Bản án 108/2018/DS-PT — Tranh chấp về chia tài sản chung

NỘI DUNG VỤ ÁN

Vụ án có nội dung như sau:

Trong ®¬n khëi kiÖn đề ngµy 17/12/2015 vµ c¸c lêi khai t¹i Toµ án, nguyªn ®¬n là bµ NguyÔn ThÞ X tr×nh bµy:

Bè bµ lµ cô NguyÔn V¨n Đ mÊt n¨m 1959, mẹ bà là cụ Khúc Thị H. Bố, mẹ bà cã 05 ng­êi con là: NguyÔn ThÞ N, NguyÔn Văn S, NguyÔn V¨n X (liÖt sü ®· hy sinh kh«ng cã vî con), NguyÔn V¨n K và bà là NguyÔn ThÞ X. Ngoµi ra, bè mÑ bµ kh«ng cã con nu«i, con riªng nµo kh¸c.

Diện tích đất 265m2 t¹i thửa đất số 141 tê b¶n ®å sè 06 có địa chỉ: xãm LÎ, th«n Ng«, x· B, huyÖn L, Tp. Hµ Néi nay thuéc tæ 8, ph­êng B, quËn B, thµnh phè Hµ Néi mà hiện nay gia đình ông S, bà và cụ H đang sử dụng là do bè mÑ bµ mua cña cô NguyÔn V¨n C­¬ng lµ chó cña cô Đ tõ n¨m 1954. Do cô C­¬ng th­¬ng bè mÑ bµ nghÌo khæ nªn võa b¸n võa cho. ViÖc mua b¸n ®Êt cã cô Nho lµ anh hä cña cô Đ vµ c¸c ch¸u cña cô C­¬ng vÉn sinh sèng cïng d¶i ®Êt ®ã biÕt. Khi mua, bán c¸c cô chØ tháa thuËn miÖng, kh«ng viÕt giÊy tê g×. Cô C­¬ng ®· mÊt, cã con lµ «ng NguyÔn V¨n M (mất n¨m 2011), vî «ng M lµ bµ Hoµng ThÞ C (mÊt n¨m 1991), hiÖn nay trªn ®Êt nhµ cô C­¬ng cßn gia ®×nh anh D lµ con ®Î «ng M sinh sèng ngay c¹nh thöa ®Êt cña gia ®×nh bµ.

Bố mẹ bà có làm nhà tranh để ở. N¨m 1981, mÑ bµ ph¸ nhµ tranh vµ bµ bá tiÒn ra x©y nhµ cấp bốn, lîp ngãi vµ hai mÑ con bµ sèng cïng t¹i ng«i nhµ ngãi ®ã. N¨m 1995 «ng S cã x©y nhµ do qu¸ s¸t vµo nhµ cấp bốn mái ngói nên bà kh«ng cã lèi ®i. Bµ ®· ph¸ mét gian nhµ ngãi làm năm 1981 ®Ó lµm lèi ®i vµ x©y l¹i nhµ nh­ hiÖn nay. ChØ cã mét m×nh bµ ®ang ë t¹i ng«i nhµ cÊp 4 trªn diÖn tÝch kho¶ng h¬n 30m2 n»m trªn nÒn cña ng«i nhµ tr­íc ®©y bè mÑ bµ lµm.

N¨m 2003, Nhµ n­íc cã chñ tr­¬ng cÊp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cô H ®· kª khai diện tích đất mua của cụ Cương vµ ®­îc c¬ quan Nhµ n­íc cÊp GiÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt mang tªn “Hé gia ®×nh bà Khóc Thị H”. Theo bà nghĩ, việc cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình là gåm cô H vµ tÊt c¶ c¸c con cña cô Đ, cô H v× nhµ ®Êt lµ tµi s¶n chung cña cô Đ vµ cô H ®­îc h×nh thµnh trong thêi kú h«n nh©n và sau khi cô Đ mÊt, cô H vµ c¸c con tiÕp tôc qu¶n lý, sö dông ®Õn nay nên bà không có ý kiến gì về việc cấp giấy chứng nhận. Tr­íc ®©y, gia ®×nh bµ cã tháa thuËn lµ bµ ký giấy cho gia đình ông S đứng tên sử dụng toàn bộ diện tích đất này thì gia ®×nh «ng S sÏ cã tr¸ch nhiÖm ch¨m sãc bµ v× bµ kh«ng cã cH, con. Việc thỏa thuận này có lập thành văn bản, cã sù chøng kiÕn cña cËu bµ lµ «ng ThiÒu. Sau đó, ngày 01/3/2011, tại Văn phòng công chứng L, bà đã cùng cụ H, và vợ chồng, con cái ông S ký văn bản công chứng về việc chia thửa đất của bố, mẹ bà cho ông S và chị N (sè công chứng 4772/2011) và ông S, chị N đã được UBND quận B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất này từ ngµy 30/5/2011. Tuy nhiên, sau khi bà ký giấy cho ông S và chị N thì gia đình ông S không thực hiện cam kết đã quay l¹i ®èi xö tÖ b¹c víi bµ. Bà và gia đình ông S thường xuyên xảy ra c·i v·, x« x¸t; vợ chồng, con cái ông S thường xuyên xóc ph¹m bµ. Do đó, bà không đồng ý cho gia đình ông S phần đất của bà nữa. Khi ra hòa giải tại UBND phường, gia ®×nh «ng S ®· ®ång ý t¸ch cho bµ 30m2 ®Êt ®Ó bµ cã chç ë æn ®Þnh, nh­ng sau ®ã «ng S l¹i thay ®æi kh«ng cho n÷a. Nh÷ng lóc c·i nhau, gia ®×nh «ng S cßn chöi vµ ®uæi bµ ®i.

Bµ X khởi kiện đề nghị hủy Văn bản thỏa thuận phân chia đất ngày 01/3/2011 lập tại Văn phòng công chứng L vì cho r»ng nhµ, ®Êt t¹i tæ 8 ph­êng B lµ tµi s¶n chung cña bè mÑ bµ, nh­ng trong văn bản thỏa thuận phân chia đất cho ông S và chị N thì kh«ng cã ý kiÕn vµ ch÷ ký cña hai người anh, chị bà là «ng NguyÔn V¨n K, bµ NguyÔn ThÞ N nên việc thỏa thuận phân chia đất cho ông S và cháu N tại Văn phòng công chứng L ngày 01/3/2011 là không đúng. Hơn nữa, gia đình ông S đã vi phạm cam kết, không chăm sóc bà mà còn thường xuyên chửi bới, xúc phạm bà. Đồng thời bà đề nghị hủy việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông S và chị N và đề nghị chia tài sản chung của bố bà là cụ Đao trong khối tài sản nhà đất tranh chấp. Sau đó, bà X rút yêu cầu khởi kiện về việc chia tài sản chung và bổ sung yêu cầu đề nghị Tòa án xác lập quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do ®­îc thõa kÕ cho bà ®èi víi là phần diÖn tÝch nhµ, ®Êt bµ ®ang sö dông kho¶ng 30m2 t¹i tæ 8 ph­êng B, B, Tp. Hµ Néi.

