Bản án 1172/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN!DANH!

NƯỚC!CỘNG!HÒA!XÃ!HỘI!CHỦ!NGHĨA!VIỆT!NAM!

TÒA!ÁN!NHÂN!DÂN!THÀNH!PHỐ!HỒ!CHÍ!MINH!

­ Thành"phần"Hội"đồng"xét"xử"phúc"thẩm"gồm"có:"

Thẩm"phán"-"Chủ"tọa"phiên"tòa:" Bà!!!!!Phan!Thị!Liên!

Các"Thẩm"phán:"

Bà!!!!!Lê!Thị!Hoàng!Hoa!

Bà!!!!!Nguyễn!Thị!Thoa!!!

­ Thư"ký"phiên"tòa:"Bà!Nguyễn!Thị!Thanh!Nga"-!Thư!ký!Tòa!án!nhân! dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh."

­ Đại"diện"Viện"kiểm"sát"nhân"dân"Thành"phố"Hồ"Chí"Minh:"Bà!Đào! Thị!Xuân!Hồng!-!Kiểm!sát!viên!tham!gia!phiên!tòa.!!!

Ngày!28/11/2019!tại!trụ!sở!Tòa!án!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!số! 131!Nam!Kỳ!Khởi!Nghĩa,!phường!Bến!Thành,!Quận!1,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh! đã!xét!xử!phúc!thẩm!công!khai!vụ!án!dân!sự!thụ!lý!số!527/2018/TL-DSPT!ngày! 26/10/2018!về!“Tranh!chấp!lối!đi!chung”.!

Do!bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số!số!405/2018/DSST!ngày!18/9/2018!của!Tòa! án!nhân!dân!quận!V!bị!kháng!cáo!và!kháng!nghị.!

Theo! Quyết! định! đưa! vụ! án! ra! xét! xử! số! 5493/2019/QĐPT-DS! ngày! 12/11/2019!giữa!các!đương!sự:!!

­ Nguyên"đơn:!Ông!Nguyễn!Đức!H,!sinh!năm!1953!

Địa!chỉ:!1160!Đường!Z,!Phường!M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

Người"đại"diện"hợp"pháp"của"nguyên"đơn:! Ông! Nguyễn! Văn! T,!sinh! năm!1972;!địa!chỉ:!286!Nguyễn!Văn!Nghi,!Phường!B,!quận!V,!Thành!phố!Hồ! Chí! Minh;! là! người! đại! diện! ủy! quyền! (Theo! giấy! ủy! quyền! số! công! chứng! 018680,!quyển!số!10,!ngày!04/10/2017!lập!tại!Văn!phòng!công!chứng!Nguyễn! Thị!Tạc,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh).!

­ Bị"đơn:!Ông!Phạm!Văn!T,!sinh!năm!1962!

Địa!chỉ:!10/4!Đường!số!1,!Phường!M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

" Người"đại"diện"hợp"pháp"của"bị"đơn:!! 1/!Bà!Phạm!Thị!H,!sinh!năm!1960;!địa!chỉ:!37/19A!Đường!X,!Phường! M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh;!là!người!đại!diện!ủy!quyền.! 2/! Hoặc,! Ông! Trương! Hoàng! T,! sinh! năm! 1964;! địa! chỉ:! 113! Đường! X,! Phường!H,!Quận!N,!!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh;!là!người!đại!diện!ủy!quyền.! (Cùng!theo!Giấy!ủy!quyền!số!37009,!quyển!số!10,!ngày!24/10/2017!lập!tại! Phòng!công!chứng!số!5,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh).! ­ Người"có"quyền"lợi,"nghĩa"vụ"liên"quan:" !!1/!Bà!Đỗ!Thị!T,!sinh!năm!1957! Địa!chỉ:!1160!Đường!Z,!Phường!M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.! Người"đại"diện"hợp"pháp"của"bà"Thắm:!Ông!Nguyễn!Văn!T,!sinh!năm! 1972;!địa!chỉ:!286!Đường!Y,!Phường!B,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh;!là! người!đại!diện!ủy!quyền!(Theo!giấy!ủy!quyền!số!công!chứng!021297,!quyển! số!11,!ngày!13/11/2017!lập!tại!Văn!phòng!công!chứng!NTT,!Thành!phố!Hồ! Chí!Minh).! 2/!Bà!Lê!Thị!T,!sinh!năm!1964! Địa!chỉ:!161/2!Đường!số!1,!Phường!M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.! Người"đại"diện"hợp"pháp"của"bà"T:!Bà!Phạm!Thị!H,!sinh!năm!1960;! địa!chỉ:!37/19A!Đường!X,!Phường!M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh;!là! người!đại!diện!ủy!quyền!(Theo!giấy!ủy!quyền!số!công!chứng!38656,!quyển!số! 11,!ngày!04/11/2017!lập!tại!Phòng!công!chứng!SN,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh).! 3/!Ủy!ban!nhân!dân!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh! Trụ!sở:!19!Đường!M,!Phường!T,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.! Người"đại"diện"hợp"pháp:"Bà!Lê!Thị!Anh!S,!sinh!năm!1967;!là!người! đại!diện!theo!ủy!quyền!(Văn!bản!ủy!quyền!số!50/UQ!ngày!21/12/2018)! Do!có!kháng!cáo!của!ông!Phạm!Văn!T!là!bị!đơn!và!có!kháng!nghị!của! Viện!trưởng!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

NỘI!DUNG!VỤ!ÁN:!

* Theo! đơn! khởi! kiện! ngày! 25/8/2017,! bản! tự! khai! và! các! lần! làm! việc!tại!Tòa!án,!cũng!như!tại!phiên!tòa!sơ!thẩm!đại!diện!theo!ủy!quyền!của! nguyên!đơn!là!ông!Nguyễn!Văn!T!trình!bày:!! Cha!và!mẹ!của!nguyên!đơn!là!ông!Nguyễn!Đức!V!và!bà!Nguyễn!Thị!S1! có!tạo!dựng!được!tài!sản!chung!là!quyền!sử!dụng!đất,!quyền!sở!hữu!tài!sản!gắn! liền!với!đất!là!căn!nhà!tại!địa!chỉ:!10/2!Đường!số!1,!Phường!M,!quận!V,!Thành! phố!Hồ!Chí!Minh.! Nguồn!gốc!tài!sản:!Ngày!23/9/1997,!bà!Nguyễn!Thị!S2!(mẹ!của!ông!Phạm! Văn!T)!và!mẹ!ông!H!là!bà!Nguyễn!Thị!S1!cùng!mua!chung!một!lô!đất!có!diện! tích!280!m2!để!canh!tác!(mỗi!người!sử!dụng!140!m2)!và!có!dành!!một!phần!đất! có!kích!thước!1m!x!25!m!làm!lối!đi!chung,!hiện!trạng!lối!đi!chung!này!thay!đổi! từ!năm!1997!và!có!kích!thước!như!hiện!nay:!chiều!rộng!khoảng!từ!1,66!m!đến! 2,8!m;!chiều!dài!8,5!m).!Năm!1999,!ông!T!có!ký!giấy!thỏa!thuận!về!việc!xác! định!ranh!giới!nhà,!đất.!Căn!nhà!có!nguồn!gốc!nêu!trên!đã!được!Ủy!ban!nhân! dân!quận!V!cấp!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất,!quyền!sở!hữu!nhà!ở!và!tài! sản!khác!gắn!liền!với!đất!có!Số!vào!sổ!cấp!GCN:!CH!00905!ngày!13!tháng!01! năm!2012!cho!bà!Nguyễn!Thị!Kim!V!là!người!đại!diện!của!những!người!được! thừa!kế!quyền!sử!dụng!đất,!quyền!sở!hữu!tài!sản!khác!gắn!liền!với!đất.!Hiện!nay! nhà,!đất!trên!đã!được!tặng!cho!ông!Nguyễn!Đức!H!theo!cập!nhật!thay!đổi!tại! mục!IV!ngày!13-01-2016!của!Chi!nhánh!văn!phòng!đăng!ký!đất!đai!quận!V.!Về! lối!đi!trong!bất!động!sản!trên!thì!ngày!16-11-2015!Ủy!ban!nhân!dân!quận!V!có! cập!nhật!thay!đổi!Trong!mục!IV!của!Giấy!chứng!nhận!trên!như!sau:!“Nội!dung! về:!Lối!đi!riêng!tại!Mục!III.!Sơ!đồ!thửa!đất,!nhà!ở!và!tài!sản!khác!gắn!liền!với! đất!của!Giấy!chứng!nhận!được!thay!đổi!thành:!Lối!đi!chung”.!Tuy!nhiên,!tháng! 6/2016!ông!T!tự!ý!rào!chắn!một!phần!lối!đi!chung!nói!trên!với!lý!do!là!một!phần! lối!đi!này!là!quyền!sử!dụng!riêng!của!gia!đình!ông!Thành,!hiện!trạng!lối!đi!vào! nhà! ông! H! chiều! rộng! chỉ! còn! chưa! đầy! 01! mét,! gây! cản! trở! cho! việc! đi! lại! chung.!Nhận!thấy!việc!rào!chắn!lối!đi!chung!của!ông!Thành!đã!vi!phạm!pháp! luật!đất!đai,!nên!nguyên!đơn!yêu!cầu!Tòa!án!buộc!ông!Phạm!Văn!T!phải!tháo!dỡ! toàn!bộ!hàng!rào!trên!diện!tích!đất!thuộc!lối!đi!chung!và!khôi!phục!lại!hiện!trạng! nhằm!không!gây!cản!trở!việc!đi!lại.!

* Trong!đơn!phản!tố,!giai!đoạn!chuẩn!bị!xét!xử!và!tại!phiên!tòa!sơ! thẩm,!người!đại!diện!hợp!pháp!của!bị!đơn!là!ông!Trương!Hoàng!T!và!bà! Phạm!Thị!H!trình!bày:!!

