Bản án 11/2018/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 16 tháng 10 năm 2017, đơn khởi kiện bổ sung ngày 10 tháng 11 năm 2017 và trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn bà Cao Kim T trình bày:

Cha, mẹ bà là ông Cao Thành P và bà Nguyễn Thị H sống chung với nhau có 07 người con chung gồm NLQ2, bà Cao Kim T, NLQ3, ông Cao Công Đ (chết lúc 09 tuổi), NLQ4, NLQ5, NLQ6. Năm 1968 ông P hy sinh, đến năm 1969 mẹ bà sống chung với ông Trần Hai G (đã chết) và có 02 người con là bà Cao Kim P (chết lúc 04 tuổi) và bà Cao Kim X. Khi cha, mẹ chung sống có tạo lập được tài sản là 20 công đất trồng lúa tọa lạc tại ấp BH, xã LT, huyện VL, tỉnh Bạc Liêu. Năm 1971 mẹ bà lấy 10 công đất chuyển nhượng cho bà M (đã chết) trong 20 công đất nêu trên. Còn lại 10 công đất thì NLQ2, bà và NLQ3 trực tiếp canh tác, mẹ bà không trực tiếp canh tác đất mà chỉ quán xuyến công việc trong gia đình.

Đến khoảng năm 1984 mẹ bà lấy 10 công đất trên cho NLQ6, năm 1993 NLQ6 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cũng trong năm 1993 mẹ bà lấy 02 công đất cho NLQ4, 02 công đất cho bà X, 01 công đất cho NLQ5 (tổng cộng 05 công trong tổng số 10 công mà mẹ bà đã lấy cho NLQ6) nhưng không được sự đồng ý của các chị, em bà. Sau đó không biết vì lý do gì mà bà X sử dụng hết 05 công đất. Nay bà đồng ý cho NLQ6 tiếp tục sử dụng 05 công đất mà mẹ bà cho. Còn 05 công đất bà X đang sử dụng (qua đo đạc thực tế có diện tích là 6.332m2) thì bà yêu cầu bà X trả lại cho các chị, em bà và chia đều 05 công đất trên cho bà, NLQ2, NLQ3, NLQ4, NLQ5. Nếu Tòa án giao đất cho ai quản lý thì bà yêu cầu được nhận giá trị phần đất mà bà được hưởng. Riêng NLQ6 đã có đất rồi nên bà không yêu cầu chia cho NLQ6. Ngoài ra, bà yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của NLQ6 đối với phần đất đang tranh chấp.

Ngày 02 tháng 5 năm 2018 bà T chết (căn cứ theo Giấy chứng tử ngày 07 tháng 5 năm 2018 - bút lục 299). Những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà T gồm bà Nguyễn Thị H (mẹ ruột), ông Bùi Trung H (chồng) và các con là chị Bùi Thị P, anh Bùi Trung G, chị Bùi Thị C, anh Bùi Trung T, chị Bùi Thị V, chị Bùi Thị G, anh Bùi Trung N.

Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà T là bà Nguyễn Thị H trình bày: Trong quá trình làm việc và tại phiên tòa bà H tự nguyện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà T đối với bà X.

Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà T là ông Bùi Trung H, chị Bùi Thị P, anh Bùi Trung G, anh Bùi Trung T, chị Bùi Thị V, chị Bùi Thị G thống nhất trình bày:

Ông H, chị P, anh G, anh T, chị V, chị G giữ nguyên yêu cầu khởi kiện của bà T đối với bà X. Đối với giá trị phần đất mà bà T được hưởng thì chị P, anh G, anh T, chị V, chị G đồng ý giao anh Bùi Trung N quản lý. Tại phiên tòa ông H yêu cầu được giao cho anh T quản lý và được anh T đồng ý.

Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà T là anh Bùi Trung N trình bày: Trong quá trình làm việc và tại phiên tòa anh N tự nguyện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà T đối với bà X.

Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà T là chị Bùi Thị C được Tòa án triệu tập nhiều lần nhưng vắng mặt không rõ lý do nên Tòa án không ghi nhận được ý kiến.

Bị đơn bà Cao Kim X đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan NLQ7 thống nhất trình bày:

Ông, bà thống nhất với lời trình bày của bà Cao Kim T về mối quan hệ gia đình như bà T trình bày. Tuy nhiên, ông, bà xác định bà X là con ruột của ông P và bà H chứ không phải con riêng của bà H.