BÞ ®¬n là ông NguyÔn Văn S cã b¶n tù khai vµ lêi tr×nh bµy:

VÒ nguån gèc diÖn tÝch ®Êt 265 m2 t¹i Tæ 8, P. B, Q. B, TP. Hµ Néi lµ do mÑ «ng là cụ Khúc Thị H mua n¨m 1962 của cụ Cương chứ kh«ng ph¶i lµ tµi s¶n chung cña bè mÑ ông v× bè «ng mÊt từ n¨m 1959. Khi mua kh«ng cã giÊy tê g×. N¨m 2003, chÝnh quyÒn cã chñ tr­¬ng cÊp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nªn cô H ®· kª khai vµ ®­îc c¬ quan Nhµ n­íc cÊp GiÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt mang tªn “Hé gia ®×nh bà Khóc Thị H”, thêi ®iÓm ®ã «ng ®i lµm kh«ng cã nhµ nªn viÖc kª khai lµ do cô H lµm, «ng kh«ng biÕt. Sau khi ®­îc cÊp sæ ®á, kh«ng ai cã ý kiÕn g×. N¨m 2011, mÑ «ng ®· lµm thñ tôc cho tÆng «ng vµ ch¸u NguyÔn ThÞ TuyÕt N con gái ông t¹i phßng c«ng chøng L thửa đất này. Thêi ®iÓm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gia ®×nh «ng cã c¸c nh©n khÈu lµ cô H, vî cH «ng, anh S, chÞ N vµ bµ X nªn chØ nh÷ng ng­êi cã tªn trªn ký v¨n b¶n c«ng chøng. Ông K ®· t¸ch khÈu ®i n¬i kh¸c tõ l©u, kh«ng cã liªn quan nªn kh«ng ký. Tr­íc ®©y gia ®×nh «ng cã ®ång ý cho bµ X diện tích đất 30m2 nh­ng sau kh«ng cho n÷a, gia ®×nh «ng chØ t¹o ®iÒu kiÖn cho bµ X ë trªn diÖn tÝch ®Êt 30m2 cã nhµ cÊp 4 cho ®Õn cuèi ®êi, nÕu cÇn c¶i t¹o söa ch÷a «ng sÏ xin giÊy phÐp cho, nh­ng viÖc yªu cÇu t¸ch sæ riªng th× kh«ng bao giê «ng ®ång ý. GiÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt ®· mang tªn «ng vµ ch¸u NguyÔn ThÞ TuyÕt N, bµ X kh«ng cã quyÒn lîi g× liªn quan ®Õn nhµ ®Êt nµy.

HiÖn nay trªn diÖn tÝch nhµ ®Êt nµy cã mÑ «ng lµ cô Khóc Thị H, vî «ng lµ Lª ThÞ O, con trai lµ NguyÔn TiÕn S, sinh 1986, con g¸i lµ NguyÔn ThÞ TuyÕt N, sinh 1998, con d©u lµ §inh ThÞ Tþ, sinh 1987, ch¸u NguyÔn Minh HiÕu, sinh 2015. Ngoµi c¸c nh©n khÈu trªn kh«ng cßn ai ®ang sinh sèng t¹i ®©y.

Nhµ hiÖn nay nhµ bµ X ®ang ë lµ do «ng x©y dùng tõ n¨m 1981. §Õn n¨m 2015 do dét n¸t nªn bµ X xin lîp l¹i m¸i proxim¨ng. VÒ c«ng søc «ng x©y nhµ n¨m 1981 «ng kh«ng yªu cÇu bµ X ph¶i thanh to¸n tr¶ l¹i cho «ng nÕu bµ X ®­îc ë trªn diÖn tÝch nhµ ®Êt nµy.

T¹i phiªn tßa sơ thẩm, «ng S tr×nh bµy: Bè mÑ «ng ë t¹i thöa ®Êt đang tranh chấp tõ n¨m 1954 lµ ë nhê cña cô C­¬ng. V× nghÌo kh«ng cã tiÒn nªn bè mÑ «ng tr¶ tiÒn dÇn sau ®ã bè mÑ «ng lµm nhµ vµ ë cïng c¸c con trªn nhµ ®Êt ®ã, n¨m 1959 bè «ng mÊt, n¨m 1962 mÑ «ng míi tr¶ hÕt tiÒn cho cô C­¬ng.

§èi víi yªu cÇu hñy giao dÞch ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt theo Hîp ®ång c«ng chøng sè 4772/2011/VBTTPCQSD§ do V¨n phßng c«ng chøng L chứng thực vµ hñy Giấy chứng nhận quyển sử dụng đất tªn «ng vµ chị N, «ng kh«ng ®ång ý v× theo ông, c¬ quan nµo lµm sai thì c¬ quan ®ã chÞu tr¸ch nhiÖm. Tr­êng hîp bÞ hñy v¨n b¶n c«ng chøng phân chia đất, «ng kh«ng yªu cÇu gi¶i quyÕt hËu qu¶ cña viÖc hñy hîp ®ång c«ng chøng trong vô ¸n nµy.

§èi víi viÖc bµ X yªu cÇu x¸c lËp quyÒn së h÷u, sö dông nhµ ®Êt do ®­îc thõa kÕ, «ng kh«ng ®ång ý. ¤ng ®Ò nghÞ Tßa ¸n gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh ph¸p luËt.

Ng­êi cã quyÒn lîi nghÜa vô liªn quan:

- Cô Khóc Thị H tr×nh bµy: Cô vµ cô NguyÔn V¨n Đ cã 05 ng­êi con: NguyÔn ThÞ N, NguyÔn Văn S, NguyÔn V¨n Xiªm (liÖt sü ®· hy sinh kh«ng cã vî con), NguyÔn V¨n K, NguyÔn ThÞ X. Ngoµi 05 ng­êi con trªn, c¸c cô kh«ng cã con nu«i, con riªng nµo kh¸c.

Sau khi cụ Đ mÊt, cô cã mua ®­îc 265m2 ®Êt nay thuéc tæ 8 ph­êng B, quËn B, TP Hµ Néi của cụ Cương. Sau nµy cô cho con trai lµ «ng S x©y nhµ vµ ë nh­ hiÖn nay. Đất cô mua n¨m nµo, cô kh«ng nhí. Khi cH cô mÊt, bà X vµ ông K cßn nhá, toµn bé c«ng søc vÒ nhµ ®Êt lµ cña vî cH cô.

T¹i phiªn tßa sơ thẩm, cô H tr×nh bµy: Cô vÒ ë thöa ®Êt t¹i tæ 8 ph­êng B tõ n¨m 1954 do cô mua cña cô C­¬ng. Vì nghÌo tóng nªn hai vî cH cô lµm ¨n nu«i con vµ tr¶ dÇn. Khi vÒ ë ®Êt cña cô C­¬ng b¸n cho, vî cH cô cïng lµm nhµ, sau khi cô Đ mÊt, mét m×nh cô nu«i c¸c con. Khi mua chØ tháa thuËn miÖng vµ kh«ng cã giÊy tê mua b¸n và tr¶ tiÒn nªn cô kh«ng cã tµi liÖu g× ®Ó xuÊt tr×nh cho Tßa ¸n. Cô x¸c nhËn cô cã lµm ®¬n vµ lµm c¸c thñ tôc kª khai ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt göi UBND x· B ®Ó lµm hå s¬ cÊp sæ ®á. X· hä b¶o lµm thÕ nµo th× cô lµm thÕ, cô kh«ng nhí cô thÓ lµ viÕt g×. Sau khi ®­îc cÊp sæ ®á mang tªn “Hé bµ Khóc Thị H”, cô kh«ng cã ý kiÕn th¾c m¾c g× vÒ thñ tôc cÊp sæ ®á. Sau nµy, cô chuyÓn tªn sæ ®á cho con trai lµ S vµ ch¸u N. Tr­íc ®©y, gia ®×nh cã thèng nhÊt cho bà X 30m2 ®Êt trªn ®ã cã nhµ cÊp 4, nÕu bà X ngoan th× cô vÉn ®ång ý cho cßn h­, kh«ng hái mÑ th× chØ cụ chỉ cho ë nhµ ®Êt ®ã ®Õn hÕt ®êi chø kh«ng cho t¸ch sæ. Cô kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp, kh«ng yªu cÇu gi¶i quyÕt hËu qu¶ cña hîp ®ång c«ng chøng v« hiÖu hay yªu cÇu g× kh¸c.

¤ng NguyÔn V¨n K tr×nh bµy: VÒ quan hÖ huyÕt thèng vµ nguồn gốc đất, quá trình sử dụng nhà, đất tranh chấp «ng hoµn toµn thèng nhÊt víi lời khai của bµ X. ¤ng kh¼ng ®Þnh thöa ®Êt sè 141 tê b¶n ®å sè 06 cã diÖn tÝch 265 m2 t¹i tæ 8 ph­êng B lµ tµi s¶n cña bè, mÑ «ng cã tõ n¨m 1954 do mua cña cô C­¬ng, hiÖn nay vÉn cã cô Nho lµ anh em chó b¸c víi cô Đ vµ ch¸u cô C­¬ng lµ «ng D­ lµm chøng cho viÖc ®ã. Sinh thêi, bè mÑ «ng vµ anh em ông sinh sèng t¹i ng«i nhµ tranh bố mẹ ông làm trên đất đó. N¨m 1981, cô H là mẹ ông ph¸ nhµ tranh, bà X bá tiÒn x©y l¹i nhµ cÊp 4, lîp ngãi ®Ó bà X cùng cụ H ở. N¨m 1995, «ng S x©y nhµ, do lµm qu¸ s¸t nhµ bà X ë nªn bà X cã ph¸ 01 gian nhµ cÊp 4 ®Ó lµm lèi ®i vµ x©y dùng l¹i ng«i nhµ nh­ hiÖn nay kho¶ng 30m2. Bà X lµ ng­êi trùc tiÕp qu¶n lý, sö dông phần nhµ ®Êt mà bà X xây dựng cho ®Õn nay. N¨m 2003, toµn bé thöa ®Êt sè 141 ®­îc cÊp GCNQSD§ mang tªn “hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H”. V× thöa ®Êt trªn lµ tµi s¶n chung cña bè mÑ «ng, khi bè «ng mÊt kh«ng ®Ó l¹i di chóc nªn việc Nhµ n­íc cÊp sæ ®á ®· cÊp cho hé gia ®×nh bµ H, theo ông là cấp cho cụ H và các con là các anh chị em ông nên lµ ®óng quy ®Þnh ph¸p luËt v× cã liªn quan ®Õn phÇn tµi s¶n cña bè «ng ®ang lµ tµi s¶n chung cña c¸c ®ång thõa kÕ. Tr­íc ®©y, «ng sèng cïng gia ®×nh t¹i nhµ ®Êt cña cô Đ, cô H mua, n¨m 1988 «ng chuyÓn ®i ë chç kh¸c, c¶ nhµ «ng chung hé khÈu ®Õn n¨m 1992 «ng míi t¸ch khÈu riªng. Khi mÑ «ng ký hîp ®ång c«ng chøng lµm thñ tôc sang tªn toµn bé diện tích ®Êt cho «ng S vµ chị N kh«ng cho «ng biÕt vµ kh«ng cã ch÷ ký cña «ng nh­ vËy lµ sai lµm ¶nh h­ëng ®Õn quyÒn lîi cña «ng. ¤ng hoµn toµn nhÊt trÝ víi yªu cÇu khëi kiÖn cña bµ X, ®Ò nghÞ Tßa ¸n hñy hîp ®ång c«ng chøng về việc phân chia đất cho ông S, chị N; hñy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tªn «ng S, chị N vµ đồng ý chia cho bµ X ®­îc toµn quyÒn së h÷u, sö dông ®èi víi phÇn diÖn tÝch nhµ, ®Êt hiÖn nay bµ X ®ang ë v× bµ X kh«ng cã cH con, khã kh¨n vÒ kinh tÕ. ¤ng kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp vµ kh«ng cã yªu cÇu g× kh¸c.

Bµ NguyÔn ThÞ N (tøc Vãc) tr×nh bµy:

Bµ lµ con c¶ cña cô H vµ cô Đ. Bµ thèng nhÊt víi phÇn tr×nh bµy cña bµ X vµ «ng S t¹i phiªn tßa sơ thẩm vÒ quan hÖ huyÕt thèng vµ nguån gèc nhµ ®Êt cña bè mÑ. Gia ®×nh bµ cã 01 ng­êi con nhËn lµ TrÇn ThÞ N chø kh«ng ph¶i con nu«i, gi÷a cô H vµ bµ TrÇn ThÞ N kh«ng cã c«ng nu«i d¹y, ch¨m sãc, phông d­ìng mµ chØ lµ ®i l¹i th¨m hái vµo dÞp giç, TÕt. Bµ x¸c nhËn lµ gia ®×nh bµ vÒ ë trªn ®Êt mµ bè mÑ bµ mua cña cô C­¬ng tõ n¨m 1954. Do lµ hä hµng nªn cô C­¬ng võa b¸n, võa cho bè mÑ bµ. Mua cô thÓ bao nhiªu tiÒn bµ kh«ng nhí, khi mua kh«ng cã giÊy tê g×. Sau khi mua, bố mẹ bà lµm nhµ ë trªn ®Êt ®ã. N¨m 1959 bè bµ mÊt. Bµ sinh sèng cïng gia ®×nh tõ nhá t¹i nhµ ®Êt trªn ®Õn n¨m 1974 míi ®i lÊy cH ë riªng. Bµ mong muèn gia ®×nh ®Çm Êm, ®oµn kÕt. Bµ ®ång ý ®Ó cho bµ X ë nhµ, ®Êt ®ã ®Õn hÕt ®êi chø kh«ng cho t¸ch sæ. Bµ kh«ng ®ång ý víi c¸c yªu cÇu khëi kiÖn cña bµ X, bµ kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp hay yªu cÇu g× kh¸c.

Bµ Lª ThÞ O tr×nh bµy: Bµ lµ vî «ng NguyÔn Văn S, vî cH «ng bµ cã 02 con chung lµ NguyÔn TiÕn S vµ NguyÔn ThÞ TuyÕt N, anh S ®· x©y dùng gia ®×nh cã vî lµ chÞ §inh ThÞ T. N¨m 1981, bµ vµ «ng S x©y dùng gia ®×nh vµ cïng c¸c con sinh sèng t¹i tæ 8 ph­êng B. Tr­íc ®©y, vî cH bµ sèng t¹i ng«i nhµ tranh do bè mÑ cH bµ x©y dùng, n¨m 1995 do nhµ chËt nªn mÑ cH bµ cã ®ång ý cho vî cH bµ x©y nhµ trªn diÖn tÝch 100m2 gåm 01 tÇng vµ 01 tum. §Õn n¨m 2007, vî cH «ng bµ l¹i x©y thªm 01 tÇng n÷a. TiÒn x©y dùng lµ c«ng søc cña vî cH bµ, hiÖn nay cô H ®ang ë cïng vî cH bµ. N¨m 2003, thöa ®Êt ®­îc cÊp sæ ®á ®øng tªn “hé bµ Khóc Thị H”. N¨m 2011, cụ H lµm thñ tôc cho tÆng cH bµ vµ con g¸i bµ lµ NguyÔn ThÞ TuyÕt N thửa đất này t¹i v¨n phßng c«ng chøng. HiÖn nay sæ ®á mang tªn «ng S vµ ch¸u N. ViÖc bµ X yªu cÇu hñy hîp ®ång c«ng chøng vµ hñy sæ ®á tªn «ng S, ch¸u N bµ kh«ng ®ång ý v× gia ®×nh bµ kh«ng lµm sai, bµ kh«ng yªu cÇu xö lý hËu qu¶ cña viÖc hñy hîp ®ång c«ng chøng v× c¬ quan nµo lµm sai th× c¬ quan ®ã ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc ph¸p luËt. Bµ chØ ®ång ý cho bµ X ë trªn diÖn tÝch ®Êt 30m2 cã nhµ cÊp 4 cho ®Õn cuèi ®êi nh­ng kh«ng ®ång ý cho t¸ch sæ riªng. Bµ kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp hay yªu cÇu g× kh¸c.

Anh NguyÔn TiÕn S tr×nh bµy: Anh hoµn toµn nhÊt trÝ víi c¸c ý kiÕn cña bè mÑ lµ «ng S, bµ O vÒ quan hÖ huyÕt thèng vµ nguån gèc nhµ ®Êt cña «ng bµ. Tr­íc ®©y gia ®×nh anh ®· tháa thuËn v× bµ X kh«ng cã cH con nªn bµ X cø ë trªn nhµ ®Êt ®ã ®Õn hÕt ®êi, gia ®×nh anh cã tr¸ch nhiÖm ch¨m sãc, phông d­ìng bµ X. Nay bµ X khëi kiÖn nh­ vËy anh kh«ng ®ång ý, c¬ quan nµo lµm sai c¬ quan ®ã ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm. Anh kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp vµ kh«ng cã yªu cÇu g× kh¸c.

ChÞ §inh ThÞ T tr×nh bµy: ChÞ lµ con d©u cña «ng S, bµ O, chÞ kh«ng cã quyÒn lîi g× ë nhµ, ®Êt trªn, chÞ nhÊt trÝ víi lêi khai cña «ng S. ChÞ kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp hay yªu cÇu g× kh¸c.

ChÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N tr×nh bµy: ChÞ hoµn toµn nhÊt trÝ víi c¸c ý kiÕn cña bè chÞ vÒ quan hÖ huyÕt thèng, nguån gèc nhµ, ®Êt cña c¸c cô. ChÞ kh«ng cã ®ãng gãp g× vµo tµi s¶n cña gia ®×nh v× ®ang ®i häc. N¨m 2011, gia ®×nh chÞ ®· lµm c¸c thñ tôc ®Ó ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt cho bè chÞ vµ chÞ ®øng tªn trong sæ ®á. Nay bµ X yªu cÇu hñy hîp ®ång c«ng chøng, hñy GCNQSD§ tªn bè con chÞ, chÞ kh«ng ®ång ý, chÞ kh«ng yªu cÇu xö lý hËu qu¶ cña viÖc hñy hîp ®ång c«ng chøng vì c¬ quan nµo lµm sai th× c¬ quan ®ã ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc ph¸p luËt. ViÖc khëi kiÖn cña bµ X lµm mÊt thêi gian cña nhiÒu ng­êi, ¶nh h­ëng ®Õn häc tËp cña chÞ, chÞ ®Ò nghÞ Tßa ¸n gi¶i quyÕt vô ¸n theo ®óng quy ®Þnh cña ph¸p luËt. ChÞ kh«ng cã yªu cÇu ®éc lËp hay yªu cÇu g× kh¸c.

V¨n phßng c«ng chøng L, ®¹i diÖn lµ bµ NguyÔn ThÞ C cã lêi khai: Ngµy 01.3.2011, v¨n phßng nhËn ®­îc phiÕu yªu cÇu c«ng chøng hîp ®ång, giao dÞch cña «ng NguyÔn Văn S yªu cÇu c«ng chøng v¨n b¶n tháa thuËn ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt, kÌm theo c¸c tµi liÖu liªn quan ®Õn yªu cÇu c«ng chøng. Sau khi xem xÐt ®¬n vµ c¸c tµi liÖ kÌm theo, V¨n phßng c«ng chøng L thÊy: §©y lµ yªu cÇu liªn quan ®Õn tháa thuËn ph©n chia tµi s¶n cña hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H ®­îc cÊp GCNQSD§ n¨m 2003. Theo c¸c tµi liÖu th× «ng NguyÔn V¨n Đ lµ cH bµ H ®· chÕt n¨m 1959, sau khi «ng Đ mÊt th× bµ H ch­a ®¨ng ký kÕt h«n víi ai. Nh­ vËy quyÒn sö dông ®Êt cña hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H ®­îc Nhµ n­íc c«ng nhËn n¨m 2003 sau rÊt xa thêi ®iÓm «ng Đ chÕt, do ®ã kh«ng liªn quan ®Õn «ng Đ. Hé khÈu gia ®×nh bµ Khóc Thị H ®· thay ®æi ngµy 31.10.2010. Theo x¸c nhËn cña c«ng an ph­êng B th× hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H t¹i thêi ®iÓm cÊp GCNQSD§ n¨m 2003 cã 06 thµnh viªn Khóc Thị H, NguyÔn Văn S, Lª ThÞ O, NguyÔn ThÞ X, NguyÔn TiÕn S, NguyÔn ThÞ TuyÕt N. V¨n phßng ®· kiÓm tra trªn hÖ thèng tra cøu phÇn mÒm UCHI kh«ng cã ng¨n chÆn giao dÞch ®èi víi diện tích đất đó nên V¨n phßng ®· thùc hiÖn c«ng chøng v¨n b¶n tháa thuËn ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt sè 4772/2011/VBTTPC- QSD§ ngµy 01.3.2011 víi sù tháa thuËn cña 6 thµnh viªn trong hé gia ®Þnh bµ Khóc Thị H. V¨n phßng c«ng chøng L ®· thùc hiÖn ®Çy ®ñ ®óng tr×nh tù, thñ tôc theo quy ®Þnh ph¸p luËt, viÖc ký kÕt hîp ®ång c«ng chøng gi÷a c¸c bªn lµ hoµn toµn tù nguyÖn vµ hîp ph¸p.

UBND quËn B ®¹i diÖn lµ «ng §ç Huy ChiÕn cã lêi khai: Theo hå s¬ cÊp GCN hiÖn ®ang l­u t¹i v¨n phßng ®¨ng ký ®Êt ®ai Hµ Néi- chi nh¸nh B cho thÊy: Ngµy 20.9.2003 bµ Khóc Thị H cã ®¬n ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt t¹i thöa ®Êt sè 141 tê b¶n ®å sè 6 t¹i xãm LÎ, th«n Ng«, x· B, huyÖn L, TP Hµ Néi nay thuéc tæ 8, ph­êng B, quËn B, thµnh phè Hµ Néi. Ngµy 20.10.2003, Héi ®ång xÐt cÊp GCNQSD§ x· B häp th«ng qua hå s¬ vµ x¸c nhËn néi dung sau: VÒ nguån gèc sö dông ®Êt lµ ®Êt cña gia ®×nh bµ H sö dông tõ n¨m 1954, bµ H ®· kª khai ®¨ng ký t¹i sè môc kª n¨m 1986, thöa 126 tê b¶n ®å sè 10. VÒ hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt: DiÖn tÝch ®Êt hiÖn tr¹ng gia ®×nh bµ H sö dông lµ 265m2 æn ®Þnh, kh«ng cã tranh chÊp. Sau khi c«ng khai hå s¬ cÊp GCNQSD§ cña gia ®×nh bµ H ®ñ thêi gian theo quy ®Þnh, kh«ng nhËn ®­îc ®¬n th­ kiÕn nghÞ, UBND x· B ®· tr×nh UBND huyÖn L cÊp GCNQSD§ cho gia ®×nh bµ H. Nh­ vËy, viÖc cÊp GCNQSD§ cho gia ®×nh bµ H ®· ®­îc thùc hiÖn theo ®óng tr×nh tù quy ®Þnh t¹i §iÒu 10, §iÒu 11, §iÒu 12, quyÕt ®Þnh sè 65/2001/Q§-UB ngµy 29.8.2001 cña UBND thµnh phè Hµ Néi. VÒ c¬ së ph¸p lý: Víi néi dung x¸c nhËn cña Héi ®ång xÐt cÊp GCNQSD§ ph­êng B cho thÊy: Tr­êng hîp sö dông ®Êt cña gia ®×nh bµ H thuéc tr­êng hîp ®Êt thæ c­ sö dông tr­íc ngµy 18/12/1980, ®· ®¨ng ký trong hå s¬ ®Þa chÝnh, hiÖn tr¹ng sö dông æn ®Þnh kh«ng cã tranh chÊp nªn ®ñ ®iÒu kiÖn cÊp GCNQSD§ theo quy ®Þnh t¹i §iÓm 1.3 kho¶n 1 §iÒu 3 quyÕt ®Þnh sè 65 ngµy 29.8.2001 cña UBND thµnh phè Hµ Néi. Ngµy 03/12/2003, UBND huyÖn L ®· ban hµnh quyÕt ®Þnh sè 2066/Q§-UB vÒ viÖc cÊp GCNQSD§ ë, ®Êt ao vµ v­ên liÒn kÒ cho 57 hé gia ®×nh, c¸ nh©n t¹i x· B trong ®ã cã hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H víi diÖn tÝch 265m2 ®Êt ë thuéc thöa ®Êt sè 141 tê b¶n ®å sè 6. GiÊy chøng nhËn sè ph¸t hµnh Y 855287, sè vµo sæ theo dâi cÊp GCN sè 0535.

VÒ viÖc ®¨ng ký biÕn ®éng quyÒn sö dông ®Êt: Sau khi ®­îc UBND huyÖn L cÊp GCNQSD§, hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H ®· tháa thuËn ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt, hé gia ®×nh bµ Khóc Thị H ®· tháa thuËn ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt cho «ng NguyÔn Văn S (con trai bµ H) vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N (ch¸u néi bµ H, con g¸i «ng S) sö dông toµn bé thöa ®Êt. V¨n b¶n tháa thuËn ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt ®· ®­îc V¨n phßng c«ng chøng L, thµnh phè Hµ Néi chøng thùc ngµy 01/3/2011, sè c«ng chøng 4772/2011/TTPCQSD§; quyÓn sè 2 – TP/CC –SCC/H§GD). C¨n cø v¨n b¶n tháa thuËn ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt ®· ®­îc v¨n phßng c«ng chøng L chøng thùc, V¨n phßng ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt quËn B ®· ®¨ng ký biÕn ®éng vµ tr×nh UBND quËn B cÊp l¹i GCNQSD§ cho «ng NguyÔn Văn S vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N t¹i thöa ®Êt sè 141 tê b¶n ®å sè 6, ph­êng B, sè ph¸t hµnh B§ 477944. Nh­ vËy, viÖc UBND quËn B cÊp GCNQSD§ cho «ng NguyÔn Văn S vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N lµ phï hîp quy ®Þnh ph¸p luËt.

Bản án sơ thẩm số 09/2017/DS-ST ngày 08/5/2017 của Tòa án nhân dân quận B quyết định:

1. §×nh chØ gi¶i quyÕt ®èi víi yªu cÇu cña bµ NguyÔn ThÞ X vÒ viÖc “ Chia tµi s¶n chung”. ChÊp nhËn yªu cÇu cña bµ NguyÔn ThÞ X vÒ viÖc hñy v¨n b¶n ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt ®­îc x¸c lËp t¹i V¨n phßng c«ng chøng L ngµy 01.3.2011, sè c«ng chøng 4772/2011/VBTTPCQSD; ChÊp nhËn yªu cÇu cña bµ NguyÔn ThÞ X vÒ viÖc yªu cÇu hñy giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt sè B§ 477944 ngµy 30.5.2011 cña UBND quËn B tªn chñ sö dông lµ «ng NguyÔn Văn S vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N.

2. Hñy v¨n b¶n ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt ®­îc x¸c lËp t¹i V¨n phßng c«ng chøng L ngµy 01.3.2011, sè c«ng chøng 4772/2011/VBTTPCQSD.

3. Hñy giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt sè B§ 477944 ngµy 30.5.2011 cña UBND quËn B tªn chñ sö dông lµ «ng NguyÔn Văn S vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N.

4. X¸c nhËn mét phÇn di s¶n cña cô NguyÔn V¨n Đ cã diÖn tÝch 30m2 , tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt lµ 01 ng«i nhµ cÊp 4 thuéc thöa ®Êt sè 141 tê b¶n ®å sè 6 t¹i ®Þa chØ tæ 8 ph­êng B, quËn B, thµnh phè Hµ Néi hiÖn ®ang ®­îc bµ NguyÔn ThÞ X qu¶n lý, sö dông thuéc vÒ bµ NguyÔn ThÞ X.

Bµ NguyÔn ThÞ X ®­îc quyÒn liªn hÖ víi c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ®Ó ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt vµ së h÷u nhµ ë theo quy ®Þnh ph¸p luËt.

5. VÒ ¸n phÝ:

5.1. Sung c«ng quü Nhµ n­íc sè tiÒn t¹m øng ¸n phÝ 17.450.000® (M­êi b¶y triÖu bèn tr¨m n¨m m­¬i ngh×n ®ång ) về yêu cầu “ Chia tµi s¶n chung” bµ NguyÔn ThÞ X ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 0009963 ngµy 07.01.2015 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B, thµnh phè Hµ Néi.

5.2. V¨n phßng c«ng chøng L ph¶i chÞu 300.000® (Ba tr¨m ngh×n ®ång) ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm do yªu cÇu “ Hñy v¨n b¶n ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt ®­îc x¸c lËp t¹i V¨n phßng c«ng chøng L ngµy 01.3.2011, sè c«ng chøng 4772/2011/VBTTPCQSD ” cña nguyªn ®¬n ®­îc chÊp nhËn. Bµ NguyÔn ThÞ X ®­îc hoµn tr¶ 200.000® (Hai tr¨m ngh×n ®ång) ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm ®­îc trõ vµo sè tiÒn 4.200.000® t¹m øng ¸n phÝ ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 09418 ngµy 09.02.2017 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B, thµnh phè Hµ Néi.

5.3. Bµ NguyÔn ThÞ X ph¶i chÞu 28.341.000® (Hai m­¬i t¸m triÖu ba tr¨m bèn m­¬i mèt ngh×n ®ång) ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm vÒ viÖc ®­îc h­ëng di s¶n thõa kÕ ®­îc trõ vµo sè tiÒn 4.000.000® trong sè tiÒn 4.200.000® t¹m øng ¸n phÝ ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 09418 ngµy 09.02.2017 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B nay bµ X cßn ph¶i nép 24.341.000® (Hai m­¬i bèn triÖu ba tr¨m bèn m­¬i mèt ngh×n ®ång).

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về quyền thi hành án, quyền kháng cáo của các đương sự.

Không đồng ý bản án sơ thẩm, ông S, bà O, anh Sâm, chị N có đơn kháng cáo đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm với lý do: Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và việc công chứng văn bản phân chia đất là do cơ quan công chứng và UBND quận thực hiện, cơ quan nào làm sai thì cơ quan đó phải chịu trách nhiệm; việc bản án sơ thẩm xác định bà X đã sử dụng nhà đất liên tục 30 năm để cho bà X được hưởng 30 m2 nhà, đất là không có căn cứ vì gia đình ông cùng mẹ ông và bà X cùng ở tại diện tích nhà, đất 30 m2 này từ trước đến năm 1995 ông xây nhà mới thì vợ chồng con cái ông mới ra nhà mới ở, cụ H và bà X cùng ở đến năm 2007 thì ông đón cụ H về nhà ông xây mới ở cùng vợ chồng ông thì nhà này mới do một mình bà X ở. Hơn nữa trong khoảng thời gian 2005-2006 bà X đi lấy chồng về nhà chồng ở rồi sau đó không ở được mới về lại nhà này ở.

Tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự giữ nguyên yêu cầu của mình và không thỏa thuận được với nhau.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án thực hiện đúng, đầy đủ các bước tố tụng từ khi thụ lý vụ án đến trước khi Nghị án; Các đương sự chấp hành tốt quyền và nghĩa vụ tố tụng được pháp luật quy định.

Về đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của ông S, bà O, chị N, anh Sâm làm trong hạn luật định nhưng chỉ có ông S nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng nên coi như chỉ có ông S là kháng cáo hợp lệ về hình thức.

Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ án, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội nhận xét vụ án và đề nghị Hội đồng xét xử:

- Có căn cứ xác định nguồn gốc đất là của cụ H, cụ Đao mua của cụ Cương năm 1954 nên toàn bộ diện tích đất này là tài sản chung của vợ chồng cụ Đao và cụ H. Cụ Đao chết năm 1959 không để lại di chúc nên phần di sản của cụ Đao do các thừa kế của cụ Đao được hưởng. Do đó, việc định đoạt đối với diện tích thửa đất này phải được sự đồng ý của cụ H, bà Nguyệt, ông S, ông Kiên và bà X. Việc cụ H và bà X cùng gia đình ông S lập văn bản phân chia diện tích đất này cho ông S và chị N không có ý kiến của ông Kiên và bà Nguyệt là không đúng. Bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của bà X hủy văn bản công chứng về việc phân chia đất hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông S, chị N là có căn cứ đề nghị giữ nguyên.

- Cụ Đao chết năm 1959. Thời điểm xét xử sơ thẩm vụ án thì Bộ luật dân sự 2015 đã có hiệu lực pháp luật nên phải coi thời hiệu chia thừa kế của cụ Đao vẫn còn. Bản án sơ thẩm xác định thời hiệu thừa kế của cụ Đao đã hết và xác định bà X đã sử dụng diện tích nhà cấp 4 trên diện tích đất 30 m2 đã 30 năm để xác nhận diện tích nhà, đất này thuộc quyền sở hữu, sử dụng của bà X là không đúng. Để giải quyết yêu cầu xác nhận quyền sở hữu, sử dụng nhà, đất của bà X do được thừa kế thì cần phải chia chia thừa kế của cụ Đao đối với diện tích đất này. Bản án sơ thẩm chưa chia thừa kế của cụ Đao. Do vậy, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 3 Điều 308, Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự, hủy một phần bản án sơ thẩm, giao vụ án về Tòa án quận B xét xử sơ thẩm lại đối với yêu cầu xác lập quyền sở hữu, sử dụng nhà, đất do được thừa kế của bà X từ giai đoạn sơ thẩm theo thủ tục chung.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa, kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

1. Xét về nguồn gốc đất tranh chấp:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, lời khai của các bên đương sự, có căn cứ xác định: Diện tích 265 m2 đất tại thửa đất số 141, TBĐ số 06 phường B, quận B, Tp. Hà Nội là do vợ chồng cụ Khúc Thị H – Nguyễn Văn Đao mua của cụ Cương từ năm 1954. Cụ H và cụ Đao sau khi mua đất đã làm nhà tranh cấp 4 để ở. Năm 1959 cụ Đao chết, nhà, đất này do cụ H và các con cụ H, cụ Đao quản lý, sử dụng và cụ H là người kê khai tên chủ sử dụng đất trong hồ sơ địa chính xã. Năm 2003, UBND quận B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng diện tích đất này cho “ Hộ gia đình bà Khúc Thị H”. Tại thời điểm được cấp giấy chứng nhận hộ gia đình cụ H gồm có các thành viên là cụ H, ông S, bà O, bà X, anh Sâm, chị N. Tại phiên tòa hôm nay ông Kiên, bà X cho rằng: do không hiểu pháp luật nên chỉ nghĩ là việc cấp giấy chứng nhận cho “ Hộ gia đình bà Khúc Thị H” là bao gồm cụ H và các con của cụ H trong đó có tất cả các con cụ H nên mới không có ý kiến gì còn nếu chỉ cấp cho những người có tên trong sổ hộ khẩu cùng cụ H thời điểm cấp năm 2003, không có đầy đủ tên các con cụ H, cụ Đao thì ông Kiên và bà X không đồng ý. Phía ông S thì cho rằng, bố ông là cụ Đao đã mất sáu chục năm nay nên mẹ ông là người duy nhất có quyền đối với diện tích đất này. Việc cấp giấy chứng nhận cho cả hộ gia đình cụ H cũng không hợp lý mà phải đứng tên một mình mẹ ông là Khúc Thị H mới đúng.

Xét thấy, do nguồn gốc đất là do vợ chồng cụ H cụ Đao tạo lập lên, không phải do Nhà nước cấp, do vậy quyền sử dụng đối với diện tích đất này vẫn thuộc về cụ H, cụ Đao chứ không phải là của các nhân khẩu có cùng hộ khẩu với cụ H. Cụ Đao chết không để lại di chúc, do đó quyền sử dụng của cụ Đao đối với thửa đất này phải được chuyển giao cho các thừa kế của cụ Đao gồm cụ H, ông S, bà Nguyệt, ông Kiên, bà X.

Ngày 01/3/2011, cụ H, bà X, ông S cùng bà O, anh Sâm, chị N ra Văn phòng công chứng L lập Văn bản phân chia toàn bộ thửa đất này cho ông S và chị N con gái ông S mà không có sự đồng ý bằng văn bản của các thừa kế khác của cụ Đao là ông Kiên và bà Nguyệt. Trước khi có văn bản thỏa thuận công chứng này, cụ H, bà X và vợ chồng, con cái ông S xác lập văn bản thống nhất về việc gia đình ông S sẽ phải có trách nhiệm chăm sóc bà X vì bà X không có chồng, con.

Bà X khởi kiện đề nghị hủy văn bản phân chia này vì cho rằng gia đình ông S vi phạm cam kết, đối xử không ra gì với bà, đánh đuổi bà. Ông Kiên cũng có ý kiến phản đối văn bản thỏa thuận phân chia này vì ông không biết, không được hỏi ý kiến và việc thỏa thuận phân chia này ảnh hưởng đến quyền lợi thừa kế của ông.

2. Bản án sơ thẩm nhận định những người tham gia văn bản thỏa thuận này đã không khai trung thực về nguồn gốc đất là của cụ H và cụ Đao khi thực hiện việc công chứng và văn phòng công chứng L đã không xác minh nguồn gốc đất nên đã thực hiện việc công chứng không đúng quy định, ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất của các thừa kế khác của cụ Đao là đúng. Do đó, bản án sơ thẩm xác định Văn bản công chứng về việc thỏa thuận phân chia quyền sử dụng đất lập ngày 01/3/2011 giữa cụ H, bà X và vợ chồng, con cái ông S là không hợp pháp và chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn bà X về việc hủy văn bản công chứng này là có căn cứ. Do đó, cần giữ nguyên phần quyết đinh này của bản án sơ thẩm.

3. Do yêu cầu hủy văn bản công chứng về việc thỏa thuận phân chia quyền sử dụng đất của bà X được chấp nhận do đó, yêu cầu của bà X hủy việc sang tên chủ sử dụng thửa đất trên cho ông S và chị N được bản án sơ thẩm chấp nhận là đúng pháp luật vì văn bản thỏa thuận này là cơ sở để UBND quận B sang tên chủ sử dụng đất cho ông S, chị N, nay văn bản này bị hủy thì đương nhiên việc sang tên chủ sử dụng đất cũng bị hủy. Do đó, cần giữ nguyên phần quyết đinh này của bản án sơ thẩm.

4. Về yêu cầu của bà X đề nghị Tòa xác lập quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất đối với phần nhà, đất bà đang quản lý, sử dụng ( 30 m2) tại thửa đất 141, TBĐ số 6 B do bà được thừa kế của cụ Đao.

Nhận thấy, khi bà X có đơn khởi kiện và có yêu cầu phân chia tài sản chung là quyền sử dụng thửa đất này thì Bộ luật dân sự 2005 đang có hiệu lực thi hành. Theo quy định tại Điều 645 Bộ luật dân sự 2005 thì thời hiệu thừa kế được xác định là 10 năm nên đến thời điểm bà X khởi kiện đã hết thời hiệu phân hcia thừa kế của cụ Đao. Tuy nhiên, đến thời điểm Tòa cấp sơ thẩm xét xử sơ thẩm là tháng 5/2017 thì Bộ luật dân sự năm 2015 đã có hiệu lực thi hành. Theo quy định của Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 thì thời hiệu khởi kiện chia thừa kế là 30 năm. Thời hiệu chia thừa kế được bắt đầu từ thời điểm năm 1990 tức là khi văn bản pháp luật về thừa kế đầu tiên là Pháp lệnh thừa kế 1990 có hiệu lực pháp luật. Do đó, tính đến thời điểm xét xử sơ thảm, thời hiệu chia thừa kế của cụ Đao vẫn còn. Lẽ ra, Tòa án cấp sơ thẩm phải xác định di sản của cụ Đao, phân chia di sản thừa kế của cụ Đao về diện tích đất này cho các thừa kế cảu cụ Đao, trên cơ sở đó mới xác định được kỷ phần của bà X được hưởng thừa kế của cụ Đao là bao nhiêu, phân chia cho bà X vào đâu thì mới giải quyết chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu này của bà X.

Bản án sơ thẩm xác định thời hiệu chia thừa kế của cụ Đao đã hết và xác định bà X đã sở hữu và sử dụng phần nhà, đất mà bà đang quản lý là 30 năm nên đã chấp nhận yêu cầu xác nhận quyền sở hữu, sử dụng diện tích đất 30 m2 và tài sản trên đất là của bà X do được thừa kế là không chính xác.

5. Tại phiên tòa hôm nay, bà X đề nghị Tòa án hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND quận B cấp cho “ Hộ gia đình bà Khúc Thị H”. Đây là yêu cầu mới của nguyên đơn bà X. Xét thấy, việc xem xét yêu cầu mới này của bà X là cần thiết nhưng tại phiên tòa phúc thẩm không thể giải quyết ngay được. Do đó HĐXX thấy cần chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của ông S, chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tại phiên tòa hôm nay, hủy một phần bản án sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án về Tòa án quận B để giải quyết lại từ sơ thẩm về yêu cầu xác lập quyền sở hữu, sử dụng nhà, đất do được thừa kế của bà X.

6. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Xét thấy: Bản án sơ thẩm chấp nhận 2 yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà X về việc hủy văn bản phân chia quyền sử dụng đất và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo quy định pháp luật thì bị đơn ông S và Văn phòng công chứng L phải là người chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với 2 quan hệ pháp luật này. Bản án sơ thẩm buộc Văn phòng công chứng L chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng là không đúng quy định tại Điều 48 Nghị Quyết 326/UBTVQH 14 ( là 200.000 đồng); không quyết định cho ông S phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là không chính xác. Cấn phải sửa lại bản án sơ thẩm về vấn đề án phí dân sự sơ thẩm, buộc ông S phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 200.000 đồng đối với yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà X được chấp nhận.

Về việc xử lý số tiền tạm ứng án phí cho yêu cầu chia tài sản chung của bà X: Tại phiên tòa sơ thẩm bà X rút yêu cầu chia tài sản chung. Theo quy định tại Khoản 3 Điều 218 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì số tiền tạm ứng án phí cho yêu cầu này của bà X sẽ được trả lại cho bà X. Bản án sơ thẩm quyết định sung công quỹ Nhà nước số tiền tạm ứng án phí của bà X là 17.450.000® (M­êi b¶y triÖu bèn tr¨m n¨m m­¬i ngh×n ®ång) là không đúng quy định tại Khoản 3 Điều 218 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Do vậy, cần sửa phần quyết định này của bản án sơ thẩm, trả lại số tiền tạm ứng án phí là 17.450.000® (M­êi b¶y triÖu bèn tr¨m n¨m m­¬i ngh×n ®ång) cho bà X

Đối với số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm bà X đã nộp là 4.200.000 đồng cho yêu cầu khởi kiện bổ sung: Yêu cầu xác nhận quyền sở hữu, sử dụng nhà, đất do được thừa kế của bà X cần được giữ lại và sẽ được quyết định khi Tòa cấp sơ thẩm giải quyết lại yêu cầu này của bà X.

7. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông S được chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo nên được hoàn lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp.

Bởi các lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật TTDS 2015.

Hủy một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 09/2017/DS-ST ngày 08/5/2017 của Tòa án nhân dân quận B, Tp. Hà Nội. Cụ thể như sau:

C¨n cø: Điều 623, 688 Bộ Luật dân sự 2015

Căn cứ LuËt c«ng chøng n¨m 2006;

C¨n cø ph¸p lÖnh ¸n phÝ, lÖ phÝ Tßa ¸n 2009 và Điều 48 NghÞ quyÕt sè 326/2016/NQ- UBTVQH14 ngµy 30.12.2016 quy ®Þnh vÒ møc thu, miÔn, gi¶m, thu, nép, qu¶n lý vµ sö dông ¸n phÝ vµ lÖ phÝ Tßa ¸n. Xử:

1. §×nh chØ gi¶i quyÕt ®èi víi yªu cÇu cña bµ NguyÔn ThÞ X vÒ viÖc “ Chia tµi s¶n chung”.

2. Hñy V¨n b¶n thỏa thuận ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt giữa cụ Khúc Thị H, ông Nguyễn Văn Siêu, bà Nguyễn Thị X, bà Lê Thị O, anh Nguyễn Tiến Sâm và chị Nguyễn Thị Tuyết N ®­îc x¸c lËp t¹i V¨n phßng c«ng chøng L ngµy 01.3.2011, sè c«ng chøng 4772/2011/VBTTPCQSD

3. Hñy GiÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt sè B§ 477944 ngµy 30.5.2011 do UBND quËn B cấp cho «ng NguyÔn Văn S vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N đối với thửa đất số 141 tê b¶n ®å sè 6, diện tích 265 m2 t¹i ®Þa chØ tæ 8 ph­êng B, quËn B, thµnh phè Hµ Néi.

4. Hủy phần quyết định của bản án sơ thẩm đối với yêu cầu xin xác lập quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do được thửa kế của bà Nguyễn Thị X.

5. Giao hồ sơ vụ án về Tòa án nhân dân quận B để giải quyết lại đối với yêu cầu xác lập quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất do được thừa kế của bà Nguyễn Thị X từ giai đoạn sơ thẩm theo thủ tục chung.

6. VÒ ¸n phÝ dân sự sơ thẩm:

6.1. Sè tiÒn t¹m øng ¸n phÝ 17.450.000® (M­êi b¶y triÖu bèn tr¨m n¨m m­¬i ngh×n ®ång) bµ NguyÔn ThÞ X ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 0009963 ngµy 07.01.2015 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B, thµnh phè Hµ Néi được trả lại bà X.

6.2. Sè tiÒn 4.200.000® ( Bốn triệu hai trăm ngàn đồng) t¹m øng ¸n phÝ bà X ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 09418 ngµy 09.02.2017 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B, thµnh phè Hµ Néi được giữ lại và sẽ được quyết định khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại yêu cầu khởi kiện xin xác nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do được thừa kế của bà X

6.3. V¨n phßng c«ng chøng L ph¶i chÞu 200.000® (Hai tr¨m ngh×n ®ång) ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm.

6.4. Ông Nguyễn Văn Siêu phải chịu 200.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

7. Về án phí DSPT: Ông S được hoàn lại 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại BL số 0005373 ngày 19/5/2017 của Chi cục Thi hành án dân sự quận B, Tp. Hà Nội.

8. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật thi hành kể từ ngày tuyên án.

ThÈm ph¸n - Chñ to¹ phiªn toµ

Các Thẩm phán

TOÀ ÁN NHÂN DÂN

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

______________________

________________________________

BIÊN BẢN NGHỊ ÁN

Hồi 16 giờ ngày 17 tháng 5 năm 2018, tại phòng nghị án - Trụ sở Toà án nhân dân thành phố Hà Nội .

Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà:

Bà Nguyễn Thị Thúy Các Thẩm phán:

Bà Lê Thị Bích Lan

Ông Đinh Như Lâm

Tiến hành nghị án đối với vụ án dân sự phúc thẩm thụ lý số 71/2018/TLPT - DS ngày 22 tháng 3 năm 2018 về việc tranh chấp: Yêu cầu chia tài sản chung, yêu cầu xác lập quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do được thừa kế, yêu cầu hủy văn bản công chứng về việc phân chia quyền sử dụng đất, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

NỘI DUNG

Các ý kiến đã thảo luận:

Thẩm phán Lan: Có căn cứ xác định toàn bộ thửa đát tranh chấp là tài sản của cụ Đao cụ H mua từ 1954 của cụ Cương. Cụ Đao chết năm 1959 không để lại di chúc. Do vậy, việc cụ H và các thành vien trong hộ cùng Hồng lập văn bản công chứng phân chia đất cho ông S và chị N là không đúng pháp luật. Do vậy, bản án sơ thẩm hủy văn bản công chứng về việc phân hcia này và hủy giấy chứng nhận do UBND quận B cấp cho ông S và chị Nhùng là đúng, cần giữ nguyên các quyết định này của bản án sơ thẩm.

Thời hiệu thừa kế của cụ Đao vẫn còn, do đó để xem xét yêu cầu khởi kiện của bà X về việc xác định quyền sở hữu, sử dụng nhà, đất do được thừa kế thì cần chia thừa kế của cụ Đao chứ không xác định thời gian sử dụng của bà X để xem xét yêu cầu khởi kiện của bà X được.

Tại phiên tòa hôm nay, ông S, ông Kiên, bà X đều không đồng ý việc cấp GCN cho hộ gia đình bà Khúc Thị H của UBND quận B về thửa đất tranh chấp và bà X, ông Kiên có yêu cầu hủy việc cấp GCN này. Đây là tình tiết mới của vụ án cần giải quyết khi giải quyết thừa kế của cụ Đao. Do đó, đề nghị hủy một phần bản án sơ thẩm đối với yêu cầu đề nghị xác định quyền sở hữu, sử dụng nhà, đất của bà X, giao về Tòa B giải quyết lại từ giai đoạn sơ thẩm.

Về án phí DSST: Bản án sơ thẩm không buộc ông S chịu án phí sơ thẩm, không trả lại tạm ứng án phí cho bà X đối với yêu cầu khởi kiện bà X đẫ rút mà sung công quỹ số tiền này là không chính xác, cần sửa về phần án phí.

Ý kiến Thẩm phán Lâm: Nhất trí ý kiến Thẩm phán Lan

Ý kiến Thẩm phán chủ tọa: Nhất trí ý kiến 2 Thẩm phán.

Sau khi thảo luận, HĐXX biểu quyết nhất trí 3/3 quyết định như sau:

Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật TTDS 2015.

Hủy một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 09/2017/DS-ST ngày 08/5/2017 của Tòa án nhân dân quận B, Tp. Hà Nội. Cụ thể như sau:

C¨n cø: Điều 623, 688 Bộ Luật dân sự 2015

Căn cứ LuËt c«ng chøng n¨m 2006;

C¨n cø ph¸p lÖnh ¸n phÝ, lÖ phÝ Tßa ¸n 2009 và Điều 48 NghÞ quyÕt sè 326/2016/NQ- UBTVQH14 ngµy 30.12.2016 quy ®Þnh vÒ møc thu, miÔn, gi¶m, thu, nép, qu¶n lý vµ sö dông ¸n phÝ vµ lÖ phÝ Tßa ¸n. Xử: 1. §×nh chØ gi¶i quyÕt ®èi víi yªu cÇu cña bµ NguyÔn ThÞ X vÒ viÖc “ Chia tµi s¶n chung”.

2. Hñy V¨n b¶n thỏa thuận ph©n chia quyÒn sö dông ®Êt giữa cụ Khúc Thị H, ông Nguyễn Văn Siêu, bà Nguyễn Thị X, bà Lê Thị O, anh Nguyễn Tiến Sâm và chị Nguyễn Thị Tuyết N ®­îc x¸c lËp t¹i V¨n phßng c«ng chøng L ngµy 01.3.2011, sè c«ng chøng 4772/2011/VBTTPCQSD

3. Hñy GiÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt sè B§ 477944 ngµy 30.5.2011 do UBND quËn B cấp cho «ng NguyÔn Văn S vµ chÞ NguyÔn ThÞ TuyÕt N đối với thửa đất số 141 tê b¶n ®å sè 6, diện tích 265 m2 t¹i ®Þa chØ tæ 8 ph­êng B, quËn B, thµnh phè Hµ Néi.

4. Hủy phần quyết định của bản án sơ thẩm đối với yêu cầu xin xác lập quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do được thửa kế của bà Nguyễn Thị X.

5. Giao hồ sơ vụ án về Tòa án nhân dân quận B để giải quyết lại đối với yêu cầu xác lập quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất do được thừa kế của bà Nguyễn Thị X từ giai đoạn sơ thẩm theo thủ tục chung.

6. VÒ ¸n phÝ dân sự sơ thẩm:

6.1. Sè tiÒn t¹m øng ¸n phÝ 17.450.000® (M­êi b¶y triÖu bèn tr¨m n¨m m­¬i ngh×n ®ång) bµ NguyÔn ThÞ X ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 0009963 ngµy 07.01.2015 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B, thµnh phè Hµ Néi được trả lại bà X.

6.2. Sè tiÒn 4.200.000® ( Bốn triệu hai trăm ngàn đồng) t¹m øng ¸n phÝ bà X ®· nép theo biªn lai thu t¹m øng ¸n phÝ sè 09418 ngµy 09.02.2017 t¹i Chi côc thi hµnh ¸n D©n sù quËn B, thµnh phè Hµ Néi được giữ lại và sẽ được quyết định khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại yêu cầu khởi kiện xin xác nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất do được thừa kế của bà X

6.3. V¨n phßng c«ng chøng L ph¶i chÞu 200.000® (Hai tr¨m ngh×n ®ång) ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm.

6.4. Ông Nguyễn Văn S phải chịu 200.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

7. Về án phí DSPT: Ông S được hoàn lại 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại BL số 0005373 ngày 19/5/2017 của Chi cục Thi hành án dân sự quận B, Tp. Hà Nội.

8. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật thi hành kể từ ngày tuyên án. N¬i nh©n: