Bản án 12/2019/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên toà, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Nguyễn Tiến H (có giấy phép lái xe ôtô hạng D) là lái xe thuê cho anh Phạm Công Đ; anh Đ là chủ sở hữu xe ôtô biển kiểm soát 17K-2381. Khoảng 13 giờ 45 phút ngày 30/11/2018, H điều khiển xe ôtô biển kiểm soát 17K-2381 trên đường nối giữa hai cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cầu Giẽ - Ninh Bình bên phải, theo hướng xã Đ đi xã C, lúc này trên xe có anh Đ ngồi ở ghế phụ. Khi ô tô đến gần khu vực ngã tư giao nhau giữa đường nối hai cao tốc với đường liên thôn đi thôn Đồng Lâu và thôn Đồng Vũ, xã Đ, huyện L, tỉnh Hà Nam; Nguyễn Tiến H đi với vận tốc 60km/h, khi cách ngã tư khoảng 70 đến 100m, Hùng phát hiện phía trước có xe đạp của ông Trần Văn Q đi từ mép đường bên trái đường nối 2 cao tốc để sang đường đi vào thôn Đồng Vũ (hướng từ trái sang phải theo hướng xe ôtô đi). H bóp còi và giảm tốc độ nhưng vẫn cố tình vượt lên để đi qua xe đạp của ông Q mà không giảm tốc độ đến mức an toàn; do đó khi ông Q đi sang phần đường bên phải chiều đi của xe ôtô, cách đầu xe ô tô khoảng 4m - 5m, H đã đánh lái sang phải để tránh va chạm nhưng không kịp làm đầu xe ôtô bên trái H điều khiển đã va vào khung xe và bàn đạp bên phải xe đạp của ông Q làm ông Q bị cuốn vào gầm xe ôtô và bị tử vong tại chỗ.

- Kết quả khám nghiệm hiện trƣờng (những dấu vết chính):

Hiện trường vụ tai nạn giao thông xảy ra trên đường nối hai cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cầu Giẽ - Ninh Bình thuộc địa phận thôn Đồng Vũ, xã Đ, huyện L, mặt đường rộng 11,3m, được trải nhựa tương đối bằng phẳng và thẳng, đường khô ráo không có chướng ngại vật che khuất tầm nhìn. Khu vực xảy ra tai nạn có ngã tư giao nhau giữa đường nối hai cao tốc và đường nhánh đi thôn Đồng Vũ, xã Đ ở bên phải đường nối hai cao tốc theo hướng từ xã Đ đi xã C, mép giao tuyến với đường nối hai cao tốc rộng 9m. Khu vực hiện trường trên đường liên thôn đi thôn Đồng Lâu, xã Đ và thôn Đồng Vũ, xã Đ có biển báo hiệu nguy hiểm giao nhau với đường ưu tiên.

Xác định điểm mốc cố định là giao giữa đường nhánh đi thôn Đồng Vũ, xã Đ với đường nối hai cao tốc ở bên trái theo hướng từ xã Đ đi xã C. Chọn mép đường bên phải đường nối hai cao tốc đường nối hai cao tốc theo hướng từ xã Đ đi xã C làm mép đường chuẩn.

Ký hiệu số (1) là vết cày dài 0,3m, rộng 0,01m, hướng từ xã Đ đi xã C. Điểm đầu vết cách điểm mốc là 4,4m theo đường vuông góc về phía xã C. Điểm đầu và cuối vết cách mép đường chuẩn lần lượt là 2,3 và 2,28m

Ký hiệu số (2) là vết cày dài 1,1m, rộng 0,015m, hướng từ xã Đ đi xã C. Điểm đầu vết cách điểm đầu vết (1) là 3m theo đường vuông góc về phía xã C. Điểm đầu vết cách mép đường chuẩn là 3,1m, điểm cuối vết cách mép đường chuẩn là 2,85m.

Ký hiệu số (3) là vết mài sạt không liên tục dài 12,2m rộng 0,01m, hướng từ xã Đ đi xã C. Điểm đầu vết cách điểm đầu vết (2) là 6,25m. Điểm đầu vết cách mép đường chuẩn là 2,4m. Điểm cuối vết trùng với mép đường chuẩn.

Ký hiệu số (4) là vết mài sạt dài 8,8m, chỗ rộng nhất là 0,06m, hướng từ xã Đ đi xã C. Điểm đầu vết cách điểm đầu vết (3) là 2,46m theo đường vuông góc. Điểm đầu vết (4) nằm trong lề đường, cách mép đường là 0,65m.

