Bản án 104/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 28/6/2018 và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn bà Nguyễn Thị B (do ông Nguyễn B đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Toàn bộ thửa đất số 504 và thửa số 616 tờ bản đồ số 3 có diện tích 4 sào (tương đương 2.000m2) tại Thôn 1, xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa (trước đây thuộc xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa) đều là đất của ông Nguyễn K (đã chết, là ông nội thứ năm của bà B, cha chồng bà B gọi ông Nguyễn K là chú ruột).

Vợ và con ông Nguyễn K mất sớm nên ngày 06/5/1945, ông Nguyễn K lập giấy “Làm giấy đặt hương hỏa thờ cúng” cho cháu là ông Nguyễn C (tên khác là Nguyễn T) 02 khoảnh đất có diện tích 2 sào (tương đương 1.000m2) có tứ cận cụ thể như sau:

- Khoảnh 1, diện tích 1 sào (tương đương 500m2): Đông giáp đất tư ông Nguyễn N, Tây giáp đất tư ông Nguyễn N, Nam giáp chủ đất, Bắc giáp chủ đất có mồ mả.

- Khoảnh 2, diện tích 1 sào (tương đương 500m2): Đông giáp đất tư ông Nguyễn T, Tây giáp đất tư ông Nguyễn K1, Nam giáp mương nước, Bắc giáp đất vườn ông Nguyễn K.

Ngày 15/10/1952, ông Nguyễn K lập giấy “Làm giấy đồng thuận chia đất tư” cho ông Nguyễn C tiếp 1 sào (tương đương 500m2) để làm ăn và lưu truyền cho con cháu (tạm gọi là khoảnh 3) có tứ cận: Đông giáp đất tư Nguyễn S, Tây giáp đất tư Mai M, Nam giáp mương nước, Bắc giáp đất Lê N.

Vào khoảng năm 1952, ông Nguyễn C cho ông Nguyễn C1 (là anh ruột của ông C) phần diện tích đất khoảnh 2 mà ông C được ông K cho nêu trên và một phần diện tích khoảng 45m2 (chiều dài khoảng 19m, chiều rộng khoảng 2,4m) để ông C1 mở đường đi qua đất của ông C ra đường liên thôn. Phía Nam của con đường 45m2 này còn có phần diện tích đất khoảng 100m2 (chiều dài khoảng 19m, chiều rộng khoảng 5m) của ông C. Việc ông Nguyễn C cho ông Nguyễn C1 đất không lập giấy tờ và không đo vẽ diện tích cụ thể. Sau đó, ông Nguyễn C1 đã cất nhà và cùng vợ con ở trên đất cho đến khi ông C1 chết năm 2004, vợ ông Nguyễn C1 là bà Nguyễn Thị C2 chết năm 2009.

Vào năm nào không biết, ông Nguyễn K có lập giấy để lại cho ông Lê N (là em vợ ông Nguyễn K) 01 sào đất tương đương 500m2 (tạm gọi là khoảnh 4) để ông Lê N cúng giỗ cho vợ ông Nguyễn K là bà Lê Thị B. Giấy tờ này ông Lê N đã làm thất lạc.

Khoảng năm 1953, ông Nguyễn C kết hôn với bà Nguyễn Thị B. Ngày 21/10/1969, ông Lê N lập “Tờ đoạn mãi đất tư” có xác nhận của Ủy ban hành chính xã D bán toàn bộ phần đất thuộc khoảnh 4 trên cho ông Nguyễn C và bà Nguyễn Thị B; theo giấy tờ, đất có tứ cận: Đông cận đất Nguyễn S, Tây cận đất Mai N, Nam cận đất Nguyễn K, Bắc cận đất Nguyễn K1.

Khoảng năm 1960, xã mở rộng đường liên thôn nên đất của ông Nguyễn C bị lấy khoảng 100m2. Như vậy, đất của ông Nguyễn C còn lại sau khi cho ông Nguyễn C1 và làm đường liên thôn là khoảng 1.350m2.

Năm 1977, ông Nguyễn C chết. Năm 1997, bà Nguyễn Thị B đăng ký kê khai làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích nêu trên. Tuy nhiên, do bà B không rành về đất cát nên khi đo vẽ thửa đất, bà B nhờ ông Nguyễn C1 chỉ ranh giới cho cán bộ đo vẽ; sau đó, bà B điểm chỉ vào biên bản mà không biết rằng khi chỉ ranh giới, ông C1 không chỉ phần đất phía Nam đường bê tông có diện tích khoảng 100m2 (diện tích đo vẽ thực tế là 88,1m2) là đất của bà B. Sau này, khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Nguyễn C1 đã kê khai phần đất này.

Ngày 27/12/1997, bà B được Ủy ban nhân dân huyện D cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00272/QSDĐ/ DP-DK với diện tích 1.120m2 tại thửa số 504, tờ bản đồ số 03 xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa.

