Bản án 105/2023/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Phía nguyên đơn ông Lương Tứ T yêu cầu tuyên huỷ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 37, quyển số I/2006 TP/CC-SCT/HĐGD ngày 17 tháng 11 năm 2006 được chứng thực tại Uỷ ban nhân dân xã Định M; Kiến nghị thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00722 do Uỷ ban nhân dân huyện Cờ Đỏ (nay là Uỷ ban nhân dân huyện T) chỉnh lý cho bà Ngô Thị Ngọc T đứng tên quyền sử dụng đất ngày 29/11/2006; Chia quyền sử dụng đất tại thửa 273, 321, 326 và 575 tờ bản đồ số 02 với tổng diện tích 22.522 m2 cho ông Lương Tứ T với tỷ lệ 1/5, ông yêu cầu được hưởng 4.500 m2. Yêu cầu bà Ngô Thị Ngọc T chia tài sản chung gồm thửa đất 273, 321, 326, 575 diện tích 24.522 m2, tờ bản đồ số 02 tọa lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ; ông yêu cầu bà T được hưởng phần diện tích tính theo tài sản chung của vợ chồng của bà T, còn lại chia tài sản chung của hộ theo quy định. Trước đây khi ông làm đơn yêu cầu chia và được hưởng 4.500 m2 nhưng nay chỉ yêu cầu được chia tài sản chung theo quy định của pháp luật.

Ông Lương Tứ T trình bày: Cha ông là Lương Thế B và mẹ là bà Ngô Thị Ngọc T là vợ chồng hợp pháp. Cha mẹ ông có các thửa đất là tài sản chung gồm thửa đất 273, 321, 326, 575 diện tích 24.522 m2, tờ bản đồ số 02 tọa lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ được Uỷ ban nhân dân huyện Ô Môn (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cha ông là Lương Thế Bình đứng tên ngày 25/8/1991 số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 00722. Vào năm 2001 do nhu cầu vay vốn ngân hàng nên thành viên trong gia đình thỏa thuận cho ông (Lương Tứ T) đại diện đứng tên tại 4 thửa đất nêu trên và được Uỷ ban nhân dân huyện Ô Môn (cũ) cấp giấy chứng nhận cho hộ Lương Tứ T đứng tên vào ngày 26/3/2001 số vào sổ 00722. Thời điểm này hộ Lương Tứ T gồm: Lương Tứ T, Lương Bửu T, Lương Đắt K, Lương Cẩm T và Ngô Thị Ngọc T. Cha ông là Lương Thế B chết ngày 20 tháng 8 năm 2000. Khi chết cha của ông không có để lại di chúc; Sau đó bà T và các anh em của ông không có ai tranh chấp di sản thừa kế nên thỏa thuận do ông đại diện hộ đứng tên. Trước đây ông B có vay số tiền 50.000.000 đồng của Ngân hàng, sau đó ông đã trả Ngân hàng và xóa thế chấp xong; Ông là lao động chính trong gia đình, năm 2001 ông là người bỏ ra chi phí cất nhà. Đến năm 2006, ông đi làm ăn xa không có mặt ở địa phương, em trai là Lương Bửu T, Lương Đắt K và mẹ của ông là Ngô Thị Ngọc T đã tự ý lập hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất từ hộ Lương Tứ T sang cho bà Ngô Thị Ngọc T và được Uỷ ban nhân dân xã Định Môn chứng thực số 37, quyển số I/2006 TP/CC-SCT/HĐGD ngày 17 tháng 11 năm 2006 mà ông và bà Lương Cẩm T không hay biết cũng như không ký tên trên hợp đồng chuyển nhượng. Ông xác định ông và bà T không có ký tên vào hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 17 tháng 11 năm 2006. Đối với căn nhà bà T đang sử dụng là ông bỏ ra chi phí xây cất thì ông yêu cầu được hưởng ½ giá trị và đồng ý ổn định cho bà T sử dụng. Đối với phần tài sản chung thì ông cũng thống nhất phần bà T được hưởng ½ tài sản chung của vợ chồng, còn lại chia tài sản chung của hộ.

Ông Lương Tứ T là đại diện theo uỷ quyền của bà Lương Cẩm T (người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan) trình bày: Phía bà T yêu cầu tuyên huỷ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 37, quyển số I/2006 TP/CC-SCT/HĐGD ngày 17 tháng 11 năm 2006 được chứng thực tại Uỷ ban nhân dân xã Định Môn; Kiến nghị thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00722 do Uỷ ban nhân dân huyện Cờ Đỏ (nay là Uỷ ban nhân dân huyện Thới Lai) chỉnh lý cho bà Ngô Thị Ngọc T đứng tên quyền sử dụng đất ngày 29/11/2006; Chia quyền sử dụng đất tại thửa 273, 321, 326 và thửa 575 tờ bản đồ số 02 với tổng diện tích 22.522 m2. Đối với phần tài sản chung thì ông và bà T cũng thống nhất phần bà T được hưởng ½ tài sản chung của vợ chồng, còn lại chia tài sản chung của hộ, bà T yêu cầu được hưởng 1/5 theo diện tích đo đạc thực tế.