Bị!đơn!không!đồng!ý!với!yêu!cầu!của!nguyên!đơn!vì!căn!cứ!vào!nguồn! gốc!đất!trong!đó!có!tài!liệu!là:!“Giấy!nhượng!quyền!canh!tác!ruộng!rau!muống! 280m2”! lập! ngày! 23! tháng! 9! năm! 1977! và! biên! bản! làm! việc! tại! Phòng! Tài! nguyên! và! môi! trường! thuộc! Ủy! ban! nhân! dân! quận! V! ngày! 02! tháng! 3! năm! 2016.!Những!tài!liệu!về!nguồn!gốc!đất!đã!thể!hiện!lối!đi!chung!thì!phía!ông!H! chỉ!được!sử!dụng!phần!hẻm!rộng!1m!và!chiều!dài!8m!để!làm!lối!đi!cho!cả!hai!gia! đình!ông!H!và!ông!T,!còn!phần!đất!nằm!trong!hàng!rào!của!ông!T!trên!bề!mặt! hẻm!là!thuộc!quyền!sử!dụng!của!ông!T.!Phần!đất!trong!hàng!rào!này!hiện!chưa! được!thể!hiện!trong!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!của!ông!Phạm!Văn!T! và! bà! Lê! Thị! T.! Vì! vậy,! bị! đơn! không! chấp! nhận! yêu! cầu! tháo! dỡ! mà! phía! nguyên!đơn!đã!đề!nghị!Tòa!án!giải!quyết.!Bị!đơn!yêu!cầu!Tòa!án!buộc!gia!đình! ông!H!không!được!quyền!sử!dụng!phần!đất!4!m2!!(0,5!m!x!8!m)!thuộc!quyền!sử! dụng!của!gia!đình!ông!T!như!đã!thỏa!thuận!trước!đây!và!chấm!dứt!ngay!hành! động!đập!phá!hàng!rào.! Tòa!án!đã!triệu!tập!bà!Đỗ!Thị!T!là!vợ!của!ông!Nguyễn!Đức!H!và!bà!Lê! Thị!T!là!vợ!của!ông!Phạm!Văn!T!tham!gia!tố!tụng!với!tư!cách!là!người!có!quyền! lợi,! nghĩa! vụ! liên! quan,! nhưng! bà! Đỗ! Thị! T! đã! ủy! quyền! hợp! pháp! cho! ông! Nguyễn!Văn!T!tham!gia!tố!tụng!trong!vụ!án!này.!Bà!Lê!Thị!T!đã!ủy!quyền!hợp! pháp!cho!bà!Phạm!Thị!H!tham!gia!tố!tụng!trong!vụ!án!này.!! * Bà! Phạm! Thị! H! là! người! đại! diện! hợp! pháp! của! bà! Lê! Thị! T! trình!bày:!! Bà!H!thống!nhất!với!ý!kiến!như!đã!trình!bày!của!người!đại!diện!hợp!pháp! của!bị!đơn!như!trên.!Bà!H!yêu!cầu!Tòa!án!căn!cứ!vào!nguồn!gốc!đất,!sự!thỏa! thuận!khi!mua!đất!trước!đây!để!bác!bỏ!yêu!cầu!khởi!kiện!của!nguyên!đơn!và! chấp!nhận!yêu!cầu!phản!tố!của!bị!đơn.!! Trong!giai!đoạn!chuẩn!bị!xét!xử,!Tòa!án!đã!có!văn!bản!gửi!Ủy!ban!nhân! dân!quận!V,!Phòng!quản!lý!đô!thị!quận!V,!Ủy!ban!nhân!dân!Phường!M!-!quận!V! về!việc!ngăn!hàng!rào!của!ông!Phạm!Văn!T!thì!được!phúc!đáp!như!sau:!! 1.!Phúc!đáp!của!Ủy!ban!nhân!dân!phường!M!-!quận!V!trong!Công!văn! số:!307/UBND!ngày!13/4/2018!như!sau:!“…Phần"đất"làm"lối"đi"chung"tại"địa" chỉ"10/2"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V,"Thành"phố"Hồ"Chí"Minh"được"thể" hiện"trong"trang"bổ"sung"của"Giấy"chứng"nhận"quyền"sử"dụng"đất,"quyền"sở" hữu"nhà"ở"và"tài"sản"khác"gắn"liền"với"đất"có"Số"vào"sổ"cấp"GCN:"CH"00905" do"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V"cấp"ngày"13/"01/2012"để"sử"dụng"làm"lối"đi"chung" cho"gia"đình"ông"Nguyễn"Đức"H"tại"số"10/2"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V"và" gia"đình"ông"Phạm"Văn"T"tại"số"10/4"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V,""lối"đi" này"cũng"thể"hiện"rõ"trên"Giấy"chứng"nhận"quyền"sử"dụng"đất,"quyền"sở"hữu" nhà"ở"và"tài"sản"khác"gắn"liền"với"đất"có"Số"vào"sổ"cấp"GCN:"CH01791"ngày" 02/6/2014"do"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V"cho"bà"Phạm"Thị"Ngọc"H"tại"số"163" Đường" số" 1," Phường" M," quận" V" là" lối" đi" chung" của" 02" nhà" 10/2" và" 10/4" Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V.! Căn"cứ"Giấy"chứng"nhận"quyền"sở"hữu"nhà"ở"và"quyền"sử"dụng"đất"ở"số" 7065/2004"ngày"14/6/2004"do"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V"cấp"cho"ông"bà"Phạm" Văn"T-Lê"Thị"T;"Căn"cứ"tài"liệu"Bản"đồ"địa"chính"chính"quy"được"lập"năm"2001" và" Công" văn" số" 103/TNMT" ngày" 14/4/2016" của" Phòng" Tài" nguyên" và" Môi" trường"quận"V"về"việc"giải"quyết"đơn"của"ông"Phạm"Văn"T"đề"nghị"công"nhận" thêm"một"phần"đất"thuộc"lối"đi"chung"số"10/4"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V." Ủy" ban" nhân" dân" phường" nhận" thấy" việc" ngăn" hàng" rào" của" ông" Thành" là" không"phù"hợp"với"việc"sử"dụng"lối"đi"chung"đã"được"ghi"trên"trang"bổ"sung"của" Giấy"chứng"nhận"quyền"sử"dụng"đất,"quyền"sở"hữu"nhà"ở"và"tài"sản"khác"gắn" liền"với"đất"có"số"vào"sổ"cấp"GCN:"CH"00905.”! 2.! Phúc! đáp! của! Phòng! Quản! lý! đô! thị! trong! Công! văn! số:! 282/QLĐT! ngày!13/4/2018!như!sau:!“…Căn"cứ"điểm"d,"khoản"2,"Điều"2"Quy"định"về"lộ"giới" và"quản"lý"đường"hẻm"trong"các"khu"dân"cư"hiện"hữu"thuộc"địa"bàn"thành"phố" ban"hành"kèm"theo"quyết"định"số"88/2007/QĐ-UBND"ngày"04/7/2007"của"Ủy" ban"nhân"dân"Thành"phố,"quy"định:"Lối"đi"chung:"là"đường"hẻm"cụt"phục"vụ" giao"thông"nội"bộ"cho"một"số"căn"hộ,"được"hình"thành"khi"phân"tách"lô"đất"và" căn"cứ"tài"liệu"Bản"đồ"địa"chính"chính"quy"năm"2001"Phường"13,"quận"V"thể" hiện"lối"đi"chung"nêu"trên"là"hẻm"bê"tông…”!

