Bản án 11/2025/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, đại diện hợp pháp của bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa các bị hại anh Bào Long A, chị Phùng Thị T, chị Phùng Thị B, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Long Bích T1 có đơn xin xét xử vắng mặt. Thấy rằng, hồ sơ đã có lời khai, lời trình bày, xác nhận bị cáo đã bồi thường xong hoàn toàn trách nhiệm dân sự nên không có yêu cầu khác; việc vắng mặt không ảnh hưởng đến việc xét xử, căn cứ khoản 1 Điều 292 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt.

[3] Lời khai nhận của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai tại Cơ quan điều tra, trích xuất dữ liệu điện tử, các bản kết luận giám định phương tiện, xét nghiệm chất kích thích, các biên bản khám nghiệm hiện trường, phương tiện... đồng thời hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã thu thập hợp pháp và được thẩm tra tại phiên toà; có đủ cơ sở để xác định:

[4] Do Nguyễn Sỹ H điều khiển xe vượt xe đang lưu thông cùng chiều phía trước khi chưa đảm bảo an toàn, Bào Long A điều khiển xe chuyển hướng khi không đảm bảo an toàn dẫn đến xe ô tô do H điều khiển đã đâm vào xe ô tô do A điều khiển. Hậu quả các bị hại anh Bào Long A, chị Phùng Thị B và chị Phùng Thị T bị tổn thương cơ thể tổng là 64%, các phương tiện hư hỏng thiệt hại tổng trị giá 465.900.000 đồng.

[5] Hành vi của bị cáo đã vi phạm quy định tại khoản 4 Điều 3 (“Người tham gia giao thông đường bộ phải chấp hành các quy định của pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ và quy định khác của pháp luật có liên quan, có trách nhiệm giữ an toàn cho mình và cho người khác”); khoản 1 Điều 10 (“Người tham gia giao thông đường bộ phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định, chấp hành báo hiệu đường bộ và các quy tắc giao thông đường bộ khác”); khoản 3 Điều 14 (Xe xin vượt chỉ được vượt khi không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt, xe chạy trước không có tín hiệu vượt xe khác, đã có tín hiệu rẽ phải và tránh về bên phải”); Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024.

[6] Bị cáo có đủ năng lực hành vi chịu trách nhiệm hình sự, được cấp Giấy phép lái xe phù hợp loại xe điều khiển. Lỗi của bị cáo được xác định một phần là lỗi vô ý do quá tự tin, chủ quan, thiếu trách nhiệm với sự an toàn của bản thân và mọi người khi tham gia giao thông; mặc dù đã biết rõ các quy định của pháp luật về việc vượt xe nhưng bị cáo vẫn cố tình vượt xe không đảm bảo an toàn, khi xe chạy trước không có tín hiệu rẽ phải và tránh về bên phải. Một phần là lỗi khách quan do bị hại chuyển hướng xe khi không đảm bảo an toàn làm cho bị cáo khi phát hiện nguy hiểm đã xử lý nhưng không ngăn chặn được hậu quả xảy ra. Từ các phân tích nêu trên đảm bảo căn cứ xác định, hành vi của bị cáo đã cấu thành tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo quy định tại điểm c, d khoản 1 Điều 260 của Bộ luật Hình sự; Bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Lạng Sơn đã truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[7] Điều 260: Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ:

[8] Để quyết định hình phạt ngoài việc xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm trong hành vi phạm tội của bị cáo, cần phải xem xét đến nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt, cụ thể:

[9] Về nhân thân: Bị cáo không có tiền án, tiền sự; có công việc, chí thú làm ăn, là lao động chính trong gia đình có mẹ già, con chưa thành niên, đang trong độ tuổi ăn học, vợ ly thân đi ở nơi khác.

[10] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có.

[11] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong suốt quá trình điều tra, truy tố và tại phiên toà, bị cáo đã thành khẩn khai báo toàn bộ hành vi phạm tội và thể hiện thái độ ăn năn hối cải. Bị cáo đã tự nguyện thỏa thuận, khắc phục hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại theo yêu cầu của gia đình bị hại nên được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[12] Bị hại đã có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo. Tại Biên bản hiện trường thể hiện nội dung, bị cáo điều khiển xe không quá tốc độ cho phép; bị hại có một phần lỗi do điều khiển xe tham gia giao thông không chấp hành các quy tắc an toàn khi chuyển hướng vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (“2. Trước khi chuyển hướng, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ hoặc có tín hiệu bằng tay theo hướng rẽ đối với xe thô sơ không có đèn báo hiệu rẽ, chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ. Tín hiệu báo hướng rẽ hoặc tín hiệu bằng ray phải sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng. Khi bảo đảm an toàn, không gây trở ngại cho người và phương tiện khác mới được chuyển hướng”). Ngoài ra bị cáo có bố đẻ là ông Nguyễn Sĩ H1 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến sĩ giải phóng hạng ba và Huân chương kháng chiến hạng nhì. Do vậy Hội đồng xét xử cho bị cáo được hưởng thêm các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[13] Về hình phạt chính: Trên cơ sở xem xét, tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo xảy ra do lỗi hỗn hợp bởi việc vượt xe và chuyển hướng đều vi phạm luật giao thông dẫn đến tai nạn đáng tiếc xảy ra, rất may không gây thiệt hại về tính mạng. Bị cáo không có tình tiết tăng nặng và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trong đó có 02 tình tiết quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự; bị cáo có nhân thân tốt, là lao động chính trong gia đình, luôn chấp hành đúng chính sách pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú; có nơi thường trú cụ thể, rõ ràng; bị cáo có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, là lao động chính trong gia đình, hiện còn nuôi 02 con nhỏ chưa thành niên.

[14] Hội đồng xét xử quyết định xử phạt bị cáo ở gần mức khởi điểm của khung hình phạt; không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, cho bị cáo được hưởng án treo cải tạo, giáo dục tại địa phương để có điều kiện tiếp tục làm việc, nuôi sống gia đình và con nhỏ chưa thành niên, đảm bảo tính nghiêm minh trong việc răn đe, giáo dục, phòng ngừa tội phạm.

[15] Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt cấm hành nghề làm công việc lái xe bởi vì đó là công việc duy nhất của bị cáo lao động nuôi sống gia đình có hoàn cảnh khó khăn; hơn nữa trong vụ án này khi xảy ra sự việc, bị cáo có giấy phép lái xe theo đúng quy chuẩn, kết quả xét nghiệm thời điểm gây tai nạn không sử dụng chất ma túy, không có nông độ cồn; lỗi hỗn hợp do vô ý vì quá tự tin, cẩu thả.

[16] Về nghĩa vụ dân sự: Bị cáo và anh Bào Long A đã cùng chủ động thỏa thuận bồi thường các khoản chi phí điều trị, tổn hại về sức khỏe và tổn thất về tinh thân cho chị Phùng Thị B số tiền 5.000.000 đồng; chị Phùng Thị T số tiền 73.949.000 đồng. Bị cáo đã thỏa thuận bồi thượng thiệt hại khắc phục hậu quả cho anh Bào Long A số tiền 40.000.000 đồng, các bị hại không có yêu cầu bồi thường thêm về tài sản hoặc có yêu cầu nào khác. Người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH X đã tự nguyện hỗ trợ bị cáo cùng tham gia bồi thường khắc phục hậu quả thiệt hại về sức khoẻ, tài sản bị hư hỏng; nay không có yêu cầu bị cáo phải bồi hoàn. Hội đồng xét xử thấy rằng sự thỏa thuận, thống nhất của các đương sự trước khi mở phiên toà là tự nguyện và phù hợp với các chi phí hợp lý, thực tế nên cần được ghi nhận theo quy định của Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự và các Điều 584, 585, 586, 589, 591 Bộ luật Dân sự.

[17] Về xử lý vật chứng: Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã trả lại xe ô tô đầu kéo biển số 98H - 040.33 và sơmi rơ móoc biển số 98RM - 001.72 do Nguyễn Sỹ H điều khiển và xe ô tô biển số 11A - 129.47 do Bào Long A điều khiển cùng các giấy tờ liên quan kèo theo xe cho chủ sở hữu là ông Nguyễn Bình M và bà Long Bích T1 là hoàn toàn phù hợp với quy định pháp luật. Đối với giấy phép lái xe hạng C mang tên Nguyễn Sỹ H là giấy tờ liên quan đến nhân thân, được cấp và sử dụng không trái quy định pháp luật nên được trả lại cho bị cáo.

[18] Con người, sự việc liên quan: Đối với Bào Long A đã có hành vi điều khiển xe chuyển hướng khi không đảm bảo an toàn, vi phạm khoản 4 Điều 3, khoản 2 Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 dẫn đến hậu quả làm cho 02 người bị tổn thương với tổng tỷ lệ là 59% và gây thiệt hại về tài sản của người khác là 12.400.000 đồng; tuy nhiên chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã chuyển hồ sơ cùng giấy phép lái xe ô tô hạng B2 của Bào Long A đến cơ quan có thẩm quyền xử lý hành chính theo quy định pháp luật.

[19] Bị cáo là người bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án. Bị cáo không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch do đã thi hành khoản tiền bồi thường xong trước khi mở phiên tòa.

[20] Đề nghị luận tội và các căn cứ áp dụng, xử lý các vấn đề liên quan của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn tại phiên tòa phù hợp với các nhận định nêu trên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[21] Bị cáo, bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại các Điều 331, 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.