Ký hiệu số (5) là vết trượt sạt trên nền đất cây cỏ dài 7,9m, hướng từ mép đường vào lề cỏ. Điểm đầu vết cách đầu vết (4) là 10,6m theo đường vuông góc. Điểm đầu vết trùng với mép đường, điểm cuối vết tại vị trí trục bánh trước bên phải xe ô tô biển kiểm soát 17K-2381 tiếp xúc với lề cỏ, cách mép đường là 3,3m.

Ký hiệu số (6) là xe đạp thô sơ hai bánh màu xanh, nằm đổ nghiêng bên trái trong lề đường, đầu xe quay hướng đi xã Đ, đuôi xe quay hướng đi xã C. Tâm trục bánh trước xe đạp cách điểm đầu vết (5) là 1,85m. Tâm trục bánh trước và sau xe đạp cách mép đường chuẩn lần lượt là 1,15m và 1,35m.

Ký hiệu số (7) là nạn nhân Trần Văn Q nằm trong lề đường trong tư thế ngửa, mặt hướng lên trên, hai chân, hai tay duỗi tự nhiên, đầu quay về phía lề đường, hai chân quay về ruộng lúa. Điểm gần nhất đầu nạn nhân cách trục bánh sau xe đạp là 2,5m về phía đi xã C.

*Kết quả khám nghiệm hiện trường xác định: Vị trí xảy ra tai nạn giao thông nằm ở phần đường bên phải, cách tâm đường khoảng 1,5m theo hướng đi của Nguyễn Tiến H.

- Khám nghiệm xe ô tô biển kiểm soát 17K-2381 (những dấu vết chính):

Khung cabin bên phải bị đẩy lệch từ trước về sau, từ phải qua trái. Đầu ba đờ sốc trước bên trái có xu hướng đẩy từ trước về sau, mặt ngoài có nhiều vết bong nứt sơn trên diện (57x28)cm, điểm thấp nhất xuống mặt đất là 48cm, điểm gần nhất cách cạnh ngoài cùng bên trái ba đờ sốc là 27cm, bề mặt có vết bám dính chất dạng sơn màu xanh trên diện (3x2)cm, điểm gần nhất cách mặt đất là 73cm.

Mặt ngoài cụm đèn sương mù bên trái gắn với ba đờ sốc có vết trượt bám dính chất dạng sơn màu xanh diện (6x3)cm, điểm thấp nhất cách mặt đất là 64cm.

Mặt nạ xe có vết bẹp, bong nứt sơn trên diện (118x48)cm, điểm thấp nhất cách mặt đất 109cm. Kính chắn gió phía trước bị vỡ bật rời khỏi xe, roăng kính bật, gương chiếu hậu bên phải bị đẩy từ dưới lên trên.

Cánh cửa cabin bên trái có xu hướng cong bẹt, không đóng mở bình thường được. Góc bên phải ba đờ sốc phía trước bị đẩy cong bẹp từ trước về sau, từ phải sang trái, mặt ngoài bám dính nhiều bùn đất và cây cỏ.

Cụm đèn chiếu sang phía trước bên phải bị đẩy từ trước về sau, từ phải sang trái. Kính và pha đèn vỡ rời khỏi xe, mặt ngoài bám dính loại vật chất cây cỏ. Góc bên phải mặt nạ xe bị đẩy bẹp từ phải qua trái, tai xe bên phải bị bật rời. Cánh cửa cabin bên phải bị đẩy cong bẹt biến dạng từ trước về sau, từ phải qua trái, bàn để chân lên xuống của cánh cửa này bị đẩy sát vào bánh trước bên phải, mặt ngoài bám dính nhiều vật chất dạng bùn đất, cây cỏ.

Bánh trước bên phải xe có xu hướng bị đẩy từ trước về sau lệch khỏi vị trí ban đầu. Toàn bộ mặt ngoài bên phải mặt lăn bánh bám dính nhiều vật chất dạng bùn đất, cây cỏ trên diện (210x70)cm, điểm thấp nhất cách mặt đất 1,3cm.

- Khám nghiệm xe đạp (những dấu vết chính):

Khung xe có xu hướng bị đẩy từ phải qua trái, cong bẹt biến dạng. Bánh trước của xe bị đẩy cong bẹt không rõ hình, vành xe cong bẹt biến dạng, các nan hoa bị chùn đứt, trục bánh đẩy cong biến dạng, càng xe phía trước bị đẩy cong bẹt biến dạng, chắn bùn bánh trước bị đẩy cong bẹt từ phải sang trái áp sát vào bánh lốp, bánh xe trước còn hơi, khung xe chéo từ cổ phốt đến trục bàn đạp bị đẩy cong bẹp từ phải qua trái, mặt ngoài sạt xước, bong sơn trên diện (32x3)cm.

* Căn cứ kết quả khám nghiệm các phương tiện giao thông xác định: Phần đầu xe bên trái của ô tô tải biển kiểm soát 17K-2381 do Nguyễn Tiến H điều khiển đã đâm va vào phần khung xe bên phải, bàn đạp bên phải của xe đạp do ông Trần Văn Q điều khiển.

* Kết luận giám định pháp y về tử thi: Tại bản kết luận giám định pháp y về thương tích số 137/18/TT ngày 10/12/2018 của Trung tâm pháp y tỉnh Hà Nam kết luận:

1. Dấu hiệu chính qua giám định:

- Ngực bụng có nhiều mảng sạt da, bầm tím, gãy phức tạp nhiều xương sườn bên phải. Hố phổi chứa đầy máu. Dập rách phổi phải. Sờ nắn thấy dấu hiệu gãy xương chậu.

- Gãy xương đùi trái và hai xương cẳng chân phải.

2. Nguyên nhân chết:

“Nạn nhân Trần Văn Q tử vong do suy hô hấp cấp, suy tuần hoàn cấp hậu quả của đa chấn thương nặng vùng ngực, khung chậu và chi”.

*Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo Nguyễn Tiến H và anh Phạm Công Đ đã liên đới bồi thường cho gia đình bị hại Trần Văn Q số tiền 90.000.000 đồng; gia đình bị hại không yêu cầu bồi thường thêm và xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Đối với chiếc xe môtô biển kiểm soát ôtô biển kiểm soát 17K-2381 bị hư hỏng nhẹ, anh Phạm Công Đ là chủ sở hữu không yêu cầu bị cáo bồi thường.

*Vật chứng thu giữ: 01 chiếc xe đạp màu sơn xanh của ông Q đã chuyển Chi cục Thi hành án Dân sự huyện L; giấy phép lái xe hạng D của Nguyễn Tiến H được lưu theo hồ sơ vụ án.

* Quá trình điều tra Nguyễn Tiến H đã khai nhận toàn bộ nội dung vụ tai nạn giao thông nêu trên do mình gây ra.

Tại bản cáo trạng số 15/CT-VKSLN ngày 25/02/2019 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam đã truy tố Nguyễn Tiến H về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật hình sự.

* Tại phiên tòa sơ thẩm hôm nay:

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lý Nhân luận tội: Giữ nguyên quan điểm kết tội đối với bị cáo theo tội danh và điều luật đã viện dẫn trong cáo trạng, không có ý kiến sửa đổi hoặc bổ sung gì đối với vụ án. Sau khi phân tích, đánh giá toàn diện vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử (Sau đây viết tắt là: HĐXX): Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 260; điểm b, s khoản 1, Khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Nguyễn Tiến H từ 15 tháng đến 18 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 30 tháng đến 36 tháng; Kh«ng x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm båi thường d©n sù do c¸c bªn ®· tù tho¶ thuËn và giải quyết xong, đại diện hợp pháp của bị hại không có đề nghị gì; đồng thời đề xuất việc xử lý vật chứng.

- Bị cáo Nguyễn Tiến H: đã thõa nhËn, ®ång thêi tr×nh bÇy cô thÓ vÒ thêi gian, ®Þa ®iÓm vµ diÔn biÕn toµn bé hµnh vi ®iÒu khiÓn « t« tải g©y tai n¹n cho ông Trần Văn Q vào chiều ngày 30/11/2018 c¬ b¶n ®óng như nội dung c¸o tr¹ng ®· nªu. BÞ c¸o kh«ng cã ý kiÕn tranh luËn, bào chữa hoặc khiếu nại g×, bản thân đã nhận thức rõ sai phạm và thực sự ăn năn hối cải, mong muốn sửa chữa lỗi lầm, đề nghị HĐXX xem xÐt gi¶m nhÑ h×nh ph¹t và được cải tạo tại địa phương để lao động, xây dựng cuộc sống gia đình.

- Bà Trần Thị T trình bầy: Sau khi tai nạn xảy ra, bị cáo H cùng chủ xe ô tô đã đến thăm hỏi, lo mai táng cho ông Q và bồi thường toàn bộ thiệt hại về tính mạng cho gia đình bà với số tiền 90.000.000 đ. Do đó, bà không có ý kiến gì về bồi thường dân sự và giữ nguyên quan diểm đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho bị cáo.

