Bản án 11/2018/HSST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện Phước Long, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Phước Long, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục đúng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa hôm nay, bị cáo Trần Văn Q vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt; người bị hại ông Tư N, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Liêng T, bà P, anh N, ông Q, bà M có đơn xin xét xử vắng mặt, anh Lê Văn T vắng mặt lần thứ hai. Do đó, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt bị cáo, người bị hại và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là phù hợp quy định tại điểm c khoản 2 Điều 290 và Điều 292 Bộ luật tố tụng hình sự.

[3] Hội đồng xét xử xét thấy, bị cáo Trần Văn Q vắng mặt tại phiên tòa nhưng căn cứ vào các biên bản ghi lời khai, biên bản hỏi cung bị can có trong hồ sơ vụ án cũng như lời nhận tội của bị cáo Q tại phiên tòa ngày 24/01/2018 thì bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Lời nhận tội của bị cáo phù hợp với nội dung bản Cáo trạng, kết luận điều tra, lời khai người bị hại, và các chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, có đủ cơ sở để Hội đồng xét xử kết luận: Bị cáo Trần Văn Q là người giữ vịt thuê cho ông Nguyễn Văn Tư N thông qua hình thức của hợp đồng, ngày 02/4/2017, ông Tư N đem đàn vịt đẻ đến nuôi tại ấp Bình Bảo, xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu. Ông Tư N là người chủ sở hữu đàn vịt đẻ, giao tài sản của mình cho bị cáo trông giữ nhưng ngày 06/4/2017 bị cáo đã có hành vi gian dối lấy vịt của ông Tư N bán cho người khác 02 lần là 266 con. Tại kết luận định giá trị tài sản ngày 06/5/2017 của Hội đồng định giá trị tài sản trong tố tụng hình sự huyện Phước Long kết luận: 266 con vịt đẻ, loại vịt cổ cò, màu bông trắng có tổng trọng lượng 385 kg có giá 17.356.500đ.

[4] Xét thấy, bị cáo nhận tài sản từ người bị hại một cách hợp pháp thông qua hình thức của hợp đồng, sau khi nhận được tài sản bị cáo mới nảy sinh ý thức chiếm đoạt và đã lấy tài sản bán cho người khác để sử dụng tiêu xài cá nhân. Sau khi bán hết 266 con vịt thì bị cáo bỏ trốn, không thông báo cho chủ vịt biết. Như vậy, hành vi của bị cáo đã thực hiện có đầy đủ các dấu hiệu đặc trưng của cấu thành tội “lạm dụng chiếm đoạt tài sản” rõ hơn so với tội “trộm cắp tài sản”. Số tiền bị cáo chiếm đoạt là 17.356.500đ. Do đó, Hội đồng xét xử quyết định xét xử bị cáo Trần Văn Q về tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 140 Bộ luật hình sự năm 1999 được sửa đổi, bổ sung năm 2009 là tội nhẹ hơn tội “trộm cắp tài sản” mà Viện kiểm sát đã truy tố là phù hợp khoản 2 Điều 298 Bộ luật tố tụng hình sự.

[5] Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm hại đến quyền sở hữu hợp pháp về tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ bằng lỗi cố ý trực tiếp và đã hoàn thành tội phạm. Hành vi của bị cáo không những gây ảnh hưởng về mặt vật chất cho người bị hại mà còn gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương nói riêng và toàn xã hội nói chung.

[6] Xét về động cơ, mục đích phạm tội của bị cáo Trần Văn Q là xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân, lười lao động, thích hưởng thụ trên thành quả lao động của người khác, muốn có nhiều tiền chi xài cá nhân bằng con đường chiếm đoạt tài sản của người khác không qua lao động chân chính. Khi thực hiện hành vi, bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và nhận thức được hành vi của bị cáo là vi phạm pháp luật nhưng bị cáo vẫn cố ý thực hiện, bị cáo thực hiện hành vi chiếm đoạt 02 lần nên đây là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự. Tuy nhiên xét về nhân thân, bị cáo chưa có tiền án, tiền sự; trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tài sản bị chiếm đoạt cũng đã được thu hồi trả cho bị hại; sau khi bỏ trốn bị cáo đã nhận thức được vi phạm của mình nên ra đầu thú. Đây là những tình tiết giảm nhẹ được quy định tại các điểm p khoản 1, khoản 2 Điều 46 Bộ luật Hình sự, nên cần xem xét giảm nhẹ cho bị cáo một phần khi áp dụng hình phạt. Do đó, trên cơ sở cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân bị cáo; Hội đồng xét xử xét thấy cần phải áp dụng một hình phạt tương xứng với hành vi của bị cáo, cách ly bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian, để có thể cải tạo giáo dục bị cáo trở thành công dân có ích cho xã hội và đảm bảo phòng ngừa chung.

[7] Tại phiên tòa, kiểm sát viên đề nghị tuyên bố bị cáo phạm tội “trộm cắp tài sản” áp dụng khoản 1 Điều 138; điểm p khoản 1, khoản 2 Điều 46; điểm g khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự năm 1999, xử phạt bị cáo Trần Văn Q mức án từ 09 tháng đến 12 tháng tù. Xét đề nghị của Kiểm sát viên là chưa phù hợp như Hội đồng xét xử đã phân tích ở phần [4] nêu trên, do đó Hội đồng xét xử không chấp nhận đề xuất về tội danh và mức hình phạt như quan điểm của Viện kiểm sát.

[8] Về vật chứng: đối với 166 con vịt đẻ bị cáo bán cho anh N và 100 con vịt đẻ bán cho ông Q; quá trình điều tra đã chứng minh được thuộc sở hữu của ông Tư N nên cơ quan điều tra đã trả lại cho chủ sở hữu là có căn cứ (bút lục số 74, 75).

[9] Về trách nhiệm dân sự: quá trình điều tra và tại phiên tòa ngày 24/01/2018, bị cáo tự nguyện trả cho ông Tư N số tiền 3.000.000đ, trả cho ông Q, bà M số tiền 1.500.000đ, trả cho anh N, chị L số tiền 2.500.000đ. Xét thấy đây là sự tự nguyện của bị cáo, phù hợp với yêu cầu của người bị hại và người liên quan, không vi phạm điều cấm của luật nên được Hồi đồng xét xử chấp nhận.

[10] Tại các biên bản ghi lời khai (từ bút lục số 167 đến bút lục số 176) Lê Văn T thừa nhận đồng ý cùng với bị cáo lấy vịt đem bán lấy tiền chi xài cá nhân và Lê Văn T đã mở lưới rào vịt cùng với bị cáo lùa 100 con vịt ra khỏi đàn vịt; lời khai của Lê Văn T là phù hợp với lời khai của bị cáo Trần Văn Q có trong hồ sơ vụ án. Tại bản kết luận điều tra và bản cáo trạng số: 34/CT- KSĐT-KT ngày 20 tháng 11 năm 2017 kết luận không làm việc được nên chưa đủ căn cứ chứng minh hành vi phạm tội của Lê Văn T, kiến nghị Cơ quan điều tra tiếp tục điều tra làm rõ, xử lý sau. Tuy nhiên tại khoản 2 Điều 170 Bộ luật tố tụng hình sự quy định “chỉ được tách vụ án trong trường hợp cần thiết khi không thể hoàn thành sớm việc điều tra đối với tất cả các tội phạm và nếu việc tách đó không ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan, toàn diện của vụ án”. Do đó, việc chưa tiến hành điều tra, xử lý đối với hành vi của Lê Văn T là chưa giải quyết toàn diện nội dung vụ án, là không có căn cứ. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã trả hồ sơ yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân huyện Phước Long tiến hành điều tra làm rõ: có căn cứ cho rằng còn có người khác thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố bị can. Nhưng Viện kiểm sát nhân dân huyện Phước Long không chấp nhận tiến hành điều tra theo yêu cầu của Tòa án là có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm. Do giới hạn của việc xét xử nên Hội đồng xét xử kiến nghị Tòa án nhân dân cấp trên xem xét theo thẩm quyền đối với đối tượng Lê Văn T theo quy định của pháp luật.

[11] Đối với Liêng T đến ngày 06/4/2017 chỉ mới 12 tuổi và xét thấy Liêng T không biết về việc Trần Văn Q trộm vịt của bị hại nên không đề cập xử lý. Đối với Quỳnh Văn Q và Lê Đức N là người mua vịt nhưng không biết số vịt trên do bị cáo trộm cắp mà có nên khôn đề cập xử lý.

[12] Bị cáo Trần Văn Q phải chịu án phí hình sự sơ thẩm là 200.000đ và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 350.000đ.