3.! Phúc! đáp! của! Ủy! ban! nhân! dân! quận! V! trong! Công! văn! số! 2488/UBND-TNMT!ngày!23/5/2018!như!sau:!“…"Phần"đất"làm"lối"đi"chung"tại" địa"chỉ"10/2"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V,"Thành"phố"Hồ"Chí"Minh"được"thể" hiện"trong"trang"bổ"sung"của"Giấy"chứng"nhận"quyền"sử"dụng"đất,"quyền"sở"hữu" nhà"ở"và"tài"sản"khác"gắn"liền"với"đất"số"CH00905"do"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V" cấp"ngày"13/4/2012"để"sử"dụng"làm"lối"đi"chung"cho"gia"đình"ông"Nguyễn"Đức" H"tại"số"10/2"Đường"số"1,"Phường"13,"quận"V"và"gia"đình"ông"Phạm"Văn"T"tại" số"10/4"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V,"lối"đi"này"cũng"thể"hiện"rõ"trên"Giấy" chứng"nhận"quyền"sử"dụng"đất,"quyền"sở"hữu"nhà"ở"và"tài"sản"khác"gắn"liền"với" đất"sổ"CH01791"ngày"02/6/2014"do"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V"cho"bà"Phạm"Thị" Ngọc"H"tại"số"163"Đường"số"1,"Phường"M,"quận"V"là"lối"đi"chung"của"02"nhà" 10/2"và"10/4"Đường"số"1,"Phường",,"quận"V.!

Theo"Giấy"chứng"nhận"quyền"sở"hữu"nhà"ở"và"quyền"sử"dụng"đất"ở"số" 7065/2004"ngày"14/6/2004"do"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V"cấp"cho"ông"bà"Phạm" Văn"T-Lê"Thị"T"phần"lối"đi"trên"thể"hiện"hẻm"xi"măng;"Theo"tài"liệu"Bản"đồ"địa" chính"chính"quy"được"lập"năm"2001"lối"đi"trên"thể"hiện"là"đường,"Ủy"ban"nhân" dân"quận"thấy"việc"ngăn"hàng"rào"của"ông"T"là"không"phù"hợp"với"việc"sử"dụng" lối" đi" chung" đã" được" ghi" trên" trang" bổ" sung" của" Giấy" chứng" nhận" quyền" sử" dụng" đất," quyền"sở"hữu" nhà" ở"và" tài" sản" khác" gắn" liền" với"đất"số"CH" 00905" ngày"13/01/2012.”""

Trong!giai!đoạn!chuẩn!bị!xét!xử,!Tòa!án!đã!tiến!hành!biện!pháp!xem!xét! thẩm!định!tại!chỗ,!tại!biên!bản!xem!xét,!thẩm!định!tại!chỗ!đã!ghi!nhận!có!hàng! rào!bằng!lưới!thép!ngăn!dọc!theo!lối!đi!chung!của!hai!nhà!10/2!và!10/4!Đường! số!1,!Phường!M,!quận!V.!Về!chi!phí!xem!xét!thẩm!định!tại!chỗ!nguyên!đơn!xin! tự!nguyện!chịu.!

* Đại!diện!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!quận!V!phát!biểu!ý!kiến:!!!

Tòa!án!đã!thực!hiện!đúng!quy!định!của!Bộ!luật!tố!tụng!dân!sự.!Đương!sự! thực!hiện!đúng!quy!định!tại!Điều!70,!Điều!367!Bộ!luật!tố!tụng!dân!sự.!

Về!nội!dung:!Từ!những!tài!liệu,!chứng!cứ!trong!hồ!sơ!vụ!án,!kết!quả!của! tranh!tụng!tại!phiên!tòa,!căn!cứ!các!quy!định!của!pháp!luật,!đề!nghị!Hội!đồng!xét! xử!chấp!nhận!yêu!cầu!của!nguyên!đơn,!không!chấp!nhận!yêu!cầu!phản!tố!của!bị! đơn,!đương!sự!phải!chịu!án!phí!dân!sự!sơ!thẩm!theo!quy!định!của!pháp!luật.!! * Tại!bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số!405/2018/DS-ST!ngày!18/9/2018!của! Tòa!án!nhân!dân!quận!V!đã!tuyên!xử:! -!Căn!cứ!vào!Điều!26,!điểm!a!khoản!1!Điều!35,!điểm!a!khoản!1!Điều!39,! Điều!147,!Điều!150,!Điều!203,!Điều!266,!Điều!271,!Điều!273!Bộ!luật!tố!tụng! dân!sự;!! -!Căn!cứ!khoản!1!Điều!203!Luật!đất!đai!năm!2013.! -!Căn!cứ!vào!Điều!8,!Điều!11,!Điều!159,!Điều!245,!Điều!246,!Điều!247,! Điều!254!Bộ!luật!dân!sự!năm!2015;!!! -!Căn!cứ!Điều!27,!Điều!37!Luật!hôn!nhân!và!gia!đình!năm!2014;! -!Căn!cứ!Nghị!quyết!số!326/UBTVQH14!ngày!30!tháng!12!năm!2016.!! Tuyên!xử:! 1.!Chấp!nhận!yêu!cầu!của!nguyên!đơn:!Buộc!ông!Phạm!Văn!T!phải!tháo! dỡ!toàn!bộ!hàng!rào!ngăn!dọc!theo!lối!đi!chung!của!hai!nhà!10/2!và!10/4!Đường! số!1,!Phường!M1,!quận!V!và!khôi!phục!lại!hiện!trạng!để!không!gây!cản!trở!việc! đi!lại,!thực!hiện!việc!tháo!dỡ!ngay!sau!khi!bản!án!có!hiệu!lực!pháp!luật.!Bà!Lê! Thị!T!là!vợ!ông!T!phải!liên!đới!chịu!trách!nhiệm!phá!dỡ!hàng!rào!cùng!ông!T.! Trong!trường!hợp!ông!T,!bà!T!không!tự!tháo!dỡ!thì!ông!H!có!quyền!yêu!cầu!Cơ! quan!chức!năng!thực!hiện!việc!tháo!dỡ!theo!quy!định!của!pháp!luật.! 2. Không!chấp!nhận!toàn!bộ!yêu!cầu!phản!tố!của!bị!đơn.! 3.!Án!phí!dân!sự!sơ!thẩm:!Hoàn!lại!số!tiền!300.000!đồng!cho!ông!Nguyễn! Đức! H! mà! nguyên! đơn! đã! nộp! tạm! ứng! án! phí! theo! biên! lai! thu! số:! AA/2017/0027440!ngày!11!tháng!9!năm!2017!của!Chi!cục!thi!hành!án!dân!quận! V.!Bị!đơn!phải!chịu!án!phí!là!300.000!đồng,!được!trừ!vào!số!tiền!tạm!ứng!án!phí! mà!bị!đơn!đã!nộp!theo!biên!lai!thu!số:!AA/2017/0028898!ngày!05!tháng!4!năm! 2018,!ông!Phạm!Văn!T!đã!nộp!đủ!án!phí.!! !4.!Thi!hành!tại!Cơ!quan!thi!hành!án!dân!sự!có!thẩm!quyền.!!! Ngày!21/9/2018!ông!Phạm!Văn!T!nộp!đơn!kháng!cáo!toàn!bộ!bản!án!sơ! thẩm,!đề!nghị!tuyên!sửa!bản!án!sơ!thẩm! theo!hướng!bác!toàn!bộ!yêu!cầu!của! nguyên!đơn.! Ngày!17/10/2018!Viện!trưởng!Viện!kiểm!sát!nhândân!Thành!phố!Hồ!Chí! Minh!có!quyết!định!kháng!nghị!số!54/QĐKN!PT-VKS-DS:!Bản!án!không!tuyên! bị!đơn! phải! chịu! án! phí! do! yêu! cầu! phản!tố! bị! bác;! Tuyên! buộc! phải! tháo!dỡ! nhưng! không! tuyên! bị! đơn! chịu! chi! phí! tháo! dỡ;! Tuyên! không! đúng! địa! chỉ! (Phường!M!thành!Phường!M1)!gây!khó!khăn!cho!công!tác!thi!hành!án.! * Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm:! ­ Ông"Trương"Hoàng"T"đại"diện"cho"bị"đơn"trình"bày:"

Căn!cứ!vào!giấy!nhượng!quyền!canh!tác!ruộng!rau!muống,!chủ!bán!chừa! lối!đi!chung!1m!cho!bà!S2!bà!S1!vào!phần!đất!mua!chung!của!hai!bà.!Nay!ông!H! lấn!ra!phần!đất!1m!này!che!cổng!lối!đi!để!làm!nhà!sử!dụng!riêng!trong!khi!đó! ông!H!lại!yêu!cầu!ông!T!phải!chừa!lối!đi!lớn!hơn!cho!gia!đình!ông!ngang!là!1,6m! đến!2,9m!dài!là!8,5m!trong!khi!thỏa!thuận!ban!đầu!chỉ!là!1m.!Vì!vậy!ông!T!chỉ! đồng!ý!chừa!lối!đi!cho!ông!H!là!0,5m!và!dài!8,5m!và!phải!bồi!thường!40!triệu! đồng.!Còn!nội!dung!như!án!sơ!thẩm!xử!ông!T!không!đồng!ý!vì!là!đất!của!bà!S2! sau!là!của!ông!T!nên!ông!không!tháo!dỡ!hàng!rào.!Giữa!nguyên!đơn!và!bị!đơn! chưa!có!văn!bản!thỏa!thuận!chừa!lối!đi!như!yêu!cầu!chừa!của!ông!H!và!chưa!có! quyết!định!giải!tỏa!của!nhà!nước!lấy!đất!để!mở!rộng!lối!đi.!Yêu!cầu!chấp!nhận! kháng!cáo!của!bị!đơn.!!

­ Bà"Phạm"Thị"H"đại"diện"cho"bị"đơn"và"bà"Lê"Thị"T"trình"bày:""

Lối!đi!vào!hai!phần!đất!mua!của!bà!S2!bà!S1!có!sẵn!là!1m!x!25m,!lối!đi! này!qua!đất!của!bà!S1!rồi!đến!đất!của!bà!S2!và!đi!quẹo!ra!đường.!Ông!H!làm! cổng!bít!lối!ông!T!đi!vào!ngược!lại!ông!H!muốn!đi!ra!có!lối!rộng!hơn!phải!bồi! hoàn!tiền!là!40!triệu!cho!ông!T!và!ông!T!chỉ!đồng!ý!chừa!lối!đi!0,5m!x!8,5m!mà! thôi.!!!

­ Ông" Nguyễn" Văn" T" đại" diện" cho" nguyên" đơn"và" bà" Đỗ" Thị" T" trình" bày:""

Căn! cứ!vào!giấy! chứng!nhận!quyền!sử!dụng! đất! của! Ủy! ban!nhân!dân! quận!V!cấp!cho!ông!T!bà!T!năm!2004,!cấp!cho!hộ!bà!V!(sau!này!là!ông!H)!năm! 2012!và!cấp!cho!hộ!bà!H,!đều!xác!định!lối!đi!chung!có!sẵn!chiều!ngang!từ!1,6m! đến!2,9m;!dài!8,5m.!Lúc!Ủy!ban!cấp!ông!T!không!khiếu!nại,!lối!đi!chung!này! đã!hình!thành!từ!lâu!mặc!dù!không!có!văn!bản!thỏa!thuận!chừa!lối!đi!chung! như!văn!bản!của!Ủy!ban!trả!lời!cho!Tòa,!nhưng!do!lối!đi!đã!có!sẵn,!sau!này!ông! T!làm!hàng!rào!ảnh!hưởng!đến!lối!đi!ra!đường!của!nhà!ông!H!nên!yêu!cầu!ông! T!tháo!dỡ!hàng!rào!như!án!sơ!thẩm!đã!xử.!!

­ Bà"Lê"Thị"Anh"S"đại"diện"cho"Ủy"ban"nhân"dân"quận"V"có"đơn"xin" vắng"mặt."

­ Đại"diện"Viện"kiểm"sát"nhân"dân"Thành"phố"Hồ"Chí"Minh"phát"biểu" quan"điểm:"

Quá!trình!tuân!theo!pháp!luật!của!Hội!đồng!xét!xử,!của!những!người!tham! gia!tố!tụng!trong!giai!đoạn!xét!xử!phúc!thẩm!tuân!theo!đúng!quy!định!của!Bộ! luật!Tố!tụng!dân!sự!năm!2015.!!

