Bản án 12/2022/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn bà Phạm Thị Thanh T trình bày:

Thửa đất số 319a, diện tích 242m2 do bà T nhận chuyển nhượng của bà Phạm Thị T3 vào năm 2013, bà T1 được UBND huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 123079 vào năm 2013. Trong quá trình sử dụng đất, bà T cho gia đình bà Nguyễn Thị Kim T1 là chủ sử dụng thửa đất số 319b liền kề đi nhờ qua phần đất của gia đình bà. Năm 2019, bà mua vật liệu xây dựng về để cải tạo, nâng cấp đường đi thuộc phần đất của gia đình bà thì bà Nguyễn Thị Kim T1 và bà Vũ Thị H (mẹ bà T1) ngăn cản, không cho bà xây dựng vì cho rằng đây là phần đường đi chung của hai thửa đất đã có từ trước.

Khi nhận chuyển nhượng đất năm 2013, bà không được bà Phạm Thị T3 nhắc gì đến đường đi chung với ai, bà Nguyễn Thị Kim T1 cho rằng đây là đường đi chung là không có căn cứ vì phần đất này đã được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp cho bà, việc bà sử dụng đất là phù hợp với quy định của Luật đất đai năm 2013.

Theo kết quả đo đạc thực tế, diện tích đường đi đang tranh chấp là 72m2 trong đó có 60m2 đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình bà nên bà T yêu cầu bà T1 phải chấm dứt hành vi ngăn cản việc bà sử dụng diện tích 60m2 đất thuộc một phần thửa đất số 319a, tờ bản đồ số 11, khu phố 8, thị trấn P đã được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp cho bà được xác định theo các điểm 1, 10, 11, 7, 8, 9, 12 tại trích sao số 111K của Văn phòng đăng ký đất đai – Chi nhánh N.

Trong quá trình giải quyết vụ án, bà Nguyễn Thị Kim T1 có yêu cầu phản tố yêu cầu bà phải tháo dỡ cổng xây dựng lấn chiếm phần đất hơn một mét đất mà gia đình bà Nguyễn Thị Kim T1 trừ ra làm rộng lối đi chung và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất là lối đi đã hình thành trên bản đồ địa chính 1996 và chủ cũ Phạm Thị T3 đã thỏa thuận làm lối đi chung, buộc bà phải trả lại nguyên trạng thửa đất 319b và lối đi chung cho bà T1 thì bà có ý kiến như sau:

+ Đối với yêu cầu phản tố buộc gia đình bà phải tháo dỡ cổng xây dựng sang phần đất thửa đất số 319b của bà T1 đã trừ ra làm lối đi thì đề nghị Tòa án căn cứ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho các bên để giải quyết, phần đất của bà nếu có lấn qua thì bà đồng ý tháo dỡ trả lại theo đúng hiện trạng trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà Nguyễn Thị Kim T1.

+ Đối với yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 319a của bà để trả lại lối đi bà có ý kiến như sau: Việc bà được công nhận quyền sử dụng đất là hoàn toàn hợp pháp dựa trên việc bà nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngay tình của bà Phạm Thị T3 và bà T1 đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bao gồm cả phần đất này nên bà không đồng ý với yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị Kim T1. Bà không có yêu cầu gì đối với bà Phạm Thị T3 là người đã chuyển nhượng đất cho bà.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn bà Nguyễn Thị Kim T1 trình bày:

Nguồn gốc thửa đất số 319b, tờ bản đồ số 11, thị trấn P là đất của bà Phạm Thị T3 (là một phần thửa đất số 319 cũ). Năm 2007, bà Vũ Thị H có nhận chuyển nhượng một phần thửa đất số 319 của bà Phạm Thị T3, diện tích 163m2, việc chuyển nhượng có làm giấy viết tay lập ngày 08-9-2007. Thực tế là bà Nguyễn Thị Kim T1 (con bà H) là người nhận chuyển nhượng đất nhưng do vợ chồng bà H đứng ra nhận chuyển nhượng thay cho bà Nguyễn Thị Kim T1. Năm 2009, bà Phạm Thị T3 với bà Nguyễn Thị Kim T1 ký kết hợp đồng theo quy định của pháp luật và làm thủ tục tách thửa đối với phần đất bà Phạm Thị T3 đã chuyển nhượng. Trên cơ sở đó bà Nguyễn Thị Kim T1 đã được công nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 319b theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AP 682808 vào năm 2009.