Năm 2013, gia đình bà B phân chia thửa đất 504 để cho các con và có nhờ Văn phòng Đăng ký đất đai huyện D đến đo đạc thì cán bộ đo đạc cho biết phần đất có diện tích khoảng 100m2 ở phía Nam con đường bê tông vào nhà ông Nguyễn C1 không nằm trong sổ đỏ của bà B mà nằm trong sổ đỏ của hộ ông Nguyễn C1 thuộc thửa đất số 616, tờ bản đồ số 3 do Ủy ban nhân dân huyện D cấp năm 1999.

Do đó, bà Nguyễn Thị B khởi kiện đề nghị hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Nguyễn C1 đối với thửa đất 616, tờ bản đồ số 03 tại xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa (các thửa đất khác không liên quan nên không yêu cầu hủy) và buộc ông Nguyễn Văn L trả lại phần đất có diện tích theo đo vẽ thực tế là 88,1m2 (chiều dài 18,8m, chiều rộng 4,96m) mà Nhà nước đã cấp giấy chứng nhận cho ông Nguyễn C1 có tứ cận: Đông giáp đường liên thôn, Nam giáp đường bê tông (trước đây là mương nước), Tây giáp đất Nguyễn C1, Bắc giáp đường bê tông của ông Nguyễn C1.

Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Nguyễn Văn L trình bày:

Ông không đồng ý với các yêu cầu khởi kiện của bà B vì các lý do sau:

Về nguồn gốc thửa đất 616 tờ bản đồ 03 tại Thôn 1, xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa, ông chỉ biết cha mẹ là ông Nguyễn C1 (chết năm 2004) và bà Nguyễn Thị C2 (chết năm 2009) có được từ trước giải phóng, gia đình ông đã sinh sống tại đây. Ngày 14/6/1999, Ủy ban nhân dân huyện D đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01175 QSDD DP-DK cho hộ ông Nguyễn C1 và bà Nguyễn Thị C2, trong đó có thửa đất số 616 này.

Tại thời điểm cấp đất, trong hộ có tên cha mẹ là ông Nguyễn C1, bà Nguyễn Thị C2, và các con là: Nguyễn Thị N, Nguyễn Thị H, Nguyễn Ngọc C và cháu là Nguyễn Ngọc T1 (con của bà N). Thửa đất 616 là đất của gia đình, không phải đất Nhà nước cấp nên cháu Nguyễn Ngọc T1 không có quyền lợi gì đối với phần đất này mà chỉ có quyền lợi liên quan đến các thửa đất ruộng do Nhà nước cấp cho hộ gia đình có trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thửa đất 616 này hiện do ông trực tiếp quản lý. Phía Nam thửa đất trước kia là mương nước, sau này người dân đã lấp mương nước làm lối đi, phía Tây giáp đường đất, phía Đông giáp đường liên thôn, phía Bắc giáp thửa đất số 504 của bà Nguyễn Thị B. Đường bê tông và 02 trụ cổng nối từ đường liên thôn nằm ở phía Đông thửa đất là do cha mẹ ông làm từ xưa, không rõ khi nào.

Phần đất mà bà B đang tranh chấp nằm trong thửa đất 616 của cha mẹ ông để lại. Gia đình bà B tự ý trồng chuối trên đất và làm hàng trụ bê tông vài năm gần đây, gia đình ông không biết vì không ai ở đó; khi biết rồi thì không làm to chuyện mà để Tòa án giải quyết. Trước khi mẹ ông chết, bà Nguyễn Thị N (em gái ông) ở chung với mẹ. Sau khi mẹ chết, bà N đi làm mướn cho người khác cùng thôn, bà N chỉ chạy đi chạy về lo nhang khói cho cha mẹ. Đến đầu năm 2019, anh em trong nhà thống nhất giao cho ông quản lý và trông coi nhà đất từ đường này.

Hiện trạng đất đai, tài sản trên thửa đất 616 từ khi cha mẹ ông chết đến giờ không có thay đổi gì, chỉ có hàng cây gòn ở phía Tây lô đất đã bị bà Lê Thị Dẹp (hàng xóm) chặt phá.

Cha mẹ ông có 07 người con là: Nguyễn Văn L, Nguyễn Thị L, Nguyễn Thị H, Nguyễn Thị Thu C, Nguyễn Ngọc C, Nguyễn Ngọc T, Nguyễn Thị N. Ngoài ra, không có người con riêng nào khác.

Trước đây, bà Nguyễn Thị N có khởi kiện ông tại Tòa án nhân dân huyện D về việc tranh chấp thừa kế đối với 02 thửa đất lúa (sau đó, anh em đã hòa giải và bà N đã rút đơn khởi kiện và Tòa án đã đình chỉ vụ án). Trong vụ án đó, bà N và các anh chị em đều khai tên ông là Nguyễn L, bản thân ông trong các bản tự khai, hòa giải của Tòa án đều ký tên và ghi tên là Nguyễn L, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án của Tòa án nhân dân huyện D cũng ghi tên là Nguyễn L. Nay, ông kiểm tra lại giấy khai sinh, chứng minh nhân dân và sổ hộ khẩu thì tên đúng của ông trên giấy tờ là Nguyễn Văn L. Ông xác định tên Nguyễn L và Nguyễn Văn L đều là tên của ông và đề nghị Tòa án từ nay về sau ghi họ tên đầy đủ của ông là Nguyễn Văn L.

Về giấy tờ đất, ông chỉ có duy nhất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01175 QSDĐ/DP-DK do Ủy ban nhân dân huyện D cấp cho hộ ông Nguyễn C1 và bà Nguyễn Thị C2 ngày 14/6/1999, ngoài ra, không có tài liệu, chứng cứ nào khác.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

- Các ông, bà Nguyễn Thị N, Nguyễn Thị L, Nguyễn Thị Thu C, ông Nguyễn Ngọc C, bà Nguyễn Thị H trình bày:

Các ông, bà thống nhất với lời khai của bị đơn ông Nguyễn L và đều ủy quyền toàn bộ cho ông Nguyễn L thay mặt các bà tham gia tố tụng tại các cấp xét xử để giải quyết vụ án.

- Các ông, bà Nguyễn B, Nguyễn Thị K, Nguyễn Thị H1, Nguyễn T1, Nguyễn M (do ông Nguyễn B đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Các ông bà thống nhất với lời khai của ông Nguyễn B đã trình bày trong quá trình giải quyết vụ án. Các ông, bà đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật và không có ý kiến gì khác.

- Ủy ban nhân dân huyện D trình bày:

Hộ ông Nguyễn C1 được Ủy ban nhân dân huyện D cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01175 QSDĐ/DP-DK, trong đó có các thửa đất số 616, tờ bản đồ số 03; thửa số 58, 130, 174 tờ bản đồ số 08. Nguồn gốc thửa đất số 616, tờ bản đồ số 03 là nhận thừa kế không giấy tờ, không có tranh chấp; thửa đất số 58, 130 tờ bản đồ số 08 được cấp theo Nghị định 64/CP của Chính phủ; thửa số 175, tờ bản đồ số 08 nhận chuyển nhượng trước năm 1975. Trong quá trình xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn C1, không có khiếu nại, không có tranh chấp nên việc Ủy ban nhân dân huyện D cấp giấy chứng nhận cho hộ ông Nguyễn C1 là đúng luật định. Do đó, Ủy ban nhân dân huyện D không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc đề nghị hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông C1.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 21/2019/DS-ST ngày 08/10/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa quyết định:

“Căn cứ vào Điều 176 Bộ luật Dân sự năm 1995; điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 26 và Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B về tranh chấp quyền sử dụng 88,1m2 đất (ký hiệu số 1 theo Trích đo địa chính thửa đất kèm theo bản án) trích đo từ thửa đất số 616, tờ bản đồ 03 thuộc bộ bản đồ địa chính xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa; không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01175 QSDĐ/DP-DK ngày 14/6/1999 do Ủy ban nhân dân huyện D cấp cho hộ ông bà Nguyễn C1, Nguyễn Thị C2 đối với thửa đất số 616, tờ bản đồ 03 thuộc bộ bản đồ địa chính xã D, huyện D, tỉnh Khánh Hòa.”

Ngày 14/10/2019, nguyên đơn bà Nguyễn Thị B nộp đơn kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Nguyễn B giữ nguyên nội dung kháng cáo, với trình bày:

Khoảng năm 1952 cha mẹ tôi cho ông Nguyễn C1 500m2 đất.Năm 1997 gia đình tôi kê khai đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (cha tôi chết năm 1977). Mẹ tôi đã 63 tuổi, không biết gì nên nhờ ông Nguyễn C1 dẫn cán bộ địa chính đi đo vẽ đất. Vì tin tưởng nên mẹ tôi đã điểm chỉ vào biên bản xác định ranh giới đất do cán bộ địa chính của xã lập mà không biết nội dung. Năm 2013, mẹ tôi chia đất cho các con nên đã mời cán bộ địa chính đến đo đất tách thửa và phát hiện thiếu diện tích, đó là thửa đất đang tranh chấp.

Hai cây vú sửa và một cây xoài trồng từ trước năm 1975. Vì các cây đã nhiều tuổi, năng suất thấp nên khoảng năm 2000 và năm 2009, gia đình tôi đã cưa xẻ lấy gỗ làm nhà và sửa chữa nhà.

Về móng đá chẻ, thông thường người dân xây móng đá hoặc làm hàng rào để bảo vệ hoặc xác định ranh giới lô đất. Nếu lô đất của ông C1 bao gồm cả lô đất đang tranh chấp vì sao ông C1 không xây móng đá chẻ ra sát đường liên thôn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng phát biểu:

Việc cho đất không có giấy tờ, không vẽ sơ đồ. Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chưa đủ cơ sở vì cây xoài, cây vú sửa hiện không còn, cây chuối mới trồng sau khi có tranh chấp. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1997, hai bên không có tranh chấp. Việc kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà B và hộ ông C1 là đúng pháp luật.

Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

1. Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B;

2. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 21/2019/DS-ST ngày 08 tháng 10

năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa.

3. Án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Nguyễn Thị B được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.