- Anh Phạm Công Đ trình bầy: anh là chủ chiếc xe ô tô tải 17K-2381 (xe anh mua lại của ông Cao Xuân Q, nhưng chưa sang tên) và có thuê Nguyễn Tiến H lái xe chở hàng. Thời điểm xảy ra tai nạn này anh là người ngồi trên xe ô tô nên chứng kiến toàn bộ vụ việc. Anh và gia đình bị cáo H đã bồi thường toàn bộ thiệt hại cho gia đình nạn nhân. Đến nay, anh kh«ng cã ý kiến, ®Ò nghÞ g× vÒ båi th êng thiÖt h¹i hoặc bồi hoàn trong vụ án.

- Anh Nguyễn Đức V trình bầy: Anh là người được H điện thoại thông báo và nhờ đến để giải quyết vụ tai nạn giao thông này ngay sau khi H gây tai nạn và cũng là người trực tiếp đưa H đến trình diện tại chính quyền địa phương để khai báo nội dung vụ tai nạn giao thông.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Như vậy, có đủ cơ sở pháp lý kết luận:

Khoảng 13 giờ 45 phút ngày 30/11/2018, Nguyễn Tiến H có giấy phép lái xe ô tô hạng D, điều khiển xe ôtô tải biển kiểm soát17K-2381 trên đường nối hai cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cầu Giẽ - Ninh Bình, theo hướng xã Đ đi xã C, huyện L, tỉnh Hà Nam. Khi cách ngã tư giao nhau giữa đường liên thôn Đồng Lâu đi thôn Đồng Vũ, xã Đ, huyện L với đường nối trên khoảng 100m, Nguyễn Tiến H thấy phía trước có xe đạp của ông Trần Văn Q đang sang đường theo hướng từ trái sang phải theo hướng xe ôtô đi. H đã không giảm tốc độ đến mức an toàn khi đi qua nơi đường bộ giao nhau cùng mức nên khi ông Q đi sang phần đường bên phải xe ôtô đi, cách tâm đường 1,5m thì đầu xe ôtô bên trái H điều khiển đã va vào khung xe và bàn đạp bên phải xe đạp của ông Q làm ông Q bị cuốn vào gầm xe ôtô (Vi phạm khoản 1 Điều 12 Luật giao thông đường bộ và khoản 3 Điều 5 Thông tư số 91/2015/TT-BGTVT ngày 31/12/2015 của Bộ Giao thông vận tải). Hậu quả: ông Q bị tử vong tại chỗ.

Hành vi nêu trên của Nguyễn Tiến H đã phạm vào tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật hình sự.

Quan điểm truy tố của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam đối với bị cáo là đúng người, đúng tội, đảm bảo căn cứ pháp luật.

§¸nh gi¸ tÝnh chÊt vµ møc ®é thiÖt h¹i do hµnh vi ph¹m téi mµ bÞ c¸o g©y ra, H§XX thÊy cÇn ph¶i xö lý nghiªm minh, ¸p dông h×nh ph¹t tương xøng víi hành vi mµ bÞ c¸o ®· ph¹m ph¶i míi cã t¸c dông gi¸o dôc bÞ c¸o vÒ ý thøc tu©n thñ ph¸p luËt, cũng như phßng ngừa tội phạm chung.

*Qu¸ tr×nh xem xÐt ®Ó quyết định h×nh ph¹t, H§XX thấy:

- Nhân thân: Bị cáo là người không có tiền án, tiền sự (Năm 2008 bị xử phạt hành chính về lĩnh vực an ninh trật tự, đã được xóa), cã nơi cư trú rõ ràng vµ gia ®×nh, công việc æn ®Þnh, ®©y lµ lÇn ®Çu ph¹m téi víi lçi v« ý.

- Tình tiết tăng nặng: bị cáo kh«ng ph¶i chÞu t×nh tiÕt t¨ng nÆng nµo.