Bà X không biết cha, mẹ có bao nhiêu công đất vì lúc đó bà còn rất nhỏ nhưng khi lớn lên thì bà X biết cha, mẹ có 10 công đất. Năm 1978 Nhà nước trang trải đất, tại thời điểm đó gia đình bà X còn 10 công đất và có 05 nhân khẩu gồm bà H, NLQ4, NLQ5, NLQ6 và bà X nên mỗi người được 02 công. Nhà nước không lấy đi và cũng không cấp thêm. Lúc đó bà X còn nhỏ nên bà H giữ hộ đất cho bà X, đến khoảng năm 1989 - 1990 thì bà H cho NLQ4 02 công, NLQ5 01 công, NLQ6 04 công, bà X 02 công, 01 công còn lại làm đất nền để cất nhà thờ cúng. Sau khi được cho đất thì ông, bà trực tiếp sử dụng, đến năm 1996 ông, bà lấy 02 công đổi 1,5 công của NLQ6. Đến năm 1997 ông, bà nhận chuyển nhượng của NLQ5 01 công, năm 2007 - 2008 nhận chuyển nhượng của NLQ4 02 công đất. Khi đổi đất với NLQ6 thì không làm giấy tờ, khi nhận chuyển nhượng đất của NLQ4, NLQ5 thì có làm giấy tay do NLQ6 và ông Trần Văn T cùng xóm viết. Các chị, em bà X đều biết việc bà H cho đất, việc chuyển nhượng đất cũng như việc đổi đất nêu trên và họ đều không có ý kiến. Phần đất trên ông, bà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì vào năm 1993 NLQ6 đứng ra kê khai toàn bộ 10 công đất và NLQ6 không chịu tách bằng khoán cho ông, bà, từ đó mới phát sinh tranh chấp.

Hiện nay phần đất này ông, bà đã cố cho NLQ8 03 công với giá 03 lượng vàng 24k, thời hạn cố là 03 năm, thời gian cố từ năm 2016 đến năm 2018 là hết hạn hợp đồng, khi cố đất có làm giấy tay hiện NLQ8 giữ, phần còn lại ông, bà cho NLQ8 thuê với giá 25 giạ lúa/01công, cho thuê trùng với thời gian cố đất, cho thuê theo từng năm, ông, bà và NLQ8 thỏa thuận mỗi năm NLQ8 trả cho ông, bà 2.500.000 đồng/01công. Sau đó NLQ8 đổi hết phần đất nêu trên với ông NLQ10 để canh tác. Việc thỏa thuận đổi đất giữa NLQ8 và NLQ10 như thế nào thì ông, bà không biết. Tuy nhiên, khi nào ông, bà có tiền sẽ đến gặp NLQ8 để chuộc lại đất. Tại phiên tòa ông, bà không yêu cầu xem xét việc cố và thuê đất với NLQ8.

Nay ông, bà không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà T vì phần đất trên thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông, bà. Ngoài ra, phần đất này ông, bà đã sử dụng từ trước đến nay nên dù phần đất dư ra hơn 4,5 công thì vẫn là của ông, bà. Lý do phần đất dư ra hơn 4,5 công là vì khi bà H cho đất, khi bà X nhận chuyển nhượng đất của NLQ4, NLQ5 và khi bà X đổi đất với NLQ6 thì không đo đạc, trong quá trình sử dụng ông, bà đã phá bờ ranh giữa các công đất cho liền mảnh để thuận tiện việc canh tác trồng lúa như hiện nay.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan NLQ2, NLQ3 thống nhất trình bày:

Các bà thống nhất với lời trình bày của nguyên đơn bà Cao Kim T trước đây về mối quan hệ gia đình và tài sản của ông P, bà H. Các bà xác định năm 1978 Nhà nước có thực hiện chính sách trang trải đất nhưng do đất của gia đình các bà là đất liệt sĩ nên Nhà nước không lấy đất để trang trải và cũng không được trang trải thêm. Các bà không biết việc bà H lấy 05 công đất trong tổng số 10 công đã cho NLQ6 để cho NLQ4, NLQ5, bà X cũng như khi NLQ4, NLQ5 chuyển nhượng đất cho bà X và khi bà X đổi đất với NLQ6, đến khi tranh chấp các bà mới biết. Các bà không đồng ý việc bà H tự ý lấy đất cho NLQ4, NLQ5, NLQ6, bà X vì chưa được sự đồng ý của chị, em các bà. Nay các bà đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan NLQ4 và NLQ5 thống nhất trình bày:

Các bà thống nhất theo lời trình bày của bị đơn bà Cao Kim X về mối quan hệ gia đình và tài sản của ông P, bà H. Các bà xác định năm 1978 Nhà nước có thực hiện chính sách trang trải đất và gia đình bà H vẫn thực hiện chính sách này. Có việc bà H cho đất NLQ4, NLQ5, bà X, có việc bà X nhận chuyển nhượng đất của NLQ4, NLQ5 và đổi đất với NLQ6 như bà X trình bày. Bà T, NLQ2, NLQ3 tuy không trực tiếp chứng kiến sự việc trên nhưng họ có nghe bà H nói lại nên đều biết và không có ý kiến. Khi cho đất, khi chuyển nhượng đất cũng như khi đổi đất thì các bên đều không đo đạc thực tế, chỉ nói miệng với nhau vì đất nguyên mẫu. Nay các bà không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà T. Đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà X, phần đất nếu có dư hơn 4,5 công thì vẫn là của bà X.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan NLQ6 trình bày:

Ông thống nhất với lời trình bày của nguyên đơn bà Cao Kim T trước đây về mối quan hệ gia đình và tài sản của ông P bà H. Có việc bà H cho đất ông, NLQ4, NLQ5, bà X, có việc bà X nhận chuyển nhượng đất của NLQ4, NLQ5 và đổi đất với ông như bà X trình bày. Khi chuyển nhượng đất ông đều có chứng kiến và viết giấy chuyển nhượng. NLQ2, bà T và NLQ3 đều biết và không có ý kiến gì. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp là do bà X yêu cầu tách bằng khoán nhưng bà T, NLQ3 không đồng ý. Nay ông đồng ý một phần yêu cầu khởi kiện của bà T, đồng ý bà X được quyền sử dụng 4,5 công, thực tế bà X sử dụng đến 05 công, như vậy 0,5 công dư ra thì chia đều cho các chị, em ông gồm NLQ2, bà T, NLQ3, NLQ4, NLQ5, bà X.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan NLQ8 trình bày:

Năm 2016 ông và vợ là NLQ9 có nhận cố và thuê phần đất tranh chấp của bà Cao Kim X (nhận cố 03 công, thuê 1,5 công), giá cố 01 công là 01 lượng vàng 24k, thời gian chuộc đất là 03 năm, khi cố có làm giấy tờ hiện ông đang giữ, giá thuê là 20 giạ lúa/01 công/01 năm, thuê theo từng năm, giao tiền thuê đất lúc đầu vụ lúa cho bà X. Sau khi nhận đất từ bà X thì ông không sử dụng mà đổi hết cho NLQ10 (đổi cùng năm 2016) để tiện canh tác, việc đổi đất này bà X cũng biết và không có ý kiến. Nay giữa bà X và bà T có tranh chấp liên quan đến phần đất này thì ông có ý kiến là nếu Tòa án tuyên bà X trả đất thì ông yêu cầu bà X trả vàng cố đất và tiền thuê đất lại cho ông. Đối với phần đất mà ông đã đổi với NLQ10 thì ông và NLQ10 sẽ tự thỏa thuận với nhau.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan NLQ10 trình bày:

Trước đây (không biết vào thời gian nào) bà Cao Kim X có cầm cố cho NLQ8. Đến khoảng đầu năm 2017 (không nhớ tháng mấy) thì NLQ8 đổi phần đất cầm cố của bà X cho ông, lý do đổi là để tiện canh tác, khi đổi đất không làm giấy tờ gì. Việc đổi đất giữa ông và NLQ8 thì bà X biết và không có ý kiến gì. Hiện nay phần đất này ông đang canh tác lúa. Đối với tranh chấp giữa bà T và bà X thì ông không có ý kiến. Tuy nhiên, khi giải quyết nếu buộc ông trả lại đất thì ông yêu cầu lúa ông đang trồng chưa đến thời điểm thu hoạch thì phải cho ông thu hoạch xong, sau đó ông sẽ trả đất cho NLQ8, rồi NLQ8 trả lại cho ai thì trả. Còn phần đất của ông đổi với NLQ8 thì ông và NLQ8 sẽ tự thỏa thuận.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan NLQ9, NLQ11 đã được Tòa án triệu tập làm việc nhiều lần những vắng mặt không rõ lý do nên Tòa án không ghi nhận được ý kiến.

Đại diện theo ủy quyền của NLQ12 trình bày:

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho NLQ6 vào thời điểm năm 1993 chỉ là cấp theo kê khai chứ không đo đạc thực tế. Hiện NLQ6 vẫn chưa thực hiện việc cấp đổi lại giấy mới nên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 26 tháng 5 năm 1993 không còn thời hạn sử dụng. Qua xem xét thấy rằng khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho NLQ6 là sai sót do tại thời điểm cấp không xác minh, vì đất là của bà Nguyễn Thị H mẹ NLQ6, chưa có ý kiến của bà H mà đã cấp giấy cho NLQ6. Bên cạnh đó, trước khi NLQ6 được cấp giấy thì bà H đã lấy một số diện tích đất cho các chị, em NLQ6, nhưng NLQ6 vẫn đứng ra kê khai toàn bộ diện tích đất. Như vậy, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho NLQ6 là sai trình tự, thủ tục. Nay NLQ12 đề nghị Tòa án giải quyết vụ kiện đúng quy định pháp luật và hủy toàn bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do NLQ6 đứng tên. Sau khi có quyết định của Tòa án thì NLQ12 sẽ cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người nào được hưởng phần đất khi có yêu cầu.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu phát biểu ý kiến:

Về việc tuân theo pháp luật: Từ khi thụ lý đến ngày xét xử thấy rằng Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng khác đã tuân thủ đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết Tòa án tống đạt các văn bản tố tụng cho đương sự và Viện kiểm sát đúng theo quy định. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về phiên tòa sơ thẩm.

Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Cao Kim T đối với bà Cao Kim X về việc yêu cầu bà X trả lại phần đất diện tích 6.332m2 và hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do NLQ6 đứng tên đối với phần đất tranh chấp.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Hướng Đông giáp đất NLQ6 có số đo 50,2m.

- Hướng Tây giáp đất NLQ6 có số đo 50,4m.

- Hướng Nam giáp đất ông Đặng Văn S có số đo 41,1m + 0,7m + 53m + 36,7m.

- Hướng Bắc giáp đất bà Trần Ngọc T có số đo 83,7m + 41,2m.

Hiện trạng đất tranh chấp là đất trồng lúa do NLQ10 canh tác. Ngoài ra trên đất không có tài sản gì khác.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, điểm c khoản 1 Điều 37, điểm c khoản 1 Điều 39; Điều 157, 165, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Khoản 5 Điều 26, khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; điểm đ khoản 1 Điều 4 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004; Điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Cao Kim T đối với bà Cao Kim X về việc đòi quyền sử dụng đất và chia tài sản chung đối với phần đất diện tích 6.332m2 gồm hai phần. Phần 1: Diện tích 4.307m2 tại thửa 118 và thửa 120, tờ bản đồ 04. Phần 2: Diện tích 2.025m2 tại thửa 123, một phần thửa 125 tờ bản đồ 04. Theo cơ sở dữ liệu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì các thửa đất 118, 120, 123, 125, tờ bản đồ 04 nêu trên chưa được NLQ12 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đất tranh chấp tọa lạc tại ấp BH, xã LT, huyện VL, tỉnh Bạc Liêu, có vị trí và số đo cụ thể như sau:

- Hướng Đông giáp đất NLQ6 có số đo 50,2m.

- Hướng Tây giáp đất NLQ6 có số đo 50,4m.

- Hướng Nam giáp đất ông Đặng Văn S có số đo 41,1m + 0,7m + 53m + 36,7m.

- Hướng Bắc giáp đất bà Trần Ngọc T có số đo 83,7m + 41,2m.

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Cao Kim T về việc yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do NLQ6 đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất “Tấc đất tấc vàng” được Ủy ban nhân huyện VL, tỉnh Minh Hải (nay là tỉnh Bạc Liêu) cấp vào ngày 26 tháng 5 năm 1993.

3. Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là 900.000 đồng bà Cao Kim T phải chịu toàn bộ, bà T đã nộp xong.

4. Miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch cho bà Cao Kim T. Bà Cao Kim T đã dự nộp số tiền 300.000 đồng theo biên lai thu số 0009598 ngày 26 tháng 10 năm 2017 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Bạc Liêu được hoàn lại đủ. Ông Bùi Trung H đại diện cho những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà Cao Kim T nhận số tiền trên tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Bạc Liêu.

Án xử công khai, đương sự có mặt có quyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; đương sự vắng mặt tại phiên tòa thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được bản án hoặc được tống đạt hợp lệ.