứng dụng Messenger cho tài khoản Facebook "Hoa Hướng Dương" để hỏi mua tê tê java. Người này trả lời đang có 1 cá thể động vật tê tê java nặng khoảng gần 5kg và bán với giá 3.600.000 đồng/1kg, nếu B mua thì sẽ có người vận chuyển đến tận nơi, kiểm tra đúng là tê tê java thì thanh toán tiền cho người vận chuyển. B liên lạc lại với người khách đặt mua tê tê cung cấp thông tin cá thể tê tê java trên rồi báo giá 4.100.000 đồng/1kg thì người này đồng ý mua. Sau đó, B đã nhắn tin qua Messenger cho tài khoản Facebook "Hoa Hướng Dương" đặt mua 01 cá thể tê tê java nặng 4,8kg với giá là 17.280.000 đồng và chi phí vận chuyển là 500.000 đồng đồng thời cung cấp địa chỉ nhà hàng "Ba miền ẩm thực Việt" để vận chuyển đến.
Khoảng 17h ngày 23/9/2022, có 01 người đàn ông (không rõ lai lịch, địa chỉ) điều khiển xe taxi (B không nhớ rõ hãng taxi, biển kiểm soát của xe) đến nhà hàng "Ba miền ẩm thực Việt" giao cho B 01 cá thể động vật tê tê ja va được bỏ trong túi lưới màu trắng, cho vào thùng xốp, bên ngoài được quấn kín bằng băng dính trắng có đục lỗ thông hơi phía trên nắp thùng. B kiểm tra thấy đúng là tê tê java và nặng 4,8kg nên đã thanh toán tiền mua cho người lái xe taxi là 17.280.000 đồng và tiền công vận chuyển là 500.000 đồng. Sau đó, B nhốt cá thể tê tê java trên vào 01 lồng kim loại, sơn màu xanh để ở vườn của nhà hàng "Ba miền ẩm thực Việt" mà không nói cho ai biết đồng thời gọi điện thông báo cho người khách đặt mua thì người này hẹn sẽ đến lấy sau.
Thực hiện Quyết định số 47/QĐ-KTĐĐ, ngày 24/9/2022 về việc “Kiểm tra địa điểm có liên quan đến tội phạm, vi phạm hành chính về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm” của Trưởng phòng Cảnh sát môi trường - Công an tỉnh Nam Định đối với Nhà hàng "Ba miền ẩm thực Việt", khoảng 10 giờ 15 phút ngày 24/9/2022, tổ công tác thuộc Phòng Cảnh sát môi trường - Công an tỉnh Nam Định phối hợp với Công an xã Yên Phong, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định đã tiến hành kiểm tra thì phát hiện tại khu vực vườn của nhà hàng đang nuôi nhốt 01 cá thể động vật hoang dã nghi vấn là tê tê java, có khối lượng 4,8kg. Chủ nhà hàng là Đặng Mạnh B không cung cấp được các giấy tờ liên quan đến nguồn gốc, xuất xứ của cá thể động vật trên do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp nên Phòng Cảnh sát môi trường đã thực hiện lập biên bản vụ việc, niêm phong và tạm giữ cá thể động vật trên theo quy định của pháp luật để phục vụ công tác giám định, điều tra, xử lý. Ngoài ra còn tạm giữ của B 01 chiếc lồng bằng kim loại hình chữ nhật, sơn màu xanh đã sử dụng để nuôi nhốt cá thể động vật trên.
Tại bản Kết luận giám định số 1414/STTNSV ngày 26/9/2022 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật thuộc Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam đã kết luận:
“1. Cá thể động vật là loài Tê tê java có tên khoa học là Manis javanica.
2. Loài Tê tê java có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ.
3. Loài Tê tê java có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2019/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.
4. Loài Tê tê java có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán Quốc tế cac loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 296/TB-CTVN-HTQT ngày 27/11/2019 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam”.
Ngày 27/9/2022, Phòng Cảnh sát môi trường - Công an tỉnh Nam Định đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự và chuyển hồ sơ vụ án cùng vật chứng vụ án cho Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) - Công an tỉnh Nam Định thụ lý, giải quyết theo thẩm quyền.
Tại Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Nam Định, Đặng Mạnh B đã khai nhận toàn bộ hành vi nuôi nhốt 01 cá thể động vật tê tê java tại khu vực vườn của nhà hàng "Ba miền ẩm thực Việt" để bán kiếm lời của mình như trên.
Cáo trạng số 110/CT-VKS-P3 ngày 24/11/2022 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định truy tố Đặng Mạnh B về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm” quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015 (BLHS).
Tại phiên toà, bị cáo Đặng Mạnh B đã thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình, xin Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được cải tạo tại địa phương để có điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc con.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định trình bầy quan điểm luận tội: Giữ nguyên nội dung cáo trạng và quyết định đã truy tố, sau khi đánh giá tính chất mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, nhân thân bị cáo, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 BLHS, xử phạt bị cáo từ 15 tháng đến 18 tháng tù cho hưởng án treo. Miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Nam Định, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS). Quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, xác định các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện trong vụ án đều hợp pháp.
Lời khai nhận của bị cáo tại phiên toà phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã có đủ căn cứ kết luận: Khoảng 10 giờ 15 phút ngày 24/9/2022 tại khu vực vườn của nhà hàng "Ba miền ẩm thực Việt" ở thôn H, xã Y, huyện Y, tỉnh Nam Định, Đặng Mạnh B đã có hành vi nuôi nhốt 01 cá thể động vật tê tê java có tên khoa học là Manis javanica thuộc Danh mục loài nguy cấp quý hiếm được ưu tiên bảo vệ theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ nhằm mục đích bán kiếm lời. Hành vi của Đặng Mạnh B đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, tội danh và hình phạt được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 BLHS. Nên, quan điểm truy tố và luận tội của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định là có căn cứ.
Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo Đặng Mạnh B không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào. Về tình tiết giảm nhẹ; tại quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn về hành vi của mình nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 BLHS. Gia đình bị cáo là gia đình có với cách mạng, có bố và ông bà đều tham gia kháng chiến được tặng thưởng bằng khen, giấy khen và huân chương kháng chiến nên HĐXX áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 BLHS.
Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội, nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo thấy rằng: Bị cáo Đặng Mạnh B là người đủ năng lực trách nhiệm hình sự, ý thức được hành vi nuôi, nhốt động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm là vi phạm pháp luật, nhưng vì mục đích kinh tế đã bất chấp sự nghiêm cấm của pháp luật vẫn cố ý nuôi nhốt 01 cá thể động vật tê tê java. Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm vào các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học của các loại động vật hoang dã, quý hiếm trong môi trường sinh thái. Xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo thấy rằng bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 51 BLHS; bản thân bị cáo có nhân thân tốt, đây là lần đầu phạm tội; đồng thời hành vi nuôi nhốt 01 cá thể là ít nghiêm trọng; bị cáo có nơi cư trú rõ tràng nên HĐXX áp dụng Điều 65 BLHS; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15-5-2018 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, cho bị cáo được cải tạo dưới sự giám sát, giáo dục của chính quyền địa phương là cũng đủ sức răn đe giáo dục đối với bị cáo, tạo điều kiện cho bị cáo vừa cải tạo vừa ổn định cuộc sống gia đình, như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định, thể hiện bản chất nhân đạo, khoan hồng của pháp luật.
Hình phạt bổ sung: Xét bị cáo chưa được hưởng lợi gì nên miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo
Về xử lý vật chứng: 01 cá thể động vật tê tê java có tên khoa học là Manis javanica; Cơ quan Công an điều tra đã bàn giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội để cứu hộ, bảo quản theo quy định nên không xem xét.
Đối với 01 chiếc lồng bằng kim loại dùng để nhốt 01 cá thể tê tê cần tịch thu tiêu hủy.
Đối với người khách sử dụng số điện thoại "0384.793.228" liên hệ với B để mua tê tê java cùng người đàn ông sử dụng tài khoản Facebook "Hoa Hướng Dương" là người đã bán tê tê java cho B và người đàn ông điều khiển xe taxi vận chuyển tê tê java giao cho B, tài liệu điều tra chưa đủ căn cứ kết luận nên Cơ quan điều tra đều tách ra để tiếp tục điều tra, xác minh, xử lý sau
Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 136 BLTTHS và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
1. Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244 BLHS
Tuyên bố: Bị cáo Đặng Mạnh B phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm”;
2. Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 của BLHS.
Xử phạt bị cáo Đặng Mạnh B 01 (một) năm 09 (chín) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 03 (năm) 06 (sáu) tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm. Giao bị cáo Đặng Mạnh B cho Uỷ ban nhân dân xã Yên Phong, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định quản lý, giáo dục trong thời gian thử thách. Bị cáo bị tạm giam từ ngày 31/10/2022 đến ngày 08/11/2022.
Trong trường hợp bị cáo Đặng Mạnh B thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên, thì Toà án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
3. Về vật chứng: Căn cứ Điều 106 BLTTHS. Tịch thu tiêu hủy 01 chiếc lồng bằng kim loại
(Vật chứng đang được quản lý tại kho vật chứng có đặc điểm như biên bản giao nhận vật chứng số 35/23 ngày 08-12-2022 giữa Công an tỉnh Nam Định và Cục Thi hành án tỉnh Nam Định)
4. Án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 của BLTTHS, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Buộc bị cáo Đặng Mạnh B phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.
Bị cáo Đặng Mạnh B quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.
Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì bị cáo có quyền tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
| Nơi nhận: - Bị cáo; - TAND+VKSND Cấp cao tại Hà Nội; - Công an tỉnh Nam Định; - VKSND tỉnh Nam Định; - UBND xã Yên Phong; - Cục THADS tỉnh Nam Định; - Lưu hồ sơ vụ án + VT. | TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Lê Hoài Nam |