Về!nội!dung:!Tại!phiên!tòa!sơ!thẩm!và!lời!trình!bày!của!các!bên!xác!định! giấy!nhượng!quyền!canh!tác!ruộng!rau!muống!ngày!23/9/1977!có!chừa!lối!đi!1m! x!25m!cho!hai!bà!S2!bà!S1!mua!đất!chung.!Ủy!ban!nhân!dân!quận!V!cấp!giấy! chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!cho!hai!bên!cũng!căn!cứ!vào!giấy!nhượng!quyền! này!nhưng!có!khác!là!ghi!nhận!lối!đi!chung!chiều!ngang!từ!1,6m!đến!2,9m,!dài! 8,5m!nhưng!không!có!văn!bản!thỏa!thuận!chừa!lối!đi!chung!đúng!diện!tích!trên! của!các!bên,!không!có!quyết!định!thu!hồi!đất!của!Ủy!ban!cho!nên!xác!định!sơ! thẩm!xử!thiếu!căn!cứ,!đề!nghị!sửa!án!sơ!thẩm!theo!hướng!bị!đơn!chừa!lối!đi!1m! x!8,5m!cho!nguyên!đơn.!Đề!nghị!chấp!nhận!kháng!nghị!của!Viện!kiểm!sát,!chấp! nhận!kháng!cáo!của!bị!đơn,!sửa!án!sơ!thẩm.!!

NHẬN!ĐỊNH!CỦA!TÒA!ÁN:!

Căn!cứ!vào!các!tài!liệu!có!trong!hồ!sơ!vụ!án,!được!thẩm!tra!các!chứng!cứ! tại!phiên!tòa,!căn!cứ!kết!quả!tranh!luận!tại!phiên!tòa,!Hội!đồng!xét!xử!nhận!định:!! [1]!Về!hình!thức:!Đơn!kháng!cáo!của!bị!đơn!ông!Phạm!Văn!T!nộp!trong! thời!hạn!luật!định,!thực!hiện!theo!đúng!quy!định!tại!Điều!272,!Điều!273!Bộ!luật! Tố!tụng!dân!sự!năm!2015!và!nộp!tạm!ứng!án!phí!đúng!thời!hạn!quy!định!nên! được!chấp!nhận!đơn!kháng!cáo!hợp!lệ.! Quyết!định!kháng!nghị!của!Viện!trưởng!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Thành! phố!Hồ!Chí!Minh!ban!hành!trong!thời!hạn!luật!định!thực!hiện!theo!đúng!quy! định!tại!Điều!279,!280!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!nên!chấp!nhận!kháng!nghị!hợp!lệ.! [2]!Về!nội!dung:!Xét!yêu!cầu!kháng!cáo!của!ông!Phạm!Văn!T,!Hội!đồng! xét! xử! xét! thấy:! Phần! đất! các! bên! đang! tranh! chấp! nguyên! đơn! cho! là! lối! đi! chung!được!thể!hiện!trong!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!của!ông!H!và! ông!T!có!diện!tích![(1,66!+!2,9)/2!x!8,5]!=!19,125m2.!Ông!T!bà!H!đại!diện!cho! bị!đơn!ông!Phạm!Văn!T!cho!là!lối!đi!của!ông!H!chiều!ngang!0,5m,!chiều!dài! 8,5m,!phần!đất!còn!lại!là!của!vợ!chồng!ông!T!bà!T.! Ông!Nguyễn!Văn!T!đại!diện!cho!ông!H,!bà!T!thừa!nhận!nguồn!gốc!nhà! đất! ông! Hoàng! đứng! tên! quyền! sử! dụng! hiện! nay! có! nguồn! gốc! là! ngày! 23/9/1977!do!mẹ!ông!T!là!bà!Nguyễn!Thị!S2!và!mẹ!ông!Hoàng!là!bà!Nguyễn! Thị!S1!cùng!mua!chung!lô!đất!280m2!chủ!bán!có!chừa!lối!đi!1m!x!25m!làm!lối!đi! chung,!mua!của!ông!Nguyễn!Văn!V!và!bà!Nguyễn!Thị!T!chuyển!nhượng.!Theo! ông!H,!từ!năm!1997!lối!đi!chung!thay!đổi!diện!tích!có!chiều!ngang!sau!1,66m,! chiều!ngang!trước!2,9m,!chiều!dài!8,5m.!Ông!T!công!nhận!nguồn!gốc!đất!do!hai! bà!mẹ!của!hai!ông!mua!chung!cùng!một!chủ!lúc!đầu!là!ruộng!rau!muống!chủ!bán! có!chừa!lối!đi!1mét!để!vào!đất,!hai!bà!mẹ!chia!ra!mỗi!bà!là!140m2.!Từ!chứng!cứ! này!có!cơ!sở!xác!định!lối!đi!ban!đầu!vào!phần!đất!của!gia!đình!ông!H!có!chiều! ngang!1!mét.!Phần!đất!còn!lại!là!đất!của!bà!S2!và!hiện!nay!là!của!ông!T.! Xét!khi!Ủy!ban!nhân!dân!quận!V!cấp!giấy!chứng!nhận!QSDĐ!và!QSHNO! cho!ông!T,!bà!T;!cho!bà!V,!ông!H!có!căn!cứ!vào!giấy!nhượng!quyền!canh!tác! ruộng!rau!muống!280m2!và!chừa!sẵn!lối!đi!1m!x!25m!ngày!23/9/1977;!bà!S1!lấy! 140m2!đất!phía!trong,!bà!S2!lấy!140m2!đất!phía!ngoài!nên!hai!bên!thỏa!thuận!lối! đi! chung! vào! đất! là! 1m! x! 25m! được! ghi! rõ! và! vẽ! sơ! đồ! ghi! nhận! trong! giấy! nhượng!quyền.!Khi!Ủy!ban!nhân!dân!cấp!giấy!chứng!nhận!áp!đặt!lối!đi!chung! rộng!1,66m!đến!2,9m!,!chiều!dài!8,5m!và!cho!rằng!là!lối!đi!thông!hành!địa!dịch! tại!bản!đồ!địa!chính!của!Ủy!ban!nhân!dân!Phường!13!lập!năm!2001!mà!không!có! quyết!định!thu!hồi!đất.!!!

Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!số!CH!00905!ngày!13/01/2012!cấp! cho!tên!bà!Nguyễn!Thị!Kim!V!(đại!diện!khai!trình)!ghi!nhận!diện!tích![1,66!+! 2,9)/2]!x!8,5=!19,125m2!là!lối!đi!riêng.!Đến!ngày!16/11/2015!cập!nhật!trong!giấy! chứng!nhận!tên!ông!H!ghi!nhận!lối!đi!trước!nhà!là!lối!đi!riêng!sau!đổi!thành!lối! đi!chung.!Còn!Giấy!chứng!nhận!số!7065/2004!ngày!14/6/2004!cấp!cho!ông!T,!bà! T!ghi!nhận!phần!diện!tích!đất!trên!là!hẻm!ximăng.!Xét!việc!cấp!giấy!chứng!nhận! của!Ủy!ban!không!rõ!ràng!lúc!xác!định!lối!đi!này!là!hẻm!ximăng,!lúc!là!lối!đi! riêng,!lúc!là!lối!đi!chung.!!

Theo!quy!định!tại!khoản!1!Điều!254!Bộ!luật!Dân!sự!năm!2015"“…chủ"sở" hữu"bất"động"sản"hưởng"quyền"về"lối"đi"qua"phải"đền"bù"cho"chủ"sở"hữu"bất" động"sản"chịu"hưởng"quyền,"trừ"trường"hợp"có"thỏa"thuận"khác”.!!

Xét!về!nguồn!gốc!trước!đây!việc!chuyển!nhượng!đất!này!và!lối!đi!sử!dụng! vào!đất!bà!Son,!ông!H!ngang!là!1m!giống!như!biên!bản!xem!xét!thẩm!định!tại! chỗ! ngày! 12/12/2017! của! Tòa! án! nhân! dân! quận! V,! biên! bản! làm! việc! ngày! 02/3/2016!!và!cho!đến!hôm!nay!hai!bên!đều!xác!nhận!lối!đi!chiều!ngang!1m!hình! thành!từ!năm!1977!lúc!nhận!chuyển!nhượng!đất!của!bà!S2!bà!S1;!cho!nên!phần! đất!có!diện!tích![(0,66!+!1,9)/2]!8,5!=!10,88m2!!thuộc!phần!đất!của!ông!T!chừa! trống!để!trồng!cây!chứ!không!phải!là!lối!đi!chung.!Nếu!muốn!lối!đi!từ!nhà!ông!H! ra!hẻm!có!chiều!ngang!lớn!hơn!thì!ông!H!phải!đền!bù!bằng!tiền!phần!đất!này!của! ông!T!nhưng!do!ông!H,!ông!T!không!thỏa!thuận!được!giá!đền!bù,!ông!T!đại!diện! ông!H!không!đồng!ý!đền!bù!để!được!mở!rộng!thêm!đất!làm!lối!đi!nên!không! chấp!nhận!việc!buộc!ông!T!phải!tháo!dỡ!hết!hàng!rào!trồng!cây!và!chừa!lối!đi! như!yêu!cầu!của!ông!H!và!như!án!sơ!thẩm!đã!tuyên!xử.!!!

Ngoài!ra,!nếu!cho!là!diện!tích!đất![(0,66!+!1,9)/2]!8,5!=!10,88m2!ông!T! phải!chừa!lại!làm!lối!đi!chung!nhưng!không!có!văn!bản!thỏa!thuận!làm!lối!đi! chung!của!hai!bên;!không!có!quyết!định!thu!hồi!đất!của!Ủy!ban!quận!V!tại!vị!trí! hai!bên!tranh!chấp.!Tại!điều!53!Luật!Đất!Đai!năm!2013!quy!định!!“!Việc"nhà" nước"quyết"định"giao"đất,"cho"thuê"đất"đối"với"đất"đang"có"người"sử"dụng"cho" người"khác"chỉ"được"thực"hiện"sau"khi"cơ"quan"nhà"nước"có"thẩm"quyền"quyết" định"thu"hồi"đất"đó"theo"quy"định"của"luật"này"và"phải"thực"hiện"xong"việc"bồi" thường…”." ! Công! văn! số! 5659/UBND-TNMT! ngày! 06/11/2019! của! Ủy! ban! nhân!dân!quận!V!xác!định!không!lưu!giữ!văn!bản!thỏa!thuận!lối!đi!chung!của! ông!H!và!ông!T;!không!có!quyết!định!thu!hồi!đất!tại!vị!trí!hai!bên!tranh!chấp.!

Qua!phân!tích!trên!có!cơ!sở!xác!định!diện!tích!đất!sử!dụng!làm!lối!đi!cho! gia!đình!ông!H!là!1m!x!8,5m!đã!hình!thành!từ!năm!1977!nên!ông!T!phải!chừa! đúng!diện!tích!này!để!làm!lối!đi!cho!gia!đình!ông!H;!do!đó!cần!phải!sửa!án!sơ! thẩm.!Yêu!cầu!phản!tố!của!ông!T!đòi!chừa!ngang!0,5m,!dài!8,5m!để!làm!lối!đi! cho!gia!đình!ông!H!là!không!có!cơ!sở!như!phân!tích!ở!trên!nên!không!chấp!nhận! yêu!cầu!phản!tố!này!của!ông!T.!Từ!những!nhận!định!trên!có!căn!cứ!để!sửa!án!sơ! thẩm.! Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm!đại!diện!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ! Chí!Minh!đề!nghị!Hội!đồng!xét!xử!phúc!thẩm!là!sửa!án!sơ!thẩm!nên!phần!án!phí! sơ!thẩm!nguyên!đơn!phải!chịu!và!bị!đơn!phải!chịu!án!phí!do!yêu!cầu!phản!tố! không!được!chấp!nhận.!! [3]!Do!sửa!án!sơ!thẩm!nên!phải!sửa!về!án!phí.! Án!phí!Dân!sự!sơ!thẩm:!Ông!H!phải!chịu!300.000đ,!ông!T!!phải!chịu!án! phí!phản!tố!là!300.000đ.! Án! phí! dân! sự! phúc! thẩm:! Ông! T! không! phải! chịu! được! hoàn! lại! 300.000đ.!!

QUYẾT!ĐỊNH:!

­ Căn!cứ!khoản!2!Điều!308!Bộ!luật!tố!tụng!dân!sự! ­ Căn!cứ!!Điều!8,!Điều!11,!Điều!159,!khoản!1!Điều!254!Bộ!luật!dân!sự! năm!2015;!Điều!53!Luật!Đất!Đai!năm!2013!! ­ Căn!cứ!Nghị!quyết!326/2016/UBTVQH14!ngày!30/12/2016!của!Ủy!ban! Thường!vụ!Quốc!hội!quy!định!về!án!phí,!lệ!phí!Tòa!án.! Tuyên!xử:! Chấp!nhận!yêu!cầu!kháng!cáo!của!bị!đơn!ông!Phạm!Văn!T! Chấp!nhận!yêu!cầu!kháng!nghị!của!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ! Chí!Minh.! Sửa!bản!án!sơ!thẩm.! 1.!Không!chấp!nhận!yêu!cầu!khởi!kiện!của!nguyên!đơn!ông!Nguyễn!Đức! H!đòi!ông!Phạm!Văn!T!và!bà!Lê!Thị!T!phải!tháo!dỡ!hàng!rào!ngăn!dọc!lối!đi!hai! nhà!10/2!và!10/4!Đường!số!1,!Phường!M,!quận!V,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.! 2.!Không!chấp!nhận!yêu!cầu!phản!tố!của!ông!Phạm!Văn!T!đòi!chừa!lối!đi! cho!gia!đình!ông!Nguyễn!Đức!H,!bà!Đỗ!Thị!T!có!chiều!ngang!là!0,5m,!chiều!dài! là!8,5m.! Buộc!ông!Phạm!Văn!T!và!bà!Lê!Thị!T!phải!chừa!lối!đi!chung!ngang!1m,! dài!8,5m!để!ông!Nguyễn!Đức!H!và!gia!đình!được!sử!dụng!lối!đi!chung!này!nằm! bên!hông!nhà!ông!Phạm!Văn!T!địa!chỉ!số!10/4!Đường!số!1,!Phường!13,!quận!Gò! Vấp!để!làm!lối!đi!chung!ra!Đường!số!1,!Phường!M,!quận!V!Thành!phố!Hồ!Chí! Minh.!

3. Án!phí!dân!sự!sơ!thẩm:!!

Ông!Nguyễn!Đức!H!phải!chịu!300.000đ!(Ba!trăm!ngàn!đồng),!được!trừ! vào!số!tiền!tạm!ứng!án!phí!ông!H!đã!nộp!là!300.000đ!(Ba!trăm!ngàn!đồng)!theo! biên!lai!thu!số!0027440!ngày!11/9/2017!của!Chi!cục!Thi!hành!án!dân!sự!quận!V.!! Ông!Phạm!Văn!T!phải!chịu!án!phí!là!300.000đ!(Ba!trăm!ngàn!đồng)!được!trừ! vào!số!tiền!tạm!ứng!án!phí!đã!nộp!là!300.000đ!(Ba!trăm!ngàn!đồng)!theo!biên!lai! thu!số!0028898!ngày!05/4/2018!của!Chi!cục!Thi!hành!án!dân!sự!quận!V!(do!bà! Phạm!Thị!H!đứng!tên!nộp).!!

4.! Án! phí! dân! sự! phúc! thẩm:! Ông! Phạm! Văn! T! không! phải! chịu,! được! hoàn! lại! 300.000đ! (Ba! trăm! ngàn! đồng)! theo! biên! lai! thu! số! 0001220! ngày! 25/9/2018!của!Chi!cục!Thi!hành!án!dân!sự!quận!V.!

5.!Trường!hợp!bản!án,!quyết!định!được!thi!hành!theo!quy!định!tại!điều!2! Luật!Thi!hành!án!dân!sự!thì!người!được!thi!hành!án!dân!sự,!người!phải!thi!hành!án! dân!sự!có!quyền!thỏa!thuận!thi!hành!án,!quyền!yêu!cầu!thi!hành!án,!tự!nguyện!thi! hành!án!hoặc!bị!cưỡng!chế!thi!hành!án!theo!quy!định!tại!các!điều!6,!7!và!9!Luật!Thi! hành!án!dân!sự;!thời!hiệu!thi!hành!án!được!thực!hiện!theo!quy!định!tại!điều!30!Luật! Thi!hành!án.!

Bản!án!phúc!thẩm!có!hiệu!lực!pháp!luật!kể!từ!ngày!tuyên!án.!

Nơi"nhận:!! !

!

!!!!!!!!!!!!!!"

TM.!HỘI!ĐỒNG!XÉT!XỬ!PHÚC!THẨM! -!Tòa!án!nhân!dân!tối!cao;!!

THẨM!PHÁN!–!CHỦ!TỌA!PHIÊN!TÒA! -!Tòa!án!nhân!dân!cấp!cao!tại!TpHCM;!

! -!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!cấp!cao!tại!TpHCM!

! -!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!TpHCM;!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

! -!Tòa!án!nhân!dân!quận!V;! -!Cục!Thi!hành!án!dân!sự!TpHCM;!

! -!Chi!cục!Thi!hành!án!dân!sự!quận!V;!

! -!Các!đương!sự!(để!thi!hành);! !!!!!!!

Phan!Thị!Liên! -!Lưu."!!!!!!!!!!!!! ! !