- Tình tiết giảm nhẹ: Ngay sau khi tai n¹n xảy ra bị cáo đã tập trung tìm cách cứu giúp nạn nhân (đưa nạn nhân ra ngoài gầm xe), sau đó điện thoại ngay cho người thân nói rõ vụ việc và chủ động ra trình diện tại chính quyền địa phương nơi vụ tai nạn xảy ra và thµnh khÈn khai nhËn toµn bé hµnh vi ®· g©y ra, tá râ th¸i ®é ¨n n¨n hèi c¶i, mong muốn sửa chữa lỗi lầm. Qu¸ tr×nh ®iÒu tra ®· chñ ®éng cùng chủ sở hữu xe ô tô đến gÆp gì gia ®×nh bÞ h¹i ®Ó lo mai táng vµ båi thường toµn bé thiÖt h¹i. Đại diện hợp pháp của bị hại xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho bị cáo. Ngoµi ra, qua x¸c nhËn cña chÝnh quyÒn ®Þa phương th× gia ®×nh bÞ c¸o hiÖn gÆp nhiÒu khã kh¨n vÒ ®êi sèng, hiÖn ph¶i nu«i dưỡng mẹ già và 2 con cßn nhá đang ăn học, b¶n th©n lµ lao ®éng chủ yếu trong gia ®×nh. Mặt khác, trong vụ án này bị hại (ông Trần Văn Q) cũng có một phần lỗi trong khi điều khiển xe đạp sang đường không an toàn (không nhường đường cho xe đi trên đường ưu tiên khi đến ngã tư giao nhau theo khoản 4 Điều 24 Luật giao thông đường bộ) tác động và là điều kiện gây ra vụ tai nạn giao thông này. Do đó, bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b,s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Với phân tích trên, cũng như xét khả năng tự cải tạo của bị cáo, H§XX thÊy: kh«ng cÇn thiÕt ph¶i c¸ch ly bị cáo víi x· héi, mµ chØ cÇn giao bÞ c¸o cho chÝnh quyÒn ®Þa phương n¬i cư tró gi¸m s¸t, gi¸o dôc cũng ®ñ t¸c dông c¶i t¹o bÞ c¸o trë thµnh người tèt, không làm ảnh hưởng xấu đến cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm chung, như ®Ò nghÞ cña §¹i diÖn ViÖn kiÓm s¸t tại phiên tòa lµ phï hîp, ®¶m b¶o ®óng quy ®Þnh t¹i ĐiÒu 65 Bé luËt h×nh sù vµ NghÞ quyÕt sè 02/2018/NQ-H§TP ngµy 15/5/2018 cña Héi ®ång ThÈm ph¸n Toµ ¸n nh©n d©n Tèi cao. T¹o c¬ héi cho bÞ c¸o tù rÌn luyÖn, söa ch÷a vµ thÊy được chÝnh s¸ch nhân đạo cña Nhµ Nước ®èi víi người ph¹m téi biết ¨n n¨n hèi c¶i và có hoàn cảnh như bÞ c¸o.

- 01 chiếc xe đạp thô sơ hai bánh của bị hại đã bị hư hỏng, bà Trần Thị T không xin lại. Xét thấy không còn giá trị sử dụng, nên tịch thu và tiêu hủy.

- Chiếc xe ô tô tải, biển kiểm soát 17K-2381 anh Phạm Công Đ đã mua lại của ông Cao Xuân Q (hiện chưa làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, ông Q xác nhận việc này). Do đó, Cơ quan điều tra đã tiến hành trả lại chiếc xe ô tô này cho anh Đạt là phù hợp pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Áp dụng: điểm a khoản 1 Điều 260; điểm b, s khoản 1 Điều 51; khoản 2 Điều 51 và Điều 65 Bộ luật hình sự.

Tuyên bố: Bị cáo Nguyễn Tiến H phạm tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.

Xử phạt: Bị cáo Nguyễn Tiến H 15 (mười lăm) tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 30 tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo Nguyễn Tiến H cho Ủy ban nhân dân xã A, huyện Q, tỉnh Thái Bình giám sát và giáo dục trong thời gian thử thách.

Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

[2] ¸p dông ĐiÒu 41 vµ kho¶n 5 ĐiÒu 260 Bộ luật hình sự: CÊm bị cáo Nguyễn Tiến H hµnh nghÒ l¸i xe « t« trong thêi h¹n 12 (mười hai) th¸ng, kÓ tõ ngµy b¶n ¸n cã hiÖu lùc ph¸p luËt.

[3] Áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự và Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự:

Tịch thu và tiêu hủy: 01 xe đạp thô sơ hai bánh, xe đã cũ, hư hỏng.

(Vật chứng nêu trên có đặc điểm, tình trạng, số hiệu được ghi trong biên bản giao, nhận vật chứng lập ngày 27/02/2019 giữa Cơ quan cảnh sát điều tra-Công an huyện Lý Nhân và Chi cục thi hành án dân sự huyện Lý Nhân).

[4] Căn cứ Điều 136, 331, 333 Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội.

- Án phí hình sự sơ thẩm: Bị cáo Nguyễn Tiến H phải nộp 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng).

- Án xử công khai sơ thẩm, bị cáo, đại diện theo ủy quyền của người đại diện theo pháp luật của bị hại, bị đơn dân sự được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định của các Điều 6,7 và Điều 9 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.