Theo giấy viết tay lập ngày 08-9-2007 thì phía đông thửa đất số 319b là đường đi chung giữa hai thửa đất. Trong quá trình sử dụng có thỏa thuận với bà Phạm Thị T3 trừ ra hơn 1m đất để làm lối đi cho rộng. Năm 2013, bà Phạm Thị T3 chuyển nhượng thửa đất số 319a cho bà Phạm Thị Thanh T, giữa gia đình bà Nguyễn Thị Kim T1 và bà T cùng sử dụng chung phần đất này làm lối ra đường công cộng. Trong quá trình sử dụng đất, bà T đã xây dựng cổng nhà lấn chiếm phần lối đi và lấn phần đất gia đình bà trừ ra hơn 1m để làm lối đi chung cho rộng nên phát sinh tranh chấp. Bà Nguyễn Thị Kim T1 không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà T vì đây là lối đi chung giữa hai thửa đất, việc sử dụng phải theo sự thỏa thuận của hai bên.

Quá trình giải quyết vụ án bà Nguyễn Thị Kim T1 có đơn yêu cầu phản tố buộc bà T phải tháo dỡ cổng nhà đã xây dựng trên phần đất của gia đình bà T1, trả lại phần đất mà gia đình bà đã trừ ra để làm rộng lối đi chung; Yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với một phần thửa đất số 319a là lối đi chung có diện tích là 60m2 được xác định theo các điểm 1-10-11-7-8-9-12 và trả lại lối đi này để bà T1 sử dụng làm lối đi chung ra đường công cộng.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – ông Huỳnh Tường V trình bày:

Ông V thống nhất với toàn bộ lời trình bày của nguyên đơn bà Phạm Thị Thanh T.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – bà Vũ Thị H và ông Nguyễn Văn C trình bày:

Ông C, bà H được Tòa án xác định tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vì trong khi đo đạc phần đất đang tranh chấp, có 08m2 đất đang tranh chấp được công nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng bà thuộc thửa đất số 305, tờ bản đồ số 11. Thực tế vợ chồng bà đã sử dụng ổn định thửa đất 305 từ năm 1993 cho đến nay và đã xây dựng tường bao quanh khu đất. Vợ chồng bà không có ý kiến gì đối với phần đất này và không có yêu cầu gì trong vụ án này.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 26/2021/DSST ngày 05 tháng 10 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện N, tỉnh Ninh Thuận đã quyết định:

Áp dụng: Các Điều: 26, 38, 92, 147, 148, 157, 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Các Điều: 11, 14, 133, 169, 175 và 254 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 166, 203 của Luật đất đai; Điều 26, Điều 29 của Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14.

Tuyên xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Thị Thanh T. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn bà Nguyễn Thị Kim T1.

1. Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị Kim T1 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vũ Thị H phải chấm dứt hành vi cản trở vợ chồng bà Phạm Thị Thanh T, ông Huỳnh Tường V thực hiện quyền của người sử dụng đất hợp pháp đối với diện tích 60m2 được xác định 1-10-11-7-8-9-12 tại trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N, đất là một phần thửa đất số 319a tờ bản đồ số 11 bản đồ địa chính thị trấn P.

2. Buộc bà vợ chồng bà Phạm Thị Thanh T và ông Huỳnh Tường V phải trả lại 04m2 đất được xác định theo các điểm: 1-2-3-4-5 tại trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N, đất là một phần thửa đất số 319b tờ bản đồ số 11 bản đồ địa chính thị trấn P đã được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp cho bà Nguyễn Thị Kim T1.

3. Buộc vợ chồng ông Huỳnh Tường V và bà Phạm Thị Thanh T phải mở cho bà Nguyễn Thị Kim T1 một lối đi trên một phần thửa đất số 319a tờ bản đồ số 11 bản đồ địa chính thị trấn P, có diện tích là 60m2 được giới hạn bởi các điểm 1-10-11-7-8-9-12 tại trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N. Bà Nguyễn Thị Kim T1 được quyền sử dụng chung phần đất này với vợ chồng bà Phạm Thị Thanh T và ông Huỳnh Tường V để làm lối đi ra đường công cộng.

Các đương sự có quyền và nghĩa vụ ngang nhau khi sử dụng lối đi chung và có quyền và nghĩa vụ kê khai đăng ký quyền sử dụng hạn chế thửa đất liền kề đối với phần đất là lối đi chung theo quy định tại Điều 95 Luật Đất đai năm 2013 và Điều 73 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15-5-2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013,

Kèm theo bản án là trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N.

4. Buộc bà Nguyễn Thị Kim T1 phải đền bù cho vợ chồng ông Huỳnh Tường V và bà Phạm Thị Thanh T số tiền 11.250.000 đồng (Mười một triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng).

Ngoài ra bản án còn tuyên nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, án phí, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 18/10/2021, nguyên đơn bà Phạm Thị Thanh T kháng cáo một phần bản án dân sự sơ thẩm, bà T Không đồng ý mở lối đi cho bà Nguyễn Thị Kim T1; Trường hợp bà Nguyễn Thị Kim T1 muốn sử dụng lối đi thì phải đền bù tiền đất theo giá thị trường là 5.000.000đ/m2, đồng thời phải đảm bảo việc sử dụng lối đi không ảnh hưởng đến gia đình bà T.

Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Thuận phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án:

- Thủ tục tố tụng: Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên tòa.

- Về nội dung: Bà Phạm Thị Thanh T cho rằng 60m2 lối đi thuộc quyền sử dụng riêng của gia đình bà nên bà Nguyễn Thị Kim T1 phải chấm dứt hành vi cản trở việc sử dụng lối đi. Tài liệu, chứng cứ được Tòa án cấp sơ thẩm thu thập xác định lối đi riêng của hộ bà T là có căn cứ. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm tuyên xử buộc bà Phạm Thị Thanh T mở lối đi cho bà Nguyễn Thị Kim T1 là vượt quá phạm vi khởi kiện, phạm vi yêu cầu phản tố. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ, liên quan khẳng định không yêu cầu mở lối đi nên không đồng ý đền bù giá trị quyền sử dụng đất, do đó đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy, đình chỉ giải quyết đối với phần bản án sơ thẩm tuyên mở lối đi. Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên, căn cứ Điều 308 khoản 4 của BLTTDS;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng:

- Điều 147, 148, 157, 164 của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Điều 11 khoản 1 và 6, Các Điều 169, 189, 206 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 203 khoản 1 của Luật Đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Phạm Thị Thanh T. Hủy, đình chỉ giải quyết một phần bản án sơ thẩm đối với nội dung tuyên buộc vợ chồng ông Huỳnh Tường V, bà Phạm Thị Thanh T phải mở lối đi cho bà Nguyễn Thị Kim T1; Quyền và nghĩa vụ của bà Nguyễn Thị Kim T1 đối với lối đi chung.

2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Thanh T; Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị Kim T1.

2.1. Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị Kim T1 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vũ Thị H phải chấm dứt hành vi cản trở vợ chồng bà Phạm Thị Thanh T, ông Huỳnh Tường V thực hiện quyền của người sử dụng đất hợp pháp đối với diện tích 60m2 được xác định bởi các điểm 1-10-11-7-8-9-12 tại trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N, đất là một phần thửa đất số 319a, tờ bản đồ số 11, khu phố 8, thị trấn P, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.

2.2. Buộc bà vợ chồng bà Phạm Thị Thanh T và ông Huỳnh Tường V phải trả lại 04m2 đất được xác định theo các điểm: 1-2-3-4-5 tại trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N, đất là một phần thửa đất số 319b, tờ bản đồ số 11, khu phố 8, thị trấn P, huyện N, tỉnh Ninh Thuận đã được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp cho bà Nguyễn Thị Kim T1. Kèm theo bản án là trích sao số 111k ngày 19-8-2021 của Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện N.

3. Nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng:

3.1. Bà Nguyễn Thị Kim T1 phải chịu chi phí thẩm định, định giá, trích lục tại cấp sơ thẩm là 3.813.654đ trong đó bà T1 đã nộp đủ 1.500.000đ và phải có nghĩa vụ hoàn trả cho bà Phạm Thị Thanh T 2.313.654đ.

3.2. Bà Phạm Thị Thanh T tự nguyện chịu chi phí thẩm định, định giá phúc thẩm và đã nộp đủ 3.500.000đ.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

4. Về án phí:

4.1. Án phí phúc thẩm: Bà Phạm Thị Thanh T không phải chịu và được hoàn trả 300.000đ tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền số 0000370 ngày 27/10/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện N.

4.2. Án phí sơ thẩm:

- Bà Phạm Thị Thanh T phải chịu 300.000đ được khấu trừ vào 300.000đ tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền số 0021131 ngày 04/02/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện N. Bà Phạm Thị Thanh T đã nộp đủ tiền.

- Bà Nguyễn Thị Kim T1 phải chịu 300.000đ được khấu trừ vào 300.000đ tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền số 0025433 ngày 05/01/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện N. Bà Nguyễn Thị Kim T1 đã nộp đủ tiền.

Trường hợp Bản án, Quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được Thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận Thi hành án, quyền yêu cầu Thi hành án, tự nguyện Thi hành án hoặc bị cưỡng chế Thi hành án theo quy định các Điều 6, 7 và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu Thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.

Án xử công khai phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án (Ngày 20/5/2022)./.