Theo nội dung đơn yêu cầu độc lập của bà Lương Cẩm T trình bày như sau: Lúc sinh thời, cha bà là ông Lương Thế B tạo lập phần đất có diện tích 22.522 m2 tại các thửa đất 273, 321, 326 và 575 thuộc tờ bản đồ số 02 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00722 do Uỷ ban nhân dân huyện Cờ Đỏ (cũ) cấp ngày 25/8/1991 đất toạ lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ. Đến ngày 20/8/2000 cha của bà chết nên gia đình gồm: Ngô Thị Ngọc T, Lương Bửu T, Lương Đắt K, Lương Cẩm T thống nhất giao lại cho anh của bà đại diện hộ đứng tên toàn bộ phần đất nêu trên và được cấp giấy chứng nhận cho hộ Lương Tứ T. Từ đó, mẹ của bà là Ngô Thị Ngọc T đã ổn định canh tác để kiếm tiền trang trải cuộc sống và trả nợ ngân hàng (phần nợ vay trước khi cha bà mất). Đến năm 2006, bà đi làm ăn xa không có mặt ở địa phương, anh trai bà là Lương Bửu T, Lương Đắt K và mẹ của bà là Ngô Thị Ngọc T đã tự ý lập hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất từ hộ Lương Tứ T sang cho bà Ngô Thị Ngọc T và được Uỷ ban nhân dân xã Định Môn chứng thực số 37, quyển số I/2006 TP/CC-SCT/HĐGD ngày 17 tháng 11 năm 2006 mà bà là Lương Cẩm T không hay biết cũng như không ký tên trên hợp đồng chuyển nhượng. Cuối năm 2010 khi phát hiện ra sự việc mẹ của bà là Ngô Thị Ngọc T đã đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà đã nhiều lần yêu cầu mẹ và hai anh khôi phục lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như ban đầu hoặc chia cho bà một phần đất để bà ra riêng sinh sống (vì đây là tài sản của hộ gia đình) nhưng không đồng ý. Nhận thấy hành vi của bà T và hai anh bà đã xâm phạm đến quyền lợi ích hợp pháp nên yêu cầu giải quyết theo yêu cầu của bà.

Tại phiên tòa: Ông T trình bày do ông là đại diện theo ủy quyền của bà T thì bà T thống nhất toàn bộ lời trình bày và yêu cầu của ông. Đối với phần nền nhà tại thửa 273 của ông và bà T theo ý kiến chỉ ranh đo đạc vào năm 2016 thì ông và bà T thống nhất nhận vị trí này, phần nền nhà của bà T được hưởng thì yêu cầu được nhập vào cho ông được hưởng (phần của ông 120,1 m2, phần của bà T 120,2 m2) và ông có trách nhiệm thanh toán giá trị quyền sử dụng đất và nhà lại cho bà T. Đồng thời nếu được chia phần đất ruộng thì ông cũng đồng ý ông và bà T nhận tại vị trí thửa đất 326 và thửa 575, ông nhận đất thực tế và có trách nhiệm thanh toán giá trị lại cho bà T do bà T đã có chồng về sinh sống tại An Giang không tiện canh tác. Đối với các công trình vật kiến trúc trên đất do bà T đang quản lý sử dụng cũng như cây trồng trên đất thì ông và bà T xác định không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tại công văn số 1101/UBND-TNMT ngày 17/4/2023 của Uỷ ban nhân dân huyện T có ý kiến như sau:

Để biết việc chỉnh lý trang 4 cho bà Ngô Thị Ngọc T đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29/11/2006 có đúng trình tự thủ tục và đối tượng sử dụng đất hay không, đề nghị Toà án nhân dân huyện Thới Lai liên hệ với Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thới Lai để được trả lời cụ thể.

Đối với kết luận giám định số 105/KL- KTHS-TL ngày 25 tháng 10 năm 2022 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an thành phố Cần Thơ, Uỷ ban nhân dân huyện Thới Lai không có ý kiến.

Tại công văn số 86/CV-CN.VPĐKĐĐ ngày 11/4/2023 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thới Lai có nội dung như sau:

Nguyên hộ ông Lương Tứ T có sử dụng diện tích 22.522 m2 gồm: Thửa đất số 273 diện tích 5.747 m2 (LNK) + 300 m2 (T); thửa đất số 321, diện tích 12.038 m2 (2L); thửa đất số 326, diện tích 2.053 m2 (2L); thửa đất số 575 diện tích 2.374 m2 (2L), tờ bản đồ số 02, đất tọa lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Ô Môn, tỉnh Cần Thơ. Các thửa đất trên được Uỷ ban nhân dân huyện Ô Môn cũ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00722 ngày 26 tháng 3 năm 2001.

Ngày 17 tháng 11 năm 2006, Ủy ban nhân dân xã Định Môn chứng thực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa hộ ông Lương Tứ T (thành viên hộ gồm: Lương Thế B, Lương Bửu T, Lương Đắc K, Lương Cẩm T) và bà Ngô Thị Ngọc T hết diện tích thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên.

Ngày 29 tháng 11 năm 2006, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thới Lai (Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện Cờ Đỏ cũ) xác nhận chỉnh lý trang 4 cho bà Ngô Thị Ngọc T phần đất nêu trên.

Xét thấy, việc lập hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất giữa hộ ông Lương Tứ T và bà Ngô Thị Ngọc T được UBND xã Định Môn chứng thực và được các bên giao kết hợp đồng ký tên vào hợp đồng trước sự chứng kiến của người thực hiện chứng thực. Vì vậy, khi người dân thực hiện việc chuyển quyền sử dụng đất, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai chỉ căn cứ vào hợp đồng chuyển quyền để thực hiện thủ tục hành chính theo quy định.

Tại công văn số 474/UBND ngày 10/8/2023 của Uỷ ban nhân dân xã Định Môn có nội dung như sau:

Về phần hợp đồng chứng thực chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 37, ngày 17/11/2006 là đúng qui định pháp luật.

Trong nội dung hợp đồng có ghi đầy đủ thành phần, các thông tin về thửa đất được các bên tự thỏa thuận, thống nhất trong việc chuyển nhượng; Các bên tham gia đã ký vào hợp đồng và chịu trách nhiệm về hành vi của mình trước pháp luật.

Cơ quan có thẩm quyền đã chứng thực là UBND xã Định Môn do ông Lê Văn T lúc đó là Phó Chủ tịch UBND xã Định M đã ký và chịu trách nhiệm về chứng thực.

Uỷ ban nhân dân xã Định Môn bảo lưu về nguồn gốc của 02 phòng học cũ tại 01 phần thửa 273 là đất do Nhà nước quản lý, không phải đất của bà Ngô Thị Ngọc T.

Bãi bỏ quan điểm cấp lại cho gia đình bà Ngô Thị Ngọc T theo nội dung Báo cáo 221/BC-UBND ngày 03/3/2017 của Uỷ ban nhân dân xã Định M do ông Nguyễn Văn T – Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Định Môn đã ký.

Đề nghị cơ quan thẩm quyền cấp trên bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất tại 01 phần thửa 273 là đất do Nhà nước quản lý theo đúng quy định của pháp luật.

Phát biểu của kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm:

+ Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, thư ký tại phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án: Đã thực hiện đúng, đầy đủ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Nguyên đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của pháp luật. Riêng bị đơn là bà Ngô Thị Ngọc T, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là ông Lương Bửu T và ông Lương Đắt K, Uỷ ban nhân dân xã Định M vắng mặt tại phiên toà sơ thẩm đến lần thứ hai mặc dù đã được thông báo, T tập xét xử hợp lệ.

+ Về quan điểm giải quyết vụ án:

Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lương Tứ T là có cơ sở để chấp nhận, yêu cầu độc lập của là Lương Cẩm T là có cơ sở để chấp nhận (kèm theo bài phát biểu).

+ Kiến nghị: Khắc phục việc vi phạm thời hạn chuẩn bị xét xử.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng:

Điều 122, 128,108, 223 và Điều 224 của Bộ luật dân sự 2005;

Điều 164, 166 và Điều 169 của Bộ Luật Dân sự năm 2015;

Điều 203 Luật đất đai năm 2013;

Điều 5, 26, 91, 92, 227 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.

Tuyên xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lương Tứ T.

Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Lương Cẩm T.

Huỷ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 37, quyển số I/2006 TP/CC-SCT/HĐGD ngày 17 tháng 11 năm 2006 được chứng thực tại Uỷ ban nhân dân xã Định Môn.

Buộc bà Ngô Thị Ngọc T có trách nhiệm tách thửa sang tên cho ông Lương Tứ T diện tích 240,3 m2 đất CLN (phần đất 120,2 m2 và 120,1 m2 của ông T và bà T gộp lại), thuộc một phần thửa 273, tờ bản đồ số 02, đất tọa lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ. Ông Lương Tứ T được sử dụng căn nhà có diện tích 35,7 m2 (trong diện tích đất 120,2 m2) kết cấu: Nền lán xi măng, vách tol, mái lợp tol, cột, kèo, đòn tay gỗ tạp.

Buộc bà Ngô Thị Ngọc T có trách nhiệm giao trả cho ông Lương Tứ T diện tích 1.276,3 m2 thuộc thửa 326, đất trồng lúa và diện tích 2.450,3 m2 đất trồng lúa, cùng tờ bản đồ số 02, đất tọa lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ.

Bà Ngô Thị Ngọc T được quyền sử dụng 4.099 m2 thuộc một phần thửa 273 (Trong đó có 183,4 m2 ONT, 3.695,5 m2 CLN + 220,1 m2 CLN thuộc lộ giới) và diện tích 12.048 m2 thuộc thửa 321 (đất trồng lúa) cùng tờ bản đồ số 02, đất toạ lạc tại ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ. Bà Ngô Thị Ngọc T được sử dụng các công trình vật kiến trúc toạ lạc trên đất.

Buộc ông Lương Tứ T có trách nhiệm thanh toán cho bà Lương Cẩm T giá trị quyền sử dụng đất và giá trị căn nhà là 177.513.620 đồng. Buộc bà Ngô Thị Ngọc T có trách nhiệm thanh toán cho ông Lương Tứ T tiền chênh lệch diện tích được chia và mục đích sử dụng đất là 35.257.100 đồng, buộc bà Ngô Thị Ngọc T có trách nhiệm thanh toán cho bà Lương Cẩm T tiền chênh lệch diện tích được chia và mục đích sử dụng đất là 35.247.700 đồng.

Vị trí thửa đất được xác định theo bản trích đo địa chính số: 401/2016 và 4011/2016 và 4013/2016 ngày 26 tháng 02 năm 2016 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thới Lai. (Đính kèm bản án).

Kiến nghị Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thới Lai điều chỉnh trang 4 phục hồi lại giấy chứng nhận quyền sử đất số vào sổ cấp giấy chứng nhận: 00722 do Uỷ ban nhân dân huyện Thới Lai cấp cho hộ ông Lương Tứ T đứng tên quyền sử dụng đất ngày 26/3/2001.

Kiến nghị Uỷ ban nhân dân huyện T thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00722 do Uỷ ban nhân dân huyện Ô Môn (cũ) cấp cho hộ ông Lương Tứ T ngày 26/3/2001.

Kiến nghị cơ quan chuyên môn có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Lương Tứ T và bà Ngô Thị Ngọc T trên cơ sở yêu cầu của đương sự khi bản án có hiệu lực pháp luật.

Về cây trồng trên đất: Ông Lương Tứ T, bà Lương Cẩm T không yêu cầu Toà án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

Dành cho ông Lương Bửu T và ông Lương Đắt K một vụ kiện dân sự khác đối với bà Ngô Thị Ngọc T (nếu có).

Dành cho cơ quan có thẩm quyền quản lý đất công một vụ kiện dân sự khác (nếu có).

Dành cho Trường Tiểu học Định Môn 1 một vụ kiện dân sự khác (nếu có).

Về án phí dân sự sơ thẩm:

Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà Ngô Thị Ngọc T.

Ông Lương Tứ T và bà Lương Cẩm T không phải chịu án phí.

Hoàn trả cho ông Lương Tứ T số tiền tạm ứng án phí 7.875.000 đồng theo biên lai thu tiền số 016242 ngày 19 tháng 3 năm 2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thới Lai.

Hoàn trả cho bà Lương Cẩm T số tiền tạm ứng án phí 7.875.000 đồng theo biên lai thu tiền số 0005243 ngày 30 tháng 6 năm 2023 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thới Lai.

Về chi phí đo đạc, thẩm định tài sản: Ông Lương Tứ T tự nguyện chịu nộp số tiền 2.908.800 đồng và đã chi thực tế xong.

Về chi phí giám định chữ ký, chữ viết: Buộc bà Ngô Thị Ngọc T chịu nộp 4.000.000 đồng, buộc bà Lương Cẩm T chịu nộp 4.791.200 đồng. Ông Lương Tứ T đã nộp tạm ứng trước và đã chi thực tế 8.791.200 đồng. Buộc bà Ngô Thị Ngọc T có trách nhiệm nộp lại 4.000.000 đồng và buộc bà Lương Cẩm T có trách nhiệm nộp lại 4.791.200 đồng để trả cho ông Lương Tứ T.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 luật Thi hành án dân sự.

Các đương sự được quyền kháng cáo bản án này trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án hoặc kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết tại ủy ban nhân dân địa phương đối với đương sự vắng mặt để Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ để xét xử theo trình tự phúc thẩm./.