Bản án 12/2023/HS-ST — Hình sự

[1] Về tố tụng, tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh T đã được Tòa án triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt. Xét thấy, trong quá trình điều tra, ông Huỳnh T đã có lời khai, nên việc vắng mặt không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án. Căn cứ vào Điều 292 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh T.

[2] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát Nhân dân, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa bị cáo, đại diện hợp pháp bị cáo, bị hại, đại diện hợp pháp bị hại và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của các Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng cũng như các chứng cứ được thu thập trong quá trình điều tra, truy tố. Như vậy, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện bảo đảm tuân thủ đúng theo quy định pháp luật về tố tụng.

[3] Về nội dung vụ án, trong quá trình tranh tụng tại phiên tòa, bị cáo P đã khai nhận toàn bộ hành vi vi phạm của bị cáo. Lời khai nhận của bị cáo phù hợp với lời khai của bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng tại phiên tòa; phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác đã thu thập được trong hồ sơ vụ án và Cáo trạng của Viện kiểm sát đã truy tố bị cáo, nên có cơ sở xác định: Vào ngày 28-8-2022, bị cáo P lợi dụng việc bị hại L tin tưởng cho mượn xe sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày, đã tự ý mang xe môtô biển số kiểm soát 83P4-044.97 có tổng giá trị 22.200.000 đồng (Hai mươi hai triệu, hai trăm ngàn đồng) của bị hại L cầm cho ông Huỳnh T để lấy tiền tiêu xài cá nhân dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản khi bị hại L yêu cầu nên hành vi của bị cáo P đã đủ yếu tố cấu thành “Tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo điểm b khoản 1 Điều 175 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017. Từ đó, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Mỹ Tú truy tố bị cáo về tội danh và khung hình phạt là có căn cứ, đúng người, đúng tội nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội: Xét thấy, hành vi của bị cáo P đã trực tiếp xâm phạm đến quyền tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ; bị cáo P là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Nhưng vì muốn có được tiền tiêu xài cá nhân mà không phải bỏ ra công sức lao động nên bị cáo đã cố tình lợi dụng lòng tin của bị hại giao cho xe sử dụng đi lại hàng ngày mà thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của bị hại. Do đó, cần phải xem xét áp dụng mức hình phạt tương ứng với hành vi phạm tội của bị cáo để nhằm giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho xã hội, đồng thời có tác dụng phòng ngừa tội phạm chung cho toàn xã hội.

[5] Về tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo P không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017. Trước khi phạm tội bị cáo có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự; bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; sau khi phạm tội và trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng tại phiên tòa bị cáo luôn thành khẩn khai báo; tài sản mà bị cáo chiếm đoạt đã được thu hồi hoàn trả cho bị hại nên thiệt hại về vật chất không lớn; bị cáo là người dân tộc thiểu số sống ở vùng kinh đế đặc biệt khó khăn nên nhận thức pháp luật còn hạn chế; gia đình bị cáo có bà ngoại được tặng Giấy khen hưởng ứng P trào thi đua 05 Điều tốt của Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng Miền Nam Việt Nam và tại phiên tòa được bị hại xin giảm nhẹ và cho bị cáo hưởng án treo. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm h, i, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 cần xem xét áp dụng cho bị cáo khi quyết định hình phạt.

[6] Về hình phạt: Xét hành vi phạm tội của bị cáo P với lỗi cố ý trực tiếp là thể hiện sự xem thường pháp luật, gây tâm lý hoang mang cho người dân và làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự ở địa phương trong việc phòng ngừa và ngăn chặn tội phạm nói chung trong xã hội. Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt cần xem xét bị cáo P không có tình tiết tăng nặng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như đã nhận định tại Đoạn [5] nêu trên để áp dụng hình phạt tương xứng với hành vi của bị cáo. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên và người bào chữa cho bị cáo đề nghị tuyên xử bị cáo mức hình phạt từ 06 (Sáu) tháng đến 12 (Mười hai) tháng tù là phù hợp nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Ngoài ra, đối với bị cáo trước khi phạm tội có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng; tại phiên tòa đã thật sự ăn năn, hối cãi về hành vi phạm tội và được bị hại xin cho hưởng án treo nên đối với bị cáo có khả năng tự cải tạo và việc hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội, từ đó, bị cáo có đủ điều kiện hưởng án treo theo quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 nên không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên về việc cho bị cáo P hưởng án treo và giao bị cáo cho chính quyền địa phương nơi bị cáo cư trú giám sát, giáo dục bị cáo để tạo điều kiện cho bị cáo học tập, cải tạo để trở thành người có ích cho xã hội.

[7] Về trách nhiệm dân sự: Trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng tại phiên tòa bị hại và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đã nhận lại đủ tài sản và không yêu cầu xem xét nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

[8] Về xử lý vật chứng: Trong quá trình điều tra, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Mỹ Tú đã xử lý trả lại cho chủ sở hữu chiếc xe biển số kiểm soát 83P4-044.97 và không còn thu giữ vật chứng nào khác nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

[9] Về án phí, căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì bị cáo P thuộc trường hợp được miễn nộp án phí và tại tòa bị cáo có đơn xin miễn án phí nên Hội đồng xét xử quyết định miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo P.

[10] Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mỹ Tú và Người bào chữa cho bị cáo đề nghị về tội danh, hình phạt, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; trách nhiệm dân sự; xử lý vật chứng và án phí là có căn cứ như đã nhận định tại các phần trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận.