Bản án 112/2025/DS-ST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện đề ngày 06/3/2024, đơn khởi kiện bổ sung ngày 28/3/2024 nguyên đơn ông Phạm Văn T, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Huỳnh Minh Đ trình bày:

Ông Phạm Văn T và bà Châu Thúy O là vợ chồng có đăng ký kết hôn năm 2009, tại Ủy Ban nhân dân phường p, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Ông Phạm Văn T và bà O có 02 con chung là: Phạm Đăng ĐK1, Phạm Trúc M. Bà Châu Thúy O có Cha Mẹ đẻ là bà Trương Thị N và ông Châu Văn H. Quá trình bà O sinh sống cùng ông H, bà N thì gia đình có tạo dựng được quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 67, tờ bản đồ số 10, diện tích 128,6m2, tọa lạc tại Phường Phú Cường, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 cho Hộ bà Trương Thị N. Trên đất có xây dựng 01 căn nhà dùng để cho cả gia đình cư trú, sinh hoạt. Vào thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì trong Hộ bà Trương Thị N bao gồm bà Trương Thị N, ông Châu Văn H, ông Châu Thanh H1, bà Châu Thị Bạch V, Châu Thúy H, bà Châu Thúy O, bà Nguyễn Thị Anh Đ (con dâu) và Châu Thúy N1 (cháu). Đến năm 2009 thì bà O lập gia đình cùng ông T và chuyển về tổ 1, khu phố 5, phường Hưng Long, thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước. Đến ngày 15/12/2022 bà O chết nên phát sinh quyền thừa kế của ông H, bà N và ông T cùng 2 con đối với phần di sản lúc còn sống bà O tạo dựng được. Ông Phạm Văn T xác định quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 cho Hộ bà Trương Thị N có một phần là di sản do bà O để lại vì tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là cấp cho Hộ gia đình và bà O là 1 thành viên trong hộ tại thời điểm này. Vì vậy, ông Phạm Văn T có đề nghị bà N và những người còn lại trong Hộ gia đình phân chia phần di sản mà bà O để lại trong quyền sử dụng đất nêu trên. Tuy nhiên bà N và những người còn lại không hợp tác, gây khó khăn cho ông Phạm Văn T trong việc phân chia phần quyền sử dụng đất của bà O.

Do đó, ông T khởi kiện bà N để yêu cầu chia thừa kế đối với phần quyền sử dụng đất của bà O phát sinh thừa kế trong quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 67, tờ bản đồ số 10, diện tích 128,6m2, tọa lạc tại Phường Phú Cường, Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 cho Hộ bà Trương Thị N. Ông T yêu cầu Tòa án xem xét phân chia giá trị di sản này cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà O trong đó có ông Phạm Văn T chỉ yêu cầu nhận giá trị bằng tiền là 20.000.000 đồng (Hai mươi triệu đồng).

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà đại diện của nguyên đơn là ông Huỳnh Minh Đ thống nhất với kết quả đo đạc, xem xét, thẩm định tại chỗ và kết quả định giá tài sản có tranh chấp. Đồng thời, nguyên đơn ông Phạm Văn T giữ nguyên yêu cầu khởi kiện về việc tranh chấp thừa kế tài sản, yêu cầu bà Trương Thị N chia giá trị phần thừa kế của bà O trong khối tài sản của hộ gia đình của bà N cho những người thừa kế của bà O. Ông T chỉ yêu cầu nhận giá trị tương đương số tiền 20.000.000đ (Hai mươi triệu đồng)

* Bị đơn bà Trương Thị N do bà Đặng Thị Ngọc D trình bày trong đơn phản tố ngày :

Bà Trương Thị N và ông Châu Văn H là vợ cH, có đăng ký kết hôn năm 1967. Quá trình sống chung có con chung là ông Châu Thanh H1, bà Châu Thị Bạch V, Châu Thúy H, bà Châu Thúy O, ông Châu TH Hoa. Bà Trương Thị N là chủ sử dụng phần quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 67, tờ bản đồ số 10, diện tích 128,6m2, tọa lạc tại Phường Phú Cường, Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 cho Hộ bà Trương Thị N. Về nguồn gốc phần đất này trước khi giải phóng là vùng đất công thổ và bà Trương Thị N đến xây nhà ở từ năm 1973 cho đến nay. Tại thời điểm tạo lập quyền sử dụng đất năm 1973 thì chỉ có vợ cH bà Trương Thị N, ông Châu Văn H còn lại các con còn nhỏ tuổi (Châu Thị Bạch V 07 tuổi, Châu Thanh H1 04 tuổi, Châu Thúy H và Châu Thúy O chưa sinh ra đời). Tuy nhiên, khi bà N tiến hành thủ tục xin cấp cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì nhà nước đã ghi cấp Quyền sử dụng đất cho Hộ bà Trương Thị N. Khi nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do không am hiểu luật pháp nên bà N không ý kiến gì về việc cấp đất cho Hộ gia đình. Khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Hộ bà Trương Thị N bao gồm bà Trương Thị N, ông Châu Văn H, ông Châu Thanh H1, bà Châu Thị Bạch V, bà Châu Thúy H, bà Châu Thúy O, bà Nguyễn Thị Anh Đ (con dâu) và Châu Thúy N1 (cháu). Con bà Trương Thị N là Châu Thúy O, sinh năm 1977, chết năm 2022. Trước khi mất bà O có cH là ông Phạm Văn T và 02 con là: Phạm Đăng ĐK1, Phạm Trúc M.

Đến năm 2006, bà Trương Thị N có sửa và xây dựng lại một căn nhà cấp 4 trên thửa đất này, theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở theo hồ sơ gốc số 427/GCN/2007 do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 11/07/2007. Hiện tại, những người còn lại trong Hộ gia đình đều thống nhất và không tranh chấp là vì họ công nhận quyền sử dụng đất nêu trên do bà Trương Thị N tạo lập. Tuy nhiên, ông Phạm Văn T là cH và là người thừa kế của bà O không hợp tác, gây khó khăn cho bà Trương Thị N trong việc xác lập quyền sử dụng đất và tiến hành khởi kiện yêu cầu chia phần thừa kế của bà O thì bà N không đồng ý. Bà Trương Thị N có yêu cầu phản tố để yêu cầu:

- Xác định toàn bộ quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 67, tờ bản đồ số 10, diện tích: 128,6m2, tọa lạc tại Phường Phú Cường, Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 thuộc quyền sử dụng của bà Trương Thị N.

- Công nhận tài sản gắn liền với đất là căn nhà cấp 4 với diện tích 81,67m2 theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở số 747182574710223, hồ sơ gốc 427/GCN/2007 do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là Thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 11/07/2007 thuộc quyền sở hữu của bà Trương Thị N.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Châu Văn H trình bày: Thống nhất theo phần trình bày của bị đơn bà Trương Thị N về quan hệ huyết thống, nguồn gốc di sản thừa kế và quá trình quản lý di sản. Ông H xác định quyền sử dụng đất và tài sản trên đất do bà Trương Thị N tạo dựng. Hiện nay, ông T khởi kiện tranh chấp di sản thừa kế của bà Châu Thùy O để lại trong quyền sử dụng đất thì ông H không đồng ý. Đối với yêu cầu của bà N về việc xác định quyền sử dụng đất và tài sản trên đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà N thì ông H thống nhất đây là tài sản riêng của bà N. Ông H xác định không tranh chấp và không yêu cầu gì khác. Ông Châu Văn H có đơn xin giải quyết vắng mặt.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Châu Thanh H1 trình bày: Thống nhất theo phần trình bày của bị đơn bà Trương Thị N về quan hệ huyết thống, nguồn gốc di sản thừa kế và quá trình quản lý di sản. Ông H1 xác định quyền sử dụng đất và tài sản trên đất do bà Trương Thị N tạo dựng. Sau khi ông H1 và bà Đ kết hôn thì sống chung tại nhà đất nêu trên với hiện trạng nhà đất đã được bà N tạo dựng từ năm 1973. Sau đó, ông H1 và bà Đ ly hôn, bà Đ đã đi khỏi địa phương không rõ thông tin cho đến nay. Hiện nay, ông T khởi kiện tranh chấp di sản thừa kế của bà Châu Thúy O để lại trong quyền sử dụng đất thì ông H1 không đồng ý, thống nhất theo yêu cầu phản tố của bà Trương Thị N. Ông Châu Thanh H1 có đơn xin giải quyết vắng mặt.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Châu Thị Bạch V trình bày: Thống nhất theo phần trình bày của bị đơn về quan hệ huyết thống, nguồn gốc di sản thừa kế và quá trình quản lý di sản. Bà Châu Thị Bạch V xác định quyền sử dụng đất và tài sản trên đất do bà Trương Thị N tạo dựng. Hiện nay, ông T khởi kiện tranh chấp di sản thừa kế của bà Châu Thúy O để lại trong quyền sử dụng đất thì bà V không đồng ý, thống nhất theo yêu cầu phản tố của bà Trương Thị N. Bà Châu Thị Bạch V có đơn xin giải quyết vắng mặt.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Châu Thúy H trình bày: Thống nhất theo phần trình bày của bị đơn về quan hệ huyết thống, nguồn gốc di sản thừa kế và quá trình quản lý di sản. Bà Châu Thúy H xác định quyền sử dụng đất và tài sản trên đất do bà Trương Thị N tạo dựng. Hiện nay, ông T khởi kiện tranh chấp di sản thừa kế của bà Châu Thúy O để lại trong quyền sử dụng đất thì bà H không đồng ý, thống nhất theo yêu cầu phản tố của bà Trương Thị N. Bà Châu Thúy H có đơn xin giải quyết vắng mặt.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Châu Thúy N1 trình bày: Thống nhất theo phần trình bày của bị đơn về quan hệ huyết thống, nguồn gốc di sản thừa kế và quá trình quản lý di sản. Bà Châu Thúy N1 xác định quyền sử dụng đất và tài sản trên đất do bà Trương Thị N tạo dựng. Hiện nay, ông T khởi kiện tranh chấp di sản thừa kế của bà Châu Thúy O để lại trong quyền sử dụng đất thì bà N1 không đồng ý, thống nhất theo yêu cầu phản tố của bà Trương Thị N. Bà Châu Thúy N1 có đơn xin giải quyết vắng mặt.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Phạm Đăng ĐK1, Phạm Trúc M do ông Phạm Văn T đại diện trình bày: Cháu Phạm Đăng ĐK1 và Phạm Trúc M là người thừa kế theo pháp luật của bà O, có quyền được hưởng một phần di sản của bà O trong quyền sử dụng đất nêu trên. Ông T khởi kiện đến Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một yêu cầu phân chia giá trị di sản của bà O trong phần quyền sử dụng đất cấp cho Hộ bà Trương Thị N thì cháu Phạm Đăng ĐK1, Phạm Trúc M thống nhất theo yêu cầu của ông T. Do hai cháu Phạm Đăng ĐK1, Phạm Trúc M chưa đủ 18 tuổi nên đối với phần di sản mà hai cháu được hưởng thì ông Phạm Văn T là người đại diện nhận và cam kết giao lại cho hai cháu khi hai cháu đủ 18 tuổi. Ông Phạm Văn T có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.

Các đương sự thống nhất với kết quả được thể hiện tại Biên bản đo đạc, xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 03/7/2024 và Biên bản định giá ngày 12/7/2024 của Toà án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một và thống nhất về nguồn gốc tài sản hình thành trên đất. Các đương sự thống nhất không yêu cầu định giá lại giá trị tài sản tranh chấp.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thủ Dầu Một tham gia phiên tòa phát biểu: Trong quá trình thụ lý, giải quyết vụ án và tại phiên tòa Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký đã tuân thủ đầy đủ, đúng các quy định pháp luật tố tụng dân sự và người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng theo quy định pháp luật. Kiểm sát viên không có ý kiến cũng như kiến nghị sửa chữa, bổ sung gì thêm về phần thủ tục. Về nội dung, căn cứ theo các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa Hội đồng xét xử nhận định:

[1.2] Về thẩm quyền: Phần đất tranh chấp tọa lạc tại phường Phú Cường, thành phố Thủ Dầu Một nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[1.3] Về thời hiệu khởi kiện: Bà Châu Thúy O, chết năm 2022, đến ngày 06/3/3024 nguyên đơn ông Phạm Văn T khởi kiện tại Tòa án, căn cứ Khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 thì thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản kể từ thời điểm mở thừa kế. Do đó, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế do bà O chết để lại vẫn còn thời hiệu.

- Quyền sử dụng đất theo mảnh Tch đo địa chính ngày 15/8/2024 thể hiện phần đất có diện tích 128,6m2.

- 01 căn nhà cấp 4 diện tích 81,67m2 kết cấu mái tôn (phía trước trần thạch cao, phía sau trần la phông nhựa, giữa nhà có gác đổ bê tông) vách tường gạch xây tô, nền gạch men do bà N xây dựng năm 2006 được cải tạo sửa chữa năm 2010. hiện nay căn nhà này bà N cùng ông Châu Văn H, ông Châu Thanh H1 đang sinh sống.

- 01 mái che tạm gắn liền căn nhà cấp 4 kết cấu cột sắt, kèo sắt, mái tôn.

Các đương sự thống nhất nguồn gốc tài sản do bà N ông H tạo dựng .

- Đất ở tại đô thị: 20.000.000 đồng x 128,6m2 = 2.572.000.000 đồng (1).

- 01 căn nhà cấp 4 có giá: 4.904.000 đồng x 60% x 109,8m2 = 323.075.552 đồng (2)

- 01 mái che tạm có giá 649.000 đồng x 16m2 x 60% = 6.230.400 đồng (3).

Tổng giá trị tài sản là (1) + (2) + (3) = 2.901.305.952 đồng.

Đối phần sân xi măng và hàng rào lưới B40 các đương sự không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét giải quyết.

Kiến nghị Cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 cho Hộ bà Trương Thị N để cấp lại cho bà Trương Thị N theo bản án này.

Xét, lời đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Áp dụng Điều 609, 610, 612, 613, 623, 649, 650, 651 và Điều 660 của Bộ luật dân sự năm 2015;

- Áp dụng Điều 6, Khoản 9 Điều 26, Điểm a Khoản 1 Điều 35, Điểm a, Điểm c Khoản 1 Điều 39, Khoản 1 Điều 147, Điều 184, Điều 266, Điều 227, Điều 228 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Phạm Văn T đối với bị đơn bà Trương Thị N về việc tranh chấp về thừa kế tài sản.

2. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn bà Trương Thị N với nguyên đơn ông Phạm Văn T về việc yêu cầu công nhận toàn bộ quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 67, tờ bản đồ số 10, diện tích: 128,6m2, tọa lạc tại Phường Phú Cường, Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 thuộc quyền sử dụng của bà Trương Thị N. Công nhận tài sản gắn liền với đất là căn nhà cấp 4 với diện tích 81,67m2 theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở số 747182574710223, hồ sơ gốc 427/GCN/2007 do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là Thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 11/07/2007 thuộc quyền sở hữu của bà Trương Thị N, ông Châu Văn H.

3. Bà Trương Thị N được quyền liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo bản án này.

Kiến nghị Cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 480498, số vào sổ cấp GCN: 01160 QSDĐ/H do Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một cấp ngày 30/06/2004 cho Hộ bà Trương Thị N để cấp lại cho bà Trương Thị N theo bản án này.

4. Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Ông Phạm Văn T phải chịu số tiền 1.000.000đ (Một triệu đồng) được khấu trừ vào số tiền 500.000đ (năm trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp trước đây theo Biên lai thu tiền số BLTU/24/0002445 ngày 17/4/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Thủ Dầu Một. Ông Phạm Văn T còn phải nộp 500.000đ (Năm trăm nghìn đồng)

- Bà Trương Thị N được miễn án phí.

5. Về chi phí tố tụng: Ông Phạm Văn T chịu 3.229.363đ (Ba triệu hai trăm hai mươi chín nghìn ba trăm sáu mươi ba đồng), ông T đã nộp đủ.

6. Về chi phí đo đạc, định giá: Tổng cộng 4.726.071đồng, ông Phạm Văn T phải chịu số tiền 2.363.035 đồng. Bà Trương Thị N phải chịu 2.363.035đồng để hoàn trả cho ông T đã nộp tạm ứng.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

7. Các đương sự có mặt có quyền làm đơn kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết công khai theo luật định.