Bản án 1129/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 11/9/2023, đơn khởi kiện bổ sung ngày 19/3/2026 của nguyên đơn Thái C cũng như tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Thái C – ông Thái Minh H trình bày:

Ông Thái C có diện tích đất màu 1.139,5m2 tọa lạc khóm S, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) thuộc thửa đất số 888, tờ bản đồ số 1, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 426045, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0417 QSDĐ/ 8191315 do UBND huyện V (nay là thị xã V ) cấp ngày 25/06/2004 cấp cho hộ ông Thái C, Nguồn gốc đất do nhận chuyển nhượng từ ông Thái M.

Phần đất này gia đình ông Thái C đã sử dụng từ năm 1976 đến nay, trước thì trồng rẫy, sau thì đào ao nuôi tôm. Quá trình sử dụng đất không xảy ra tranh chấp. Ông Thái M (là em ruột của ông Thái C) có đất giáp ranh với thửa 888 của ông Thái C về phía Bắc. Trước đây hai anh em ông Thái C có thỏa thuận với nhau về việc cặm và kéo hàng rào làm ranh đất tạm thời chứ không có đo đạc để đất ai nấy làm.

Đến tháng 12/2022, ông Thái M dọn cỏ quăng qua hàng rào phần đất của ông Thái C nên hai bên xảy ra cãi vã với nhau. Ông Thái C đã yêu cầu Tổ hòa giải khóm Soài Côn hòa giải, ông Thái M đồng ý thuê dịch vụ đo đạc lại để xác định lại ranh đất, nhưng sau khi đo đạc thì mới phát hiện thửa 888 của ông Thái C có khoảng 650m2 nằm bên phía hàng rào của ông Thái M. Ông Thái C có đề nghị ông Thái M trả lại phần đất của ông Thái C nằm bên hàng rào của ông Thái M nhưng ông Thái M không đồng ý nên xảy ra tranh chấp.

Ông Thái C cũng có diện tích đất khoảng 1000m2 tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) (thuộc thửa 642) chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nguồn gốc đất là của cha mẹ để lại và ông Thái C đã sử dụng trồng rẫy, sau này thì đào ao nuôi tôm từ năm 1976 đến nay.

Vào tháng 12/2022, trong lúc tranh chấp ranh đất thửa 888 của ông Thái C, ông Thái M cố ý phá bờ cũ lấy đất lấp qua đất của ông Thái M và tự ý cặm cột mốc, trồng cây dừa, đào mương thoát nước thải lấn qua đất của ông Thái C khoảng 300m2 (chiếm 1/3 ao tôm của ông Thái C ), ông Thái C không đồng ý nên xảy ra tranh chấp.

Ngoài ra ông Thái C cũng có diện tích đất khoảng 3.500m2 tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ), chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trên đất có 01 căn nhà của ông Thái C và ông Thái C cũng đã được cấp sổ hộ khẩu gia đình. Nguồn gốc đất của cha mẹ để lại. Ông Thái C sử dụng đất từ năm 1976 đến nay không xảy ra tranh chấp. Nay ông Thái C phát hiện ông Thái M có đất liền kề đã đăng ký quyền sử dụng trong đó có khoảng 250m2 đất của ông Thái C, ông Thái C không đồng ý nên xảy ra tranh chấp.

Nội dung tranh chấp trên đã được Ủy ban nhân dân phường B, thị xã V hòa giải vào ngày 24/8/2023 nhưng hòa giải không thành.

Nay ông Thái C yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Buộc ông Thái M trả lại cho ông Thái C diện tích đất khoảng 650m2 tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ), thuộc thửa đất số 888, tờ bản đồ số 1, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 426045, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0417 QSDĐ/ 8191315 do UBND huyện V cấp ngày 25/06/2004 cho hộ ông Thái C.

- Buộc ông Thái M nhổ cột mốc, giải tỏa cây dừa và lấp con mương thoát nước thải trả lại cho ông Thái C diện tích đất đã lấn chiếm khoảng 300m2 thuộc thửa 642 tờ bản đồ số 1, tọa lạc tại khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) (chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

- Buộc ông Thái M trả cho ông Thái C phần đất mà ông M đã kê khai đăng ký lấn chiếm của ông Thái C diện tích khoảng 250m2 thuộc thửa 878, tờ bản đồ số 1, tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ).

- Yêu cầu xem xét hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích khoảng 250m2 cấp cho hộ ông Thái M tại thửa 878, tờ bản đồ số 01, diện tích 4.074m2 (tọa lạc khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) số vào sổ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0406QSDĐ/8191315 do Ủy ban nhân dân huyện V cấp ngày 08/3/2004.

Tại phiên tòa, ông Thái Minh H yêu cầu theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ ngày 29/01/2024 và Sơ đồ hiện trạng đo đạc tranh chấp ngày 13/9/2024 của Chi nhánh văn phòng Đăng ký đất đai thị xã V (nay là Chi nhánh văn phòng Đ1).

Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn Thái M – bà Nguyễn Thị Thu T trình bày: Phía bị đơn không đồng ý với yêu cầu của nguyên đơn và cho rằng nguồn gốc đất tranh chấp do Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Thái M vào năm 2003 theo quyết định số 1361/QĐ-UB ngày 17/12/2003, thửa 888 do bị đơn Thái M chuyển nhượng cho nguyên đơn Thái C vào năm 2004 có diện tích 1.139,5m2. Việc tranh chấp thửa đất số 878 của ông Thái C đã được Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính số 13 ngày 13/8/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng, quyết định số 892 ngày 12/12/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Cây trồng trên phần đất tranh chấp do con của nguyên đơn là Thái Thị Minh trồng, trên phần đất tranh chấp có sạp do bà Thái Thị Minh A cất. Phía bị đơn không thống nhất với kết quả xem xét thẩm định cũng như không thống nhất với Sơ đồ hiện trạng đo đạc tranh chấp ngày 13/9/2024 của Chi nhánh văn phòng Đăng ký đất đai thị xã V (nay là Chi nhánh văn phòng Đăng ký đất đai khu vực XX) và đề nghị tạm ngừng phiên tòa để xem xét thẩm định lại đất tranh chấp.

Ý kiến của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V, Thành phố Cần Thơ (là người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của Ủy ban nhân dân thị xã V, tỉnh Sóc Trăng) tại văn bản số 1390/UBND-NC ngày 15/4/2026: Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V đề nghị Tòa án không tiến hành mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Đề nghị Tòa án đưa vụ án ra xét xử theo quy định pháp luật. Về nội dung cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đương sự trong vụ án, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V không có ý kiến, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 8 – Cần Thơ xem xét và giải quyết vụ việc theo quy định pháp luật.

Tại đơn đề nghị Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt và ghi nhận ý kiến đề ngày 22/4/2026 của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Thái Thị Minh A trình bày: Bà đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Thái C vì: Sơ đồ hiện trạng đất tranh chấp do Tòa án đo đạc ngày 13/9/2024 là không đúng với thực tế hiện trạng đất vì đất thửa 888 ông Thái C mua của hộ gia đình bà có vị trí nằm ở phía sau thửa 878 như trong bản vẽ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 878, còn phần bản vẽ của Tòa án cho là ông Thái C sử dụng trên thửa 878 (phần tum lợp tạm bằng tol để đồ phế liệu là đất của tôi đã được hộ gia đình cho bà từ năm 2016, bà đã lợp tum bằng tol để bán đề lặt vặt trước nhà, sau này bà đi làm ở Sóc Trăng bên bỏ trống). Việc tranh chấp thửa đất số 642 của ông Thái C đã được Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính số 01 ngày 20/01/2014. Hộ gia đình bà đã cho bà phần đất thuộc thửa 642 này từ năm 2016 đến nay. Hiện do điều kiện công việc gia đình nên bà đã cho chị gái thay bà trông coi, quản lý, sử dụng thửa đất và bà chưa sang tên thửa đất. Cha bà Thái M đã không sử dụng đất từ năm 2016 đến nay thì làm sao có việc cha bà chiếm đất của ông Thái C. Việc tranh chấp thửa đất số 878 của ông Thái C đã được Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính số 13 ngày 13/8/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng, quyết định số 892 ngày 12/12/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xa D (Sơn Thị Xà D1), ông Thái Tha V, ông Thái Tha R, bà Thái Thị M1, bà Thái Thị Chành Đ: Dù được tống đạt hợp lệ Thông báo về việc thụ lý vụ án, tại Thông báo thể hiện đầy đủ những tình tiết, sự kiện, tài liệu, yêu cầu khởi kiện của ông Thái C nhưng bà D (D), ông V, ông R, bà M1, bà Đ không phản đối, không có văn bản trình bày ý kiến. Tòa án đã thông báo toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cho các ông, bà nêu trên và đưa vụ án ra xét xử theo luật định.

- Vụ việc được hòa giải nhưng không thành nên Toà án nhân dân Khu vực 8 - Cần Thơ đưa vụ án ra xét xử, tại bản án sơ thẩm số 117/2026/DS-ST ngày 29 tháng 4 năm 2026 của Toà án nhân dân Khu vực 8 - Cần Thơ đã tuyên như sau:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Thái C.

1.1. Buộc bị đơn ông Thái M trả lại đất có diện tích 333,2m2 thuộc một phần thửa 878 (thửa chính quy số 46), tờ bản đồ số 1 (tờ bản đồ chính quy số 18) tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) có vị trí tứ cận như sau:

- Hướng đông giáp thửa 878, có số đo 14,11m + 49,16m

- Hướng tây giáp thửa 878, có số đo 13,97m + 46,18m

- Hướng bắc giáp giáp huyện lộ 43, có số đo 1,19m + 7,32m

- Hướng nam giáp thửa 888, có số đo 3,40m.

1.2. Buộc bị đơn ông Thái M trả lại đất có diện tích 41,9m2 thuộc một phần thửa 888 (thửa chính quy số 46), tờ bản đồ số 1 (tờ bản đồ chính quy số 18) tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) có vị trí tứ cận như sau:

- Hướng đông giáp thửa 888, có số đo 14,99m

- Hướng tây giáp thửa 888, có số đo 14,89m

- Hướng bắc giáp giáp thửa 878, có số đo 3,40m

- Hướng nam giáp thửa 888, có số đo 2,40m.

1.3. Buộc bị đơn ông Thái M trả lại đất có diện tích 214,1m2 thuộc một phần thửa 642 (thửa chính quy số 46), tờ bản đồ số 1 (tờ bản đồ chính quy số 18) tọa lạc khóm S, phường B, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực S, phường V, Thành phố Cần Thơ) có vị trí tứ cận như sau:

- Hướng đông giáp thửa 642, có số đo 34,21m

- Hướng tây giáp thửa số 7, có số đo 0,50m + 24,10m + 0,98m

- Hướng bắc giáp giáp thửa số 4, có số đo 10,41m

- Hướng nam giáp thửa số 8, có số đo 5,85m.

(Có sơ đồ kèm theo)

2. Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 380561, số vào sổ 0406/QSDĐ/8191315 do Ủy ban nhân dân huyện V cấp cho hộ ông Thái M ngày 08/3/2004 đối với đất có diện tích 333,2m2, có vị trí tứ cận: Hướng đông giáp thửa 878, có số đo 14,11m + 49,16m, hướng tây giáp thửa 878, có số đo 13,97m + 46,18m, hướng bắc giáp giáp huyện lộ 43, có số đo 1,19m + 7,32m, hướng nam giáp thửa 888, có số đo 3,40m thuộc một phần thửa 878 (thửa chính quy số 46), tờ bản đồ số 1 (tờ bản đồ chính quy số 18) tọa lạc ấp S, huyện V, tỉnh Sóc Trăng (nay là khu vực Soài Côn phường V, Thành phố Cần Thơ. Các đương sự có nghĩa vụ liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để đăng ký kê khai lại quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, chi phí thẩm định và quyền kháng cáo của đương sự theo quy định của pháp luật.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm, bị đơn ông M và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xà D1 có đơn kháng cáo đối với bản án sơ thẩm.

- Tại phiên tòa phúc thẩm,

Bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xà D1 vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Ông Thái Minh H yêu cầu bác kháng cáo của bị đơn và bà Xà D1, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

- Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ:

Về thực hiện pháp luật: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự kể từ khi thụ lý đến khi xét xử theo trình tự phúc thẩm. Các đương sự trong vụ án đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự đối với người tham gia tố tụng. Đơn kháng cáo của bị đơn ông M và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xà D1 trong hạn luật định nên được xem là hợp lệ về mặt hình thức.

Về nội dung vụ án: Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ cũng như lời khai tại phiên tòa của các đương sự cho thấy cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ toàn diện ý kiến cũng như chứng cứ các bên cung cấp và trình bày. bị đơn ông M và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xà D1 kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình. Tuy nhiê, do ông manh là người cao tuổi nên đề nghị miễn án phí dân sự sơ thẩm cho ông A. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông M và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xà D1, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm có điều chỉnh về nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm của bị đơn ông M.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các chứng cứ đã được thẩm tra tại phúc thẩm; Căn cứ vào kết quả tranh luận trên cơ sở xem xét đầy đủ toàn diện ý kiến của Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng khác.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

* Căn cứ:

-Khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tụng dân sự năm 2015;

- Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban vụ Quốc hội.

* Tuyên xử: Không chấp nhận đơn kháng cáo của bị đơn ông Thái M và người có quyền và nghĩa vụ liên quan bà Sơn Thị Xà D1.

1. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 117/2026/DS-ST ngày 29 tháng 4 năm 2026 của Toà án nhân dân Khu vực 8 - Cần Thơ (có điều chỉnh về nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm của bị đơn ông Thái M).

2. Về án phí:

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn không phải chịu án phí. Hoàn trả cho nguyên đơn tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí số 0000319 ngày 16 tháng 11 năm 2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Vĩnh Châu (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 8 – Cần Thơ). Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bị đơn ông Thái M.

- Về án phí dân sự phúc thẩm: Miễn án phí cho bị đơn ông Thái M và bà

D1.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 36 và Điều 71 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự.